خشونت خانگی چیست؟

خشونت خانگی ممکن است برای هرکسی با هر جنسیت، سن، قومیت، پیشینه اجتماعی و اقتصادی‌ و یا سطح تحصیلاتی اتفاق بیفتد.

 خشونت خانگی توسط عضوی از خانواده، چه داخل خانه و چه بیرون از خانه، اعمال می‌شود (مثلاً در خیابان، مدرسه، محل کار، و یا اماکن عمومی دیگر).

ویژگی اصلی خشونت خانگی عوامل مربوط به قدرت و کنترل است. کنترلی که فرد خشونت‌گر اعمال می‌کند، هم بر قربانی و هم بر شاهدان خشونت، از جمله پدر و مادر مسن، فرزندان و همسایگان تأثیر می‌گذارد.  خشونت از چند لحاظ بر این افراد تأثیر می‌گذارد: از لحاظ جسمی، جنسی، عاطفی، روانی، و اقتصادی.

 فرد خشونت‌گر فضایی مملو از ترس ایجاد می‌کند و از نقاط ضعف قربانی سوءاستفاده می‌کند و او را در این رابطه نگه می‌دارد و قربانی را مجبور به انجام کارهایی می‌کند که فرد خشونت‌گر از او می‌خواهد.

به طور خلاصه، خشونت خانگی الگویی از رفتار خشونتآمیز و کنترل‌گر عمدی است که فردی علیه عضوی از خانواده و یا شریک زندگی خود اعمال میکند تا در حین و یا پس از آن رابطه، بر آن فرد کنترل و قدرت داشته باشد.

نکته مهم:

اگرچه محتوای این وب‌سایت بر زنان به عنوان قربانی تأکید دارد زیرا بیشتر قربانیان خشونت خانگی را تشکیل می‌دهند؛ اما مردان هم خشونت را تجربه می‌کنند.  محتوای این مطالب برای مردان هم می‌تواند صدق کند.

خشوت خانگی یک مسئله جهانی است: «تخمین زده شده که ۳۵ درصد از زنان جهان خشونت جسمی و یا جنسی را از طرف شریک زندگی‌شان و یا خشونت جسمی از طرف کسی غیر از شریک زندگی‌شان را در برهه‌ای از زندگی‌ تجربه کرده‌اند. اما برخی مطالعات ملی حاکی از آن است که نزدیک ۷۰ درصد زنان در طول عمر خود، خشونت جسمی و یا جنسی را از طرف شریک زندگی‌شان تجربه کرده‌اند.»

 “آمار و ارقام: پایان دادن به خشونت خانگی.”  زنان سازمان ملل، فوریه ۲۰۱۶

اگر با شما بد رفتاری میشود، به یاد داشته باشید که این خشونت هرگز تقصیر شما نیست، و شما تنها نیستید.

 چرخ قدرت و کنترل

چرخ قدرت و کنترل راه مفیدی برای تجسم خشونت خانگی است.

Wheel

برای وضوح بیشتر روی عکس کلیک کنید

این چرخ هشت تاکتیک یا گروه‌های رفتاری را نشان می‌دهد که به عنوان مولفه‌های خشونت شناخته شده‌اند:

۱) اجبار و تهدید؛  ۲) ایجاد هراس؛  ۳) خشونت عاطفی؛  ۴) انزوا؛  ۵) کم‌اهمیت نشان دادن، انکار کردن و یا سرزنش کردن؛  ۶) استفاده از بچه‌ها؛  ۷) امتیازات مردان؛ و ۸) خشونت اقتصادی.

بر روی رینگ چرخ، «خشونت جسمی و جنسی» نوشته شده  که اشاره دارد به اَعمال واقعی خشونت جسمی و جنسی یعنی مصداق جسمی آن هشت تاکتیک، که باعث اعمال قدرت و کنترل می‌شود.

 نیت و اثر تدریجی این رفتارها یعنی ایجاد قدرت و کنترل، در مرکز این چرخ قرار دارد.  در این چارچوب، خشونت، ترکیبی از تاکتیکهای عمدی و هدفمند است که باعث ایجاد قدرت و کنترلِ فرد خشونت‌گر بر فرد دیگر میشود. 

در هر رابطه‌ای – بین زوج‌ها، بین والدین و فرزندان، والدین و اعضای دیگر خانواده – بسیاری از افراد، درگیر رفتار‌هایی می‌شوند که در این چرخ دیده ‌می‌شود.   به تنهایی، این رفتارها ممکن است ناخوشایند، خشونت‌گرانه، و غیرقانونی قلمداد شوند، اما خشونت و آزار و اذیت نیستند.  این رفتارها زمانی خشونت محسوب می‌شوند که فردی، از آنها در یک الگوی رفتاری، برای داشتن کنترل بر فردی دیگر و یا حفظ قدرت استفاده می‌کند.  انواع خشونت‌های خانگی را در زیر بررسی کنید تا اطلاعات دقیق‌تری از آنچه منجر به خشونت خانگی می‌شود بدست آورید.

انواع خشونت خانگی

خشونت جسمی

  • شناخته‌شده‌ترین شکل خشونت است.
  • شامل موارد زیر می‌شود: کتک زدن، سیلی زدن، مشت زدن، یقه‌گیری و خفت کردن، هل دادن، گاز گرفتن، مسموم کردن، سوزاندن، محروم کردن از خواب، محروم کردن از مراقبت پزشکی، اجبار کردن فرد به مصرف الکل و یا مواد مخدر.
  • همیشه منجر به آسیب نمی‌شود. اما تشخیص خشونت جسمی آسان‌تر است زیرا اغلب منجر به صدمات قابل‌ رویت می‌شود.

خشونت جنسی

  • هرگونه عمل جنسی و یا تلاش برای انجام یک عمل جنسی با اِعمال زور.
  • شامل موارد زیر می‌شود: تجاوز، تجاوز در بستر زناشویی، اجبار به عمل جنسی، حمله به نواحی جنسی بدن، اجبار فرد به انجام عمل جنسی روی دیگران، ادامه تماس جنسی پس از آن که فرد خواستار توقف آن می‌شود. تجاوز به محارم نیز خشونت جنسی محسوب می‌شود.
  • مفهوم رضایت، کلیدی است برای تعیین این که آیا عملی خاص، خشونت جنسی محسوب می‌شود یا خیر. رضایت یعنی هر دو طرف راضی به انجام رفتار جنسی هستند.
  • مفهوم رضایت به طور خاص در رابطه با خشونت علیه کودکان، افراد مسن و ناتوانان ذهنی بسیار اهمیت دارد. طبق استاندارد بین‌المللی، کودکان زیر ۱۸ سال برای ابراز رضایت، بالغ محسوب نمی‌شوند. این مساله در مورد افراد مسن و ناتوان ذهنی نیز صدق می‌کند.
  • ازدواج اجباری شکلی از خشونت جنسی است. ازدواج با فردی که به سن رضایت (۱۸ سالگی) نرسیده باشد، طبق کنوانسیون بین‌المللی حقوق بشر، ازدواج اجباری و خشونت محسوب می‌شود حتی اگر رضایت هم داده شود.  اگر هر دو طرف بالای ۱۸ سال سن داشته باشند، ازدواج سنتی با ازدواج اجباری یکسان نیست.
  • بسته به کشور، اعمال دیگری مانند باکرگی اجباری و یا آزمایش‌های بارداری یا سقط اجباری، همگی ممکن است خشونت جنسی محسوب شوند.

خشونت روانی

  • شاید خشونت روانی و عاطفی به یکدیگر شبیه باشند، اما تفاوت‌هایی نیز بین آنها وجود دارد. شاید بهتر باشد به این دو مقوله به عنوان بخش‌هایی از یک طیف رفتاری نگاه کرد.
  • خشونت روانی یعنی ایجاد فضای ترس از طریق ترساندن و یا به انزوا کشاندن فرد.
  • این امر شامل موارد زیر می‌شود: عمل یا تهدید به عملی که باعث ایجاد ترس می‌شود، تهدید به آسیب رساندن به قربانی، فرزندان قربانی، خانواده و یا دوستان قربانی، صدمه به حیوانات خانگی و یا اموال قربانی و یا جدا کردن فرد از خانواده، دوستان، محل تحصیل و یا محل کارش.
  • اگرچه شاید خشونت روانی آنقدر قابل‌ رویت نباشد و فوراً باعث صدمه جسمی نشود، اما اغلب بخشی از یک الگوی رفتاری‌ محسوب می‌شود که برای اعمال کنترل، آسیب رساندن و یا کسب برتری و تسلط بر فردی دیگر به کار می‌رود. پس از مدتی، اغلب منجر به آسیب جسمی نیز می‌شود.
  • این رفتار به تنهایی خشونت خانگی محسوب نمی‌شود. حتی اگر این رفتار مکرراً انجام شود، کماکان خشونت محسوب نمی‌شود مگر اینکه همراه با نوع دیگری از خشونت به کار رود.  انجام یک عمل خاص، تعیین‌کننده خشونت غیرجسمی نیست، بلکه تکرار و وجود چند عمل مربوط به خشونت و شدت این اعمال، تعیین‌کننده هستند، که همگی با هم الگوی رفتاری خشنی را به نمایش می‌گذارند.

خشونت عاطفی

  • شاید خشونت روانی و عاطفی به یکدیگر شبیه باشند، اما تفاوت‌هایی نیز بین آنها وجود دارد. شاید بهتر باشد به این دو مقوله به عنوان بخش‌هایی از یک طیف رفتاری نگاه کرد.
  • این امر شامل موارد زیر می‌شود: انتقاد دائم، فحش و ناسزا، کم‌اهمیت نشان دادن توانایی‌ها و دستاورد‌های قربانی، تضعیف احساس عزت‌نفس و یا احترام به خود، آسیب عمدی به رابطه شخص با فرزندانش، و تحقیر فرد جلوی دوستان، خانواده و غریبه‌ها.
  • این نوع از خشونت اغلب همراه با تهدید به آسیب جسمی است تا فرد خشونت‌گر با استفاده از ایجاد ترس، بر روی قربانی تسلط و کنترل داشته باشد.
  • البته همه توهین‌های لفظی که بین فرد و شریک زندگی‌اش رد و بدل می‌شود، خشونت محسوب نمی‌شوند. برای اینکه خشونت کلامی به عنوان خشونت خانگی قلمداد شود، باید بخشی از الگوی رفتار توأم با اجبار باشد که در آن فرد خشونت‌گر از اشکال دیگر خشونت نیز استفاده می‌کند.

خشونت اقتصادی

  • فرد خشونت‌گر با ایجاد یا تلاش برای ایجاد وابستگی مالی در فرد قربانی، کنترل خود را بر او حفظ می‌کند. فرد خشونت‌گر تمام تصمیمات مالی و تصمیمات مرتبط با آن را به تنهایی می‌گیرد و او است که تأیید می‌کند.
  • این امر شامل موارد زیر می‌شود: ایجاد محدودیت در دسترسی به پول و کنترل امور مالی، محرومیت از تحصیلی و یا اشتغال؛ تخریب دارایی‌های خانوادگی؛ خودداری از پرداخت قبوض؛ و یا آغاز اقدامات قانونی که برای قربانی بسیار گران تمام می‌شود. تاکتیک‌های خشونت اقتصادی فارغ از جایگاه اقتصادی خانوادگی و سطح درآمد به کار گرفته می‌شود.
  • برای این که این اعمال غیرجسمی، خشونت خانگی محسوب شوند باید بخشی از الگوی رفتار توأم با اجبار باشند که در آن فرد خشونت‌گر از اشکال دیگر خشونت نیز استفاده می‌کند.

اگر با شما بد رفتاری می‌شود، به یاد داشته باشید که این خشونت هرگز تقصیر شما نیست و شما تنها نیستید.

برای اطلاعات بیشتر درباره خشونت خانگی، رجوع کنید به:

خشونت خانگی چیست؟

پاورپوینت مربوط به خشونت خانگی

پاورپوینت‌ها را دانلود کنید:

» آن‌چه باید در مورد خشونت خانگی بدانید

» نجات‌یافتن از خشونت خانگی

» کار کردن با موکلانی که مورد خشونت خانگی قرار گرفته‌اند

» چگونه می‌توانید از خشونت خانگی گزارش تهیه کنید

جعبهابزار (برای همه)

بروشورهای خانه امن

علائم و نشانه‌های خشونت

 چرخ‌های برابری و قدرت / کنترل