صفحه اصلی  »  کمپین های آگاهی رسانی
image_pdfimage_print
شهریور
۳۱
۱۳۹۶
از سوختن تا سوزانده شدن
شهریور ۳۱ ۱۳۹۶
خشونت خانگی و اجتماع
۰
, ,
Close-up portrait of a girl with a veiled face.
image_pdfimage_print

Photo: De Visu/bigstockphoto.com

نعیمه دوستدار

خشونت خانگی در افغانستان

دختر نوجوان محروم از تحصیل افغانستانی که به اجبار وادار به ازدواج شده، در خانه شوهر با شکل‌های تازه‌ای از خشونت روبه‌روست. او باید همه کارهای خانه یک خانواده گسترده ۱۲ نفری را انجام دهد و نه فقط شوهر، که پدرشوهر و برادرشوهر و مادرشوهر هم او را لت و کوب می‌کنند. شنیدن خبر خودسوزی دخترانی مثل او عجیب نیست، اما چندان هم بعید نیست اگر خانواده شوهر، او را برای تنبیه بسوزانند و تن نیمه‌جانش را تحویل خانواده دهند. برای نامیدن این دختر، هر نام زنانه‌ افغانستانی را که دوست دارید انتخاب کنید.

خشونت علیه زنان به شکل‌های متنوعی در افغانستان وجود دارد: تجاوز جنسی، اجبار زنان به فحشا، آتش زدن و سوزاندن، اسیدپاشی، ایجاد جراحت و معلولیت در زنان، کتک زدن، خرید و فروش زن برای ازدواج یا وادار کردن آنها به ازدواج اجباری، جلوگیری از حق ازدواج، ازدواج با زنان قبل از سن قانونی، دشنام، تحقیر و آزار و اذیت، تبادل زنان با حیوانات زمین یا پول و …

بیش از ۱۵ سال است که برای کاهش خشونت علیه زنان در افغانستان تلاش می‌شود، اما  سازمان ملل متحد میگوید که هنوز ۸۰ درصد زنان در افغانستان از انواع خشونت آسیب می‌بینند و رنج می‌برند. بر اساس آمارها، تنها در شش ماه اول سال ۲۰۱۶، بیش از پنج هزار مورد خشونت علیه زنان در افغانستان ثبت شده است که ۲۴۱ مورد قتل زنان را نیز در برمی گیرد.

گزارش سالانه کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان که اواخر سال ۱۳۹۵ هجری شمسی منتشر شده، حکایت از افزایش ۸.۶ درصدی خشونت علیه زنان دارد.

در سال ۱۳۹۵، ۵۵۷۵ مورد خشونت علیه زنان در افغانستان ثبت شده، در حالی که این رقم در سال پیش از آن، ۵۱۳۲ مورد بوده است.

۱۵۰۰ مورد خشونت فیزیکی، بیش از ۳۶۰ مورد خشونت جنسی، بیش از ۱۸۰۰ مورد خشونت‌های لفظی و روانی، و بیش از ۱۱۰۰ مورد آن خشونت اقتصادی بوده است. با این حال این آمارها تمام واقعیت‌ را نشان نمی‌دهد چرا که به دلایل فرهنگی و عرفی، بسیاری از موارد خشونت خانگی در افغانستان پنهان می‌ماند و هرگز گزارش نمی‌شود.

گاه ابعاد این خشونت‌ها فراتر از برخوردهای روانی و فیزیکی است و کار به قتل و جنایت می‌کشد. وزارت امور زنان افغانستان، اوایل سال ۲۰۱۷ اعلام کرد که تنها در عرض یک ماه،  ۲۳ زن در ولایت‌های مختلف این کشور به دلایلی چون مکتب (مدرسه) رفتن و بیرون رفتن از خانه به قتل رسیده‌اند.

بهانه‌ این نوع قتل‌ها، گاه تنها رفتن به بازار بدون داشتن محرم شرعی و کار در بیرون از خانه بوده است. برخی از این زنان هم به دلایلی چون اختلاف بر سر ارث، ازدواج بنا بر میل شخصی با وجود مخالفت اعضای خانواده، یا به دلیل اختلافات خانوادگی کشته شده‌اند. در میان این زنان، گاه دختربچه‌های دو ساله و گاه زنان میانسال و کهنسال دیده می‌شوند.

کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان از بی‌سوادی، اعتیاد، نبود امنیت، فرهنگ معافیت از مجازات، فساد اداری، بی‌اعتمادی به نهادهای عدلی و قضایی و سنت‌های ناپسند در افغانستان به عنوان دلایل خشونت علیه زنان در این کشور نام می‌برد.

 

قانون منع خشونت علیه زنان در افغانستان

قانون منع خشونت علیه زن در افغانستان را دولت اسلامی افغانستان تصویب کرده، قانونی در پی احکام مواد بیست و چهارم و پنجاه و چهارم قانون اساسی این کشور. در ماده ۲۴ قانون اساسی افغانستان پیش‌بینی شده‌ که «آزادی حق طبیعی انسان است که فقط با آزادی دیگران و مصالح عامه محدود می‌شود، یعنی هرکس می‌تواند به هر نحوی که بخواهد از حقوق خود استفاده می‌کند مگر اینکه مانع حقوق دیگران یا مصالح باشد و هیچ‌کس نمی‌تواند بر آزادی دیگری تعرض کند. دولت هم وظیفه دارد که از آزادی و کرامت انسانی حمایت کند.»

 در تفسیر این اصل، تصویب قانون منع خشونت علیه زنان به عنوان تکلیف دولت در زمینه حمایت از حقوق زنان و حفظ کرامت انسانی آنها در نظر گرفته شده است.

 قانون منع خشونت علیه زن، در سال ۱۳۸۸ در چهار فصل و ۴۴ ماده در روزنامه رسمی شماره ۹۸۹ این کشور منتشر شده‌است. براساس قانون منع خشونت علیه زن، خشونت با زنان کیفرهای مشخصی دارد که این قانون برای خشونت‌گران علیه زنان پیش بینی کرده است.

اما چرا با وجود قانونی مصوب در افغانستان باز هم آمار خشونت خانگی علیه زنان تا این حد بالاست؟

پاسخ فعالان حقوق زن افغانستان به این سوال این است که این قانون ضمانت اجرایی ندارد و خشونت‌گران مجازات نمی‌شوند و کسی نمی‌تواند آنها را به دست دادگاه و قانون بسپارد. در افغانستان خانه‌ها ناامن‌ترین مکان‌ برای زنان هستند، جایی که بیشترین شیو‌ه‌های خشونت به زنان اعمال می‌شود. نبود ضمانت اجرایی برای قانون منع خشونت علیه زنان و سهل‌گیری در اجرای این قانون و مجازات خشونت‌گران باعث شده که عاملان این نوع خشونت‌ها خود را مصون بدانند.

گام‌های مثبت دولت و مردم

در همین حال دادستانی کل افغانستان با ایجاد بخش مشخصی به منظور پیگیری خشونت علیه زنان میگوید  دادستانی ویژه منع خشونت را در ۳۴ ولایت ایجاد کرده است. براساس آمار دادستانی کل در سال ۲۰۱۶، ۱۰۳۰ پرونده خشونت ثبت شده است.  پروین رحیمی رییس دادستانی منع خشونت در دادستانی کل افغانستان، سال گذشته اعلام کرد که قانون منع خشونت علیه زنان در محاکم افغانستان استفاده می‌شود و براساس  همین قانون خشونت‌گران علیه زنان مجازات می‌شوند.

از میان پرونده‌های ثبت شده، ۵۶ مورد در دادگاه‌ها مورد رسیدگی قرار گرفته و دادگاه احکامی مانند اعدام، زندان، یا جریمه نقدی صادر کرده است.

با وجود آمارهای تکا‌ن‌دهنده‌ در زمینه خشونت علیه زنان،  فعالان حقوق زنان و مسوولان دولتی تاکید می‌کنند که وضعیت زنان افغان بعد از سقوط طالبان تا حد زیادی بهتر شده است. در دوران تسلط طالبان بر افغانستان، زنان علاوه بر خشونت‌های خانگی با خشونت سازمان‌یافته دولتی هم روبه‌رو بودند، طوری که نه تنها اجازه تحصیل و کار کردن نداشتند، بلکه حتی دسترسی به خدمات درمانی برایشان ممکن نبود و در خیابان هم مورد خشونت قرار می‌گرفتند.

امروزه حضور زنان و دختران در مدارس و دانشگاه‌ها، و میزان اشتغال آنها افزایش چشمگیری یافته است.  به دنبال همین تغییرات است که سال گذشته، وزارت امور زنان افغانستان کمپین ۱۶ روزهای برای آگاهی‌رسانی به مردم در زمینه کاهش خشونت علیه زنان راه انداخت و برنامه‌های مختلفی در کابل و سایر مناطق این کشور برگزار شد.

پس از این برنامه، دسترسی زنان خشونت‌دیده به خدمات درمانی در دستور کار وزارت‌خانه‌های دولتی قرار گرفت. از جمله وزارت صحت عامه که مقامات آن اعلامکردهاند که این وزارت زمینه دسترسی زنان به خدمات درمانی را در شهرها و ولایت‌های افغانستان فراهم کرده است. بنا بر اعلام این وزارتخانه، ۱۲ مرکز در کابل و چند ولایت دیگر برای حمایت از خانواده‌ها تاسیس شده است. اولویت این مرکزها رسیدگی به پرونده‌های خشونت علیه زنان است. همچنین خدمات روان‌درمانی نیز وجود دارد تا زنان خشونت‌دیده از نظر روانی درمان شوند.

دادستانی کل افغانستان تفاهم‌نامه‌هایی با وزارت‌خانه‌های صحت عامه و معارف این کشور امضا کرده که براساس آن، مسوولان این دو وزارت‌خانه هرگاه با پرونده‌ خشونت علیه زنان مواجه شوند، موضوع را به دادستانی کل اطلاع می‌دهند و امکان مداخله دادستانی در پرونده‌های خشونت خانگی فراهم می‌شود.

تیر
۲۴
۱۳۹۳
روش ها، ابزارها و فعالیت ها در واکنش به خشونت خانگی
تیر ۲۴ ۱۳۹۳
خشونت خانگی و اجتماع
۰
, , , , ,
image_pdfimage_print

126266408_bc12e7ab72_z

عکس: Don Sambandaraksa

مترجم : فرخ نیک مرام

آگاهی رسانی در واکنش به خشونت خانگی

تحقیق: گردآوری روش، ابزار و فعالیت های مثبت در زمینه خشونت خانگی

بخش چهارم: بسترهای فعالیت ( پیشنهادی از سوی کنفرانس بین المللی زنان پکن)

آگاهی رسانی یکی از ابزارهای بنیادی استراتژی اولیه جلوگیری [از خشونت خانگی] است و با این اهداف مورد استفاده قرار می‌گیرد:

  • تغییر نگرش، رفتارها و باورهایی که خشونت خانگی را در افکار عمومی عادی و قابل تحمل می‌سازد.
  • پیشگیری و جلوگیری از رفتارها و روابط همراه با خشونت و آزار در میان زنان و مردان
  • آگاهی بخشی به عامه اجتماع، قربانیان و عاملین خشونت در مورد وجود منابع برای برخورد با این مشکل.

کمپین های آگاهی رسانی به عنوان کارآمدترین و موثرترین ابزار اطلاع رسانی، بخصوص به عموم مردم، مورد پذیرش قرار گرفته‌اند. کمپین‌های اطلاع رسانی با تاکید بر این که خشونت خانگی نه یک مسئله خصوصی، بلکه نقض غیر قابل قبول حقوق بشر است، می‌توانند به تمامی اهداف فوق برسند. آگاهی رسانی جاده‌ای دو طرفه است که هم ارتباطات و تبادل اطلاعات را برای ارتقاع درک متقابل پرورش می‌دهد و هم اجتماعات یا کل جامعه را، در جهت ایجاد تغییر مورد نیاز در نگرش و رفتار به حرکت در می آورد.

آگاهی رسانی در سطح اروپا

نتایج این مطالعه نشان می‌دهد، که کمپین‌های اطلاع رسانی در تمامی ۲۷ کشور اروپایی و کرواسی فعال هستند. این کمپین‌ها به عنوان ابزاری کلیدی، در برنامه فعالیت‌های این اعضا (۸۷٫۵%) در سطح ملی و به شکل محدودتری (۳۷%) در سطح منطقه‌ای، به کار می روند. اهمیت کمپین‌های آگاهی رسانی در مورد خشونت خانگی در یک چهارم (۲۵%) قوانین ملی و منطقه‌ای و یک پنجم (۲۰%) قوانین ۲۷ کشور اروپایی و کرواسی نیز، مورد توجه قرار گرفته‌اند.

علاوه بر این، یک پنجم (۲۰%) از ۲۷ کشور اروپایی و کرواسی معیارهای ارزیابی خوبی ، در مورد نقش آگاهی رسانی درباره خشونت خانگی شناسایی کرده‌اند.

در طول این مطالعه، ۱۴۴ مورد کمپین آگاهی رسانی در زمینه خشونت خانگی، در ۲۷ کشور اروپایی و کرواسی مورد بررسی قرار گرفتند که از میان آنها:

  • ۷۶% از این کمپین ها دارای پوشش ملی و ۲۲% دارای پوشش منطقه‌ای و بقیه آنها کمپین‌های فراملیتی هستند.
  • ۵۲%  از سوی سازمان‌های غیر دولتی، ۴۲% از سوی سازمان های دولتی و قانونی و ۶% از سوی اجرا کنندگان دیگر این کمپین ها انجام شده بودند.

درباره‌ این مطالعه

«موسسه اروپایی برای برابری جنسیتی» (EIGE) متصدی مطالعه «گردآوری روش ها، ابزار و فعالیت های مثبت در زمینه خشونت خانگی (به شکل ذکر شده در بخش چهارم بسترهای فعالیتی پکن)» شد؛ این مطالعه با هدف شناسایی، گردآوری و سازماندهی منابع و اطلاعات مربوط به آموزش نحوه پاسخگویی به خشونت خانگی، اطلاع رسانی و خدمات حمایتی برای قربانیان، شناسایی شکاف‌ها و نیازها و رسیدن به نظرهای جدید برای پیشرفت.

این مطالعه به وسیله‌ موسسه‌ «آی آر اسIstituto per  la Ricerca Social  با همکاری «رصدخانه بین دانشگاهی برای مطالعات جنسیتی، برابری و فرصت های برابر (G.I.O.) از طریق شبکه‌ای از متخصصان از ۲۷ کشور عضو [اتحادیه اروپا] و کرواسی انجام گرفت. اطلاعات بیشتر در مورد این مطالعه و منابع در این لینک موجودند.

 اجرای کمپین آگاهی رسانی در اروپا

فرخ

کلمات روی چارت از راست به چپ: موجود در قوانین منطقه‌ای – موجود در قوانین ملی – موجود در دستور کارهای منطقه‌ای – موجود در دستور کارهای ملی

 همکاری در میان شرکای مختلف یکی از عوامل کلیدی در اجرای یک کمپین موفق است:

مشارکت سازمان‌های دولتی به کمپین‌ها قدرت بیشتری می‌بخشد و تاثیر بر روی کل سیستم را ممکن می‌کند، در حالی که تخصص سازمان‌های غیر دولتی می‌تواند فراهم کننده دانش تخصصی و لینک ارتباطی بین پیام کمپین و خدمات حمایتی موجود در مناطق، یا یک کشور بخصوص باشد.

اکثر کمپین‌های اطلاع رسانی خشونت خانگی عموم مردم، بخصوص بخش قابل توجهی از دختران و پسران را تحت بررسی قرار می‌دهند.

جزوات، بروشورها، کتابچه‌ها و دفترچه‌های راهنمای جمع آوری شده [در طول مطالعه] (رقم نهایی ۱۵۷) نیز، (۶۱%) متخصصان و (۳۹%) قربانیان را تحت بررسی قرار می دادند.

باور بر این است که کتابچه‌ها و دفترچه‌های راهنما، وسایلی هستند که اطلاعات دسته بندی شده و کارآمد را در اختیار افراد حرفه‌ای قرار می‌دهند تا این افراد بتوانند، اطلاعات را به صورت فردی یا گروهی به کار برند. جزوات و بروشورها ابزارهایی اساسی برای اطلاع رسانی در مورد خدمات حمایتی برای قربانیان و برنامه‌هایی برای عاملان [خشونت] هستند و این پیام کلیدی را ترویج می‌دهند که راهی برای گریز از خشونت وجود دارد.

تازه‌ ترین روندها در روش‌ و ابزار اطلاع رسانی در این مطالعه شامل:

  • طراحی وبسایت‌ها و اطلاعات مخصوص ، برآوردن نیازهای اقلیت‌های قومی و زنان مهاجری که قربانی خشونت خانگی هستند .
  • طراحی وبسایت‌ها و اطلاعات مخصوص، برآوردن نیازهای زنان قربانی خشونت خانگی که دچار ناتوانی‌هایی مانند ناشنوایی و نابینایی هستند .
  • تبیین استراتژی‌های برقراری ارتباط با همجنس‌گرایان زن و مرد، جهت غلبه بر قبح خشونت در روابط همجنس‌گرایانه.
  • استانداردهای حداقلی برای کمپین‌های آگاهی رسانی در مورد خشونت خانگی.

 نمونه‌های فعالیت‌های خوب کمپین‌های آگاهی رسانی در مورد خشونت خانگی

  • کمپین ملی «سکوت طلایی نیست» کرواسی، که به وسیله مرکز آموزش، مشاوره و تحقیق (CESI) و گروه رسانه باز (OMG) برای آگاهی رسانی در مورد کلیشه‌های جنسیتی و سایر علل خشونت خانگی، در میان جوانان ترویج می‌شود. این کمپین شامل تحقیق کمپین‌های رسانه‌ای بر اساس نتایج تحقیقات، فعالیت‌های آموزشی و فعالیت برای تغییر سیاست‌های عمومی (سیاست‌های دولتی در مورد مسائل اجتماعی) است. (سال‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸)
  • کمپین نمایشگاه سیار «در پس ظاهر» در اتریش که با مشارکت چندین گروه؛ مرکز حمایت در مقابل خشونت اتریش (Gewaltschutzzentrum OÖ)، شبکه خانه‌های زنان وین، وزارت برابری فرصت‌ها و وزارت مسائل خانواده ترویج می‌شود. نمایشگاهی که به شکل آپارتمانی با یک آشپزخانه، یک اتاق خواب، یک اتاق کودک و یک سالن طراحی شده است، به کمک وسایل ارتباطی اطلاعات در مورد علل، گونه‌ها و آثار خشونت خانگی را ارائه می‌دهد. در مورد قانون جدید «حمایت در برابر خشونت در اتریش» اطلاعات همراه با جزئیات و برنامه‌هایی که برای عاملان خشونت وجود دارد را در اختیار تماشاگران می گذارد. (ادامه‌دار از ۲۰۰۵)
  • کمپین «دیگر کافیست. بر عهده شماست که کمک بخواهید» هلند، ابتکار مشترک وزارت دادگستری و وزارت بهداشت، رفاه و ورزش در کنار مرکز حمایت در برابر خشونت هلند است. در سال ۲۰۱۰ فروشگاه اینترنتی « وسایل آرایش سِرّی من» نیز به این کمپین پیوست و استراتژی اصلی ارتباطی کمپین را متحول ساخت. این فروشگاه سلسله لوازم آرایش ویژه ای برای پوشاندن کبودی، ترمیم و پوشاندن لب‌های ترک خورده و زدودن لکه خون ارائه می‌دهد. هر کلیک بر روی این وبسایت به این پیام می‌رسد: «راه حل بهتری برای خشونت خانگی وجود دارد. با شماره ۰۹۰۰۱۲۶۲۶۲۶ برای مشاوره و کمک تماس بگیرید یا به این وبسایت بروید: ».

معیارهای شناسایی فعالیت‌های خوب در کمپین‌های آگاهی رسانی در مورد خشونت خانگی

  • تاکید همه جانبه بر حقوق بشر و تحلیل جنسیتی
  • تعریف روشن، مناسب و کاملی از خشونت خانگی
  • روش های “زن قربانی” محور
  • جوابگو بودن “مرد عامل” در برابر خشونت اعمال شده
  • تاکید برابری و فعالیت های ضد تبعیض
  • به رسمیت شناختن تفاوت های “زن قربانی” و “مرد عامل”

معیارهای ویژه تشخیص فعالیت های خوب در کمپین‌های آگاهی رسانی خشونت خانگی

  • طراحی کمپین بر اساس مدارک
  • استراتژی کمپین
  • اجرای کمپین
  • استراتژی ارتباطی قوی
  • شماره تماس برای قربانیان- عاملان که پاسخگوی مردان و پسران به عنوان عامل [خشونت] باشد.
  • ترویج رهبری و راهنمایی بر اساس جنبش زنان
  • به حرکت در آوردن جوامع
  • روش‌های چند بخشی
  • روش‌های چند سطحی

 درباره‌ موسسه‌ اروپایی برای برابری جنسیتی (EIGE)

موسسه‌ اروپایی برای برابری جنسیتی، مرکز اطلاعاتی اروپا در مورد برابری جنسیتی است. «ای آی جی ای» با ارائه تخصص‌های ویژه و اطلاعات قابل تطبیق درباره‌ برابری جنسیتی در اروپا، قانونگذاران و تمامی سازمان‌های مربوطه را در فعالیت‌هایی که به منظور تحقق برابری زن و مرد در تمامی اروپا و فراتر از آن صورت می گیرد را حمایت می کند..

برای اطلاعات بیشتر روی این لینک کلیک کنید.