صفحه اصلی  »  نوزاد
image_pdfimage_print
دی
۱۸
نوزاد سرراهی، راهی بهزیستی شد
این سو و آن سو خبر
۰
,
139510151128123569619524
image_pdfimage_print

نوزاد سرراهی، راهی بهزیستی شد، مانند همه نوزادان سرراهی که به دلایل متفاوت بی‌خانه می‌شوند. محمودی، رییس اداره بهزیستی مبارکه در خصوص نوزاد رها شده به «اعتماد» گفت: تمام تلاش‌مان را می‌کنیم تا نوزاد به آغوش خانواده برگردد ودراین مسیر از هیچ حمایتی دریغ نمی‌کنیم. تا این لحظه خانواده نوزاد شناسایی نشده و طبق نظر دادستان شهرستان مبارکه نیروهای انتظامی ماموریت یافتن خانواده نوزاد دختر را شروع کرده‌اند. او این اطمینان خاطر را داده است که نوزاد به مرکز شبانه‌روزی شیرخوارگاه نرجس که تحت نظارت بهزیستی استان اصفهان است منتقل شده و در صورت پیدا نشدن خانواده‌اش او را به خانواده‌ای که شرایط نگهداری و فرزندخواندگی را دارد تحویل می‌دهد.

مدیرکل بهزیستی استان اصفهان هم در این خصوص به ایسنا گفته است: افرادی که این نوزاد را پیدا کرده بودند کودک را به نیروی انتظامی تحویل داده‌اند و پس از آن این نوزاد با دستور مقامات قضایی به اداره بهزیستی این شهرستان تحویل داده شد. سعید صادقی گفت: از کسانی که احساس می‌کنند توانایی نگهداری فرزند خود را ندارند یا مشکلات خاص در فرزند خود می‌بینند از رها کردن آنها در کنار خیابان خودداری کنند و آنها را خودشان مستقیم به بهزیستی تحویل دهند. هم‌اکنون ۴٢ نوزاد در شیرخوارگاه نرجس وجود دارد که ١۵ نوزاد دارای معلولیت جسمی و ذهنی شدید هستند و چیزی حدود ۵٠ درصد نوزادان این شیرخوارگاه در کنار خیابان رها شده بودند.

صادقی با اشاره به اینکه در هر ٩ ماه از سال ۶ کودک رها شده در استان پیدا شده‌اند، افزود: این میزان شاید چشمگیر نباشد اما همین رها شدن نوزادان در کنار خیابان نیز دارای پیک‌های مختلف در سال است مثلا اواخر بهار و اواخر تابستان نوزادان بیشتری در کنار خیابان رها می‌شوند که این عامل با اعتیاد زنان و ازهم‌گسیختگی خانواده‌ها شدیدا مرتبط است.

اغلب نوزادان رهاشده در کنار خیابان، ‌دارای مشکلات جسمی‌اند، مشکلاتی که خانواده‌شان را به علت فقر مالی مجبور می‌کند آنها را رها کنند تا نصیب بهزیستی شوند. به گفته یکی از کارکنان بهزیستی، ‌نوزادان سالم معمولا سر راه نمی‌مانند و با قیمت‌های مختلف بین ٢ تا ٢٠ میلیون تومان می‌فروشند و احتمال اینکه نوزاد رهاشده در مبارکه هم دارای نقص عضو باشد، ‌زیاد است. به گفته او، خانواده اکثر نوزادانی که با نامه سر راه گذاشته می‌شوند بعد از مدتی دچار عذاب وجدان شده وبه محل رهاشده نوزاد برمی‌گردند و به طور نامحسوس به دنبال نشانی از او می‌گردند که اگر موفق به پیدا کردن فرزندشان شوند، طبق دستور دادگاه به شلاق، زندان یا پرداخت جریمه‌های سنگین محکوم می‌شوند و بعد از تحمل مجازات، آن هم تحت شرایطی نوزادشان بازگردانده می‌شود. خیلی‌ها هم به خاطر ناقص و عقب‌مانده بودن نوزاد اورا سر راه می‌گذارند تا به خیال خودشان از شرش راحت شوند اما امان از عذاب‌وجدان‌هایی که به هرحال به سراغ‌شان می‌آید.

 منبع: اعتماد و رکنا
اردیبهشت
۵
مادران معتاد و نوزادان خمار ناهمگون
خشونت خانگی و اجتماع
۰
, , , , , , , , ,
image_pdfimage_print

ماهرخ غلامحسین پور

 پرستار‌ها‌‌ همان اولش هم می فهمند معتاد است. فرم را می‌گذارند جلویش و می‌پرسند چیزی مصرف می‌کنی؟ خیره می‌شود به موزاییک کف اتاق که رد کفش پرستار‌ها روی موزاییک‌های براقش باقی مانده، می‌گوید شیشه مصرف می‌کردم ولی به خاطر بچه‌ام ترک کردم.

 به خوبی می‌شود فهمید دارد دروغ می‌گوید، از خیلی چیز‌ها، رد دانه‌های درشت عرقی که روی پیشانی‌اش سر خورده به سمت نرمی گلوگاه، از دستش که می‌لرزد و چشم‌هایش که دو دو می‌زند، از روی نگاهی که بعد از این جمله از زمین کنده نمی‌شود. شرمش می‌شود حقیقت را بگوید. لباس کهنه و مندرسش توی یک کیسه سیاه رنگ مانده زیر تخت، چون همراهی نداشته که لباس‌هایش را تحویل بگیرد.

 ماما دستش را می‌گیرد و می‌پرسد تزریق که نمی‌کنی؟ راستش را بگو. این مسئله مهم است باید بدانم.

.زن سرش را به علامت منفی کمی می‌برد بالا

 آن‌ها می‌دانند باید مثل همیشه منتظر قدم‌های یک نوزاد نارس خمار باشند، فاصله جیغ‌ها کمتر می‌شود و درد که امانش را می‌گیرد، زن اعتراف می‌کند که معتاد است.

چه مصرف می‌کنی؟

شیشه.

آخرین باری که تست اچ آی وی داده‌ای کی بوده؟

حین همین حرف هاست که صدای جیغ بچه بلند می‌شود.

 نوزاد نارس است و به شکل آشکاری بی‌قراری می‌کند. پیچ می‌خورد. تاب می‌خورد. پرستاران بخش ان. آی. سی. یو او را که می‌شورند می‌پیچانند در یک قنداق گرم.

جنین کوچک معتاد شده نه تنها درگیر درد خماری است، بلکه رشد مغزی‌اش کامل نشده، بدنش به بار ننشسته و به میوه کالی می‌ماند که نارس است. وقتی به دنیا می‌آید به هیچ ترفندی آرام نمی‌گیرد، آشکارا درد دارد. مادرش اولین کسی است که با شروع پروسه زندگی او را رنجور کرده، او را توی قنداق می‌پیچند تا بی‌قراری و دردش را کنترل کنند اما بی‌فایده است. هم اسهال واستفراغ دارد و هم میلی به خوردن شیر ندارد و یکسره جیغ می‌کشد.

نوزادی که معتاد به دنیا می آید

در ایران به ازای هر هشت نفر معتاد، یک نفرشان زن است و بر اساس آمار دولتی‌ها، یعنی آماری که بی‌تردید محل شک و شبهه و تردید است، چیزی قریب به ۱۵۰هزار زن معتاد در کشور زیست می‌کنند که بعضی‌هاشان هم مادرند.

ترک دادن نوزاد وابسته به مخدر در خانه به شدت خطرناک است. ممکن است این کودکان تشنج کنند یا نیازمند مرفین یا دوزی از فنوباربیتال باشند و معمولا روند درمانشان مابین ده تا پانزده روز بستری در بیمارستان طول می‌کشد.

دکتر «حسین دلیلی»، فوق تخصص نوزادان و استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران درگفت‌و‌گو با روزنامه صبح ایران در خردادماه سال ۹۲می‌گوید :«همگی این نوزادان به سندرم فقدان و محرومیت – منظور محرومیت از مواد مخدر است- مبتلا هستند»

او شرح می‌دهد که «مواد مخدر از جفت رد می‌شود و در واقع جنین با مواد مخدر تماس دارد. به همین دلیل هم وقتی به دنیا می‌آید دچار این سندروم می‌شود»

البته پزشکان در بدو تولد نوزاد مبتلا، بسته به دوز مصرفی مادر آن‌ها را به دو گروه تقسیم می‌کنند، نوزادانی که به علت مصرف کم مادر، بدون نیاز به درمان دارویی و فقط توسط مراقبت‌های خاص، وابستگیشان را ترک می‌کنند و بخش دوم نیز نوزادنی هستند که بسته به نوع مخدر مصرفی یا دوز مصرف، نیازمند درمان با مورفین یا فنوباربیتال یا داروهای دیگرند و حتما باید در بخش مراقبت از نوزادان معتاد بستری شوند.

آنان غالبا کودکانی لاغر با یک سری نارسایی‌های فیزیکی‌اند. چون در طول دوران بارداری تحت مراقبت منطقی قرار نداشته‌ و تقریبا همهٔ آن‌ها با بی‌قراری یا مشکلات تنفسی و گوارشی مواجه‌اند.

دکتر دلیلی در گزارش فوق الذکر اضافه می‌کند که «این نوزادان در آینده معمولا دچار تاخیر تکاملی می‌شوند و از لحاظ نورولوژی مشکلاتی پیدا می‌کنند. اختلالات ذهنی، مشکلاتی در زمینه برقراری ارتباط اجتماعی و ناتوانی در حل مسئله، در زندگی آینده این نوزادان دیده می‌شود و در واقع نوزادانی پرخطر هستند»

نوزادان معتاد اگر شانس بیاوردند و مثل غالب زایمان‌هایی از این دست در بیمارستان امام خمینی یا بیمارستان‌های مشابه به حال خودشان‌‌ رها نشوند باز هم زندگی آسانی نخواهند داشت، آنان محصول بارداری مادرانی هستند که غالبا زندگی‌های نابسامانی دارند، وضعیت اقتصادی خوبی ندارند، تغذیه مناسبی ندارند و به همین دلیل هم نوزادشان بعد از تولد تحت مراقبت‌های بعد از ترک قرار نمی‌گیرند.

هفته-ای  هشت تا ده مورد داریم

بخش نوزادان بیمارستان امام خمینی قسمت ویژه‌ای دارد به نام بخش

 ان. آی. سی. یو- که نوزادان معتاد مادرزادی را ترک می‌دهد و خانم «نازنین. ک» از پرستاران ارشد این بخش است. او با این پیش شرط حاضر به گفت‌و‌گوی تلفنی می‌شود که نامش را ذکر نکنیم.

خانم نازنین می‌گوید: «بخش ترک اعتیاد نوزادان بیمارستان امام خمینی تقریبا در مرکزیت ترک اعتیاد نوزادان قرار دارد و جزو محدود مراکزی است که بر ترک اعتیاد کودکان و نوزادان معتاد تمرکز کرده است»

او به این نکته اشاره می کند که  در این زمینه تجربه زیادی دارد چون در یکی از ۴١ موسسه دارای مجوز از طرف بهزیستی و بهداشت هم به صورت نیمه وقت در زمینه ترک اعتیاد زنان معتاد در تهران مشغول به کار است.

خانم نازنین می‌گوید :«معمولا دربخش نوزادان بیمارستان ماهانه هشت تا ده مورد نوزاد مبتلا به سندورم محرومیت از مواد مخدر بستری می‌شوندو تقریبا نیمی از آن‌ها بعد ازتولد به حال خودشان‌‌ رها شده و از سوی مسئولان بیمارستان به بهزیستی تحویل داده می‌شوند»

از او می‌پرسم آیا این بخش در بیمارستان امام خمینی در مورد مادران مبتلا به اعتیاد هم خدماتی ارائه می‌دهد؟

پاسخ خانم نازنین منفی است. متاسفانه مادران معتاد باید به کلینیک‌های ترک اعتیاد در سطح شهر مراجعه کنند، اقدامی که غالبا از دست مادران مبتلا به علت هزینه‌های درمانی کلینیک‌های ارائه دهنده خدمات برنمی آید.

او خدماتشان را در بخش (ان. آی. سی. یو) این طورتشریح می‌کند: «تمرکز ما در این بخش به طور مشخص و ویژه به روی ترک اعتیاد نوزادان است. این درمان برای برخی نوزاد ان بصورت عادی و معمول انجام می‌شود این در صورتی است که برای بعضی دیگر از نوزادان به دلیل نوع آلودگی به مواد مخدر این کار به شکل ویژه انجام می‌شود.

او در پاسخ به این سوال که برای ترک نوزادانی که به شکل معمول درمان می‌شوند، از چه روش‌هایی استفاده می‌شود می‌گوید: «نور را کم می‌کنیم، پارچه‌ای دورشان می‌پیچیم و قنداقشان می‌کنیم. سعی می‌کنیم کاری کنیم که آرام بشوند و از بی‌قراریشان کاسته شود. اما در بعضی موارد که علایم شدید تری دارند، کار به دارو درمانی کشیده می‌شود. بسته به تجویز دکتر مورفین خوراکی به اندازهٔ خاصی به نوزاد داده می‌شود و به تدریج و روز به روز میزان آن را کم می‌کنیم تا روند ترک کامل شود یا اگر مورد از این حد هم حاد‌تر بود از فنوباربیتال استفاده می‌کنیم که استفاده از فنوباربیتال غالبا برای مواقعی است که نوزاد دچار تشنج شده باشد.

از خانم نازنین می‌پرسیم آیا کودک بعد از تولد می‌تواند از منبع شیر مادر تغذیه بشود، او می‌گوید خیر.« اگر مادر مصرف کننده بوده و در زمان بارداری مصرف را ترک نکرده باشد اجازه شیردهی به کودک را ندارد چون خطر ابتلای اعتیاد دوباره کودک بسیار است»

این پرستار در مورد وضعیت ویژه این نوزادان شرح می‌دهد« در بخش ویژه نوزادان معتاد بیمارستان، نوزادانی هستند که با درد خماری متولد می‌شوند و از روزهای اول زندگیشان، باید سختی‌های ترک اعتیاد را تحمل کنند و غالبا مادران معتاد ادعا می‌کنند نسبت به اعتیاد جنینشان آگاه نبوده‌اند و بدون این که بدانند جنینشان هم پا به پای آن‌ها مبتلا به اعتیاد شده است»

 از او می‌پرسم چطور متوجه اعتیاد نوزاد تازه متولد شده می‌شوید؟ زائو خودش می‌گوید یا اینکه بر اساس آزمایش‌ها مشخص می‌شود؟

«نه بسیاری وقت‌ها مادران مصرف کننده بودنشان را کتمان می‌کنند و بروز نمی‌دهند. ما اعتیاد نوزاد را از روی علائمی که زمان تولد دارد یا از شرایط ظاهری و علائم فیزیکی مادر تشخیص می‌دهیم»

 او به «گریه غیر طبیعی، بی‌قراری و جیع و فریادهای نابهنگام، خواب زیاد، لرزش، تشنج، تحریک پذیری، تعریق و تب، دمای پایین بدن، خمیازه‌های زیاد، گرفتگی بینی، نفس‌های تند و اسهال و استفراغ این نوزادان اشاره می‌کند»

خانم نازنین می‌گوید:« شدت ابتلای نوزاد به مواد مخدر که بر پایه دوز مصرف مواد مخدر توسط مادر شکل می‌گیرد توسط سیستم نمره دهی به اسم فینگان، بررسی می‌شود و براساس نمره‌ای که نوزاد از این بررسی می‌گیرد، شیوه و روش درمان نیز مشخص می‌شود. اگر مادر در زمان بارداری اقدام به ترک مواد مخدر کند، علایم ترک از‌‌ همان دوره جنینی شروع می‌شود. ولی اگر مصرف را ادامه داده باشد بعد از زایمان و نرسیدن مواد به نوزاد بچه دچار عوارض ترک می‌شود»

در ادامه بحث از او می‌پرسم با توجه به اینکه در یکی از مراکز ترک اعتیاد زنان دارای مجوز از سوی سازمان بهزیستی هم به مراجعین کمک می‌کند آیا می‌داند که چرا غالبا مراکز ترک اعتیاد از پذیرش مادران معتاد سر باز می‌زنند؟

«اینطور نیست که مراکز ترک اعتیاد این قبیل مادر‌ها را پذیرش نکن اما مسئله اینجاست که مراکزی که مجوز دارند تعدادشان محدود است و ممکن است بدلیل نداشتن ظرفیت از پذیرش این افراد امتناع کنند.

 ممکن است مادر و نوزاد توامان مراجعه کنند که عموما درخواست پذیرش نوزاد پذیرفته نمی‌شود و چون مادر نمی‌تواند نوزاد را ترک کند از بستری شدن پشیمان می‌شود یا اینکه در غالب مواقع پرداخت هزینه‌های مرکز درمانی را نمی‌تواند تامین کند»

پرستار بخش ویژه ترک اعتیاد نوزادان بیمارستان امام خمینی تهران درباره علت استقبال مادران معتاد از بخش ویژه ترک اعتیاد نوزادان این بیمارستان توضیح می دهد که «فقط بدلیل شرایط ارزانی که بیمارستان امام خمینی برای زمان و بستری دارد اغلب زنان بی‌سرپرست، بدسرپرست و معتاد به سهولت به اینجا مراجعه می‌کنند و به همین دلیل هم غالب زایمان‌های اینجا ریسک بالایی داشته و پرخطرند»

او می‌گوید ماهیانه به طور تقریبی بین هفت تا ده  مورد مادران معتادی داریم که برای زایمان به اینجا مراجعه می‌کنند.

به هر حال اگر  پروسه ترک اعتیاد نوزاد تحت نظر پزشک و در بخش‌های مراقبت ویژه بیمارستان انجام شود برای نوزادان عوارض جانی به همراه نخواهد داشت و غالب کودکان علیرغم وزن کم و نارس بودنشان، این پروسه را دوام می‌آورند گر چه معلوم نیست بعد از جریان ترک مواد مخدر آن‌ها از نو وارد چه پروسه و چرخه‌ای از زندگی خواهند شد و چند درصد امکان ابتلای آنان به اعتیاد دوباره وجود دارد.

خانم نازنین در مورد اینکه آیا تا کنون شاهد مرگ نوزادی به علت تلاش برای ترک اعتیادش بوده است؟ می‌گوید:«نه خوشبختانه تا به امروز نوزادی نبوده که بدلیل عوارض ناشی از ترک مواد مخدر فوت کند. مشکلات این نوزادان عمدتا بعد از خروج از اینجا شروع می‌شود. مادرهای این نوزادان مشکلات متعددی دارند، معمولا نوزادان خود را برای بررسی‌های بعدی و معاینه‌هایی که پزشک برای نوزاد تجویز می‌کند به بیمارستان نمی‌آورند و متاسفانه ما نمی‌توانیم صد در صد مطمئن باشیم که آن‌ها به دلیل مصرف دوباره مادر یا سایر اعضای خانواده و شیردهی غیر اصولی باز هم در معرض ابتلا قرار می‌گیرند یا خیر؟»