صفحه اصلی  »  موسی برزین خلیفه لو
image_pdfimage_print
مهر
۲۳
۱۳۹۵
آیا پدر موظف به تهیه جهیزیه اولاد دختر است؟
مهر ۲۳ ۱۳۹۵
پرسش و پاسخ قانونی
۰
, , , , , ,
Photo: PlusONE/bigstockphoto.com
image_pdfimage_print

Photo: PlusONE/bigstockphoto.com

موسی‌ برزین خلیفه‌لو، وکیل خانه امن

پرسشگر:سلام خسته نباشید! من یک سال پیش عقد کردم. با همسرم تصمیم گرفتیم که چند ماه بعد عروسی کنیم اما یک مشکلی پیدا کرده ام. پدر من خیلی آدم بی تفاوتی است و نسبت به جهیزیه من بی توجهی می‌کند. چندین بار من و مادرم گفتیم که جهیزیه بخرد اما می‌گوید که جهیزیه یعنی چه. می گوید خودت باید بروی سر کار و جهیزیه برای خودت بخری. من انتظار زیادی از پدرم ندارم اما در حد توان می تواند چیزهایی بخرد.

ایشان چون قبلا کارمند بود و الان بازنشسته است می تواند وام بگیرد. حتی فروشگاههایی هستند که به بازنشستگان به صورت قسطی لوازم خانگی می دهند. من به پدرم گفتم که حداقل وام بگیرد و یا اینکه اقساطی بخرد اما می گوید که به شرطی وام می گیرد که قسط وام را خودم پرداخت کنم. یعنی باز هم حاضر نیست خودش قسط وام را بدهد. از طرف دیگر من وام ازدواج گرفتم و با آن می خواهیم خانه ای رهن کنیم. پدرم می گوید با آن وام ازدواج برای خودت جهیزیه بخر. می گوید که پدر وظیفه ای برای خریدن جهیزیه ندارد. الان خیلی تحت فشار هستم. نمی دانم چه کار باید بکنم. اگر به همسرم بگویم جهیزیه ندارم آبرویم می رود. چند سوال داشتم. مگر این طور نیست که پدر موظف به تامین هزینه فرزند است؟ آیا پدرم می تواند برای من جهیزیه نخرد؟

وکیل خانه امن: سلام خانم محترم! خدمتتان عرض شود که بر اساس قانون مدنی و دیگر قوانین مربوطه پدر مسئول پرداخت نفقه اولاد است اما جهیزیه داخل در نفقه نیست. یعنی پدرتان وظیفه ای برای تهیه جهیزیه ندارد. گرچه عرفا خانواده دختر باید جهیزیه تهیه کنند اما قانونا این طور نیست. دادن جهیزیه یک مساله عرفی است و طبق قانون نه شما و نه پدرتان موظف به تهیه جهیزیه هستید. بنابراین به هیچ وجه امکان الزام پدر برای تدارک جهیزیه وجود ندارد.

پرسشگر: رفتار پدر من از اول این طور بود. خیلی در دادن پول به ما سخت گیری می کند. حتی چند بار شهریه دانشگاه مرا هم نداد و من مجبور شدم یک ترم مرخصی بگیرم و بعضی وقتها هم قرض می کردم. الان هم قبل از عروسی مخارجی دارم که نمی دهد.

وکیل خانه امن: نفقه شامل نیازهای عرفی و مایحتاج ضروری است. نمی شود گفت که شهریه دانشگاه جزء نفقه محسوب می شوند. مساله دیگر اینکه تکلیف بر تامین نفقه زمانی است که فرد مکلف استطاعت مالی داشته باشد. یعنی کسی را که استطاعت مالی برای پرداخت نفقه ندارد را نمی توان ملزم به آن کرد. البته این شاید در مورد پدر شما صدق نکند چون ایشان به هر حال حقوق بگیر هستند. به هر حال این برای زمانی بوده است که شما ازدواج نکرده بودید.

در مورد مخارج فعلی تان نیز عرض شود گرچه پدر مسئول پرداخت نفقه اولاد است اما چون شما الان عقد کردید متاهل محسوب می شوید، دیگر پدرتان مسئولیتی در قبال نفقه ندارد و شوهرتان مسئول پرداخت نفقه است. ضمنا توجه کنید که  مراسم عروسی یا عقد و به طور کلی آداب و رسومهای مربوط به ازدواج مسائلی عرفی هستند و در قانون جایگاهی ندارند از این رو نمی توان مخارج این آداب و رسوم را جزء نفقه محسوب نمود.

پرسشگر: یک سوال دیگر دارم. پدر من ضامن وام ازدواج من و همسرم شده است. می خواستم بدان آیا این ضمانت یعنی اینکه پدرم باید قسطهای وام را پرداخت کند؟

وکیل خانه امن: نخیر. مسئول پرداخت وام ازدواج، شما و همسرتان هستید زیرا به نام شما وام داده شده است اما اگر شما پرداخت نکنید چون پدرتان ضامن شده است از حقوق ایشان کسر خواهد شد.

مهر
۲۱
۱۳۹۵
نگاهی به طرح جدید مجلس در مورد تابعیت فرزندان مادر ایرانی
مهر ۲۱ ۱۳۹۵
خشونت خانگی و حقوق
۰
, , , , , ,
Photo: Tatyana_Tomsickova/bigstock.com
image_pdfimage_print

Photo: Tatyana_Tomsickova/bigstock.com

موسی برزین- پژوهشگر حقوق

بدون شک تابعیت در دنیای امروزی یکی از ملزومات زندگی مدرن است. تابعیت مفهومی است رابطه نزدیکی با حقوق شهروندی دارد. در این میان، مهاجرت انسان‌ها از یک کشور به کشور دیگر یا ازدواج با اتباع خارجی می تواند مشکلاتی را در تابعیت شهروندان ایجاد کند. یکی از این مشکلات در ایران، تابعت فرزند حاصل از مادر ایرانی و پدر خارجی است.  این مشکل سالهاست که مورد بحث قرار گرفته اما تاکنون راه حلی برای آن ارائه نشده است. بر اساس برخی از آمارهای موجود ۸۰۰ هزار تا یک میلیون کودک حاصل از ازدواج زن ایرانی با مرد خارجی در ایران زندگی می کنند در حالی که تابعیت و شناسنامه ایرانی ندارند. بر طبق قوانین اگر یک زن ایرانی با مرد خارجی ازدواج کند علاوه بر اینکه ممکن است تابعیت شوهر به او تحمیل شود، فرزندان او در شرایطی نخواهند توانست تابعیت ایران را کسب کنند حال آنکه فرزند حاصل از پدر ایرانی و مادر خارجی در هر صورت ایرانی محسوب می شود.  بسیاری از فعالان حوزه حقوق کودک و زنان معتقدند که این امر نوعی تبعیض علیه زنان بوده و آینده و سرنوشت کودک را به مخاطره می اندازد. در این راستا در دولت و مجلس ایران تلاشهایی برای رفع این مشکل انجام شده است. به تازگی برخی از نمایندگان مجلس طرحی تنظیم کرده اند که به موجب آن اعطای تابعیت به فرزندان حاصل از مادر ایرانی و پدر خارجی تسهیل شده است.

چه کسانی تبعه ایران هستند؟

بر اساس بند ۴ ماده ۹۷۶ قانون مدنی ایران افراد زیر تبعه ایران محسوب می شوند: «کسانی که درایران از پدر و مادر خارجی که یکی از آنها در ایران متولد شده بوجود آمده اند.» بند پنجم این طور می‌گوید: «کسانی که در ایران از پدری که تبعه خارجه است بوجود آمده و بلافاصله پس از رسیدن به سن هجده سال تمام لااقل یکسال دیگر در ایران اقامت کرده باشند والا قبول شدن آنها به تابعیت ایران بر طبق مقرراتی خواهد بود که مطابق قانون برای تحصیل تابعیت ایران مقرر است.»

بنابراین با توجه به مقررات فوق فرزندی که مادر ایرانی دارد و پدر خارجی اما در خازج متولد شده است ایرانی محسوب نمی شود. همچنین فرزندان متولد شده در ایران نیز تا قبل از سن ۱۸ سالگی نمی توانند تابعیت ایران را داشته باشند. به همین دلیل این فرزندان باید نسبت به کسب تابعیت کشور متبوع پدر خود اقدام کنند. وجود تعداد زیادی از فرزندانی که در ایران از زن ایرانی و مرد خارجی متولد شده اند و تمایلی به مهاجرت به کشور متبوع پدر را ندارند، سبب شده است این افراد با مشکلات بسیاری مواجه شوند. از همین رو  در سال ۱۳۸۵ قانونی با عنوان : «قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی» تصویب شد اما این قانون علاوه بر داشتن نواقص ابهاماتی، نتوانست مشکل تابعیت کوکان فاقد تابعیت را بر طرف کند. پس از چندی در سال ۱۳۹۱ مجلس ایرانی طرحی به تصویب رساند که به موجب آن به فرزندان حاصل از مادر ایرانی تابعیت اعطا می شد لکن این طرح از طرف شورای نگهبان متعارض با قانون اساسی کشور اعلام شد.

طرح جدید چه می‌گوید؟

به تازگی تعدادی از نمایندگان مجلس طرحی را با عنوان «طرح اصلاح برخی از قوانین مربوط به تابعیت» به مجلس ارائه داده اند. تنظیم کنندگان این طرح یکی از اهداف طرح را پیش بینی راهکارهایی جهت حمایت از زنان ایرانی در ازدواج با مردان خارجی و ارائه راهکار جهت حل مشکلات تابعیت زنان و فرزندان ناشی از ازدواج شرعی غیر رسمی زنان ایرانی با مردان خارجی عنوان کرده اند.

بر اساس این طرح «کسانی که در ایران از ازدواج شرعی ثبت نشده زن ایرانی با مرد دارای تابعیت خارجی یا فاقد تابعیت و یا دارای تابعیت مشکوک تا تاریخ اول فروردین ۱۳۹۶ متولد شده باشند تبعه ایران خواهند بود. همچنین کسانی که مادر آنها ایرانی باشد اعم از اینکه در ایران و یا در خارج متولد شده باشند مشروط به اینکه ازدواج آنها وفق قوانین ایران ثبت شده باشد و فرزند آنها حداقل تا سن ۱۸ سالگی، پانزده سال در ایران ساکن باشد»، می توانند تابعیت ایران را کسب کنند.

بخشی از مشکلات حل می شود؟

همانطور که مشاهده می شود این طرح در صورت تصویب می تواند قسمتی از مشکلات فرزندان متولد شده از مادر ایرانی و پدر خارجی را رفع کند اما باز نواقص و ابهاماتی در این طرح به نظر می رسد. تنظیم کنندگان این طرح پیش بینی کرده‌اند که اگر ازدواج مادر ایرانی با پدر خارجی شرعی بوده و ثبت نشده باشد فرزند حاصل از آن تبعه ایران خواهد بود اما در جای دیگر پیش بینی شده است اگر ازدواج ثبت شده باشد و فرزند در ایران متولد شده باشد باید تا ۱۸ سالگی ۱۵ سال در ایران اقامت داشته باشد تا بتواند تبعه ایران محسوب شود! به عبارتی در صورت عدم ثبت فرزند از ابتدای تولد ایرانی می باشد اما در صورت ثبت باید ۱۵ سال در ایران اقامت داشته باشد! مشخص نیست که چرا در صورت ثبت ازدواج سخت گیری بیشتری نسبت به عدم ثبت آن وجود دارد حال آنکه اگر قرار بود تفاوتی در این مساله وجود داشته باشد می بایست از ازدواج ثبت شده حمایت بیشتری می شد.

مساله دیگر اینکه این بحث در حوزه حقوق کودک قرار دارد و نباید وضعیت شرعی ازدواج زن ایرانی با مرد خارجی تاثیر گذار باشد. هدف از طرح این موضوع تعیین تکلیف برای کودکان است چنانچه وضعیت ثبت یا عدم ثبت و یا شرعی یا غیر شرعی بودن ازدواج والدین مد نظر قرار گیرد این هدف محقق نمی‌شود. در تایید این استدلال می توان گفت چنانچه ازدواج مرد و زنی که هر دو ایرانی باشند غیر شرعی و غیر قانونی انجام شود و یا بدون ازدواج طفلی حاصل شود،  مشکلی در تابعیت فرزند ناشی از آن به وجود نمی‌آید. به عبارتی در این صورت غیر شرعی بودن رابطه زوجیت والدین تاثیری در وضعیت تابعیت فرزند نخواهد داشت، اما چنانچه پدر طفل تبعه کشور خارجی باشد و ازدواج شرعی با مادر طفل نداشته باشد، طفل به هیچ وجه نخواهد توانست تابعیت ایران را کسب کند. جای سوال است که چرا باید اعطای تابعیت به کودک منوط به شرعی بودن ازدواج والدین او باشد؟ بر اساس چه منطقی طفل ناشی از ازدواج  غیر شرعی زوجین ایرانی تبعه ایران محسوب می شود اما طفل ناشی از ازدواج غیر شرعی زن ایرانی با مرد خارجی نمی تواند تبعه ایران باشد؟

به نظر می رسد قانون‌گذاران ایران باید بدون هیچ قید و شرطی، تمامی اصفال ناشی از ازدواج زن ایرانی با مرد خارجی را تبعه ایران بدانند. بدون اینکه محل تولد طفل یا شرعی بودن یا نبودن ازدواج والدین تاثیری در آن داشته باشد.

مهر
۱۹
۱۳۹۵
مطالبه مهریه، مرور قوانین ایران
مهر ۱۹ ۱۳۹۵
پرسش و پاسخ قانونی
۰
, , , , ,
farhangnews_127819-361752-1432469314
image_pdfimage_print

موسی‌ برزین خلیفه‌لو، وکیل خانه امن

پرسشگر: من سه سال پیش ازدواج کردم. شوهرم از دوستان برادرم بود و از آنجا آشنا شدیم. ایشان در بازار کار می کنند و درآمد خوبی هم دارند. یک سال اول زندگی مان خوب بود و زیاد اختلاف نداشتیم اما بعد از تقریبا یکسال مشکلاتمان شروع شد. شوهرم صبح‌ها زود می رود و شب هم بسیار دیر به خانه می آید. حتی بعضی روزهای تعطیل هم در خانه نیست. نسبت به من بسیار بی توجه است وقتی هم که به تفریح میرود با دوستانش می رود.

چند وقت است که مرتبا می گوید که طلاقت می دهم و از این حرف‌ها. دوبار هم با پدرم تماس گرفته و گفته است که بیایید دخترتان را ببرید من نمی توانم با او زندگی کنم. آدم بسیار بدبینی است هر وقت که در مراسم‌ها و مهمانی ها می بیند من با مردی حرف می زنم ناراحت می شود و وقتی به خانه برمی گردیم بد و بیراه می گوید. خودش هر وقت بخواهد چند روز با دوستانش به شمال می رود و مرا به خانه پدرم می برد اما وقتی من می خواهم یک روز با دوستان یا اقوام جایی بروم اجازه نمی دهد.

با چند نفر از دوستانم مشورت کردم گفتند که نباید تحمل کنی چون چنین مردانی اصلاح پذیر نیستند. به هر حال چند وقت پیش متوجه شدم اموالش را به نام مادرش کرده است. پرسیدم چرا این کار را کردی گفت که بازار خوب نیست ممکن است چکهایم برگشت بخورد به همین دلیل این کار را کردم اما دروغ می گوید. فکر می کنم می خواهد از زیر بار مهریه فرار کند. پس از این مساله من به خانه پدرم آمدم. الان می خواهم مهریه ام را مطالبه کنم. مهریه من ۱۵۰۰ سکه است. آیا می توانم اموالش را توقیف کنم؟ آیا درست است که بیشتر از ۱۱۰ سکه ارزشی ندارد؟

وکیل خانه امن: سلام خانم محترم. پیشنهاد می شود در مورد اختلافاتتان به یک مشاور خانواده مراجعه کنید. اما در مورد سوالتان باید عرض کنم که مهریه را می توانید با مراجعه به اداره ثبت اسناد و یا دادگاه خانواده مطالبه کنید. پس از مطالبه اجرائیه صادر خواهد شد.

در صورتی که شوهرتان مهریه را پرداخت نکند، می توانید اموالش را به دادگاه معرفی کرده و خواستار توقیف آنها شوید. البته توجه کنید که ممکن است شوهرتان تقاضای اعسار دهد و دادگاه مهریه را قسط بندی کند. همچنین برخی از اموال قابل توقیف نیست. اموال ضروری برای زندگی همچون یک خانه متعارف قابل توقیف نیست.

از طرف دیگر چون شوهر شما اموالش را به مادرش واگذار کرده است، بنابراین امکان توقیف این اموال وجود ندارد چون دیگر تحت مالکیت شوهر شما نیست. البته می توانید نسبت به معامله صوری به قصد فرار از دین شکایت کنید اما چون ایشان قبل از مطالبه اقدام به انتقال کرده است، به سختی شکایت شما پذیرفته شود. در مورد ۱۱۰ سکه عرض شود که تمام مهریه مندرج در نکاح‌نامه قابل مطالبه است فقط نسبت به ۱۱۰ سکه امکان جلب شوهر وجود دارد. نسبت به مازاد توان مالی شوهر شرط  است.

پرسشگر: من تاکنون تصمیم جدی برای طلاق نگرفتم  اما شوهرم گفته که می خواهد به دادگاه برود. آیا شوهرم می تواند بدون اینکه من بخواهم حکم طلاق بگیرد؟ آیا نباید در دادگاه دلیلی بیاورد؟

وکیل خانه امن: بله. بر اساس قوانین ایران مرد هر وقت بخواهد می تواند زن خود را طلاق دهد و احتیاجی به آوردن دلیل نیست. همین که عنوان کند، خواهان ادامه زندگی با شما نیست دادگاه تقاضای ایشان را خواهد پذیرفت. اگر شوهرتان بخواهد نسبت به طلاق توافقی اقدام کند، در این صورت باید رضایت شما را بگیرد.

مهر
۹
۱۳۹۵
خشونت اقتصادی تصاحب اموال همسر، قانون چه می‌گوید؟
مهر ۹ ۱۳۹۵
پرسش و پاسخ قانونی
۰
, , , , , , , ,
Photo: GCammarata/bigstockphoto.com
image_pdfimage_print

Photo: GCammarata/bigstockphoto.com

موسی‌ برزین خلیفه‌لو، وکیل خانه امن

پرسشگر: سلام! من ۷ سال قبل ازدواج کردم. دو سال پس از ازدواج صاحب یک فرزند شدم اما متاسفانه شوهرم سه سال پیش در اثر بیماری فوت کرد. الان پسرم پنج ساله است. یک سال و نیم قبل دوباره ازدواج کردم. این مرد هم قبلا یک ازدواج ناموفق داشت اما فرزندی نداشت. به هر حال قول و قرارهایی گذاشتیم و ازدواج کردیم. از همسر سابقم مقداری پول مانده بود و یک ماشین و رهن خانه. وقتی با این مرد ازدواج کردم ایشان چون خانه نداشت به خانه من آمد. آن مقدار پولی هم که از همسر سابقم مانده بود به شوهرم دادم تا یک مغازه باز کند. ماشین هم تقریبا در اختیار ایشان است.
پس از مدتی متوجه شدم که ایشان مشکلات رفتاری دارد. مرتبا با پسر من بدرفتاری می کند و حتی یکبار به صورتش سیلی زد. اوایل فکر می کردم اصلاح می شود اما روز به روز رفتارش بدتر شد. مرتبا فحش و ناسزا می دهد. مخارج خانه را نیز به درستی تامین نمی کند. می گوید که من وظیفه ندارم خرجی پسر تو را بدهم. برو از پدربزرگش بگیر در حالی که مغازه اش را با پولی که متعلق به من و پسرم است راه اندازی کرده است.

همچنین مرتبا با دوستانش خوشگذرانی می کند و حتی بعضی شبها به خانه نمی آید از آنجا که خانواده ام نیز مخالف ازدواجم با این مرد بودند به آنها هم نتوانستم مساله را بگویم. خیلی در مضیقه هستم. فکر می کنم اشتباه کردم که با ایشان ازدواج کردم. چند سوال از شما دارم. آیا مسئول تامین هزینه من و پسرم ایشان نیست؟ چطور می توانم پولی را که به او دادم پس بگیرم؟

وکیل خانه امن: سلام خانم محترم. بر اساس قانون مدنی ایران نفقه زوجه بر عهده زوج است. بنابراین شوهرتان موظف به پرداخت هزینه زندگی است. اما از آنجا که پسرتان فرزند ایشان نیست پرداخت نفقه در این مورد بر عهده شوهرتان نمی باشد. نفقه فرزندتان اگر جد پدری اش زنده باشد با ایشان بوده و اگر نباشد با شما است. اما در مورد پولی که به ایشان داده اید می توانید نسبت به مطالبه آن اقدام کنید.

ابتدا با ایشان صحبت کنید اگر آن پول را ندهد به دادگستری بروید و اظهارنامه تنظیم کنید. اظهار نامه برگه ای است دارای دو قسمت. در یک قسمت شما از شوهرتان سوال می کنید. در قسمت مربوطه بنویسید که در تاریخ فلان مبلغ فلان به شما به عنوان قرض داده ام و هم اکنون خواهان دریافت مبلغی که دادم می باشم. این اظهارنامه به ایشان ابلاغ می شود. ایشان می توانند پاسخ دهند یا ندهند. به هر حال اگر در اظهارنامه به نوعی اعتراف و اقرار کرد که از شما پول قرض گرفته کار شما راحت خواهد بود. به دادگاه حقوقی می روید و با تنظیم دادخواستی و با استناد به اقرار خودش در اظهار نامه وجه را مطالبه می کنید. اما اگر در اظهارنامه اقراری انجام ندهد در دادگاه حقوقی باید اثبات کنید که پولی را به ایشان قرض داده اید. اگر شاهدی دارید به دادگاه معرفی کنید. اگر به حسابش واریز کرده اید، فیش بانکی را به دادگاه ارائه دهید. به طور کلی باید هر سندی که بتواند دادن پول را اثبات کند به دادگاه ارائه کنید.

پرسشگر: من می خواهم از ایشان طلاق بگیرم. چون فکر می کنم که رفتارهای شوهرم در روحیه پسرم تاثیر بدی داشته است. چه کار باید بکنم؟ آیا می توانم مهریه ام را نیز مطالبه کنم؟

وکیل خانه امن: اگر قصد جدایی دارید ابتدا با شوهرتان صحبت کنید و ایشان را راضی به طلاق توافقی نمایید. چون طلاق توافقی بسیار راحت تر و سریع تر به نتیجه می رسد. اما اگر ایشان موافقت نکرد به دادگاه خانواده رجوع کرده و دادخواست صدور حکم طلاق بدهید. در دادخواست کلیه مشکلاتتان را توضیح داده و با اعلام بدرفتاری ها و خشونت‌های شوهرتان عنوان کنید که در وضعیت عسر و حرج قرار داشته و قادر به ادامه زندگی با ایشان نیستید. دادگاه در این مورد تصمیم گیری خواهد کرد. در مورد مهریه می توانید مهریه تان را جداگانه یا طی دادخواست طلاق مطالبه کنید. دادگاه در نهایت همسرتان را محکوم به پرداخت مهریه می کند. اگر شوهرتان تمکن مالی نداشته باشد پرداخت مهریه تقسیط می شود.

مهر
۱
۱۳۹۵
اجبار به ازدواج، آیا به لحاظ حقوقی امکان‌پذیر است؟
مهر ۱ ۱۳۹۵
پرسش و پاسخ قانونی
۰
, , , , , , ,
Photo:  Ittoilmatar/bigstockphoto.com
image_pdfimage_print

Photo:Ittoilmatar/bigstockphoto.com

موسی‌ برزین خلیفه‌لو، وکیل خانه امن

پرسشگر: سلام! من دانشجو هستم و ۲۳ سال سن دارم. یکی از اقوام پدری‌ام به مادرم گفته است که می‌خواهند برای خواستگاری من بیایند. پدر و مادرم اصرار دارند که من با این فرد ازدواج کنم اما من تمایلی ندارم. پدر و مادرم مرا تحت فشار گذاشته‌اند و می‌گویند که این پسر از همه جهت خوب است و موقعیت مناسبی دارد. من این پسر را می‌شناسم و هیچ مشکلی ندارد اما هیچ حسی نسبت به او ندارم.

الان چند مدت است که تحت فشار روحی و روانی هستم. هر چه به پدر و ماردم می گویم که نمی خواهم ازدواج کنم می‌گویند که تو عقلت نمی‌رسد و باید ازدواج کنی. از طرف دیگر در دانشگاه با یکی از هم کلاسی‌هایم آشنا شده‌ام و مساله را هم به خانواده‌ام گفته‌ام. باهم صحبت کرده‌ایم و قول و قرارهایی گذاشته‌ایم. پدرم می‌گوید که اصلا اجازه نمی‌دهد که با این فرد ازدواج کنم. حتی پدرم به زور شماره تلفن همکلاسی‌ام را گرفت و او را تهدید کرد. می‌خواستم بپرسم که آیا پدرم می‌تواند مرا مجبور به ازدواج کند؟ آیا می‌توانم بدون رضایت پدرم با فردی که می‌خواهم ازدواج کنم؟

وکیل خانه امن: سلام خانم محترم! پدر شما نمی‌تواند شما را مجبور به ازدواج نماید. ازدواج صرفا با رضایت شما امکان‌پذیر است. البته رضایت ولی قهری نیز شرط است اما این بدان معنا نیست که شما هیچ اختیاری ندارید بلکه شرط اساسی از لحاظ حقوقی رضایت شماست. یعنی این‌که پس از اینکه شما در ازدواج با فرد معینی رضایت داشته باشید نوبت به اذن پدرتان خواهد رسید.

پرسشگر: اگر بخواهم در آینده با همکلاسی‌ام ازدواج کنم و پدرم اجازه ندهد چه می‌شود؟ در این صورت نمی‌توانم ازدواج کنم؟

وکیل خانه امن: برای ازدواج دختر باکره احتیاج به اجازه ولی قهری یعنی پدر یا جد پدری است. اما اگر ولی قهری بدون هیچ دلیل موجهی با ازدواج مخالفت کند، دختر می‌تواند به دادگاه مراجعه کرده و  با معرفی شخصی که قصد ازدواج با او دارد، از دادگاه اجازه ازدواج بگیرد. برای این کار باید به دادگاه خانواده بروید. در نهایت دادگاه در این مورد تصمیم‌گیری می‌کند. توجه داشته باشید که دادگاه با توجه به شرایط شما و فردی که قصد ازدواج با او را دارید تصمیم‌گیری می‌کند و الزامی برای صدور دستور ازدواج ندارد.

پرسشگر: به نظر شما مراجعه به دادگاه کار درستی است؟

وکیل خانه امن: در این مورد حتما با یک مشاور خانواده تماس بگیرید اما به هر حال مراجعه به دادگاه می‌تواند روابط شما و خانواده تان را تیره کند و تبعات منفی داشته باشد.

پرسشگر: الان در شرایطی قرار دارم که حاضرم هر کاری بکنم تا اینکه با فردی که پدر و مادرم می‌گویند ازدواج نکنم. پدر و مادرم حتی قبول کرده‌اند که آنها به خواستگاری من بیایند. خودشان قول و قرار گذاشته‌اند بدون اینکه من راضی باشم.

وکیل خانه امن: توجه داشته باشید که از لحاظ حقوقی هیچ فردی نمی‌تواند شما را به ازدواج مجبور کند. شما تا خودتان رضایت ندهید ازدواج صورت نمی‌گیرد. اما برای اینکه این وضعیت را مدیریت کنید حتما به مشاور خانواده رجوع کند و از راهکارهای آنان استفاده کنید.

شهریور
۲۶
۱۳۹۵
ازدواج دوم شوهر به دلیل نازایی زن، قانون چه می‌گوید؟
شهریور ۲۶ ۱۳۹۵
پرسش و پاسخ قانونی
۰
, , , , , , ,
Photo:  Voy/Bigstockphoto.com
image_pdfimage_print

 

Photo:Voy/Bigstockphoto.com

موسی برزین خلیفه‌لو، وکیل خانه‌امن

پرسش: سلام خسته نباشید! من زنی ۳۷ ساله هستم و ۸ سال پیش با یکی از اقوام ازدواج کردم. پس از یک سال از ازدواجمان باردار شدم اما شوهرم گفت که این بارداری ناخواسته بوده و به همین دلیل کورتاژ کردم. مضافا بر اینکه یک بیماری هم داشتم که نسبت به درمان آن تعلل کردم. به هر حال باردار نمی شدم.

وقتی مساله را به شوهرم گفتم زیاد توجهی نکرد تا اینکه به دکتر رفتم و دکتر گفت که باید درمان شوی و عمل جراحی انجام دهی. شوهرم مخالفت کرد و من هم چون خودم توان مالی نداشتم اقدام نکردم. این مساله همین طور ماند تا اینکه من دیگر باردار نشدم. شش ماه پیش به دکتر رفتم و دکتر گفت که احتمال بارداری وجود دارد اما بسیار کم است. شوهرم که متوجه این مساله شد رفتارش تغییر پیدا کرد. مرتبا به من می‌گوید که نازا هستی.

می‌گوید که زن مردم چند تا بچه به دنیا می‌آورد اما تو یک بچه هم نداری و از این حرفها. خانواده‌اش نیز تحریکش می‌کنند. به هر حال چند وقت پیش مادر شوهرم گفت که پسرش می خواهد ازدواج کند. از من خواست که یا جدا بشوم و یا اینکه راضی بشوم برای ازدواج دوم شوهرم. خیلی ناراحت هستم. مشکل نازایی من به این دلیل به وجود آمد که شوهرم اصرار کرد کورتاژ کنم و بعد هم نسبت به درمان من بی‌تفاوت ماند. اوایل می‌گفت بچه‌دار شدن مهم نیست اما بعدها حرفش عوض شد. الان من چه کار باید بکنم؟ چند ماه است که افسرده شده‌ام جایی هم ندارم بروم. به فکرم رسید که طلاق بگیرم اما اگر طلاق بگیرم پشتوانه‌ای نخواهم داشت. می‌خواهم بدانم آیا شوهرم می تواند ازدواج کند؟ آیا من باید رضایت دهم؟ ممنون می‌شوم اگر راهنمایی کنید.

وکیل خانه امن: سلام خانم محترم! متاسفم از مشکل پیش آمده. در مورد اینکه چگونه این وضعیت را مدیریت کنید و این‌که آیا باید جدا شوید یا نه حتما به مشاوره خانواده رجوع کنید. اما از لحاظ حقوقی خدمتتان عرض شود که مرد در شرایطی می تواند ازدواج مجدد داشته باشد. یکی از این موارد عقیم بودن زن است. بر اساس بند ۸ ماده ۱۶ قانون حمایت خانواده سال ۵۳ در صورتی که زن نازا باشد مرد می‌تواند با مراجعه به دادگاه اجازه ازدواج بگیرید.

البته توجه داشته باشید منظور از عقیم بودن نازایی مطلق زن است. یعنی اگر امکان درمان وجود داشته باشد مرد نمی‌تواند به این بهانه اجازه ازدواج مجدد بگیرد. این مساله را پزشکی قانونی تشخیص می‌دهد. در نهایت اگر پزشکی قانونی عقیم بودن مطلق زن را تایید کند، دادگاه جلسه تشخیص می‌دهد و چنانچه مرد توانایی مالی داشته باشد و به تعبیر قانون بتواند عدالت را مابین همسران خود رعایت کند، اجازه ازدواج دوم را صادر می‌کند. شما به هیچ وجه مجبور به رضایت به ازدواج دوم همسرتان نمی‌باشید.

پرسش: اگر شوهرم رفت دادگاه و اجازه گرفت چه می‌شود؟

وکیل خانه امن: در این صورت حقی که برای شما ایجاد می شود این است که تقاضای طلاق بدهید. ازدواج دوم شوهر هر چند با اجازه دادگاه از موارد عسر و حرج زن محسوب می‌شود. اما به هر حال از آنجا که می‌گویید مادر شوهرتان پیشنهاد طلاق داده است، اگر خواستید طلاق بگیرید ابتدائا سعی کنید توافق کنید و نسبت به طلاق توافقی اقدام کنید. البته به شرطی که حقوق مالی شما اعم از مهریه و اجرت المثل را بدهند. اگر چنین نشد یک طرفه تقاضای طلاق بدهید.

پرسش: آیا شوهرم می تواند مهریه من را ندهد؟ من نمی‌توانم قبول کنم که شوهرم با شخص دیگری هم ازدواج کند بنابراین اگر تصمیم به جدایی بگیرم چون پشتوانه‌ای ندارم باید مهریه‌ام را بگیرم.

وکیل خانه امن: مهریه ارتباطی به مشکل نازایی ندارد و شما می‌توانید هر لحظه آن را مطالبه کنید.

درباره ازدواج مجدد شوهر به دلیل بیماری ام‌اس زن بخوانید.

شهریور
۲۳
۱۳۹۵
نگاهی بر ابلاغیه سیاست‌های کلی خانواده
شهریور ۲۳ ۱۳۹۵
خشونت خانگی و حقوق
۰
, , , , , , ,
635936630124492971
image_pdfimage_print

موسی برزین خانواده، پژوهشگر حقوق

به تازگی آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر ایران، در راستای اصل ۱۱۰ قانون اساسی ایران سیاست‌های کلی خانواده را تنظیم و ابلاغ کرده است. از مدت‌ها پیش به نظر می‌رسید که جمهوری اسلامی ایران قصد بازنگری در سیاست‌های خانواده را دارد. در این راستا شعار «فرزند کمتر، زندگی بهتر» شعاری اشتباه تشخیص داده شد و حتی مقامات بلند پایه ایرانی صراحتا گفته‌اند که تاکنون در اشتباه بوده‌اند.

فرزند بیشتر، ازدواج در سنین کمتر و به طور کلی تشکیل خانواده بر اساس اصول و چارچوب‌های سنتی، محور سیاست‌ها قرار گرفت. هم اکنون نیز سیاست‌های کلی خانواده در این مسیر حرکت کرده است. این سیاست‌ها در ۱۶ بند در مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام تهیه شده و از این پس قوای مقننه، اجرائیه و قوه قضائیه مکلف به پیگیری و اعمال این سیاست‌ها هستند. در یک نگاه کلی واضح است که تحکیم خانواده و افزایش جمعیت، محور اساسی این سیاست‌ها بوده است. این سیاست‌ها بیشتر به نظر می‌رسد رجوعی باشد به چارچوب‌های شرعی و سنتی خانواده و ارائه تعریفی سنتگرایانه از روابط خانوادگی. از این جهت به نظر می رسد موارد مطرح شده در این ابلاغیه تا حد قابل توجهی در زندگی بسیاری از مردم تاثیرگذار باشد. به اختصار در چند مورد به نقد این سیاست های کلی می پردازیم:

سخت‌گیری در طلاق، تحمل خشونت

در بند هفتم این ابلاغیه اعلام شده است که قوانین و رویه قضایی باید با هدف تثبیت و تحکیم خانواده تنظیم شده و بازنگری شود. سیاست اعلام شده در این بند عبارت است از: «بازنگری، اصلاح و تکمیل نظام حقوقی و رویه‌های قضایی در حوزه خانواده متناسب با نیازها و مقتضیات جدید و حل‌ّوفصل دعاوی در مراحل اولیه توسط حکمیت و تأمین عدالت و امنیت در تمامی مراحل انتظامی، دادرسی و اجرای احکام در دعاوی خانواده با هدف تثبیت و تحکیم خانواده.» در بند سیزدهم نیز صراحتا فرهنگ سازی کراهت طلاق در جامعه در دستور کار قرار گرفته است. با این وصف به نظر می رسد سیستم قضایی ایران سخت گیری بیشتری نسبت به دعاوی خانوادگی به خصوص طلاق اعمال کند. پیش بینی می شود که زنان برای جدایی از شوهرانشان با سختی های بسیاری مواجه شوند.

وجود قوانین و مقررات شرعی در حوزه خانواده که اکثرا مردسالارانه بوده و تاکید بر اسلامی تر شدن این قوانین از یک طرف و عدم پیش بینی مقرراتی که بتواند توازن در روابط خانوادگی را فراهم کرده و حقوق قربانیان خشونت خانگی را تامین و تضمین کند از طرف دیگر، خشونت درون خانوادگی را تسهیل کرده و قربانی را بدون حمایت رها خواهد ساخت. به عبارتی این ابلاغیه بدون در نظر گرفتن روابط خانوادگی و ایجاد توازن در این روابط، تحکیم خانواده را صرفا در گرو نوعی اجبار و اکراه به ادامه زندگی دانسته است. همانطور که مشخص است در بند هفتم صراحتا عنوان شده است که دعاوی خانوادگی باید در مراحل اولیه حل و فصل شود و همچنین رسیدگی به این دعاوی می بایستی در راستای حفظ خانواده باشد.

محور قرار دادن حفظ و تثبیت خانواده در سیاست گذاری قضایی بدون توجه به حقوق فردی و انسداد راه جدایی و انحلال خانواده، می تواند بستری باشد برای ترویج خشونت درون خانوادگی و اجبار افراد به ادامه زندگی بدون تمایل چرا که در برخی از موارد خشونت صرفا با پایان رابطه زن و شوهری امکان پذیر می شود. چنانچه نسبت به طلاق سخت گیری های بیش از حدی به عمل آید و راه آن بسته شود، قربانیان خشونت خانگی مجبور می شوند خشونت را تحمل کنند در این موارد ادامه زندگی تاثیرات به مراتب بدتری نسبت به جدایی خواهد داشت.

زن برای فرزندآوری

 یکی دیگر از سیاست‌های تعریف شده در بند دوازدهم این ابلاغیه این است: « حمایت از عزت و کرامت همسری، نقش مادری و خانه‌داری زنان و نقش پدری و اقتصادی مردان و مسؤولیت تربیتی و معنوی زنان و مردان و توانمندسازی اعضای خانواده در مسؤولیت‌پذیری، تعاملات خانوادگی و ایفاء نقش و رسالت خود.» به وضوح روشن است که مقامات بلندپایه ایران با ورود زنان به اجتماع مخالف بوده و نقش آنان را صرفا در درون خانه تعریف می کنند. خانه داری، مادری و همسری سه نقش اساسی تعریف شده برای زنان در این ابلاغیه است.

در مقابل نقش اقتصادی مردان برجسته تر شده است. به عبارتی زن مطلوب زنی است خانه دار و دارای فرزند و مرد مطلوب مردی است که در خارج از خانه مکلف به امرار معاش خانواده است. به دیگر سخن این ابلاغیه با استقلال اقتصادی زنان و اشتغال آنها مخالف بوده و وظیفه زنان را فرزند آوری و مادری برای فرزندان و همسری برای شوهر دانسته است. مشخص است که یکی از دلایل اصلی خشونت خانگی علیه زنان و عدم رشد اجتماعی آنها، محدودیت‌های اجتماعی برای اشتغال و فعالیت اقتصادی است. هر آنچه ورود زنان به عرصه اجتماع و اقتصاد محدود شود به همان اندازه خشونت علیه آنان بیشتر خواهد شد. این مقرره نه تنها اینکه به نوعی زنان را به وابستگی به مردان تشویق کرده است، بلکه عدولی داشته است از  برخی اصول حقوق بشری. حق اشتغال و کسب درآمد یکی از حقوق اصلی هر انسانی می باشد. با اجرای این سیاست‌ها این حق برای زنان که نیمی از جامعه را تشکیل می دهند بسیار محدود خواهد شد.

بازگشت به سنت و پررنگ‌شدن تعارضات

در جای جای این سیاست‌ها تاکید شده است که خانواده باید بر اساس الگوی اسلامی تشکیل شده و اداره شود. با پیشرفت‌های دهه های اخیر قطعا جامعه ایران نیز از این پیشرفت‌ها متاثر شده است. تاثیرگذاری قابل توجه فرهنگ‌های مختلف بر یکدیگر و ارتباط جوامع سبب شده است که نگاه سنت‌گرایانه به موضوعات اجتماعی کم رنگ تر شود. رجعت به الگوهای اسلامی در حوزه خانواده، قطعا جامعه را با مشکلات و تعارضاتی مواجه خواهد کرد به خصوص اینکه قابلیت ارائه تفاسیر مختلف و بعضا متضاد از احکام شرعی بسیار زیاد است.

کودکانی که قانون پناه‌شان نیست

در این ابلاغیه کودکان و رشد و تعالی آنها مورد توجه قرار نگرفته است. نمی توان از یک طرف افراد را به فرزند آوری تشویق کرد اما از طرف دیگر هیچ گونه ساز و کاری برای حمایت از این فرزندان پیش بینی نکرد. قوانین موجود ایران در مورد کودکان نقص‌های بسیار جدی ای دارند. این نقص‌ها باعث شده است که اعمال خشونت علیه کودکان و بهره کشی و بی توجهی به آنها به معظلی اجتماعی تبدیل شود. این امر در مورد زنان نیز صادق است.

سهل‌نگاری در رابطه با خشونت خانگی

در هیج بند این ابلاغیه عدالت در روابط خانوادگی و برخورد با خشونت‌های خانگی مورد توجه قرار نگرفته است. هم اکنون در ایران هر روزه موارد بیشماری از خشونت خانگی اتفاق می افتد. علی‌رغم اینکه هدف این ابلاغیه تحکیم خانواده است، رفع مقررات تبعیض‌آمیز علیه زنان، جرم انگاری خشونت خانگی و حمایت از قربانیان آن مورد توجه قرار نگرفته است. چگونه می توان سخن از تحکیم خانواده گفت در حالی که قوانین در مورد خشونت درون خانواده بی توجه است. به عبارتی سیاست تحکیم خانواده به هر قیمتی و فرزندآوری به هر بهایی بدون ارائه راه حلی برای رفع مشکلات درون خانواده،  صرفا ظاهر و اسم خانواده را حفظ خواهد کرد. حفظ خانواده ای که با خشونت همراه است و عدم توجه به حقوق انسانی اعضای آن صرفا با هدف افزایش جمعیت، به نظر نمی رسد فایده ای برای جامعه داشته باشد. به عبارتی این ابلاغیه تثبیت خانواده را از طریق اجبار قانونی اعضای خانواده به زندگی در کنار یکدیگر ممکن دانسته است.

 [شما هم درخواست برای جرم‌انگاری خشونت‌ خانگی را امضا کنید.]

شهریور
۱۹
۱۳۹۵
الزام به تمکین و خشونت خانگی، قانون چه می‌گوید؟  
شهریور ۱۹ ۱۳۹۵
پرسش و پاسخ قانونی
۰
, , , , , , , ,
Photo: leeser/Bigstockphoto com
image_pdfimage_print

Photo: leeser/Bigstockphoto com

موسی برزین خلیفه‌لو، وکیل خانه‌امن

پرسشگر: سلام خسته نباشید! من ۶ سال قبل ازدواج کردم و صاحب یک فرزند هستم. در یک شرکت خصوصی مشغول به کار هستم. شوهرم هم شغل آزاد دارد اما درآمدش چندان خوب نیست این اواخر نیز بیکار شده بود از این جهت اجاره خانه را من پرداخت می کردم. یعنی حدود ۲ سال من پرداخت کردم تا اینکه صاحب خانه گفت خانه را می‌خواهم بفروشم به همین دلیل باید خانه دیگری اجاره می‌کردیم. پول رهن کافی نداشتیم و قسمت زیادی از حقوق من هم بابت قسط‌هایی که داشتیم کم می‌شد. سر این مساله و بعضی مسائل دیگر اختلاف داشتیم.

چند بار با مشت مرا زده است و من برای درمان به درمانگاه رفتم. به هر حال در نهایت خانه را تخلیه کردیم. شوهرم به خانه پدرش رفت اما من نمی‌توانستم به آنجا بروم چون از محل کار من و مدرسه بچه بسیار دور بود. به همین دلیل با کمک برادرم یک خانه کوچک اجاره کردم و با پسرم در آنجا سکونت کردم. الان ۶ ماه است که جدا زندگی می‌کنیم و شوهرم بی توجهی می‌کند. چند روز پیش از دادگاه برگه ای آمد در مورد الزام به تمکین. شوهرم به دادگاه رفته است و این خیلی مرا ناراحت کرده. من مجبور شدم که خودم خانه بگیرم. حالا چه کار باید بکنم؟ این برگه یعنی چه؟ در دادگاه چه بگویم؟

وکیل خانه امن: سلام خانم محترم! این برگه دادخواست الزام به تمکین است که از طرف دادگاه خانواده آمده است. یعنی شوهر شما به دادگاه رفته و اعلام کرده است که شما تمکین نکرده اید و خواسته است که دادگاه شما را ملزم به تمکین کند. در مورد این‌که مفهوم دقیق «تمکین» چیست اختلاف نظر وجود دارد اما به زبان ساده اینکه زن یک سری وظایفی در قبال شوهر دارد که باید انجام دهد اگر انجام ندهد تمکین نکرده است. اما در مورد شما چون مدت قرارداد اجاره شما تمام شده بوده است و شوهر شما اقدام به تهیه مسکن نکرده است و همچنین شما را مورد ضرب و شتم قرار داده، بنابراین شما مجبور شده‌اید خانه را ترک کنید و یا اصلا خانه‌ای موجود نبوده است گه در آن بمانید. به همین جهت در جلسه دادگاه تمام این مسائل را به صورت کتبی و شفاهی اظهار کنید. اگر مدرکی در مورد ضرب و شتم دارید حتما ارائه دهید. اگر شاهدی در مورد اینکه شوهرتان بدرفتاری کرده است دارید حتما به دادگاه معرفی کنید. در دادگاه عنوان کنید که شوهرتان اجاره خانه را پرداخت نمی‌کرده است و در نهایت امکان ماندن در آن خانه را نداشته‌اید. همچنین در دادگاه عنوان کنید که چندین بار مرتکب ضرب و جرح شده است و شما امنیت جسمی و روانی نداشته‌اید. حتما عنوان کنید که چاره‌ای به جز سکونت در یک خانه دیگر نداشته‌اید.

پرسشگر: اگر دادگاه حرف‌های مرا قبول نکند چه می‌شود؟

وکیل خانه امن: با وضعیت شما، احتمال اینکه دعوای شوهرتان قبول شود کم است اما به هر حال اگر دعوای الزام به تمکین قبول شود دادگاه شوهرتان را ملزم می‌کند که خانه ای متعادل و متعارف تهیه کند و بعد شما هم ملزم خواهید بود که به آن خانه بروید. اگر نروید نفقه شما ساقط می شود. همچنین شوهرتان می تواند اجازه ازدواج دوم بگیرد.

پرسشگر: آیا شوهرم می‌تواند مرا مجبور کند که به خانه پدرش بروم و در آنجا زندگی کنم؟

وکیل خانه امن: بر اساس قانون مدنی مسکن باید متعارف بوده و متناسب با شان زوجه باشد. بدین جهت مسکن باید مستقل باشد. شوهرتان نمی‌تواند شما را در یک مسکن غیر مستقل سکونت دهد.

پرسشگر: خب من اصلا انتظار نداشتم که شوهرم چنین کاری را بکند. من تقصیری نداشته‌ام اما نمی‌دانم چرا این کار را کرده است. الان به نظرتان چه کار کنم؟ آیا باید به دنبال جدایی باشم؟ آیا می توانم برای طلاق اقدام کنم؟

وکیل خانه امن: در مورد اینکه چگونه با این مساله برخورد کنید و درباره ادامه دادن یا ندادن به زندگی مشترک، حتما با یک مشاور خانواده تماس بگیرید.

می‌توانید با مراجعه به دادگاه با استناد به عسر و حرج درخواست صدور حکم طلاق دهید. یعنی با توجه به ترک نفقه و ضرب و شتم عنوان کنید که در وضعیت مشقت باری هستید و قادر به ادامه زندگی مشترک نیستید. در این مورد دادگاه تصمیم گیری خواهد کرد. اما اگر تصمیم به جدایی داشتید ابتدا سعی کنید رضایت شوهرتان برای طلاق توافقی را جلب کنید. مساله دیگر حضانت فرزند است. حضانت فرزند تا ۷ سالگی بر عهده مادر و پس از آن در صورت اختلاف مطابق نظر دادگاه خواهد بود. اما معمولا اگر پدر مشکل اخلاقی نداشته باشد و قادر به نگهداری از کودک باشد، دادگاه‌ها حضانت را پس از هفت سالگی بر عهده پدر می‌گذارند.

شهریور
۱۲
۱۳۹۵
ازدواج مجدد شوهر به دلیل بیماری ام‌اس زن
شهریور ۱۲ ۱۳۹۵
پرسش و پاسخ قانونی
۲
, , , , ,
Love triangle. Handsome man embrace his girlfriend while holding hands with another girl. isolated on white background.
image_pdfimage_print

Photo: VadimGuzhva/Bigstockphoto.com

موسی برزین خلیفه‌لو، وکیل خانه‌امن

پرسشگر: سلام! من در مورد مشکل خواهرم سوالاتی داشتم. خواهر من ۲۹ سالش است و ۴ سال پیش ازدواج کرده است. از ۱۸ ماه پیش متوجه شدیم که ایشان بیماری ام‌اس دارد. نسبت به درمانش اقداماتی کردیم ولی به هر حال کمی شدیدتر شد. البته بیماری به حدی نیست که خواهرم زمین‌گیر بشود اما مشکلات بسیاری ایجاد کرده است. دکترها گفته اند احتمال شدیدتر شدنش هم وجود دارد.

به هر حال الان مشکلمان این است که شوهر خواهرم تصمیم به ازدواج مجدد گرفته است. مساله را با خواهرم مطرح کرده و به پدر و مادر من هم گفته است. به دنبال رضایت گرفتن از خواهرم است. خواهر من بسیار از این موضوع ناراحت است و نمی‌داند چه کار کند. دامادمان گفته که قصد طلاق دادن ندارد مگر اینکه خواهرم خودش بخواهد اما می‌گوید که حتما می خواهد با فرد دیگری ازدواج مجدد کند. من با خواهرم صحبت کردم و به او گفتم که طلاق گرفتن بهتر است از اینکه رضایت به ازدواج دوم بدهد. الان می خواستم بدانم اگر خواهرم رضایت ندهد، دامادمان می تواند ازدواج دوم کند؟ به نظرتان طلاق بهتر نیست تا اینکه راضی به ازدواج شوهرش شود؟

وکیل خانه امن: سلام! آرزوی بهبود و سلامتی برای خواهرتان دارم. خدمتتان عرض شود که بر اساس قوانین ایران مرد در شرایطی می‌تواند ازدواج مجدد داشته باشد. یکی از این شرایط ابتلای زوجه به بیماریهای صعب العلاج است. ماده ۱۶ قانون حمایت خانواده سال ۵۳ شرایط ازدواج دوم را پیش‌بینی کرده است. بنابراین اگر خواهر شما راضی به ازدواج مجدد نباشد، دامادتان می تواند به دادگاه رفته و اجازه ازدواج مجدد بگیرد. البته باید ثابت شود که بیماری خواهرتان در حد صعب العلاج است. اگر ثابت نشود دادگاه اجازه نخواهد داد. در این صورت نیز ممکن است دامادتان برای اینکه بتواند ازدواج مجدد داشته باشد، اقدام به طلاق کند زیرا بر اساس قوانین ایران مرد هر وقت بخواهد می تواند همسر خود را طلاق دهد و در این مورد سختگیری زیادی وجود ندارد.

پرسشگر: اگر دامادمان ازدواج مجدد کرد آیا خواهرم می تواند طلاق بگیرد؟

وکیل خانه امن: ازدواج موقت هر چند با اجازه دادگاه برای زن عسر و حرج ایجاد کرده و حق جدایی برای وی به وجود می آورد اما با توجه به اینکه شما می گویید دامادتان حاضر به طلاق است، دیگر تقاضای طلاق یک طرفه معنایی ندارد. می توانند با توافق همدیگر جدا شوند. چون تقاضای یک طرفه طلاق از طرف زن مشکلات بسیاری دارد.

پرسشگر: آیا خواهرم می تواند مهریه اش را بگیرد؟ آیا بیماری اش تاثیری در مهریه دارد.

وکیل خانه امن: بیماری خواهرتان ارتباطی با مهریه ندارد. خواهرتان مستحق مهریه است و در هر صورت چه قبل و چه بعد از جدایی می تواند مهریه‌اش را مطالبه کند . اجباری هم به گذشت از مهریه ندارد. اگر بخواهد طلاق توافقی بگیرد به هر حال باید در این مورد هم توافق شود. ممکن است دامادتان رضایت به طلاق را منوط به گذشت از قسمتی از مهریه یا تمام آن بکند.

در این صورت اگر خواهرتان موافقت نکند باید به صورت یک طرفه تقاضای طلاق نماید. یک مساله دیگر اینکه اگر دامادتان بدون رضایت همسرش و بدون اخذ اجازه از دادگاه ازدواج مجدد کند، خواهر شما وکالت در طلاق خواهد داشت. در عقدنامه‌های رسمی در بند دوازدهم تصریح شده است که اگر شوهر بدون رضایت زن ازدواج مجدد کند، زن از طرف شوهر خود وکالت خواهد داشت که به دادگاه رجوع کرده و خود را مطلقه کند بنابراین اگر دامادتان آن را امضا کرده باشد، در این صورت خواهرتان می تواند با مراجعه به دادگاه به راحتی از شوهر خود جدا شود بدون اینکه نیازی به رضایت شوهر باشد. اما اگر دامادتان به دادگاه رجوع کرده و با استناد به بیماری یا احیانا عدم تمکین، اجازه ازدواج مجدد بگیرد، استفاده از وکالت در طلاق امکان پذیر نیست و فقط می توان با استناد به عسر و حرج تقاضای طلاق داد.

بیشتر بخوانید: وقتی مریض شدم همه چیز عوض شد

درباره خشونت و بیماری بیشتر بخوانید: خشونت در دسترسی به پزشک: دکتر ممنوع!

شهریور
۵
۱۳۹۵
عدم رضایت مادر در انتقال فرزند معلول به مراکز نگهداری
شهریور ۵ ۱۳۹۵
پرسش و پاسخ قانونی
۰
, , , , ,
Photo: mjowra/ Bigstockphoto.com
image_pdfimage_print

Photo: mjowra/ Bigstockphoto.com

موسی برزین خلیفه‌لو، وکیل خانه‌امن

پرسشگر:سلام! من مادر دو فرزند هستم. یکی از فرزندانم که ۱۰ سال دارد معلول ذهنی است اما بسیار آرام است و تاکنون هیچ مشکلی ایجاد نکرده است. گرچه نگهداری از یک معلول ذهنی بسیار سخت است و وضعیت فرزندم مرا ناراحت می کند، اما من تا کنون هیچ غفلتی نسبت به فرزندم نداشته ام و هیچ مشکلی هم در نگهداری او ندارم. با این وجود شوهر من مدتی است که اصرار می کند این فرزندمان را به مراکز نگهداری معلولین بفرستیم.

ماه‌ها است که سر این مساله باهم اختلاف داریم. شوهرم می گوید هر چه قدر که سن فرزندمان بالا می رود، نگهداری از او سخت تر می شود و ممکن است مشکلاتی پیش آید. می گوید که در موسسه های نگهداری، بسیار بهتر از ما به معلولان ذهنی رسیدگی می کنند. می گوید که همه در آنجا شبیه هم هستند و از خانه راحت ترند.

به هر حال چند بار سر این مساله دعوا داشته ایم. من در خبرها دیدم که در بعضی موسسات بچه ها را اذیت می کنند و خوب نمی رسند. اصلا تمایلی ندارم که فرزندم را به این مراکز بفرستم اما شوهرم قبول نمی کند. به تازگی متوجه شدم که شوهرم به بهزیستی رفته و پرس و جو کرده است. چند فرم مربوط به بهزیستی هم از وسایلش پیدا کردم. می خواستم بدانم که آیا شوهرم می تواند بدون اجازه من فرزندمان را به بهزیستی ببرد؟

وکیل خانه امن: سلام خانم محترم! نحوه پذیرش و شرایط نگهداری معلولان ذهنی در مراکز مخصوص، بر اساس دستورالعمل‌هایی است که توسط سازمان بهزیستی تنظیم می شود. از آنجا که بر اساس قوانین ایران پدر ولی قهری طفل محسوب می شود، به نظر می رسد اختیار تصمیم گیری در این مورد با پدر باشد. البته باید ذکر کرد که این مراکز تمامی معلولان را پذیرش نمی کنند و میزان بهره هوشی را در نظر می گیرند. اما به هر حال اگر فرزند شما قابل پذیرش در مراکز نگهداری معلولان ذهنی باشد، به نظر می رسد اجازه پدر کافی است. با این وجود شما حتما با سازمان بهزیستی شهرستان محل اقامتتان تماس بگیرید و در این مورد سوال کنید.

پرسشگر: خب من راضی هستم از فرزندم نگهداری کنم و تمام مشکلات هم بر عهده من است. آیا نباید من در این مورد تصمیم گیری کنم؟

وکیل خانه امن: درست می فرمایید اما به هر حال قانون مسئولیت تصمیم گیری در امورات مادی و غیر مادی کودک را بر عهده ولی قهری یعنی پدر و جد پدری گذاشته است.

پرسشگر: فرزند معلول من دختر است و ۱۰ سال دارد. سوالم این است که چون دخترم به سن بلوغ شرعی رسیده است از تحت ولایت بودن خارج می شود؟ یعنی آیا با این وجود هم پدرش مسئول تصمیم گیری است؟

وکیل خانه امن: افراد معلول ذهنی در هر سنی که باشند محجور محسوب می‌شوند و تا رفع حجر تحت ولایت پدر و جد پدری هستند. یعنی در مورد معلولین ذهنی بلوغ یا عدم بلوغ اهمیتی ندارد.

پرسشگر: آیا مسئولان این موسسات می توانند معلولان را تنبیه بدنی کنند؟

وکیل خانه امن: خیر. به هیچ وجه.

پرسشگر: به نظر شما چه کار باید بکنم آیا باید فرزندم را به مراکز نگهداری بفرستم؟

وکیل خانه امن: پیشنهاد می شود به همراه شوهرتان به یک مشاور خانواده و یا روانشناس مراجعه کنید. اگر وضعیت مالی مناسبی دارید می توانید برای فرزندتان پرستار بگیرید. به مراکز توانبخشی معلولان رفته و در مورد شرایط این مراکز و نحوه نگهداری معلولان تحقیق کنید و از والدینی که مشکل شما را داشته و فرزندشان را به این مراکز سپرده اند پرس و جو کنید. گرچه شوهرتان  از نظر قانونی ولی طفل است اما از نظر اخلاقی هر دو به صورت باید در این مورد تصمیم گیری کنید. پس بهتر است خودتان با شورتان صحبت کنید یا افراد دیگر را میانجی قرار دهید تا بتوانید به توافق برسید.