صفحه اصلی  »  حقوق کودک
image_pdfimage_print
فروردین
۱۰
وقتی «پایتخت» ازدواج کودکان را ترویج می‌کند!
این سو و آن سو خبر
۰
, , ,
photo_2017-09-25_03-29-45
image_pdfimage_print
photo by www.rishenews.com

واکنش ها به موضوع خواستگاری از سارا و نیکا دو کودک بازیگر در سریال پایتخت از همان روزهای اول پخش این سریال در نوروز امسال آغاز شد. حالا فعالین حقوق کودک معتقدند نمی‌توان در برابر این موج ایجاد شده از سوی تلویزیون برای ترویج ازدواج کودکان سکوت کرد و مسولین این رسانه باید در این زمینه پاسخگو باشند.

به گزارش خبرآنلاین، موضوع اصلا شوخی بردار نیست. تصور کنید، سالانه چند صد کودک تنها به دلیل جبر فرهنگی و اجتماعی، از دنیای کودکی خارج می‌شوند و انگار که به سیاره‌ای دیگر پرتاب شده باشند، به زنان و مردانی سرگردان در زندگی زناشویی تبدیل می‌شوند.

آسیب هایی که در کمین این کودکان است آنقدر زیاد است که نباید و نمیتواند، موضوع شوخی های یک سریال طنز پربییننده قرار گیرد. “ما نمیدانیم سرانجام پایتخت چه خواهد شد، اما حتی اگر موضوع خواستگاری از این دوکودک منجر به ازدواج هم نشود، تا همین جا هم نقض گسترده حقوق کودک در قالب شوخی ها و دیالوگ‌های شخصیت های سریال صورت گرفته و باید تهیه کنندگان این سریال، در این خصوص پاسخ دهند.”

واکنش ها به موضوع خواستگاری از سارا و نیکا دو کودک بازیگر در سریال پایتخت از همان روزهای اول پخش این سریال در نوروز امسال آغاز شد. حالا فعالین حقوق کودک معتقدند نمی‌توان در برابر این موج ایجاد شده از سوی تلویزیون برای ترویج ازدواج کودکان سکوت کرد و مسولین این رسانه باید در این زمینه پاسخگو باشند.

تکرار کلیشه های خطرناک!

تثبیت کلیشه‌های اجتماعی در “پایتخت”، (پربیننده ترین سریال این سالهای تلویزیون ایران) کم کم به امری تکراری و البته حساسیت برانگیز بدل شده است. از پافشاری بر کلیشه نقشِ زن در خانواده، تا امروز که معضل جدی ازدواج کودکان عملا دستمایه طنزپردازی شخصیت‌های این سریال قرار گرفته است، همگی حکایت از ادامه دار شدن روندی دارد که آگاهانه یا ناآگاهانه درصدد است، الگوی خاصی از سبک زندگی را در بین مخاطبان ترویج دهد.

ماجرا از این قرار بود که یکی از شخصیتهای سریال، موضوع خواستگاری از این دو دختر حدودا ۱۲-۱۳ ساله را برای برادران خود مطرح می‌کند. با ادامه دار شدن سریال، کم کم بر میزان شوخی‌ها و لودگی‌های حول این موضوع، توسط شخصیت های سریال دامن زده شد که همچنان نیز ادامه دارد.

در حالیکه موضوع ازدواج کودکان به خصوص در سالهای اخیر بسیار مورد توجه نهادهای مدنی قرار گرفته و حتی به طرح بحث های قانونی در زمینه بالا بردن سن ازدواج در مجلس ایران نیز کشیده شده، پخش این سریال با چنین محتوایی در نوروز امسال، نگرانی های زیادی در بین فعالین حقوق کودک ایجاد کرده است.

این درحالی است که در سال‌های گذشته موضوع ازدواج کودکان تبدیل به یک دغدغه جدی مخصوصا در جوامع محلی شده. تنها در سال ۹۴، نزدیک به ۱۳هزار کودک به واسطه طلاق بیوه شده اند، صدا و سیما به ترویج فرهنگی می پردازد که مبلغ ازدواج کودکان است.

فرشید یزدانی، پژوهشگر اجتماعی و مدیرعامل انجمن حمایت از حقوق کودکان، در گفتگو با خبرآنلاین با اشاره به این آمار می‌گوید: آنچه در “پایتخت” به نمایش در آمده است نمونه ای از انواع خشونت هایی است که علیه کودکان در جامعه در جریان است. خشونت علیه کودکان جنبه‌های مختلفی دارد؛ از خشونت‌های جسمی و روانی گرفته تا خشونت‌های جنسی. و نمودهای آن را می‌توان در آمار کودک‌آزاری‌ها در خانواده‌ها و مدارس، کار کودکان و ازدواج کودکان دید.

وجود۱۳ هزار کودک بیوه در ایران

یزدانی ادامه میدهد: در حالیکه مطابق آمار ثبت احوال فقط در سال ۹۴ قریب به ۱۳ هزار کودک به‌واسطه طلاق، بیوه شده‌اند، صداوسیمای ما نیز مروج اینگونه خشونت‌ورزی شده است و در سریال پر بیننده‌ای چون پایتخت دو کودک مورد معامله هستند برای ازدواج.

به گفته او این رویکرد در واقع ترویج خشونت جنسی علیه کودکان است که در لفافه‌ای از تکنیک‌های سمعی و بصری و البته موعظه‌های شبه اخلاقی؛ موعظه‌هایی که مبانی ایجابی آن عمدتا برخاسته از چارچوب‌های سلطه گری و رویکردهای مردسالارانه است، نمود پیدا می‌کند: این سریال خشونتی پنهان را چنان ترویج می‌کند که گویا امری عادی و مسلم است؛ خواستگاری از دو کودک ۱۲-۱۳ ساله و استفاده از آن به‌عنوان یکی از سوژه‌های اصلی سریال و طبیعی نشان دادن آن، بدون آنکه به مبانی انتخاب در ازدواج پرداخته شود.

این درحالیست که ازدواج یکی از بزرگترین انتخاب های هر فرد در زندگی است که باید تمامی وجوه عقلانی و احساسی فرد بر آن صحه بگذارد: در چنین شرایطی چگونه کودکی که امکان دادوستد اموال منقول (دارای سند) و غیرمنقول را ندارد، می‌تواند به عقد ازدواج درآید؟!

سلطه این نگرش، مساله ساز است

او در پاسخ به این سوال که آیا ترویج این رویکرد توسط رسانه ملی آگاهانه صورت میگیرد یا ناآگاهانه است می‌گوید: نمیتوانم به طور صریح بگویم، آگاهانه بوده یا نه،ولی حداقل با نگاه خوشبینانه می‌شود گفت که دست اندرکاران آن از حقوق کودک آگاهی درستی نداشته اند و با قالب ذهنی سنتی به آن پرداخته اند. اگر چنین باشد، بازهم این نوع نگرش برای هنرمندان مساله ساز است.

یزدانی البته این روند را ناشی از تسلط رویکرد سنتی مردسالارانه میداند و مایل نیست از این نگاه خود که طبیعتا منافع فردی آنان را نیز تامین می‌کند، کوتاه بیایید.

به گفته این فعال اجتماعی، ماندگاری لایحه حمایت از حقوق کودکان در مجلس هم ناشی از همین نگاه و عمل صدا وسیما نیز امتداد همان نگاه است.

در همین حال برخی از فعالین حقوق کودک معتقدند، صدا و سیما با پخش سریال پایتخت ۵ در ایام نوروز بار دیگر ثابت کرد که رویکردش برخلاف خواست عموم جامعه است.

هادی شریعتی، حقوقدان و فعال حقوق کودک پرداختن به موضوع خواستگاری و ازدواج دو دختر کم سن و سال است را به دور از عرف جامعه معاصر ایران می داند و میگوید: هر چند گروه دیگری از ببیندگان معتقد هستند که باید منتظر قسمت‌های پایانی این مجموعه ماند به این امید که بخش پایانی همراه با پیام اخلاقی و نکوهش ازدواج کودکان باشد. اما حتی اگر چنین پایانی را هم متصور شویم، متاسفانه نویسندگان و دست اندرکاران این مجموعه برای پیام اخلاقی مورد نظرشان، فرهنگ نادرست و ادبیاتی مبتذل را ترویج و خواستگاری از کودکان را عادی سازی کرده اند.

او ادامه می‌دهد: اگر چنین است ، در آن صورت باید پرسید آیا با هر وسیله غیر اخلاقی و غیر فرهنگی می‌توان به هدفی اخلاقی رسید؟!

به گفته این فعال حقوق کودک و عضو هیات مدیره انجمن حمایت از حقوق کودکان، محتوا و زبان طنز سریال نباید بهانه ای برای مطرح شدن یک معضل اجتماعی ، آن هم به این شکل، باشد: سوژه طنز قرار دادن آسیب اجتماعی همچون ازدواج کودکان بدون آنکه پرداخت صحیح و کارشناسانه ای در لایه های این طنز دیده شود بیشتر شبیه چشم بستن و تمسخر همه مشکلات و آسیب هایی است که کودک‌همسری آنها را تولید می کند .آسیب های مثل سقط جنین، افسردگی، طلاق، خیانت در روابط زناشویی و فقر .

پشت پرده های ازدواج کودکان در پایتخت

شریعتی، به نکته تامل برانگیزی در خصوص پشت پرده های پخش این سریال اشاره میکند و میگوید: مسئله ای که در حال حاضر باعث نگرانی فعالین اجتماعی و برخی هنرمندان شده است صرفا پخش یک سریال نیست بلکه ورود یک جریان در قالب سرمایه گذار و حامی در رسانه ملی است.

اشاره او به طور مشخص موسسه رسانه ای اوج حامی مالی مجموعه پایتخت است که پیش از این نیز مبلغ فرهنگی برخی جریان های خاص در سطوح مختلف شهری و اجتماعی بوده است.

شریعتی می‌گوید: تفکرات این گروه در بیلبوردهای خیابانی، محصولات سینمایی و تلویزیونی و در بعضی سایت ها و روزنامه ها کاملا مشهود است.

به باور این فعال حقوق کودک، سریال ها و برنامه های مشابه پایتخت به دلیل طیف گسترده و متنوع مخاطبان قدرت اثر گذاری بالایی دارند: یکی از مشکلات اصلی صدا و سیما بی توجهی و گاهی حتی خاموش کردن صدای هنرمندان صاحب نظر و فعالین اجتماعی است. رسانه ملی بدون مشورت گرفتن از صاحب نظران و متخصصان حوزه های مربوط تولیداتی مسموم به خورد مخاطب می دهد. این یعنی یک ظرفیت آموزشی و یک فرصت مناسب برای فرهنگ سازی، ترویج حقوق شهروندی و حقوق کودکان که متاسفانه این فرصت به راحتی از دست می رود و می سوزد و رسانه ملی را از رسالت اصلی خود دور می کند.

 منبع:فرارو
اسفند
۲۵
بچه‌های چه کشورهایی بیشتر کتک می‌خورند؟
این سو و آن سو خبر
۰
, , ,
Depositphotos_112279692_s-2015
image_pdfimage_print

 photo by: Stadnikov.K

تنبیه بدنی کودکان یکی از مسائل تربیتی چالش‌برانگیز محسوب شده و همواره مخالفین و موافقین زیادی دارد.

به گزارش ایسنا، «سیناپرس» در ادامه نوشت: بسیاری از کارشناسان و والدین، تنبیه بدنی را به دلیل اثرگذاری منفی آن بر سلامت روانی کودک رد می‌کنند اما گروه دیگر معتقدند که تنبیه بدنی می‌تواند به تربیت بهتر کودکان کمک کند.

بر اساس گزارش یونیسف که ماه نوامبر ۲۰۱۷ منتشر شد، حدود ۳۰۰ میلیون کودک ۲ تا ۴ در جهان، از سوی والدین یا مراقبان خود به‌صورت منظم تنبیه بدنی می‌شوند. این تنبیه‌ها شامل ضربه زدن به باسن، سیلی زدن، پشت‌دستی زدن، یا زدن به قسمت‌های مختلف بدن با وسایل و ابزار مختلف است.

کلودیا کاپا (Claudia Cappa) نویسنده گزارش یونیسف تأکید کرد: والدین از روش‌های ترکیبی شامل اشکال خشونت‌آمیز و بدون خشونت – ترکیبی از تنبیه بدنی و آزار روانی مانند فریاد زدن – استفاده می‌کنند.

براساس داده های یونیسف، سوازیلند، نیجریه، لیبریا، مالزی، جمهوری وانواتو (اقیانوس آرام)، پنج کشور نخستی هستند که درصد زیادی از جمعیت بالای ۱۵ سال آنها معتقدند که تنبیه بدنی برای تربیت و آموزش کودکان لازم است.

(درصد جمیعت بالای ۱۵ سال که معتقدند تنبیه بدنی برای تربیت و آموزش کودکان لازم است – منبع: Unicef)

تنبیه بدنی در کدام کشورها ممنوع است؟

سوئد نخستین کشور جهان است که در سال ۱۹۷۹ با تصویب قانون، تنبیه بدنی کودکان در این کشور را ممنوع کرد. در آمریکا، تنبیه بدنی همچنان در تمامی ایالت‌ها قانونی است. در برخی کشورها، تنبیه بدنی کودکان با مجازات زندان برای والدین همراه است.

بر اساس گزارش یونیسف، در ۶۰ کشور، منطقه یا ایالت‌، قوانینی وضع‌شده است که تنبیه بدنی کودکان در خانه ممنوع شده است؛ از جمله می‌توان به کشورهای اتریش، قبرس، دانمارک، فنلاند، آلمان، مجارستان، لیختن‌اشتاین، هلند، نیوزلند، نروژ، پرو، ایسلند، لهستان و پرتغال، اسپانیا و رومانی اشاره کرد.

(منبع: CNN)

ایران در فهرست کشورهایی که معتقد به تنبیه بدنی برای تربیت کودکان هستند (نمودار اول) دیده نمی‌شود؛ درعین حال، اگرچه کشور ایران در بین ۶۰ کشور با قانون ممنوعیت تنبیه بدنی کودکان نیست (نقشه بالا)، اما طبق مواد ۲ و ۳ قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب سال ۱۳۸۱، هر نوع اذیت و آزار کودکان و نوجوانان که موجب شود سلامت جسم یا روان آنان به مخاطره بیافتد، ممنوع بوده و مستوجب مجازات خواهد بود.

در ایران، کودک آزاری از جرائم عمومی بوده و احتیاج به شکایت شاکی خصوصی ندارد. هرگونه صدمه و اذیت و آزار و شکنجه جسمی و روحی کودکان و نادیده گرفتن عمدی سلامت و بهداشت روانی و جسمی و ممانعت از تحصیل آنان، ممنوع و مرتکب به حبس یا پرداخت جزای نقدی محکوم می شود.

بر اساس داده‌های یونیسف، در اکثر کشورها با داده‌های در دسترس، کودکان خانواده‌های ثروتمندتر مانند کودکان خانواده‌های فقیرتر، رفتار خشونت‌آمیز والدین را تجربه می‌کنند.

دیدگاه علم در مورد تنبیه بدنی چیست؟

بسیاری از کارشناسان معتقدند که تنبیه بدنی با افزایش خطر پیامدهای منفی برای کودکان مانند بروز رفتارهای تهاجمی، مشکلات سلامت روانی در بزرگسالی، و حتی بروز رفتارهای خشونت‌آمیز در زندگی زناشویی مرتبط است.

اندرو گروگان کایلر (Andrew Grogan-Kaylor)، استادیار دانشگاه میشیگان (آمریکا) که مطالعه‌های مختلفی را در مورد تأثیرات تنبیه بدنی بر روی کودکان انجام داده است، تأکید کرد: نتیجه مشخص بین اکثر کارشناسان این است که تنبیه بدنی مضر بوده و پیوند عاطفی بین مراقب و کودک را از بین می‌برد.

کایلر در همکاری مشترک با الیزابت گرشوف (Elizabeth Gershoff)، استادیار دانشگاه تگزاس در آستین، مطالعه‌های قبلی انجام شده طی ۵۰ سال گذشته بر روی ۱۶۰ هزار کودک را مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند.

نتایج این متاآنالیز که سال ۲۰۱۶ در مجله Family Psychology منتشر شد، هیچ‌گونه شواهد قطعی از ارتباط تنبیه بدنی با بهبود رفتار کودکان را نشان نداد؛ برعکس، افزایش خطر بروز ۱۳ رفتار نابهنجار در کودکان گزارش شد.

محروم کردن از امتیازات خاص، روش انضباطی جایگزین تنبیه بدنی

گرشوف و همکارانش، در تحقیقات خود، روش انضباطی جایگزینی را کشف کردند که می‌تواند به شکل قابل ملاحظه‌ای، مشکلات رفتاری کودکان را کاهش دهد.

نتایج این مطالعه که سال ۲۰۰۵ در مجله Clinical Child and Family Psychology Review منتشر شد، نشان داد که محروم کردن کودک از برخی امتیازات ویژه، از اثربخشی رفتاری بالاتری برخوردار بوده و میزان بروز رفتارهای نابهنجار را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد.

والدین باید این نکته را همواره مدنظر قرار دهند که محیطی عاطفی، حمایتی، گرم و سرشار از عشق برای فرزندان خود ایجاد کنند؛ اما در شرایطی که رفتار جدی‌تری برای تربیت کودکان مورد نیاز است، به‌جای استفاده از تنبیه بدنی، از روش‌های انضباطی جایگزین استفاده کنند.

این روش‌ها می‌تواند شامل گرفتن اسباب‌بازی (به مدت مشخص) یا محروم کردن از برخی امتیازات ویژه مثل دوچرخه‌سواری یا رفتن به پارک باشد که از اثربخشی تربیتی بهتری برخوردار بوده و از بروز رفتارهای تهاجمی کودک نیز پیشگیری می‌کند.

منبع: ایسنا

اسفند
۱۷
شهربانو امانی: ایران ۱۵ هزار دختر بیوه زیر ۱۵ سال دارد
این سو و آن سو خبر
۰
, , , ,
17789806_303
image_pdfimage_print

 photo: farsnews

ایران

به گفته یکی از اعضای شورای شهر تهران، ایران ۱۵ هزار دختر بیوه زیر ۱۵ سال دارد. شهربانو امانی می‌گوید، زنان “اعتماد” کردند، اما نتیجه آن “خانه‌نشینی” شد. به گفته او، قوانین مرتبط با زنان در ایران عقب‌گرد داشته است.

شهربانو امانی، عضو شورای شهر تهران، روز پنجشنبه (۱۷ اسفند) مصادف با ۸ مارس، روز جهانی زن، طی یک سخنرانی با موضوع “تجربه زیستی با محوریت موانع قانونی” از جمله گفت: «ما اعتماد کردیم و نتیجه اعتمادمان این شد که خانه‌نشین شدیم. اگرچه باید بدانند که نیمی از سرمایه‌های انسانی کشور، زنان به ویژه دختران دانش‌آموخته هستند.»

خانم امانی که در دومین “کنگره ملی زنان موفق ایران” در “دانشگاه شهید بهشتی” سخنرانی می‌کرد، درباره تضییع حقوق زنان در ایران گفت: «در خیلی از روستاها در گذشته شناسنامه زنان در جیب مردان بود که خودشان می‌دانستند باید به چه کسانی رای دهند. البته اکنون وضعیت خیلی بهتر شده است».

شهربانو امانی با اشاره به اینکه «در گذشته به زنان ما ضعیفه می‌گفتند»، در عین حال افزود: «و اکنون هم در خفا همین است».

زنان به نسبت مردان سهم اندکی در بازار کار ایران دارند. این در حالی است که طی دهه‌های گذشته جامعه ایران شاهد رشد چشمگیر تحصیلات عالی نزد زنان بوده است. طبق  گزارش مرکز آمار ایران از اشتغال در سال ۱۳۹۴، از میان ۲۲ میلیون شاغل در این سال، تنها حدود ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر زن بوده‌اند.

زنان همچنین نه تنها در رأس هیچ‌یک از قوای سه‌گانه نیستند، بلکه حضوری هم حتی در سطح وزارت در دولت کنونی ایران ندارند. تنها وزیر زن ثبت‌شده در تاریخ جمهوری اسلامی، کماکان مرضیه وحید دستجردی، وزیر بهداشت دولت دوم احمدی‌نژاد است که تازه او هم به خاطر اختلاف با رئیس جمهوری وقت، از مقام‌اش کنار گذاشته شد. حضور زنان در دیگر سطوح مدیریتی در ایران هم چندان چشمگیر نیست.

عقب‌گرد قوانین

عضو اصلاح‌طلب شورای شهر تهران همچنین در بخش دیگری از سخنان‌امروزش با تأکید بر اینکه ایران از نظر قوانین مرتبط با زنان به عقب برگشته است، گفت: «قوانینی از جمله خروج زنان با اذن همسر، صدور گذرنامه، دغدغه حضانت فرزند برای بانوان، ازدواج پدرخوانده با فرزند‌خوانده در مجلس نهم داریم. لذا درخواست دارم راهی که داریم را به خوبی پیش ببریم».

بیشتر بخوانید: هشت مارس، فضای انتخاباتی و فشار بر فعالان زن در ایران

طبق قوانین جمهوری اسلامی، زنان متأهل نمی‌توانند بدون اجازه همسر خود از کشور خارج شوند، صدور گذرنامه برای آنان نیاز به اجازه و موافقت همسر دارد و اولویت حضانت فرزند تنها تا ۷ سالگی با مادر است. از سوی دیگر، قوانین ایران این حق را به مرد می‌دهد که “با حکم دادگاه” با فرزندخوانده خود ازدواج کند.

 شهربانو امانی: ما اعتماد کردیم و نتیجه اعتمادمان این شد که خانه‌نشین شدیم

شهربانو امانی: ما اعتماد کردیم و نتیجه اعتمادمان این شد که خانه‌نشین شدیم

شهبانو امانی در بخش دیگری از سخنرانی‌اش همچنین گفت که در ایران ۱۵ هزار دختر بیوه زیر ۱۵ سال وجود دارد.

گرچه ازدواج کودکان از نظر کارشناسان و مدافعان حقوق کودک “آزار جنسی” محسوب می‌شود، اما در ایران ازدواج دختران از ۱۳ سالگی و پسران از ۱۵ سالگی قانونی است. البته ازدواج دختران و پسران قبل از این سنین نیز، “با اذن ولی و با تشخیص دادگاه منوط به رعایت مصلحت کودک”، مجاز شمرده شده است.

بیشتر بخوانید: جامعه مدنی ایران در انتظار احقاق حقوق کودکان

سن ازدواج در ایران بر مبنای “بلوغ جنسی” تعیین شده، در حالی که به گفته کارشناسان، بلوغ جنسی تنها بخشی از بلوغ  کامل محسوب می‌شود. آگاهی، آموزش و آزادی انتخاب، اساسی‌ترین شروط تشکیل خانواده هستند.

در سال ۱۳۹۳ بالاترین میزان ازدواج کودکان در ایران ثبت شده است. طبق آمار ثبت احوال ایران، در این سال بیش از ۴۰ هزار کودک پیش از پایان دوران کودکی وارد زندگی زناشویی شده‌اند.

آمارهای رسمی البته تنها محدود به ازدواج‌های ثبت‌شده در دفاتر رسمی است و چه‌بسا این تعداد به دلیل عدم ثبت ازدواج کودکان بدون شناسنامه یا عدم ثبت رسمی و قانونی ازدواج‌های چندهمسری، بسیار بیشتر از آمارهای رسمی باشد. در میان ازدواج‌های در سنین پایین، کودکان زیر ۱۰ سال نیز دیده می‌شوند. آمارها نشان می‌دهند که میان سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴ سالانه بین ۱۷۶ تا ۲۲۰ کودک زیر ده سال در ایران تن به ازدواج داده‌اند.

lkمنبع: دویچه وله فارسی

اسفند
۹
آرزوهای سوخته زنی مجرد
این سو و آن سو خبر
۰
, ,
پوستر-پرسه-در-حوالی-من1
image_pdfimage_print

نگاهی به فیلم پرسه در حوالی من

مریم رحمانی

فیلم «پرسه در حوالی من» به نویسندگی و کارگردانی «غزاله سلطانی» در جشنواره فیلم‌های هنر و تجربه که از ۱۶ خرداد تا ۲۶ تیرماه اکران می‌شوند، به نمایش درآمد

این فیلم سرنوشت دختری را در آستانه ۳۰ سالگی روایت می‌کند که تصمیم می‌گیرد تنهایی‌اش را با مادری اجتماعی پر کند. او ابتدا سراغ بهزیستی می‌رود و وقتی موانع پیش رو را می‌بیند از طریق یکی از کارمندان بهزیستی تصمیم می‌گیرد از راه غیرقانونی برای رسیدن به آرزویش اقدام کند.

سایه پیرزاد مجرد است، به تنهایی در تهران زندگی و کار می‌کند و آرزویش مادر شدن است. او هر شب با لذت از پنجره به لالایی خواندن زن همسایه برای دختر کوچکش گوش می‌دهد. سایه، زنی مستقل است و با وجود آنکه مادر و پدرش برایش همسری انتخاب کرده‌اند و مدام از او می‌خواهند که سری به خانه‌شان در شهرستان برای دیدار با این خواستگار بزند، زیر بار نمی‌رود. او زنی مدرن است که از خلال صحبت‌هایش با دوستش که در آستانه ازدواج است، متوجه می‌شویم زمانی در رابطه‌ای بوده است که مرد را بسیار دوست داشته اما رد زخمی از همین عشق سبب شده است او تصمیم بگیرد که دیگر وارد رابطه‌ای نشود و دست رد به سینه آرش (یکی از دوستانش) که مشخصا او را دوست دارد می‌زند تا شاید دوباره آسیبی را که یک‌بار تجربه کرده است، نبیند.

او در زمان مراجعه به بهزیستی عنوان می‌کند که فرزند پسر می‌خواهد و در پاسخ به این‌که به دلیل مسائل مربوط به محرمیت نمی‌توانید فرزند پسر بگیرید، می‌گوید نوزاد که محرم و نامحرم ندارد و این‌که آیا به زوج‌ها هم فقط فرزند دختر می‌دهند؟ او قانون‌گذار را به دلیل اتخاذ شرایط سخت و بعضا نامربوط مانند در اولویت بودن زوج‌ها نسبت به زنان مجرد به چالش می‌کشد.

همچنین فیلم به خوبی باندهای فروش نوزادان متعلق به زنان کارتن‌خواب و وقاحت آنان را که در لوای کار خیر، کودکان را وسیله‌ای برای کسب درآمد کرده‌اند به تصویر می‌کشد.

از نکته‌های جالب فیلم استقبال دوست زن سایه از اقدام او برای گرفتن فرزند است و مخالفت آرش در مورد فرزندخواندگی. آرش می‌گوید: بچه پدر می‌خواهد و سایه جواب می‌دهد: «این همه بچه بدون پدر، بزرگ می‌شوند».

نگاه معنی‌دار همسایه‌ها زمانی که سایه از خرید لباس و اسباب‌بازی به همراه نوزادش بازگشته از نکاتی است که می‌توانست بیشتر به آن پرداخته شود. شجاعت زن در این اقدام بدون آگاه کردن خانواده‌اش نیز جالب و معنی‌دار بود.

در یکی از سکانس‌های فیلم فرزند سایه شب‌هنگام تشنج می‌کند و موقع مراجعه به اورژانس او می‌فهمد بچه معتاد است و سراغ کارمند بهزیستی که در گرفتن بچه کمک کرده است، می‌رود تا مادر او را پیدا کند. مواجهه این دو مادر با هم دردناک است اما کارگردان به خوبی بدون قضاوت زنان کارتن‌خواب را نشان می‌دهد. سکانس آوردن فرزند توسط سایه پیش مادرش دور از انتظار است. سایه، بچه را به مادرش تحویل می‌دهد. مادر پستانش را دهان کودک می‌گذارد و سایه تنها به خانه برمی‌گردد و لباس نوزاد را روی صورتش می‌اندازد و می‌خوابد.

این اقدام سایه این سؤال را در ذهن مخاطب ایجاد می‌کند که مادری که یک‌بار فرزندش را فروخته و علی‌القاعده کارتن‌خواب هم هست چگونه می‌تواند فرزند خود را بزرگ کند؟ به نظر می‌رسد این سکانس همخوانی با شخصیت سایه و واقعیت دنیای بیرونی ندارد.

پایان فیلم نیز تلخ است به تلخی تنهایی سایه‌ای که همه زخم‌هایش از عشق است. او به پنجره‌ای تکیه کرده است که آغاز فیلم نیز از همان‌جا و با تنهایی او و سیگار کشیدنش شروع شده بود. او در میان پیام تولدهای اعضای خانواده‌اش و جشن تولد گرفتن آرش در کافه برای او و اصرار دوستانش برای حضور در این مراسم به تنهایی مشغول خاموش کردن کبریت‌هایی است که بعد از خاموش کردنشان بر لبه پنجره ردیفشان می‌کند. گویی کبریت‌ها نماینده آرزوهای سوخته او هستند در ۳۰ سالگی و اصرارش بر تنهایی در سالروز تولدش تاکیدی مضاعف است بر تنهایی او. زمان فیلم زمستان است و در سکانس پایانی نیز برف می‌بارد که شعر فروغ را یادآوری می‌کند «و این منم زنی تنها در آستانه فصلی سرد». گویی بین زمستان واقعی و تنهایی زن رابطه‌ای برقرار است.

     

از نکات قابل توجه فیلم می‌توان به توجه سایه به ظاهرش، کندن موهای سپیدش، آرایش کردن و تغییر رنگ مویش اشاره کرد که خبر از مواجهه زنی با ۳۰ سالگی‌اش دارد و بیننده زن می‌تواند با آن هم‌ذات پنداری کند. گاهی خیره شدن او به آینه و دقیق شدن به چهره‌اش هم‌زمان است با پخش آگهی‌های زیبایی در شبکه‌های ماهواره‌ای. همچنین اظهارنظر دوستانش به‌خصوص مردان در مورد سن زنان و پیری در ۳۰ سالگی نیز از مواردی است که باید به آن توجه کرد، زیرا در ابتدای فیلم او زنی است با موهای بلند و بعد از اعلام نزدیک شدن ۳۰ سالگی‌اش توسط آرش در جمع دوستانش او شروع می‌کند به توجه بیشتر به خودش.

پرسه در حوالی من همچنین آزارهای خیابانی را که یک زن می‌بیند، نگاه‌های مردان بعد از این‌که تغییری در چهره‌اش رخ داده و عنوان کردن این‌که چقدر رنگ مویش به او می‌آید از جانب همکاران مردش را به تصویر می‌کشد و نشان می‌دهد چگونه مردان به خودشان اجازه می‌دهند در مورد ظاهر همکار زن‌شان اظهارنظر کنند. یا از او بپرسند امر خیر است گویا تنها دلیل یک زن برای توجه به خودش باید به ارتباط با مردی پیوند بخورد. گویا زنان فقط برای مردان زندگی می‌کنند.

در پایان فیلم ما چیز زیادی در مورد شخصیت اصلی فیلم نمی‌دانیم گویا فیلم تنها قصد داشته پرسه‌ای در حوالی شخصیت و آرزوی سایه بزند نه آنکه تصویر کامل‌تری از زندگی او به مخاطب دهد. همین موجز بودن و کم دیالوگ بودن فیلم هم از نکات قابل توجه آن است. همچنین فیلم به عنوان اولین فیلم بلند موفق است و حال و هوایی زنانه دارد و بیننده را به خوبی با خودش همراه می‌کند.

منبع: بیدارزنی

بهمن
۲۶
نگهداری بلندمدت کودکان متکدی در مراکز شبه‌خانواده بهزیستی
این سو و آن سو خبر
۰
, , ,
57320272
image_pdfimage_print

رییس سازمان بهزیستی کشور ضمن بیان این که زمان واریز عیدی مددجویان بهزیستی مشخص نیست، از میزان آن نیز اظهار بی‌اطلاعی کرد و گفت: مستمری مددجویان طبق موعد مقرر پرداخت خواهد شد.

انوشیروان محسنی‌بندپی ، درخصوص طرح ضربتی جمع‌آوری متکدیان که با هماهنگی فرمانداری تهران و با همکاری شهرداری تهران به مدت ۱۰ روز اجرا خواهد شد، گفت: در این طرح پوشش و ساماندهی افراد زیر ۱۵ سال برعهده بهزیستی است به طوری که پس از شناسایی، جمع‌آوری و غربالگری به بهزیستی معرفی خواهند شد.

وی افزود: اعلام آمادگی کرده‌ایم که بهزیستی تهران آمادگی پذیرش و ساماندهی تمامی کودکان زیر ۱۵ سال شناسایی شده در این طرح را دارد.

رییس سازمان بهزیستی کشور همچنین خاطرنشان کرد: مشکل بهزیستی در طرح‌های ساماندهی آن است که برای مثال اگر صبح کودک را شناسایی و پذیرش کنیم و عصر همان روز والدین آنها برای بازپس‌گیری کودک‌شان به مراکز بهزیستی مراجعه کنند به لحاظ قانونی و حقوقی هیچ منعی برای عدم تحویل کودک به خانواده نداریم و نمی‌توانیم از این امر اجتناب کنیم.

بندپی همچنین عنوان کرد: حداقل حدود ۷۰ درصد متکدیان در تهران، غیر ایرانی هستند.

وی همچنین عنوان کرد: از مردادماه سال جاری طرح جمع‌آوری و ساماندهی متکدیان را اجرا کرده‌ایم و تا حدود ۲ هفته پیش و قبل از آغاز اجرای طرح ضربتی ۱۰ روزه تعداد ۲۴۶۰ کودک زیر ۱۵ سال را پذیرش کردیم و همزمان برای والدین آنها نیز کلاس‌های مهارت‌آموزی برگزار کردیم.

رییس سازمان بهزیستی کشور ادامه داد: طی رایزنی‌های صورت گرفته با آموزش و پرورش بازماندگان از تحصیل را نیز بر سر کلاس‌های درس برگرداندیم.

بندپی در ادامه بر لزوم اجرای طرح‌های ساماندهی کودکان کار و خیابان و همچنین متکدیان تاکید کرد و گفت: باید این طرح‌های جمع‌آوری و ساماندهی اجرایی شود زیرا برخی از این کودکان متصل به باندهایی هستند که از آنها برای توزیع موادمخدر، قاچاق و یا سایر جرایم سوءاستفاده می‌کنند این در حالی است که با این جمع‌آوری‌ها می‌توان از این مسائل تا حدی پیشگیری کرد.

وی افزود: فردی که از کودکی و از سنین پایین در مسیر تکدی‌گری قرار می‌گیرد، خود در آینده تهدیدی برای جامعه خواهد بود زیرا فرهنگ انجام اقدامات خلاف قانون در وی رشد خواهد کرد لذا چنانچه این شناسایی‌ها صورت بگیرد و با توجه به آنکه بهترین زمان یادگیری کودکی است، آموزش‌های مهارتی زندگی نیز به آنها ارائه شود، یا در صورت بازماندگی از تحصیل به مدارس برگردانده شوند، یا در صورت محدودیت مالی خانواده تحت پوشش حمایت‌های مالی خانواده قرار بگیرند، بسیاری از آسیب‌ها را می‌توان ساماندهی کرد.

رییس سازمان بهزیستی کشور ادامه داد: در حال حاضر سازمان بهزیستی با همکاری بیش از پنج NGO این طرح را پیگیری می‌کند.

بندپی همچنین بیان کرد: در حال حاضر در حال رایزنی با قوه قضاییه هستیم تا چنانچه کودکی بیش از دو بار در طرح‌های جمع‌آوری شناسایی شده و به بهزیستی ارجاع داده شود، چه ایرانی و چه غیرایرانی باشد، نسبت به پذیرش بلندمدت آنها در مراکز شبه خانواده اقدام کنیم و در صورت مراجعه والدین نیز آنها را به خانواده تحویل نداده و آنها را رها نکنیم.

رییس سازمان بهزیستی کشور در پایان اعلام کرد: تامین محل نگهداری افراد در طرح ضربتی جمع‌آوری متکدیان برعهده شهرداری تهران بوده اما ارائه خدمات مددکاری، تربیتی، آموزشی، اجتماع‌پذیری و… برعهده سازمان بهزیستی خواهد بود.

منبع : ایسنا

بهمن
۱۹
آخرین وضعیت «مونا و ندا» دو کودک آزاردیده در شهریار
این سو و آن سو خبر
۰
, , ,
686987_359
image_pdfimage_print

عکس: تابناک

معاون امور اجتماعی بهزیستی استان تهران در خصوص خبر ضرب و شتم «مونا و ندا» دو کودک ۱۶ و ۲ ماهه در شهریار، اظهار کرد: در تاریخ ۴ بهمن ماه با مداخله اورژانس اجتماعی شهریار بنا به دستور قضایی دو فرزند که تحت آزار و اذیت والدین قرار داشتند، به بهزیستی تحویل شد و در حال حاضر به شیرخوارگاه آمنه تحویل داده شدند.

احمد خاکی گفت: والدین این کودکان معتاد هستند، مکان مناسبی برای زندگی ندارند و فرزندان در باغی در شهریار رها شده بودند.

وی افزود: هفتم بهمن مددکاران بهزیستی به آدرس مندرج در پرونده مراجعه کردند اما کسی آنجا نبود و دقیقا در همان روز مادر فرزندان به شیرخوارگاه آمنه مراجعه کرده، مدارک هویتی فرزند بزرگتر خود را ارائه داده و اظهار کرده که فرزند کوچکتر فاقد مدارک شناسایی است و می خواهند برای وی نیز شناسنامه بگیرند.

معاون امور اجتماعی بهزیستی استان تهران ادامه داد : روز سه شنبه ۱۲ بهمن نیز مادر مجدد به شیرخوارگاه مراجعه و خواستار ملاقات با فرزندان خود شده و  این دیدار  نیز صورت گرفته است.

خاکی در ادامه در پاسخ به آنکه گفته می شود بر روی بدن کودکان  آثار جراحت شدیدی وجود دارد، گفت:فرزندان در زمان تحویل به بهزیستی از لحاظ جسمی مشکل خاصی نداشتند و فقط فرزند کوچکتر بر روی دو طرف گونه و زیر چشم چپ کبودی مشهود داشته است.

وی افزود: پس از پذیرش کودکان، اولویت کاری بهزیستی، ارائه خدمات مددکاری همه جانبه و بررسی و ایجاد شرایط مناسب برای حضور و بازگشت کودکان نزد والدین و یا اجداد پدری و مادری از طریق حکم قضایی است؛ در صورت نبود شرایط مناسب نگهداری کودکان، آنان در مراکز بهزیستی نگهداری خواهند شد.

معاون امور اجتماعی بهزیستی استان تهران  در پایان گفت: در خصوص اعتیاد والدین این کودکان، بهزیستی آمادگی لازم را برای فراهم کردن شرایط درمان آنان را در مراکز بهبودی اقامتی خود دارد.

منبع: ایسنا

دی
۱۶
ممنوعیت تنبیه بدنی کودکان در ۵۲ کشور
این سو و آن سو خبر
۰
, ,
Home violence: Angry father with belt and scared child
image_pdfimage_print

Photo: Vertolet/bigstockphoto.com

با تصویب قانونی جدید در فرانسه، این کشور نیز به جمع ۵۲ کشوری پیوست که تنبیه بدنیِ کودکان در آنها ممنوع است.

به این ترتیب فرانسه پنجاه‌ودومین کشوری است که قانون منع کتک زدنِ کودکان را اجرایی کرده است. طبق این قانون تمام رفتارهای تحقیر کننده، آزاردهنده و بی‌رحمانه همچون تنبیه بدنی توسط والدین ممنوع شده است.

البته این ممنوعیت تحت قوانین شهروندی فرانسه قرار گرفته و به همین دلیل افرادی که آن را نقض کنند با اتهامات جنایی مواجه نمی‌شوند.

به گفته کارشناسان فرانسوی، این قانون در واقع والدین را متوجه می‌سازد که چگونه تمام انواع خشونت‌ها می‌تواند برای کودکان ضرر داشته باشد.

تحقیقات نشان می‌دهد کتک زدن و تنبیه بدنی، کودکان را در معرض خطرات جدی قرار می‌دهد. بررسی انجام شده در سال ۲۰۱۶ نشان داد کودکانی که تنبیه بدنی می‌شوند بیشتر احتمال دارد از والدینشان سرپیچی کنند، دچار مشکلات سلامت روان شده و رفتارهای ضد اجتماعی و خشونت‌آمیز از خود بروز دهند.

به گزارش لایوساینس، در حال حاضر بیشتر کشورهای اروپایی به استثنای انگلیس، ایتالیا، سوئیس و جمهوری چک کتک زدن را ممنوع اعلام کرده‌اند.

منبع: ایسنا

دی
۱۵
چند نکته آموزشی برای پیشگیری از کودک‌آزاری جنسی
این سو و آن سو خبر
۰
, , , ,
Sad little child boy hugging his mother at home isolated image copy space. Family concept
image_pdfimage_print

Photo: Tatyana_Tomsickova/bigstockphoto.com

کودکان درک درستی از اتفاقی که برایشان می‌افتد ندارند. ممکن است بترسند حقایق را به ما بگویند و ما آن‌ها را ملامت کنیم. ممکن است فکر کنند خودشان مقصر اتفاقی که برایشان افتاده، هستند. ممکن است از کسی که مورد اعتمادشان بوده رفتار ناپسندی ببینند و فکر کنند کار اشتباهی نبوده است و از حس ناراحتی خود سردرگم شوند. بهتر است به‌عنوان کسانی که در قبال کودکان مسئول هستیم به آن‌ها آموزش دهیم که چه چیزی رفتار نامناسب است و بعد از هرگونه رفتار نامناسب جنسی که با آن‌ها صورت گرفت چه‌کار باید انجام دهند تا از خود محافظت کنند. اگرچه خطاب این متن کودکان هستند ولی برای کسانی تهیه شده است که بتوانند این نکات را با کودکان در میان بگذارند.

به کودکان بگویید: اگر کسی به شیوه‌ی نادرستی شما را لمس کرد، یا به شما چیزی را نشان داد که احساس ناراحتی کردید، آن را در دل خود نگه ندارید. حتی اگر یک کودک بالغ و بزرگ‌تر این کار را با شما انجام داد، بازهم عمل او درست نیست و بدانید هرگز این اتفاق تقصیر شما نبوده است.

به کودکان یاد بدهید که اگر کسی رفتارهای زیر را با آن‌ها کرد با کسی که به او اعتماد دارند در میان بگذارند:

شما را به شیوه‌ی نادرست لمس کند، یا اعضای خصوصی بدن شما را که با لباس زیر یا حوله‌ی حمام پوشانده‌اید، لمس کند.

از شما کاری را بخواهد که از انجام آن احساس ناراحتی کنید یا برایتان عجیب باشد، مثل نشان دادن اعضای خصوصی بدنتان به کسی، یا دست زدن به اعضای خصوصی بدن فردی دیگر.

نشان دادن چیزی به شما که قرار نبوده ببینید، یا باعث ناراحتی شما می‌شود، مانند عکسی از کسی یا پیامی که به قصد شما نبوده است.

از شما عکس یا ویدئو بگیرد، یا از شما بخواهد که از خودتان عکس و ویدئو بگیرید.

بخواهد به‌تنهایی با شما وقت بگذراند و اجازه ندهد کسی به شما بپیوندد.

به شما بگوید کاری که با شما کرده است را به‌عنوان راز نگه دارید و به کسی درباره آن نگویید. وقتی کسی می‌داند که کاری که با شما انجام داده اشتباه بوده است، ممکن است چیزهایی را برای ترساندن و تهدید به شما بگوید تا آن کارها را در دل نگه دارید؛ مثلاً بگوید حیوان خانگی یا اسباب‌بازی موردعلاقه شما را از بین می‌برد یا به کسی که برای شما مهم است صدمه می‌زند. لازم نیست این نوع اسرار را نگه دارید و می‌توانید آن را به کسی بگویید.

به شما هدایایی دهد و از شما بخواهد آن را مخفی نگه دارید، یا از شما بخواهد به هیچ کس در مورد وقتی که با شما می‌گذراند، نگویید.

طبیعی است که بترسید

کاملاً طبیعی است بترسید یا نگران باشید که به دردسر بخورید اگر درباره‌ این مسئله با کسی حرف بزنید. موردی ندارد. شجاعت شما را می‌رساند اگر به کسی بگویید. به گفتن آنقدر ادامه دهید تا کسی به شما کمک کند؛ در بیرون کسانی هستند که می‌توانند به شما کمک کنند.

به چه کسی باید بگویید؟

می‌توانید به کسی که به او اعتماد دارید مانند یکی از والدین، اعضای خانواده، معلم، مربی، والدینِ یک دوست، یا همسایه خود بگویید.

چگونه بگویید؟

می‌توانید با آن‌ها رودررو صحبت کنید یا به آن‌ها پیام یا ایمیل ارسال کنید. می‌توانید از طریق تلفن بگویید یا یک نقاشی ازآنچه اتفاق افتاده را بکشید یا حتی یک نامه برای او بفرستید. مهم این است که به کسی بگویید. حتی اگر از اولین کسی که به او گفته‌اید واکنش مناسبی دریافت نکردید، آن‌قدر به گفتن ادامه دهید تا کسی به شما کمک کند.

اگر همچنان سؤال‌هایی دارید و به کمک نیازمندید

اگر می‌خواهید در این زمینه با فرد دیگری صحبت کنید و جواب سؤال‌هایتان را نگرفته‌اید با یکی از خطوط زیر تماس بگیرید تا بتوانید با یکی از مددکاران صدای یارا صحبت کنید و از او راهنمایی دریافت کنید:

 شماره تلفن‌های واحد مددکاری صدای یارا (تهران):

 ۸۸۵۰۱۴۱۴ – ۸۸۵۰۱۴۱۵ – ۸۸۵۳۱۱۰۹ – ۸۸۵۳۱۱۱۳

صدای یارا همه روزه از ۹ صبح تا ۵ بعدازظهر، برای کمک‌رسانی به کودکان ‌و نوجوانان و خانواده‌ها به تماس‌ها پاسخ می‌دهد.

اگر نیاز فوری داشتید و خود را در خطر دیدید

اگر در اطراف شما کسی نبود که به شما کمک کند و احساس خطر کردید برای دریافت کمک‌های فوری با تلفن اورژانس اجتماعی (۱۲۳) تماس بگیرید. همچنین می‌توانید با پلیس ۱۱۰ نیز تماس بگیرید، که باید از شما در زمینه کودک‌آزاری محافظت کند.


منبع: برگرفته از I Am a Kid and Something Happened, RAINN ترجمه خشونت‌بس

مطالب مرتبط:

دی
۱۲
نوزادان در آغوش دلالان
این سو و آن سو خبر
۰
, , ,
Portrait of a beautiful baby.
image_pdfimage_print

Photo: prometeus/bigstockphoto.com

نوزدانی که هیچ کس انتظار به دنیا آمدن شان را نمی‌کشد و اگر هم کسی منتظر باشد، به دنبال این است که هرچه زودتر این فرشته کوچک را به پول نزدیک کند. نوزادانی که غم و بدبختی زودتر از خودشان متولد شده است. پس با به دنیا آمدن کودک، سروکله خریدارها یا به عبارت بهتر دلالان کودک نیز پیدا می شود و چون می‌دانند که این خانواده به پول نیاز دارد و بچه را هم نمی‌خواهند پس قیمت‌های متفاوتی را عنوان کرده و سعی در جلب رضایت پدر و مادر کودک دارند؛ گویی که بر سر تکه ای پارچه یا ماشین چانه می‌زنند. و بالاخره بر سر قیمت توافق کرده و بچه را مانند کالایی از آغوش مادر جدا می‌کنند و این سرآغازی است بر زندگی جدید این کودک از همه جا بی خبر. قصه دردناکی که قهرمان آن برای کسب درآمد، بخشی از وجود خود یعنی فرزند خویش را می‌فروشند.

هرچند گاهی تعداد کمی از این کودکان شانس پیدا کرده و سر از خانه هایی در می‌آورند که هرگز بچه‌ای در آن متولد نشده و مادر و پدر در حسرت داشتن کودکی، همه راه‌ها را رفته‌اند. اما بسیاری از این کودکان چنین شانس و عاقبتی نداشته و به باندهایی فروخته می‌شوند تا به محض بزرگ شدن آن‌ها را برای گدایی، جیب‌بری یا دستفرشی راهی خیابان‌ها کنند تا برایشان درآمد زایی کند.

این سایه شوم، چندسالی است بر سر برخی از کودکان این سرزمین سایه افکنده و هروز همه ما بسیاری از آن ها را مشاهده می‌کنیم. کودکان ژنده‌پوشی که مجبورند در سرما و گرما مانند بزرگسالی کار کنند تا بتوانند زنده بمانند.

خرید و فروش کودکان طی سال‌های اخیر افزایش زیادی پیدا کرده است به طوری که گاهی در وقیحانه ترین حالت، شاهد آگهی فروش کودکان در سطح شهر هستیم. حتی گاهی در برخی از سایت‌های پربازدید نیز این اگهی ها مشاهده می‌شود. این در حالی است که‌ حتی در بهترین حالت و زمانی که قرار است، کودکی به خانواده‌ای که واقعا نیاز به بچه دارد واگذار شود، باید قبول سرپرستی کودک از طریق بهزیستی انجام شود، این درحالی است که این سال‌ها خریدوفروش کودکان بدون حضور بهزیستی انجام شده و دلالان، زحمت این مبادله را خود به عهده گرفته‌اند. که البته باید گفت این عمل عواقب شوم و درناکی را به دنبال خواهد داشت.

محمد لطفی، عضو جمعیت دفاع از حقوق کودک که با پدیده فروش کودکان آشناست، علت فروش کودکان را در بیشتر موارد فقر و اعتیاد می‌داند و معتقد است: اعتیاد و فقر در هم تنیده هستند و نمی‌توان این دو را از هم جدا کرد. اعتیاد معمولا به فقر منتهی می‌شود و این دو، یک سیکل معیوب را تشکیل می‌دهند و یکدیگر را تشدید می‌کنند و نمی‌توان این دو را از هم جدا کرد. اما در حال حاضر متاسفانه خانواده‌هایی هم هستند که لزوما دچار اعتیاد نیستند اما تنها به دلیل فقر بچه خودشان را می‌فروشند.

حال با توجه به رواج پدیده خرید و فروش کودک، این سوال مطرح می‌شود که آیا این موضوع در قوانین جرم انگاری شده است؟ و چرا طی سال‌های اخیر این پدیده رواج چشمگیری یافته است؟

علی نقی زاده کوچصفهانی، حقوقدان و وکیل دادگستری با اشاره به اینکه خرید و فروش کودکان یکی از زشت ترین و کریه ترین پدیده های غیراخلاقی و ضدبشری که در بسیاری از نقاط دنیا از جمله کشورمان نیز شیوع یافته است، گفت: اگر چه این ناهنجاری، جدید و نوظهور نبوده و همواره وجود داشته اما در کمال تاسف باید گفت در چند سال اخیر روند آن رو به افزایش نهاده است. این روزها در کنار دلالان ریز و درشت، جرایم خرد و کلان در زمینه های گوناگون از جمله دارو، ارز، کلیه، با دلالان فروش کودک نیز مواجهه هستیم. بدتر از آن درج آگهی خرید و فروش کودک در سایت های پربازدید خرید و فروش اقلام و اجناس است که در سایه عدم نظارت دقیق یا کم‌توجهی مراجع ذی‌صلاح نظارتی ،گردانندگان آن وقیحانه و بدون‌کم‌ترین توجه به منزلت و جایگاه انسان به‌عنوان اشرف مخلوقات همچون برده و کالا به آن نگریسته و مردم را دعوت به خرید می کنند !

خریدو فروش کودک جرم است

این حقوقدان ادامه داد: صرف نظر از اینکه از منظر فقه و قانون، خرید و فروش انسان، باطل تلقی می‌شود، از حیث مقررات جزایی نیز برای چنین فعل و رفتاری مجازات منظور شده است . پس از پذیرش پیمان نامه حقوق کودک و الحاق دولت ایران به این قرارداد و به منظور تحکیم و پایبندی به مفاد آن و تامین هرچه بیشتر حقوق کودک، قانون حمایت از کودکان و نوجوانان در تاریخ ۲۰/۹/۱۳۸۱ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. مطابق ماده ۳ از قانون مزبور هرگونه خرید، فروش، بهره‌کشی و به کارگیری کودکان به منظور ارتکاب اعمال خلاف، از قبیل قاچاق ممنوع و مرتکب حسب مورد، علاوه بر جبران خسارات وارده به شش ماه تا یک‌سال زندان و یا به جزای نقدی از ۱۰ میلیون تا ۲۰ میلیون ریال محکوم خواهد شد . البته برخی از حقوق‌دانان با تاسی از اصل تفسیر مضیق قوانین جزایی و نیز اصل تفسیر قوانین به نفع متهم، مفاد ماده ۳ را ناظر بر خرید و فروش کودک صرفا به منظور ارتکاب اعمال خلاف می دانند بنابراین معتقدند چنانچه کودک به منظوری غیر از ارتکاب اعمال خلاف مورد خرید و فروش قرار گیرد، از شمول این قانون خارج است . اما به اعتقاد بنده در ماده ۳ قانون حمایت از کودکان و نوجوانان برای مطلق خرید و فروش، جرم انگاری شده است و قید یا تخصیصی به آن وارد نشده است. عبارت به «منظور ارتکاب اعمال خلاف» ، تنها ناظر بر بهره‌کشی و به کارگیری کودک است و در صورت بهره کشی و به کارگیری کودک برای ارتکاب اعمال خلاف از قبیل قاچاق یا تکدی گری، جیب بری و … با مرتکب، مطابق این ماده رفتار خواهد شد . لیکن خرید و فروش کودک منوط به هیچ شرط و قیدی نبوده و با هر انگیزه و توجیهی که باشد فعل، مجرمانه تلقی و خریدار و فروشنده، مستوجب مجازات خواهند بود . در همین رابطه اداره کل امور حقوقی قوه قضاییه به موجب نظریه مشورتی مورخ ۱/۴/۸۴ اعلام می دارد به نظر اداره حقوقی، خرید و فروش کودک به طور مستقل و حتی اگر به قصد بکارگیری او برای اعمال خلاف هم نباشد جرم است.

هم خریدار و هم فروشنده مجرم هستند

این وکیل دادگستری در پاسخ به این سوال که بسیاری از پدر و مادرها به لحاظ اینکه والدین کودک هستند، فکر می‌کنند مالک بچه بوده و می‌توانند کودک خود را بفروشند، در این زمینه قانون با این افراد چگونه برخورد خواهد کرد؟ خاطرنشان کرد: فرقی نمی‌کند فروشنده کودک پدر یا مادر باشد یا دیگری. با توجه به سیاق قانون و نیز با ملاحظه جایگاه والای کرامت انسان، خرید و فروش کودک، صرف‌نظر از انگیزه خریدار و فروشنده جرم محسوب می شود .

دلالان به عنوان معاونت در جرم تحت پیگرد هستند

وی همچنین در مورد دلالان و واسطه ها که زمینه را برای خرید و فروش کودک فراهم می‌کنند نیز توضیح داد: واسطه ها و دلالانی که به هر طریق وسایل ارتکاب جرم را فراهم یا طریق ارتکاب جرم ارائه و وقوع آن را تسهیل می کنند با رعایت ماده ۱۲۶ قانون مجازات اسلامی به عنوان معاونت در جرم، قابل پیگرد هستند . البته در اینجا ذکر این نکته ضروری است که از نقش دلالان و واسطه‌ها نباید به راحتی گذشت اینان با سوء‌استفاده از وضعیت خاص افراد و به منظور سودجویی و کسب منافع البته نامشروع در واقع، وقوع جرم را تسهیل می‌کنند پس با ملاحظه اینکه هر کس طرق ارتکاب جرم را ارائه یا وقوع جرم را تسهیل کند معاون در جرم تلقی می شود و با رعایت ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی مجازات خواهد شد. البته چنانچه دلالان به‌صورت باندی اداره شوند قطع به یقین از معاذیر مشدده جرم خواهند بود.

آگهی فروش کودک در برخی از سایت‌ها

وی با بیان اینکه معاونت در جرم در خصوص سایت‌هایی که مبادرت به انتشار چنین آگهی‌هایی می‌کنند هم مصداق خواهد داشت تصریح کرد: به نظر بنده باگردانندگان چنین سایت‌هایی علاوه بر اینکه باید برخورد جدی صورت گیرد بلکه باید به لحاظ جریحه دار کردن اخلاق و عفت عمومی جامعه، به جبران خسارات معنوی نیز محکوم شوند.

نقی زاده کوچصفهانی افزود: اصولا ارتکاب جرایم به‌صورت باندی، از علل مشدده جرم به حساب می آید در خصوص خرید و فروش کودک از طریق باند هم با رعایت تعداد و دفعات ارتکاب جرم و مصادیق تعدد جرم با مرتکب رفتار خواهد شد ضمن اینکه در صورت کشف اینکه طریق تحصیل کودک توسط گردانندگان باندها از راه‌هایی غیر از خرید و فروش بوده موضوع از حیث انطباق فعل مجرمانه با آدم ربایی که به مراتب از مجازات سنگین‌تری برخوردار است قابل بررسی خواهد بود . «در این راستا باید گفت، معضل بزرگ خریدو فروش کودک در کشور، در حالی افزایش یافته که طی سال های اخیر شاهد بروز پدیده ای به نام زنان کارتن خواب هستیم. زنانی که اغلب معتاد و بی‌خانمان بوده و خیابان‌های شهر را به عنوان ماوی و مسکن خود انتخاب کرده‌اند و در این میان روابط نامشروع به متولد شدن کودکی می‌انجامد که هیچ کس انتظارش را نمی‌کشد حال این زن می‌ماند با بچه‌ ای که نمی‌داند با وی چه‌کار کند. این زن درحالی بچه دار شده که خود برای پیدا کردن غذا باید تا کمر در سطل زباله های شهرداری خم شود تا ته مانده غذایی یا تکه نانی نصیبش شود. حال این زن معتاد مانده با بچه ای که به واسطه اعتیاد مادر، معتاد به دنیا آمده در حالی که خود مادر برای پیدا کردن مواد باید به چه کارهایی دست بزند. پس این مادر مجبور است هم به واسطه تهیه پول برای اعتیادش و هم خلاص شدن از شر این بچه که بلای جانش شده کودک را به حراج بگذارد و شیره جانش را به دست افرادی بسپارد تا او را به سنی برسانند که روانه خیابان‌ها برای تکدی‌گری، جیب بری و… شود. حال این سوال مطرح است آیا برای ریشه کن کردن این معضلات اجتماعی چه اقداماتی باید انجام گیرد؟ این وکیل دادگستری در پاسخ به این سوال خاطرنشان کرد: طبیعتا یکی از مهم‌ترین راهکارهای کاهش مقابله با این پدیده غیراخلاقی در حال گسترش، علاوه بر افزایش نظارت توسط مراجع ذی‌صلاح اداری و انتظامی، ساماندهی زنان کارتن‌خواب است. هرچند که خرید‌وفروش کودکان تنها به زنان کارتن‌خواب و معتاد منتهی نمی شود. در زیر پوست این شهر بزرگ، کودکانی متولد و به فروش می رسند که بعضا حاصل بارداری های نامشروع و ناخواسته یا فقر هستند. بنابراین با اتخاذ یک رویکرد جامع به مقابله با عوامل موثر آن از جمله فقر، کمبود آموزش و تبعیض پرداخت و با بهبود و اجرای قوانین بازدارنده و تقویت نهادهای نظارتی و حمایتی از جمله سازمان بهزیستی و نیز ارتقا سطح آگاهی عمومی با آن مقابله کرد . به نظر بنده قوانین و مقررات ناظر بر پدیده فروش کودک با توجه به ابعاد و آثار مختلف مادی و معنوی آن و تاثیری که بر روی سلامت روانی و جسمانی آحاد جامعه خواهد گذاشت و توجها به رواج آن نیازمند بازنگری و اصلاح بوده و در جامعه دینی همچون کشورمان، با شدت وحدت بیشتری باید مقابله شود.

درایت و تدبیر مسئولان

براساس این گزارش باید گفت برخی از کودکان نازنین سرزمینمان، حال و روز خوبی ندارند و برای یک لقمه نان و جایی برای خوابیدن باید از صبح در خیابان‌ها پرسه بزنند. همه روزه این کودکان را از نزیک می بینیم و چه بسا برایشان تاسف هم خورده‌ایم. اما افسوس که این تاسف ما چاره کار نیست. زیرا زیر پوست شهر آسیب‌هایی وجود دارند که کمتر جرات مطرح شدن را می‌یابند. روابط نامشروع، کودکان ناخواسته و به دنبال آن نیز خریدو فروش کودک، پدیده هایی هستند که طی سال‌های قبل به دلیل انکار برخی از مسئولان امروز به صورت معضلی بزرگ در آمده اند. هرچند که باید گفت هنوز هم دیر نیست و می‌توان با تدبیر و درایت مسئولان بسیاری از این مشکلات را برطرف کرد فقط کمی دید تیزبین و همت عالی می‌خواهد.

منبع: روزنامه قانون

دی
۸
راه‌حل مجلس برای مقابله با فرزندفروشی
این سو و آن سو خبر
۰
, , ,
Photo: brandy61546/bigstockphoto.com
image_pdfimage_print
Photo: brandy61546/bigstockphoto.com
مواردی که در این طرح قرار است در نظر گرفته شوند این است که باید این افراد شناسنامه داشته باشند که این موارد توسط بهزیستی پیگیری می‌شود و نظر کمیسیون هم در هویت دادن و شناسنامه‌دار کردن این افراد اعمال خواهد شد و ما در حال پیگیری اقدامات قانونی این موضوع هستیم.
با گذشت چند ماه که از اقدامات سازمان بهزیستی و شورای شهر تهران می‌گذرد، مجلس نیز وارد عمل شده است و محمدرضا بادامچی عضو کمیسیون اجتماعی مجلس از تدوین طرح جامع حل مشکل نوزادانی با پدران نامعلوم و همچنین جلوگیری از خرید و فروش نوزادان، در این کمیسیون خبر می‌دهد.

خرید‌ و فروش نوزادان و مشکلات نوزادانی که پدر و مادر مشخصی ندارند، به موضوع داغ این روزهای رسانه‌ها تبدیل شده است. آمار دقیقی از خرید و فروش نوزادان وکودکان وجود ندارد اما متأسفانه نوزادان به دلیل اعتیاد مادر به راحتی و با قیمت‌های پایین خرید وفروش می‌شوند که این امر نگران‌کننده است. در همین رابطه بود که اوایل تیرماه سال جاری، سازمان بهزیستی همه بیمارستان‌ها را ملزم کرد تا به محض بستری‌شدن زن معتاد برای زایمان، موضوع اعتیاد مادر را به اورژانس اجتماعی برای استقرار در بیمارستان اطلاع دهند تا مددکاران این سازمان برای جلوگیری از خرید و فروش نوزادان مادران معتاد، وارد عمل شوند و پس از بررسی‌های لازم و دقیق، از سوی اورژانس اجتماعی اگر مادری صلاحیت نگهداری نوزاد خود را داشته باشد، همراه نوزاد خود ترخیص و در غیر این صورت، نوزاد به مراکز بهزیستی واگذار خواهد شد.

دستورالعمل ویژه شورای شهر برای مقابله با فرزند‌فروشی
همچنین در کنار این اقدام بهزیستی که با هماهنگی و مشارکت دانشگاه‌های علوم پزشکی انجام گرفت، عضو شورای اسلامی ‌شهر تهران از ابلاغ دستورالعمل واگذاری نوزادان معتاد به بهزیستی خبر داد. فاطمه دانشور، با اشاره به خرید و فروش نوزادان مادران معتاد در تهران، گفت: قرار شد کودکانی که از مادران معتاد متولد می‌شوند و دارای اعتیاد هستند، مورد بررسی قرار گیرند. برای تدوین این دستوالعمل ۸ ماه اطلاعات جمع‌آوری شده است و نتیجه مشاهدات را به وزارت بهداشت ارائه کردیم و در نتیجه ابلاغیه وزارت بهداشت مبنی بر این‌که نوزادانی که از مادران معتاد متولد می‌شوند در صورت اعتیاد باید به بهزیستی ارجاع داده شوند، صادر شد. به گفته دانشور، برخی از بیمارستان‌ها کودک را بالاجبار به مادر می‌دهند؛ درصورتی‌که مادر از دریافت کودک امتناع می‌کند و بعد از این‌که بیمارستان به اجبار کودک را به مادر می‌دهد، مادر آن کودک را به فروش می‌رساند.

راه‌حل کمیسیون اجتماعی مجلس برای مقابله با فرزند‌فروشی
با گذشت چند ماه که از اقدامات سازمان بهزیستی و شورای شهر تهران می‌گذرد، مجلس نیز وارد عمل شده است و محمدرضا بادامچی عضو کمیسیون اجتماعی مجلس از تدوین طرح جامع حل مشکل نوزادانی با پدران نامعلوم در این کمیسیون خبر می‌دهد.

او با اشاره به خرید و فروش نوزادان در برخی بیمارستان‌ها اظهار داشت: قوانین در رابطه با این موارد و همچنین فرزندانی که پدرهای نامعلوم دارند دارای ابهام است لذا سازمان بهزیستی نمی‌تواند اقدامات لازم را انجام دهد. این نماینده مجلس همچنین تصریح کرد: جلساتی را برای حل این موضوع با کارشناسان مربوطه و مرکز پژوهش‌های مجلس شخصاً برگزار کردم و قرار شد، مذاکرات و پژوهش‌ها طی یک جلسه جمع‌بندی شده و در نهایت به صحن علنی مجلس شورای اسلامی ‌ارائه شود.

بادامچی با بیان این‌که این طرح مسلماً قوانین مشخص و همه‌جانبه‌ای را برای دولت، سازمان بهزیستی و مسئولان مربوطه برای برخورد با این‌گونه مسایل تدوین خواهد کرد، اذعان داشت: بررسی لایحه برنامه ششم در صحن مجلس موجب تأخیر در انجام این امر شده است.

قانون در رابطه با جرم فرزند‌فروشی دچار ابهام است
در همین رابطه سلمان خدادادی، رییس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی درباره جزئیات این طرح در گفت‌وگو با خبرنگار مهرخانه گفت: هنوز تحلیل قانونی خاصی درباره‌ این طرح انجام نشده و این طرح در کمیسیون به شکلی که منجر به قانون شود مطرح نیست. اما به دلیل این‌که بسیاری از کسانی که تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار دارند، دارای پدر و مادران نامشخص هستند و یا به خاطر فقر بیش از حد، بسیاری از نوزادان بر سر راه گذاشته می‌شوند و یا به خاطر مسائل مالی فروخته می‌شوند، کمیسیون اجتماعی اقدامات و توصیه‌های قانونی لازم جهت هویت‌یابی این‌گونه افراد را با کمک و حمایت سازمان بهزیستی انجام می‌دهد.

او افزود: مواردی که در این طرح قرار است در نظر گرفته شوند این است که باید این افراد شناسنامه داشته باشند که این موارد توسط بهزیستی پیگیری می‌شود و نظر کمیسیون هم در هویت دادن و شناسنامه‌دار کردن این افراد اعمال خواهد شد و ما در حال پیگیری اقدامات قانونی این موضوع هستیم.

خدادادی درباره تمهیداتی که در این طرح برای مقابله با فرزندفروشی قرار است در نظر گرفته شود گفت: این امر توسط قوه قضاییه انجام خواهد شد و برای جلوگیری از خرید و فروش نوزادان، قوه قضاییه باید به صورت جدی وارد عمل شود چون این‌گونه خرید و فروش‌ها جرم محسوب می‌شود. متأسفانه در حال حاضر قانون درباره خرید و فروش نوزادان دچار ابهام است که نیازمند جدیت بیشتر قوه قضاییه در برخورد با عوامل نوزاد فروشی در سطح کشور است و در این رابطه، اعضای کمیسیون اجتماعی مجلس رایزنی‌های لازم را در این خصوص با این قوه انجام می‌دهند.

رییس کمیسیون اجتماعی مجلس ادامه داد: به هرحال آن‌چه که مشخص است سازمان بهزیستی متولی اصلی این موضوع است و وظیفه‌ سازمان‌دهی و پیگیری اقدامات قانونی شناسنامه‌دار کردن این بچه‌ها را برعهده دارد تا این افردا هم بتوانند در جامعه دارای هویت شوند و هرچند پدر و مادر مشخصی ندارند، ولی از حقوق اجتماعی برخوردار شوند.

خدادادی درباره روند پیگیری این طرح در کمیسیون و زمان ارائه آن به صحن علنی مجلس گفت: این طرح درواقع هنوز به عنوان یک موضوع در کمیسیون مطرح است و فعلاً منجر به نتیجه نشده است که ان‌شالله تا آخر سال به نتیجه خواهد رسید.

منبع: مهرخانه