صفحه اصلی  »  بهداشت
image_pdfimage_print
خرداد
۲۱
۱۳۹۸
مردانی که قاعدگی را نمی‌شناسند
خرداد ۲۱ ۱۳۹۸
خشونت خانگی و اجتماع
۰
, ,
shutterstock_412678198
image_pdfimage_print

ماهرخ غلامحسین پور

«روزی دو بار می‌روم حمام… صبح و شب! اما باز می‌گوید بوی خاصی می‌دهی. بوی قاعدگی! عطر و ادوکلنم را خالی می‌کنم روی تن و بدنم… بارها از نزدیک‌ترین کسانم می‌خواهم توجه کنند و به من بگویند آیا بوی ناخوشایندی می‌دهم؟ تقریبا همه می‌گویند متوجه بوی خاصی نشده‌اند. اما او ول‌کن ماجرا نیست. هر بار دماغش را چین می‌دهد و اخم می کند. با اینکه می‌خندم و به شوخی برگزار می‌کنم اما نمی‌توانم انکار کنم که ته قلبم رنجیده‌ام. تمام آن روزها احساس می‌کنم به قدر کافی به من توجه نمی‌کند. کم‌محلی می‌کند، حتی حاضر نمی‌شود لمسم کند. حین برداشتن یک بشقاب از داخل کابینت جوری از کنارم عبور می‌کند که با من تماس نداشته باشد. آنقدر که حس بیزاری و آویزان شدن ته دره ومعلق شدن بین زمین و آسمان به من دست می‌دهد…»

بهناز به «سندروم قاعدگی» یا اختلال ناخوشی پیش از قاعدگی دچار است. در این روزهای خاص او حساس و زودرنج می‌شود و دردهای شکمی و مفصلی از چند روز قبل از بروز قاعدگی رهایش نمی‌کنند.

نعیمه طیبی، پزشک متخصص زنان، در مورد بوی خاص دوران قاعدگی معتقد است این بو  تا حدی طبیعی است و اگر غیر قابل تحمل بود می‌تواند نشانه  عفونت، رشد قارچ ، باکتری یا افزایش آلودگی باشد:« باز بودن دهانه رحم، دفع خون، کم‌آب شدن بدن و همچنین  محبوس بودن بخشی از بدن توسط نوار بهداشتی زمینه رشد باکتری‌ها را در ناحیه آلت تناسلی افزایش می‌دهد.»

او تاکید می کند دو بار شستشوی روزانه  مهبل با آب ولرم، صابون و خشک کردن آن می‌تواند آلودگی و احتمال عفونت را کاهش دهد.

خشونت در دوره قاعدگی

خشونتی که در طول دوران قاعدگی متوجه زنان است، گاهی تبدیل به خشونت فیزیکی می‌شود. راضیه می‌گوید تحقیر کلامی در مقابل آنچه او را رنج می‌دهد، یک اتفاق لوکس و تزئینی است: «هشت سال است ازدواج کرده‌ایم. دو فرزند دو‌قلوی پنج‌ساله دارم. رفتار همسرم در طول دوران قاعدگی واقعا وحشیانه است. بدون توجه به شرایطم با من نزدیکی- یا شاید بشود گفت- به من تجاوز می‌کند. سعی می‌کنم مهربان باشم، اما قاعدگی مانعی برای میل ناگهانی همسرم نیست. گاهی می شود که یکی دو ماه اصلا به من توجهی ندارد و گاهی هم هنگام قاعدگی چند بار سکس خشن و سخت داریم! نمی‌توانم این موضوع را با کسی در میان بگذارم. طرح این موضوع تابو است و من شهامت مطرح کردن آن را با خواهرم  هم ندارم چه برسد به قاضی!»

دکتر نعیمه طیبی در این مورد می‌گوید سکس در دوران قاعدگی را اصلا توصیه نمی‌کند: «حتی یک سکس آرام و معمولی می‌تواند احتمال بروز بیماری را افزایش بدهد، چه برسد به سکسی که همراه با خشونت باشد. رابطه زناشویی در دوران قاعدگی می‌تواند منجر به انتقال ویروس یا تب‌خال تناسلی زنان شود و  عوارض ناگواری مثل درد در ناحیه مهبل ایجاد کند.»

مامک هم به برخورد خشونت‌بار مردان در طول دوران قاعدگی اشاره می‌کند. او می‌گوید: «برخورد مردها با  پریود شدن زنان گاهی همراه با تحقیر است با این جمله تکراری که باز هم که تو پریود شدی!… گاهی با کم‌محلی و بی‌اعتنایی همراه است…  یک عده سرزنش می‌کنند که چرا شما به این شرایط عادت نمی کنید؟…»

نوار بهداشتی کجاست؟

الهام هومین‌فر، جامعه شناسی که بعد از فاجعه بم برای کمک به زنان زلزله‌زده در آنجا حاضر شده، از جای خالی نوار بهداشتی در بسته‌هایی می‌گوید که به عنوان کمک بین زلزله‌زدگان توزیع می‌شد: «زن‌ها بعد از وقوع زلزله به علت استرس و فشارهای روانی، خونریزی بیشتری داشتند و با دستمال و پارچه‌های کثیف خودشان را جمع و جور کرده بودند.  حتی خجالت کشیده‌ بودند در این مورد حرف بزنند و تصور می‌کردند اگر در این مورد حرف بزنند به نوعی اظهار میل به مردان تلقی شود.»

این جامعه شناس معتقد است زنان بر اساس شرایط اقتصادی از امکانات بهداشتی دوران قاعدگی  بهره می‌برند:«بخش‌هایی از حومه تهران زن‌هایی هستند که از خاک‌اره مابین پارچه تمیز استفاده می‌کنند. مردان خانواده یا حتی خود زنان ممکن است برای امور عادی خانواده پولی اختصاص بدهند، اما برای آنچه که به بدن زنان مربوط است هزینه‌ای تخصیص داده نمی‌شود.»

بیشتر بخوانید:

تعطیلات و افزایش ساعات کار خانگی

رسانه ملی، مروج خشونت خانگی؟

وقتی اختلال روحی به جنایت ختم می‌شود

مردانی که قاعدگی را نمی‌شناسند

راضیه تجربه ناخوشایندی دارد و یک بار به خاطر لکه روی دامنش، به سختی از دست همسرش کتک خورده است: «صاحب‌کار شوهرم آمده بود تا با هم یخچال را جا به جا کنند. قرار بود یخچال را از زیر‌زمین بیاورند بالا. من تصور کردم شاید به کمک نیاز داشته باشند برای همین رفتم توی حیاط . پریود بودم و متوجه نشده بودم که دامن سفیدم لکه خون گرفته است. وقتی آن آقا رفت شوهرم به سختی مرا کتک زد و گفت بهتر است وقت قاعدگی خودت را توی اتاق گم و گور کنی!»

الهام هومین فر از اینکه مردان ایرانی در این مورد آموزش کافی ندیده‌اند اظهار تاسف می کند: «آنها عصبی شدن، غمگین شدن و احساس افسردگی زنانه را که به علت تغییرات هورمونی رخ می‌دهد درک نمی کنند. با کلمات تحقیرآمیز وضعیت زنان را پیچیده‌تر می‌کنند. اما همه مشکل به این قضاوت صرف منتهی نمی شود. چون زنان در معرض ساختار تبعیض‌آمیز اجتماعی و اقتصادی قرار دارند ممکن است غذای کافی یا امکانات بهداشتی مناسب نداشته باشند. به همین دلیل در شرایط خاصی مثل دوران قاعدگی تحت فشار بیشتر قرار می‌گیرند.»

اگر تاکنون عضو کانال تلگرام خانه امن نشده‌اید، کلیک کنید.

شاید مردان ایرانی باید بیاموزند که در دنیای زنانه گاهی روزهای بدخلقی یا دلتنگی زن‌ها تابع اعداد و رقم‌های ناگزیر تقویم است. شاید باید بدانند قاعدگی زنانه یک ضعف نیست. امری طبیعی و عادی است و وجود همین چرخه باعث شده تا  حیات بشر روی زمین ادامه داشته باشد.

مهر
۳
۱۳۹۷
معضل نوار بهداشتی و به خطر افتادن سلامت زنان فرودست
مهر ۳ ۱۳۹۷
خشونت خانگی و اجتماع
۰
, ,
Photo: namtipStudio/www.shutterstock.com
image_pdfimage_print

Photo: namtipStudio/www.shutterstock.com

ماهرخ غلامحسین‌پور

بالا رفتن قیمت پوشک، نوار و پد بهداشتی و نایاب شدن این محصول در قفسه فروشگاه‌های عرضه محصولات خانگی، احتمال شیوع بیماری‌های عفونی میان زنان فقیر و فرودست جامعه را به شدت افزایش داده است.

نوار و پد بهداشتی، دو محصول مصرفی و ماهانه نیمی از جمعیت کشور هستند. حتی اگر جامعه زنان سالمند را بخشی از مصرف کنندگان نوار بهداشتی ندانیم، همچنان تعداد زیادی از همین گروه زنان سالمند، به جای نوار بهداشتی، مصرف کننده پوشک مخصوص بزرگسال هستند.

با این وضعیت تازه اما گروه وسیعی از زنان طبقه متوسط هم به سطحی از ناتوانی زنان فقیر و کم درآمد جامعه رسیده‌اند. زنان فقیر و کم درآمدی که حتی پیش از بحران تحریم‌ها قادر به خرید نوار بهداشتی یا دیگر اقلام بهداشتی-مصرفی مثل کاغذ توالت نبودند.

گوهر ازگندی، خانم خانه‌داری که در روستای «تیره خیرآباد» حوالی ایرانشهر در استان سیستان و بلوچستان زندگی می‌کند و شش بچه قد و نیم قد دارد، می‌گوید پول یک بسته نوار بهداشتی خرج دو روز قوت و مایحتاج فرزندانش است و او که در گذشته به ندرت نوار بهداشتی می‌خریده، با این شرایط جدید مطلقا چنین توانایی و امکانی ندارد.

بیشتر بخوانید:

خشونت شاید تنها یک «کلمه پنج حرفی» باشد

آیا لایحه حمایت از حقوق کودکان و نوجوانان می‌تواند مانع آزارگری والدین شود؟

زندگی‌‌هایی که پای منقل آن‌ها به باد می‌رود

بیشتر زنان روستای تیره خیرآباد که در جامعه کوچک گوهر زندگی می‌کنند هم به نوار بهداشتی دسترسی نداشته و آن را کالایی لوکس، غیرضروری و مصرفی می‌دانند.

به گفته گوهر، او هرگز تامپون یا تامپکس را از نزدیک ندیده و نمی‌داند آنها چه جور محصولاتی هستند.

گوهر که در طول دوران قاعدگی‌اش تا‌کنون به طور معمول از کهنه استفاده کرده، حالا هم همین رویه را ادامه می‌دهد. او در طول زندگی‌اش به جز در مواردی معدود که یک خانم خیر برای خانه بهداشت روستایشان بسته‌های نوار بهداشتی فرستاده، هرگز از این محصول استفاده نکرده است.

گوهر در مقابل این توصیه که بهتر است از پارچه نو استفاده کند نیز می‌گوید: «من نمی‌توانم پارچه نو و قواره تازه خریداری شده را صرف کاری کنم که در نهایت راهی سطل آشغال می‌شود. یعنی اگر بخواهم هم چنین توانی ندارم. از آخرین باری که فروشنده دوره‌گرد یک قواره پارچه نو کم قیمت برای رخت و لباس تازه آورده بود و من توان خرید آن را در چند قسط داشتم، دو سال می گذرد.»

گوهر از تکه پارچه‌های کهنه‌ای که در دور و بر و خرابه‌ها می‌بیند و آنها را با دقت شست‌و‌شو می‌کند برای تمیز کردن خون دوران قاعدگی‌اش استفاده می‌کند.

متخصصان علوم بهداشتی اما می‌گویند استفاده از پارچه فرسوده و هر وسیله غیر‌بهداشتی دیگر برای نظافت دوران عادت ماهانه می‌تواند منجر به ایجاد بیماری‌های قارچی یا عفونی جدی دستگاه تناسلی و به مخاطره افتادن سلامتی زنان شود.

اگر تاکنون عضو کانال تلگرام خانه امن نشده‌اید، کلیک کنید.

سال‌هاست کمپین‌های گسترده بین‌المللی در سراسر جهان در تلاشند که دسترسی زنان به نوار بهداشتی را تسهیل کنند. آنها علیه شرم زنان برای خرید و استفاده از نوار بهداشتی در جوامع انسانی مبارزه می‌کنند چون معتقدند این محدودیت می‌تواند جان هزاران هزار زن را در مناطق فرودست جهان به خطر بیندازد.

در هند و پاکستان و برخی دیگر از کشورهای در حال توسعه، از سوی جامعه زنان پیشرو تلاش می‌شود تا مالیات بر نوار بهداشتی از سوی  دولت حذف شده و امکان خرید ارزان قیمت این محصول یا حتی توزیع رایگان آن میان زنان کم درآمد فراهم شود.

این روزها اما با افزایش نرخ ارز دولتی در ایران این محصول نه تنها به چند برابر قیمت واقعی خرید و فروش می‌شود و دست قشر کم درآمد و فقیر جامعه از آن کوتاه شده، بلکه حتی عرضه محدود آن برای قشر متوسط به بالا هم تبدیل به معضل شده است.

در ایران و پیش از بروز این بحران، چندین شرکت بزرگ تولید کننده چون مبارک، لطیفان، رزبرگ، شکوه، گلریز، پرمیس، نانسی و سافتلن این کالا را برای مصرف داخلی تولید می‌کردند و حتی گاهی مازاد این تولیدات به کشورهای همجواری چون افغانستان و پاکستان صادر می‌شد.

در روزهای گذشته اما بحران پوشک و نوار بهداشتی چنان در سطح جامعه بالا گرفته که موضوع کمبود آن به مهم‌ترین فراز اظهار نظر مسئولان، حتی در سطح رهبری نظام تبدیل شده است. او بر این باور است که مساله پوشک نوعی شیطنت و توطئه برای ناکارآمد نشان دادن نظام جمهوری اسلامی است؛ موضوعی که دکتر عطاالله جعفری که در خیابان اشتراکی شمالی کرج  داروخانه  دارد، به آن باورمند نیست: «علت واقعی کمبود این محصولات عدم ورود یک ماده اولیه به نام “خمیر کاغذی” است که تا پیش از آن از بیرون ایران برای کارخانه‌های تولید کننده وارد می‌شد.»

مینا رازدار، ساکن منطقه یوسف‌آباد تهران می‌گوید به داروخانه حوالی بیست و دوم یوسف‌آباد مراجعه کرده و خواستار خرید سه بسته نوار بهداشتی شده، اما فروشنده فقط حاضر به فروش یک بسته نوار بهداشتی به او شده است.

نسیم، یک شهروند دیگر اما به جز گران شدن و محدود بودن نوار بهداشتی به پر شدن بازار از جنس بنجل و بی‌کیفیت اشاره می‌کند: «مارک‌هایی وجود دارند که تا پیش از این اصلا خریدار و مقبولیت نداشتند. در واقع اجناسی که در طول چند هفته گذشته در بازار قابل دستیابی‌اند به شدت بی‌کیفیت و نازل هستند.»

نسیم می‌گوید حتی او که کارمند قراردادی شهرداری است برای خرید نوار بهداشتی تحت فشار است و با این شرایط واقعا نمی‌داند زنان فقیر و روستایی با این معضل چه می‌کنند: «زمانی که قیمت نوار بهداشتی هزار و ۷۰۰ تومان بود، زن روستایی کم درآمد و فقیر قادر به تامین آن نبود. حالا امروز با قیمت نجومی این محصول او چه‌طور از پس هزینه خرید این محصول ضروری و بهداشتی برآید؟ »

دکتر پیمانه رفیعی، متخصص زنان و زایمان با اشاره به اینکه دومین شکل گسترده عفونت در سراسر جهان، عفونت واژینال است به « قارچ کاندیدا آلبینکس، عفونت باکتریایی، عفونت انگلی، کهیر و بسیاری بیماری‌های مشابه» اشاره می‌کند که می‌تواند به عدم مراعات بهداشت در دوران قاعدگی و آزادی عمل در تعویض پوشک و نوار بهداشتی ربط داشته باشد.

نغمه. ر، به شدت نگران ابتلا به بیماری‌های مورد اشاره خانم رفیعی است:  «از نوجوانی وسواس داشتم. از خرج و مخارج خانه و لباس و خوراکم صرفه‌جویی می‌کردم اما همیشه دستمال‌های توالت با کیفیت و مطمئن می‌خریدم. در طول ماهی که گذشت اما دستمال‌های توالتی که خریداری کرده‌ام بسیار بی‌کیفیت بوده‌اند و حتی ظن بازیافتی بودن آنها را دارم. دستمال‌هایی که به محض خیس شدن وارفته و پودر می‌شوند.»

دستمال‌های کاغذی جعبه‌ای و با کیفیت بسیار گران هستند و بسته‌های دستمال توالت از ۱۰هزار تومان به ۱۸هزار و ۸۰۰ تومان به بالا افزایش قیمت داشته‌اند. نغمه می گوید نوار بهداشتی «الویز» استفاده می‌کرده که الان در بازار موجود نیست و اگر هم باشد به سختی قابل دستیابی است و از ۹هزار تومان به ۲۸هزار تومان رسیده است.

دوست نغمه که شوهرش منشی مطب یک دکتر متخصص است و درآمد بالایی ندارد، به تازگی زایمان کرده. او ضمن درد دل با نغمه برای او تعریف کرده تمام سعی‌اش را می کند تا جایی که می‌تواند تعویض پد و نوار بهداشتی‌اش را به تاخیر بیندازد: «هفته پیش لابه‌لای لیست خرید خانگی نوشته بودم نوار بهداشتی. همسرم شاکی شد و گفت با این حساب نمی‌توانیم این هفته میوه بخریم. چرا باید قیمت یک کالای مصرفی دورریز باعث دغدغه من و همسرم باشد؟»

در بندر دیلم، بندری که محل ترخیص و واردات کالاهای سبک وارداتی از کشورهایی همچون امارات و کویت بوده و روزانه محل رفت و آمد مردم شهرهای دور و نزدیک برای خرید اقلام خارجی است نیز زنان محروم هرگز امکان خرید بسته‌های نوار بهداشتی «کوتکس» هفت هزار تومانی را نداشته‌اند. این روزها اما نه تنها زنان محروم دیلم که حتی مسافرها هم قادر نیستند کوتکس ۳۰‌هزار تومانی بخرند.

تیر
۳۰
۱۳۹۵
دو برابر شدن اپیدمی ایدز میان زنان ثابت می‌کند ضعیف کار کرده‌ایم
تیر ۳۰ ۱۳۹۵
این سو و آن سو خبر
۰
, , , ,
Photo: Gamjai/Bigstock.com
image_pdfimage_print

Photo: Gamjai/Bigstock.com

در زمینه انگ به بیماران استانداردی وجود دارد که با آن میزان انگ در جامعه برای بیماران HIV بررسی می‌شود. در سال ۲۰۱۰ در ایران ۲ گروه پزشکان در رتبه نخست و خانواده در رتبه دوم بیشترین انگ را به این افراد می‌زدند.

نشست درآمدی بر جامعه‌شناسی ایدز با حضور دکتر فرداد درودی؛ پزشک و مدیر کشوری برنامه مشترک سازمان ملل متحد در زمینه ایدز، دکتر امید زمانی؛ پزشک و عضو گروه ارتباطات سلامت و محیط زیست در انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات و گروه جامعه‌شناسی پزشکی و سلامت انجمن جامعه‌شناسی ایران، فاطمه صالحی؛ کارشناس ارشد مددکاری اجتماعی و عضو هیأت امنای انجمن حمایت و یاری آسیب‌دیدگان اجتماعی روز گذشته در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

هدف جهانی به پایان رساندن ایدز تا سال ۲۰۳۰ است
در ابتدا فرداد درودی با بیان این‌که در دنیا در سال ۲۰۱۵ حدود ۳۷ میلیون نفر با HIV زندگی می‌کنند، گفت: ۲٫۱ میلیون فرد مبتلا شده‌اند و ۱٫۱ میلیون نفر بر اثر HIV از دنیا رفته‌اند. به HIV به دلیل این‌که در قرن ۲۰ و ۲۱ بیشترین آسیب‌رسانی به سلامت افراد را داشته، طاعون قرن می‌گویند. دیدگاه جهانی به صفر رساندن مبتلایان جدید، به صفر رساندن مرگ‌های ناشی از HIV و به صفر رساندن انگ و تبعیض ناشی از HIV است. هدف جهانی به پایان رساندن ایدز تا سال ۲۰۳۰ است که به‌عنوان یکی از اهداف توسعه عمومی مطرح شده است. در طول ۳۵ سال گذشته نزدیک به ۳۵ میلیون نفر فوت کردند و حدود ۷۸ میلیون نفر مبتلا شده‌اند. وقتی می‌گوییم به صفر رساندن، این فقط حرفی بدون پشتوانه علمی نیست، بلکه به این معناست که تا سال ۲۰۳۰ HIV تهدید عمومی برای کشور نباشد. برای این منظور دوره ۱۵ ساله باقی‌مانده را به ۲ دوره پنج و ۱۰ ساله تقسیم می‌کنیم؛ به مسیر پنج ساله، روند سریع می‌گویند که جمهوری اسلامی ایران نیز به این روند پیوسته و باید در برخی زمینه‌ها تا پنج برابر تلاش خود را بیشتر کند. رویکرد فعلی که در دنیا ثابت شده، مبتنی بر جمعیت‌ها و مکان‌هایی است که بیشترین بار بیماری را دارند.

در منطقه ما میزان مرگ‌ومیر، ابتلا و ابتلای کودکان رو به افزایش است
او با اشاره به اهداف جهانی مسیر سریع تا سال ۲۰۲۰ ادامه داد: تعداد مرگ‌ها باید به کمتر از ۵۰۰ هزار و تعداد موارد جدید نیز به کمتر از ۵۰۰ هزار مورد برسند و تبعیض و انگ هم کاملاً نامرئی شود. برای این‌که میزان مرگ‌ومیر به زیر ۵۰۰ هزار برسد، آن‌چه تا الان انجام داده‌ایم، کافی نیست و باید کارهای جدیدی کنیم. براساس روند جهانی HIV در سال ۲۰۱۵، تعداد افرادی که در دنیا با HIV زندگی می‌کنند، از سال ۱۹۹۰ تا سال ۲۰۱۵ رو به افزایش است. تعداد کودکانی که در دنیا با HIV زندگی می‌کنند، از سال ۱۹۹۰ تا سال ۲۰۱۵ در حال کاهش است. زمانی شیوع بیماری کاهش می‌یابد که چند اتفاق افتاده باشد؛ بیمار خوب شده باشد و از سیکل خارج شده باشد، بیمار فوت شده باشد، مورد مبتلای جدید نداشته باشیم. در مورد بچه‌ها در دنیا کارهایی انجام می‌شود که برخی برای پیشگیری از ابتلای جنین در دوران بارداری مادر موفق هم بوده‌اند. آن‌جایی‌که مؤثر و موفق بوده، توانسته‌اند مانع ورود بیمار جدید در کودکان شوند، اما در بزرگسالان با معرفی داروهای جدید طول عمر مبتلایان اضافه شده و عده‌ای هم جدیداً مبتلا شده‌اند، بنابراین تعداد مبتلایان افزایش می‌یابد. حالا چطور این رقم را به صفر برسانیم؛ در دنیا میزان مرگ کاهش یافته، تعداد میزان عفونت‌های جدید هم رو به کاهش است. این متوسط آمار دنیاست که منطقه به منطقه فرق می‌کند. در منطقه ما میزان مرگ‌ومیر، ابتلا و ابتلای کودکان رو به افزایش است. HIV درمان قطعی ندارد، اما می‌توان آن را مدیریت کرد. یکی از روش‌های پیشگیری از HIV درمان درست است که میزان ویروس در بدن فرد کاهش یابد و شانس ابتلا در دیگری کمتر شود. به این منظور کمپین ۹۰۹۰۹۰ ایجاد شده که باید انجام شود تا به اهداف درست برسیم. بر این اساس، باید ۹۰ درصد بیماران شناسایی شوند. ۹۰ درصد تحت درمان قرار گیرند و سطح ویروس در بدن۹۰ درصد مبتلایان کاهش یابد. در طول سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۵ میزان پوشش درمان در دنیا بالاتر رفته و میزان مرگ‌ومیر کاهش یافته؛ پس این روش انجام‌شدنی است.

دوبرابر شدن اپیدمی در بین زنان، ثابت می‌کند ضعیف کار کرده‌ایم
درودی به بررسی وضعیت دنیا پرداخت و تأکید کرد: مهم است که بدانیم گروه تأثیرگذار در ابتلا در هر منطقه چه کسانی هستند و برای درمان روی کدام گروه جمعیتی باید سرمایه‌گذاری کنیم. در آفریقای جنوبی و شرقی ۷۹ درصد مبتلایان جمعیت عمومی هستند؛ یعنی HIV به مرحله منتشر رسیده است؛ درحالی‌که در اروپای غربی و شمال آفریقا بیشتر مردان همجنس‌گرا مبتلا هستند. در خاورمیانه ۴۱ درصد HIV ناشی از مشتریان معتادان تزریقی و روسپیان است؛ به‌طوری‌که ۲۸ درصد این گروه معتادان تزریقی هستند. مرحله بعد مردان همجنس‌گرا و روسپیان هستند. اگر ما روی تن‌فروشان زن تمرکز کنیم، پاسخی که می‌گیریم اندازه ۹ درصدی است که این‌ها تأثیر دارند. علتش هم این است که منطقه خاورمیانه در گذار است و بیماری را گرفته است. HIV همیشه در یک گروه جمعیتی شروع می‌شود. سپس از طریق جمعیت پل (کسانی که با جمعیت پرخطر و جمعیت عمومی در ارتباط‌ هستند) به جمعیت عمومی منتقل می‌شود. زمانی که میزان ابتلا بالای یک درصد برود، می‌گوییم آن جامعه دچار اپیدمی منتشر شده است، اما وقتی بالای ۱۵ درصد برود، می‌گوییم اپیدمی متمرکز در گروه خاصی است که این گروه در ایران معتادان تزریقی هستند. اگر اعلام می‌شود اپیدمی در بین زنان ۲ برابر شده، فقط ثابت می‌کند ضعیف کار کرده‌ایم.

نهادها نمی‌توانند به‌تنهایی اقدامی انجام دهند
مدیر کشوری برنامه مشترک سازمان ملل متحد در زمینه ایدز با بیان این‌که باید به این مشکل پاسخ دهیم، افزود: اولین کسانی که به HIV پاسخ دادند، جوامع بودند. در ابتدا جوامع مسأله را به گوش مسئولان رساندند، سپس خدمات ارایه شد و اگر جوامع در برنامه کشوری نباشند، برنامه‌ها پایدار نخواهد بود. یکی از همکاری‌های جوامع، در تحقیقات است تا از نتیجه آن برای کنترل استفاده کنیم. جوامع به‌صورت ایزوله نمی‌توانند کار کنند، بلکه باید دست در دست سایر بازیگران از جمله بخش بهداشت باشند. وزارت بهداشت، زندان‌ها و NGOها نمی‌توانند به‌تنهایی اقدامی انجام دهند. نکته دیگر حمایت‌های اجتماعی است که در بستر HIV تعریف دارد. اگر حمایت‌ها باشد، می‌توان HIV را کنترل کرد. کسانی که با HIV زندگی می‌کنند، از چرخه مالی خانواده خارج می‌شوند. اگر این افراد بیمه درمانی نداشته باشند، به سمت فقر می‌روند. افرادی که با HIV زندگی می‌کنند، نباید طرد شوند. این جوامع اگر توانمند شوند، می‌توانند کمک کنند تا دسترسی همگانی محقق شود و در برنامه‌ریزی هم می‌توانند به برنامه‌ریزان کمک کنند.

۶ هزار مرکز در زمینه HIV در کنار اعتیاد کار می‌کنند
درودی با اشاره به فعالیتی که در زمینه HIV در ایران انجام شده، گفت: تربیت بخش غیردولتی در برنامه کشوری که توسط بخش دولتی نوشته می‌شود مانند برگزاری کارگاه‌های آموزشی و مشارکت فعال این NGOها در قالب باشگاه‌های مثبت برای توانمندسازی افرادی که با HIV زندگی می‌کنند، یکی از اقدامات پیشگیری مثبت است؛ به این معنا که فرد مبتلا بیاموزد بیماری را به دیگری انتقال ندهد. HIV از آسمان نمی‌آید و اتفاقی بین HIV مثبت و دیگری باید بیفتد تا منتقل شود. بخش غیردولتی در حوزه HIV در مراکز گذری، مراکز ارایه متادون، باشگاه‌های مثبت و سازمان‌هایی حمایتی و تحقیقاتی فعال است. حدود ۴ هزار مرکز غیردولتی داریم که به همراه مراکز دولتی مجموعاً ۶ هزار مرکز می‌شود که در زمینه HIV در کنار اعتیاد کار می‌کنند. ۲۵ باشگاه مثبت در قالب پروژه صندوق جهانی تأسیس کرده‌اند که هدف‌شان توانمندسازی افراد مبتلاست و تمرکزشان روی کودکان، زنان و خانواده‌ها به‌عنوان آسیب‌پذیرترین قشر است. همین‌طور فعالیت‌های حمایت در منزل داریم.

کرمانشاه، مشهد و تهران جایزه باشگاه مثبت را در دنیا گرفته‌‌اند
او درباره نتیجه اقدامات بالا تصریح کرد: تعدادی افراد بسیار توانمند داریم که با HIV زندگی می‌کنند و به شهرداری‌ها، فرمانداری‌ها، بخشداری‌ها، روحانیان و… مراجعه و مشکلات خود را بیان می‌کنند. تعدادشان زیاد نیست و تخمین می‌زنیم مجموع افراد HIV مثبت بین ۸۰ هزار تا ۱۰۰هزار نفر باشد، اما همین تعداد هم می‌توانند در کنترل HIV مؤثر باشند. هرسال هم یک گردهمایی دارند. در سال‌های اخیر باشگاه مثبت کرمانشاه، مشهد و تهران جایزه باشگاه مثبت را در دنیا گرفته‌‌اند. امسال بین ۱۴۰۰ NGO از دنیا به ۱۰ NGO جایزه داده‌اند که یکی از آن‌ها تهران است. با مبلغ این جایزه، کرمانشاه یک کلینیک سیار تأسیس کرد.

جامعه‌شناسان بگویند چه می‌توان کرد؟
مدیر کشوری برنامه مشترک سازمان ملل متحد در زمینه ایدز اظهار کرد: من جامعه‌شناس نیستم، اما می‌دانم جامعه‌شناسان از جنبه‌های مختلف در جمعیت‌های کلیدی، کسانی که با HIV زندگی می‌کنند و جمعیت‌‌های عمومی می‌توانند به ما کمک کنند. جامعه‌شناسان بگویند چه می‌توان کرد؟! در زمینه انگ به بیماران استانداردی وجود دارد که با آن میزان انگ در جامعه برای بیماران HIV بررسی می‌شود. در سال ۲۰۱۰ در ایران ۲ گروه پزشکان در رتبه نخست و خانواده در رتبه دوم بیشترین انگ را به این افراد می‌زدند. به همین دلیل اصلاً فکر نکنید پزشکان این بیماری را می‌شناسند و نحوه برخورد با آن را بلدند. این تبعیض به‌ویژه در میان جراحان زیاد است. زمانی که من فکر می‌کنم گروهی از جامعه، افراد بدی هستند، این تصور من تأثیری در آن‌ها ندارد؛ مگر این‌که در موضع قدرت نسبت به آن‌ها قرار داشته باشم.

صورت‌های مختلفی از انگ وجود دارد
درودی در مورد تحقیقی برای روشن‌شدن این‌که انگ‌ها از کجا می‌آید، گفت: در حال انجام این تحقیق هستیم. متوجه شدیم صورت‌های مختلفی از انگ وجود دارد. همه این انگ‌ها به‌دلیل ندانستن افراد نیست. گاهی افراد احساس محکومیت دارند؛ به‌طور مثال پزشکی در شیفت خود بیمار هپاتیتی یا مبتلا به ایدز به او مراجعه کرده و با وجود این‌که می‌داند راه‌های پیشگیری و ابتلا چیست، می‌گوید چرا من ویزیت کنم؟ شاید یک در میلیون مبتلا شدم. بنابراین مقابله با این انگ با مقابله با انگ دیگری متفاوت است که پزشکی می‌گوید حتماً فرد مبتلا اقدامی نادرست انجام داده است، پس بگذار بمیرد. پس باید به اعماق زمینه‌های اجتماعی برویم و موضوع را بررسی کنیم.

شوک، انکار، خشم، پرخاشگری، افسردگی و خودشکوفایی؛ پروسه‌ای که فرد مبتلا طی می‌کند
به گزارش مهرخانه، در ادامه فاطمه صالحی، کارشناس ارشد مددکاری اجتماعی و عضو هیأت امنای انجمن حمایت و یاری آسیب‌دیدگان اجتماعی به تبعات اجتماعی بیماری ایدز اشاره کرد و گفت: ازآن‌جایی‌که این بیماری جزو بیماری‌های مزمن محسوب می‌شود، فرد مبتلا درگیر تبعات اجتماعی می‌شود و چون از دل آسیب‌های اجتماعی بیرون آمده، تبعات اجتماعی آن بیش از سایر بیماری‌هاست. زمانی که افراد متوجه بروز بیماری در بدن‌شان می‌شوند، پروسه‌ای را طی می‌کنند؛ در ابتدا دچار شوک می‌شوند، انکار، خشم، پرخاشگری، افسردگی و خودشکوفایی مراحل بعدی است. برخی افراد در مراحل اولیه باقی می‌مانند؛ زیرا خدمات مناسبی دریافت نکرده‌اند. مددکار اجتماعی باید در بخشی از فعالیت‌هایش این موضوع را لحاظ کند. در جامعه ما هنوز بسیاری از مسائل تابوست و به همین دلیل مردم اطلاعات درستی در زمینه ایدز ندارند و پیش از آموزش درست، با ترس در مورد این بیماری صحبت شده و ترس‌ها منجر به انگ می‌شود.

باید برای حفظ جامعه به فرد مبتلا سرویس دهیم
او با اشاره به این‌که انگ‌ها منجر به نوعی تبعیض در جامعه می‌شود، بیان کرد: ما فکر می‌کنیم باید فقط مراقب باشیم خودمان مبتلا نشویم، اما نمی‌دانیم اگر اطلاعات درستی نداشته باشیم و در زمینه ایدز کار نکنیم، مراقبت از خود کافی نیست. ما باید برای حفظ جامعه به فرد مبتلا سرویس دهیم. بسیاری از مواقع حتی متخصصان به مبتلایان انگ می‌زنند. این برچسب غلط باعث می‌شود نتوانیم خدمات اجتماعی خوبی به آن‌ها دهیم. گاهی بیماران به خودشان انگ می‌زنند؛ تا جایی که حتی از اجتماع دور می‌شوند. یک مادر مبتلا به‌قدری به خود انگ می‌زد که حتی اجازه نمی‌داد فرزندانش او را در آغوش بگیرند.

دولت‌ها با تصویب قوانینی باعث تبعیض می‌شوند
صالحی به نقش دولت‌ها پرداخت و گفت: گاهی دولت‌ها با تصویب قوانینی که به ضرر افراد مبتلاست، باعث تبعیض می‌شوند. قوانینی که در زمینه بیماری ایدز تصویب می‌شود، بیشتر در زمینه پیشگیری است و برای این افراد یا قوانینی وضع نشده یا نظارتی روی آن نبوده است. موردی داشتیم که مدرسه دانش‌آموز ۷ ساله در ورامین را پذیرش نکرده است و بعد از سه سال و با اصرار مجوز ثبت‌نام در روستای دیگری را داده‌اند. این کودک در ۷ سالگی ثبت‌نام می‌شود، اما با رفتارهای نامناسب از سوی مدیر روبه‌رو می‌شود تا جایی‌که یک ماه بعد از شروع مدرسه می‌گوید دیگر به مدرسه نمی‌روم. مدیر مدرسه حتی محل نشستن او را از سایر کودکان جدا کرده بود. پس از آن پدر و مادر این کودک فوت می‌شوند و سه سال بعد با تلاش بسیار این کودک می‌تواند به مدرسه برود. این افراد گاهی در زمینه محل سکونت و ازدواج نیز با انگ و تبعیض روبه‌رو می‌شوند.

جامعه باید مسئولیت این بیماری را برعهده بگیرد
این مددکار اجتماعی درباره درمان این بیماران اظهار کرد: در بحث درمان هم با وجود مطلع‌بودن پزشکان از وضعیت این بیماری، گاهی همکاری نمی‌کنند و تبعیض قائل می‌شوند. مورد دیگری در ورامین، زنی باردار بود که در زمان زایمان اعلام کرده بود مبتلاست و باید عمل سزارین انجام دهد. بیمارستان با او همکاری نکرده بود. خودش به بیمارستان امام خمینی (ره) مراجعه کرده بود و در وضعیتی که دهانه رحم چهار سانتی‌متر باز شده بود، او را نمی‌پذیرفتند، اما در نهایت و در شرایطی که این زن روی پله‌های بیمارستان نشسته بود، او را پذیرش کردند و عمل سزارین انجام شد. مسائل اشتغال نیز بخشی از مشکلات این افراد است؛ زیرا در برخی مشاغل باید بگویند مبتلا هستند. اگر آموزش درستی در زمینه برخورد با این بیماران نداشته باشیم، نه‌‌تنها فرد مبتلا، بلکه جامعه نیز درگیر می‌شود. خواستارم که حتماً این بیماران در این زمینه مشارکت کنند. معتقدیم این بیماری از جامعه آمده و خود جامعه هم باید مسئولیت آن را برعهده بگیرد.

نقش رسانه‌ها در برساخت جامعه
در بخش دیگری از نشست، دکتر امید زمانی، پزشک و عضو گروه جامعه‌شناسی پزشکی و سلامت انجمن جامعه‌شناسی ایران ایدز را پدیده‌ای مرتبط با رفتارهای فردی دانست و اظهار داشت: رفتارهای جامعه بر اساس درکی که از آن رفتار فردی دارد و برساخت جامعه، می‌تواند منجر به انگ و تبعیض شود. در کنارش نهادهایی وجود دارد که می‌توانند به این برساخت دامن بزنند یا آن را تغییر دهند. نقش رسانه‌ها در اطلاع‌رسانی و آموزش صحیح یا گسترش ترس و افزایش انگ پررنگ است. هرچه انگ زیادتر باشد، دسترسی این گروه‌ها به خدمات کمتر می‌شود و حتی می‌ترسند که آزمایش دهند و نسبت به وجود بیماری مطلع شوند و از خدمات درمانی استفاده کنند. گاهی حتی ممکن است به خود یا دیگران صدمه بزنند. بنابراین نقش رسانه‌ها و نهادهای اجتماعی در گسترش این خدمات یا مانع‌شدن، خیلی در پیشگیری از گسترش ایدز مؤثر است.

او با تأکید بر این‌که به نظر می‌رسد ایدز درک مردم جامعه ما را از مفهوم سلامت تغییر داده است، گفت: طی سال‌های گذشته ایدز به‌عنوان بیماری جدی که سلامت مردم را به خطر می‌اندازد و خدمات مرتبط با آن از جامعیت کافی برخوردار نیست، شناخته می‌شد. تعامل نهادها، اصناف و مشاغل مختلف با این پدیده متفاوت است. گروهی از پزشکان نیز با مبتلایان تبعیض‌آمیز برخورد می‌کنند. روحانیت، آموزش و پرورش و خانواده پاسخ‌های متفاوت و متنوعی دارند. بنابراین این ابعاد مختلف نیاز به پژوهش دارد تا جامعه‌شناسان بتوانند در داشتن تصویر بهتری از جامعه کمک کنند و بر آن اساس برای مهارکردن این پدیده برنامه‌ریزی کنیم. یکی از مشکلات واژگانی است که پیرامون این پدیده به کار می‌بریم. در زمینه ارتباطات سلامت نیاز به کلماتی داریم که توصیف بهتری داشته باشد. ایدز یک بیماری نیست، بلکه نشانه‌هایی از بیماری‌های مختلف است. بیمار خطاب‌کردن این افراد، باعث گسترش انگ می‌شود. جامعه‌شناسی پزشکی باید در این زمینه بیشتر فعال شود.

منبع: مهرخانه

تیر
۳۰
۱۳۹۵
صدور کارت سلامت برای زنان خیابانی درهاله‌ای از ابهام
تیر ۳۰ ۱۳۹۵
این سو و آن سو خبر
۰
, , ,
100236_113
image_pdfimage_print

مدیرکل حوزه ریاست معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری وجود تفاهم‌نامه مشترک میان این معاونت و وزارت بهداشت در رابطه با صدور کارت سلامت برای زنان خیابانی را تکذیب کرد.

فضه پناهلو در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا در مورد اخبار منتشر شده مبنی بر صدور کارت سلامت برای زنان خیابانی بر اساس تفاهم‌نامه مشترک میان معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری و وزارت بهداشت، گفت: صدور کارت سلامت برای زنان خیابانی یه هیچ عنوان به معاونت امور زنان و خانواده مربوط نمی‌شود.

وی ادامه داد: ما با وزارت بهداشت تفاهم‌نامه مشترک داریم، اما در مورد بحث توانمندی زنان و ایجاد کلینیک‌های سلامت برای زنان است و ارتباطی به صدور کارت سلامت ندارد.

شهیندخت مولاوردی نیز در واکنش به این خبر منتشر شده در کانال تلگرام خود نوشت: تفاهم‌نامه مورد اشاره اساسا وجود خارجی ندارد.

پیشتر معاون وزارت بهداشت ایران از ایجاد مراکزی برای ارائه خدمات بهداشتی به «زنان روسپی» با هدف مقابله با انتقال بیماریهای مقاربتی و ایدز خبر داده بود.