صفحه اصلی  »  بدسرپرست
image_pdfimage_print
خرداد
۱۰
۱۳۹۶
سرپرستی کودکان بدسرپرست و شرایط کودک‌آزاری
خرداد ۱۰ ۱۳۹۶
پرسش و پاسخ قانونی
۰
, , ,
Photo: Flynt/bigstock.com
image_pdfimage_print

Photo: Flynt/bigstock.com

موسی برزین خلیفه‌لو، وکیل خانه امن

پرسشگر: من در مورد مشکلاتی که برای خواهرزاده‌هایم پیش آمده است از شما راهنمایی می‌خواستم. خواهرم یک سال قبل به دلیل بیماری سرطان درگذشت. دو فرزند پسر یکی ۸ ساله و دیگری ۱۰ ساله از او به یادگار مانده است. دامادمان که به دلیل شرایط کاری‌اش دائما در سفر است و بسیار کم به خانه می‌آید، نگهداری از فرزندان را به خواهرش واگذار کرده است. پس از مرگ خواهرم، خواهرزاده‌هایم مدتی با من زندگی کردند اما پدرشان در نهایت بچه‌ها را به خواهر خودش سپرد. بعضی وقت‌ها که برای دیدن بچه‌ها می‌رفتم، احساس می‌کردم که نگرانی و مشکل دارند. چندین‌بار مساله را از خواهر دامادمان پرسیدم و او جواب داد که چون مادرشان فوت کرده است ناراحتند. اما در نهایت از یکی از اقوام دامادمان شنیدم که عمه بچه‌ها آن‌ها را اذیت می‌کند. حتی بچه‌ها را در کارگاه لباس‌دوزی شوهرش مشغول به کار کرده است. یعنی پس از مدرسه آن‌ها را به کارگاه برده و مجبور به کارکردن می‌کند. هم‌چنین متوجه شدم که بچه‌ها در خانه و کارگاه مورد اذیت و آزار قرار گرفته و با آن‌ها بدرفتاری می‌شود. این موضوع را از خود بچه‌ها پرسیدم و آن‌ها تایید کردند. مساله را به دامادمان گفتم اما او توجهی نشان نداد و گفت که طبیعی است و کارکردن هم بد نیست. خودش هم به ندرت بچه‌ها را می‌بیند و نمی‌تواند از آن‌ها سرپرستی کند. خواهرم قبل از مرگش بارها از من خواسته بود که مواظب بچه‌ها باشم اما دامادمان اجازه نمی‌دهد بچه‌ها با من زندگی کنند. چه کار می‌توانم بکنم؟ آیا اگر به دادگاه بروم قاضی به من که خاله بچه‌ها هستم سرپرستی را می‌دهد؟

وکیل خانه امن: متاسفم از وضعیت پیش آمده برای خواهرزاده‌های‌تان. سوال‌تان را باید از جنبه‌های مختلف پاسخ داد. اولین مساله این‌که اذیت و آزار کودکان و بی‌توجهی به بهداشت و سلامتی و آموزش آن‌ها در قانون جرم است. طبق مواد ۲ و ۴ قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب ۱۳۸۱: «ماده ۲- هر نوع اذیت و آزار کودکان و نوجوانان که موجب شود به آنان صدمه ‌جسمانی یا روانی و اخلاقی وارد شود و سلامت جسم یا روان آنان را به مخاطره اندازد‌ ممنوع است. ماده ۴ – هرگونه صدمه و اذیت و آزار و شکنجه جسمی و روحی کودکان و نادیده ‌گرفتن عمدی سلامت و بهداشت روانی و جسمی و ممانعت از تحصیل آنان ممنوع و‌ مرتکب به سه ماه و یک روز تا شش ماه حبس و یا تا ده میلیون ریال جزای‌ نقدی محکوم می‌گردد.» بنابراین چنان‌چه شما بتوانید مسائلی را که گفتید اثبات کنید، دادگاه مرتکب را محکوم به مجازات خواهد کرد. به کارگیری کودکان نیز ممنوع است و از این بابت نیز حق شکایت دارید. هم‌چنین اگر مسئول حضانت از انجام تکالیف خود خودداری کند مجرم خواهد بود. طبق ماده ۵۴ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱: «هرگاه مسئول حضانت از انجام تکالیف مقرر خودداری کند یا مانع ملاقات طفل با اشخاص ذ‌ی‌حق شود، برای بار اول به پرداخت جزای نقدی درجه هشت و درصورت تکرار به حداکثر مجازات مذکور محکوم می‌شود.»

کودک‌آزاری از جمله جرائم عمومی است و نیازی به شکایت شاکی خصوصی نیست بنابراین شما می‌توانید با مراجعه به دادگستری از مرتکبان خشونت علیه خواهرزاده‌های‌تان به جرم کودک‌آزاری و از دامادتان به جرم خودداری از وظایف حضانت شکایت کنید. دادگاه تحقیقات لازم را در این مورد به عمل آورده و اگر تشخیص دهد که کودک‌آزاری رخ داده است مرتکب یا مرتکبان را به مجازات مقرر در قانون محکوم خواهد کرد.

پرسشگر: در مورد سرپرستی بچه‌ها چطور؟ آیا می‌توانم سرپرستی بچه‌ها را بگیرم؟

وکیل خانه امن: قبل از هرچیز توجه داشته باشید که ولی قهری بچه‌ها پدرشان است و ایشان مسئول نگهداری و سرپرستی کودکان است. بنابراین هر گونه طرح دعوای حقوقی باید به طرفیت پدر بچه‌ها صورت گیرد. طبق ماده ۱۱۷۳ قانون مدنی: « هرگاه در اثر عدم مواظبت یا انحطاط اخلاقی پدر یا مادری که طفل تحت حضانت اوست، صحت جسمانی و یا تربیت اخلاقی طفل در معرض خطر باشد، محکمه می‌تواند به تقاضای اقربای طفل یا به تقاضای قیم او یا به تقاضای رئیس حوزه قضائی هر تصمیمی را که برای حضانت طفل مقتضی بداند اتخاذ کند…» بنابراین با توجه به این ماده، شما می‌توانید با طرح دعوا عدم صلاحیت دامادتان موضوع را پیگیری کنید. دادگاه در این مورد به تشخیص خود تصمیم‌گیری خواهد کرد. اگر دادگاه تشخیص دهد که دامادتان صلاحیت سرپرستی را ندارد ممکن است ناظر و امینی برای نظارت تعیین کند. و اگر تشخیص دهد که حضانت کودکان با ضم امین و ناظر نیز تامین نمی‌شود کودکان بدسرپرست شناخته شده و مشمول قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست خواهند شد. در این صورت شما می‌توانید برای سرپرستی بچه‌ها تقاضا کنید. دادگاه اگر شما را صالح تشخیص دهد و اقربای نزدیک‌تر دیگری نیز آماده برای حضانت نباشند، سرپرستی کودکان را ممکن است به شما واگذار کند. بند دال ماده ۸ و ماده ۱۰ قانون مذکور در این مورد است. توجه کنید که تشخیص این‌که بچه‌ها بدسرپرست هستند یا نه و هم‌چنین تعیین سرپرست جدید با دادگاه خواهد بود.

لازم به ذکر است مرجع صالح به رسیدگی و سلب حق حضانت و انتقال به دیگری بر اساس ماده ۴ قانون حمایت خانواده با دادگاه خانواده است.

اردیبهشت
۱۷
۱۳۹۴
آنها زندگی را از سر راه شروع می کنند
اردیبهشت ۱۷ ۱۳۹۴
خشونت خانگی و اجتماع
۰
, , , , , , , , , , , ,
image_pdfimage_print

رویاتاجی: ۲۳ هزار نفر هستند ، همگی کودک.یا بی سرپرستند یا بد سرپرست خانه برای گروهی از آنها جهنم بوده و گروهی دیگر هیچ تصویری از خانه ندارند تا چشم باز کرده اند در کوچه و خیابان رها شده اند.آنها کودکان سر راهی اند .

آمارشان کم نیست و بر تعدادشان  هر روز اضافه می شود .

چند ماه پیش همایون هاشمی، رئیس سازمان بهزیستی از افزایش سالانه یک تا دو درصد کودکان “بی‌سرپرست و بدسرپرست” در ایران خبر داد.

اعداد بهزیستی نشان می دهند که سالانه ۱۱۰۰ کودک وارد بهزیستی می‌شوند. اما از سرنوشت و آمار کودکانی که هیچ وقت به بهزیستی نمی رسند خبری نیست .

نوزاد بیست روزه رها شده در پارک 

بیست روزه است اما دیروز تنها در پارک بود .پدر و مادرش پس از شکنجه در بوستان قیطریه تهران رهایش کرده بودند.

همین دیروز همین جا در تهران … دو پسر جوان که برای تفریح به این بوستان رفته بودند، هنگام خروج متوجه عروسکی در میان شمشادها شده و با کنجکاوی به سمت آن رفتند، اما در کمال ناباوری با یک نوزاد رو به رو شدند. نوزاد لباس کهنه ای به تن داشت و به خوابی عمیق فرو رفته بود.

آنها ترسیده بودند و می خواستند فرار کنند اما دلشان به حال نوزاد سوخت. یکی از آنها نوزاد را در آغوش گرفت و متوجه شد او حرکتی ندارد و به نظر می رسد بی هوش است.

قنداق نوزاد را گشت تا شاید نام و نشانی از او و خانواده اش پیدا کند، اما بی نتیجه بود. آنها اطراف را جستجو کردند تا شاید ردی از والدین کودک پیدا کنند، اما تلاش هایشان به سرانجامی نرسید. تصمیم گرفتند نوزاد را به خانه شان ببرند و روز بعد دنبال خانواده اش بگردند که متوجه شدند ضربان قلب نوزاد کند می زند. این دو جوان بلافاصله در تماس با سامانه اورژانس، موضوع را گزارش دادند. دقایقی بعد آمبولانس آژیر کشان وارد محوطه شمالی بوستان قیطریه شد.

و پس از معاینه نوزاد متوجه شدند وضع جسمانی او خوب نیست و جانش در خطر است. پزشکان بیمارستان تلاش برای نجات او را آغاز کردند تا این که متوجه شدند این نوزاد شکنجه شده و ضربه ای سخت به سرش خورده است.

در صورت پیدا نشدن والدین این نوزاد، مسئولان بیمارستان او را پس از بهبود حالش تحویل بهزیستی می دهند.

این یک قصه نیست، روایت آغاز یک زندگی حقیقی است . نه اولین است نه آخرین روزها ده ها یا صد ها کودک دیگر زندگی خود را در کف خیابان شروع می کنند بعضی هایشان زنده می مانند و بعضی ها شانس زندگی را برای همیشه از دست می دهند .

چرا کودکان سرراهی می شوند

به طور کلی بچه هایی سر راه گذاشته می شوند که خانواده هایشان دچار مشکلات معیشتی باشند یا فرزند به دنیا آمده حاصل ارتباطات خارج از عرف باشد.

این گونه خانواده ها اغلب نوزادان را ساعاتی پس از تولد یا یکی دو روز بعد از تولد در مقابل مکان های زیارتی یا محله های بالای شهر رها می کنند تا فرد نیکوکاری با یافتن این کودکان، آن را به خانه اش ببرد و برای وی سرپناهی جدید بنا کند تا شاید این کودک سرنوشت بهتری داشته باشد. زمانی که این کودکان سر راه گذاشته می شوند افرادی که آنها را پیدا می کنند باید آنها را به مراکز ادارات بهزیستی تحویل دهند، چون اداره بهزیستی متولی نگهداری کودکان سر راهی است.

از این رو این کودکان در اختیار شیرخوارگاه هایی که زیر نظر سازمان بهزیستی اداره می شود، قرار می گیرند سپس حمایت های بعدی برای ادامه زندگی این بچه ها انجام می شود.

بررسی‌های سازمان بهزیستی نشان می‌دهد، در مقابل یک مورد کودک‌آزاری که آشکار می‌شود دست‌کم ٢٠ مورد دیگر پنهان می‌ماند.

برپایه تحقیقات انجام شده بیش از ٩٠ درصد کودک‌آزاری‌ها در خانه رخ می‌دهد.آن هم از سوی پدر و مادر ها .

مدیران سازمان بهزیستی می گویند، بیش از ۸۰ درصد کودکان تحت پوشش این سازمان ، بدسرپرست هستند و خانواده هایشان تمایلی برای سرپرستی از آنها ندارند.کودکانی که با خواست آنها به دنیا می آیند ولی خواسته  نمی شوند .

این شهر ها کودکان  بیشتری دارند

بنا به آمار بهزیستی سه استان تهران، خراسان رضوی و کرمان ببیشترین تعداد کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست را دارند.

چندی پیش رئیس سازمان بهزیستی گفت: هنوز علل و عواملی را که باعث می‌شود یک کودک از خانواده محروم و راهی خیابان شود،به‌درستی شناخته نشده یا اگر شناسایی شده راهکارهای اجرایی در شهرها برای کاهش و مدیریت این عوامل زمینه‌ساز این آسیب‌ها نیاز به بازنگری دارد.

جامعه شناساناعتیاد ، طلاق و فقر را سه ضلع خانه کودکان رها شده می دانند.

و معتقدند “ضعف عملکرد دولت” در مورد این کودکان باعث شده تا هر روز بر تعداد کودکان آسیب‌دیده و بی‌سرپرست و همچنین کودکان بی‌هویت و کودکان بی‌شناسنامه افزون شود .