صفحه اصلی  »  2015 November
image_pdfimage_print
آذر
۹
تحقیر و تبعیض قانونی علیه زنان
خشونت خانگی و حقوق
۰
, , , , , , ,
Mohammad-Olyaeefard-1
image_pdfimage_print

به مناسب ۱۶ روز نارنجی (۲۵ نوامبر تا ۱۰ دسامبر)

محمد اولیایی‌فرد

خانه امن: سال‌هاست که قوانین مربوط به ارث یکی از موضوعات چالش‌برانگیز میان فعالان حقوق بشر، حقوق‌دانان، و قانون‌گذار است. موضوعی که بسیار از وکلا در پرونده‌های حقوقی بارها با موارد مختلفی از اختلاف میان اعضای خانواده بر سر موضوع ارث با آن روبرو شده‌اند و چه بسا این موضوع ریشه بسیاری از اختلافات خانوادگی به‌شمار می‌رود.

فرزندان پسر یا دختر از نگاه والدین ارزش یکسانی دارند اما قانون با در نظر گرفتن اینکه پسران دوبرابر دختران ارث می‌برند اقدام به ایجاد نوعی تبعیض در حقوق مالی فرزندان کرده است؛ تبعیضی که البته برای دختران پس از ازدواج و در نقش همسر نیز ادامه یافته و موجب می شود زنان کمتر از مردان از ارث بهره مند شوند موضوعی که البته از چالش برانگیزترین مباحث حقوق زنان به‌شمار می آید. ارث در لغت به معنای ترکه و مالی است که از متوفی به جای مانده و در اصطلاح انتقال دارایی یا مالکیت متوفی به بازماندگان است به صورتی که اراده متوفی و بازماندگان تاثیری در این انتقال ندارد

بر اساس ماده ۸۶۱ قانون مدنی ارث به دو صورت منتقل می‌شود. اشخاص به موجب نسب و سبب ارث می‌برند. ﻣﺭﺍﺩ ﺍز نسب، پیوستگی طبیعی بین ﺍﻓﺭﺍﺩ ﺍﻧﺳﺎﻥ ﺍﺳﺕ ﮐﻪ نتیجه ﺗﻭﻟﺩ ﺍﻧﺳﺎﻧﯽ ﺍﺯ ﺍﻧﺳﺎﻥ ﺩﻳﮕﺭ ﺍﺳﺕ و سبب ﺑﻪ ﻣﻌﻧﯽ ﻋﻘﺩ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺻﺣﻳﺢ ﻣﻳﺎﻥ ﺯﻥ ﻭﺷﻭﻫﺭ است ﺧﻭﺍﻩ ﺩﺧﻭﻝ ﻳﺎ ﺧﻠﻭﺕ ﺣﺎﺻﻝ ﺷﺩﻩ ﺑﺎﺷﺩ ﻳﺎ ﻧﻪ.

بنابراین ﺍﮔﺭ ﻳﮑﯽ ﺍﺯ زوجین ﺑﻌﺩ ﺍﺯ ﻋﻘﺩ صحیح ﻭ ﻗﺑﻝ ﺍﺯ ﻣﻌﺎﺷﺭﺕ ﺯﻭﺟﯽ ﻭ ﻳﺎ ﺧﻠﻭﺕ فوت کند ﺟﺎﻧﺑﯽ ﮐﻪ ﺯﻧﺩﻩ ﺍﺳﺕ ﻣﺳﺗﺣﻕ ﻣﻳﺭﺍﺙ ﺍﺯ ﻣﺎﻝ ﻣتوفی ﻣﯽ‌شود. ماده ۸۶۴ قانون مدنی در این خصوص بیان می‌دارد “از جمله اشخاصی که به‌موجب سبب ارث می برند هر یک از زوجین است که درحین فوت دیگری زنده باشد.” پس زن بواسطه زوجیت ﻣﺳﺗﺣﻕ ﻣﻳﺭﺍﺙ ﺍﺯ ﻣﺎﻝ ﻣتوفی ﻣﯽ شود

اما زوجیت نیز طبق ماده ۹۴۰ قانون مدنی باید دائمی باشد در واقع زوجیت باید حاصل از نکاح دائم باشد نه نکاح موقت این ماده مقرر می‌دارد “زوجین که زوجیت آنها دائمی بوده و ممنوع از ارث نباشند از یکدیگر ارث می برند.” بنابراین در نکاح منقطه (متعه) هیچ ارثی برای زن قرار داده نمی شود. موضوعی که البته از طریق شرط توارث در نکاح دائم امکان پذیر نیست زیرا چنین شرطی اساسا باطل است.

البته زن در شرایطی خاص بعد از طلاق و پایان زوجیت در نکاح دائم نیز مستحق دریافت ارث خواهد شد. ماده ۹۴۳ قانون  مدنی در این خصوص مقرر می‌دارد “اگر شوهر زن خود را به طلاق رجعی مطلقه کند هر یک از آنها که قبل از انقضاء عده که چهار ماه و ۱۰ روز است فوت کند دیگری از اوارث می برد لیکن اگر فوت یکی از آنها بعد از انقضاء عده بوده و یا طلاق بائن باشد از یکدیگر ارث نمی برند.” همچنین ماده ۹۴۴ همین قانون نیز بیان می دارد “اگر شوهر در حال مرض زن خود را طلاق دهد و در ظرف یک سال از تاریخ طلاق بهمان مرض بمیرد زوجه اوارث می برد اگرچه طلاق بائن باشد مشروط بر اینکه زن شوهر نکرده باشد.” در عین حال ازدواج زن با مردی که در هنگام عقد نکاح دائم مبتلا به امراضی چون بیماری‌های دماغی (عقلی) است در شرایطی مانع از استحقاق زن در ارث می‌گردد زیرا طبق قانون مدنی اگر مردی در حال مرض زنی را عقد کند و در همان مرض قبل از دخول بمیرد زن از اوارث نمی برد لیکن اگر بعد از دخول یا بعد از صحت یافتن از آن مرض بمیرد زن از اوارث می برد.

از شرایط دیگر زن جهت استحقاق ﻣﻳﺭﺍﺙ ﺍﺯ ﻣﺎﻝ ﻣتوفی، عدم وجود موانع ارث است. ماده ۹۴۰ قانون مدنی در این خصوص بیان می‌دارد “زوجین که زوجیت آنها دائمی بوده و ممنوع از ارث نباشند از یکدیگر ارث می برند.” طبق ماده ۸۸۰ قانون مدنی قتل از موانع ارث است بنابراین کسی که مورث خود را عمدا بکشد از ارث او ممنوع می شود اعم از اینکه قتل با مباشره، مسبب، منفردا، یا با شرکت دیگری باشد. البته در صورتی که قتل عمدی مورث به حکم قانون یا برای دفاع باشد، چنین قتلی از موانع ارث محسوب نمی‌شود. بنابراین اگر زن، شوهر خود را در غیر از موارد دفاع یا حکم قانونی، عمدا بکشد از ارث او ممنوع می‌شود.

کافر از مسامان ارث نمی‌برد

کفر نیز از موانع ارث است. طبق ماده ۸۸۱ مکرر “کافر از مسلم ارث نمی برد و اگر در بین ورثه متوفای کافری مسلم باشد وراث کافر ارث نمی برند اگرچه از لحاظ طبقه و درجه مقدم برمسلم باشند.” بنابراین کافر شدن زن (همسر مسلمان) پیش از مرگ شوهر مسلمان خود مانع از استحقاق برای ارث می شود. مانع دیگر برای استحقاق ارث لعان است طبق ماده ۸۸۲ قانون مدنی بعد از لعان زن وشوهر از یکدیگر ارث نمی برند، تولد از زنا و بردگی نیز از دیگر موارد محرومیت از ارث محسوب می‌شود.

در مقدار سهم ارث زن از اموال همسرش ماده ۹۱۳ قانون مدنی مقرر می دارد “هر یک از زوجین که زنده باشند فرض خود را می‌برد و این فرض عبارت است نصف ترکه برای زوج و ربع آن برای زوجه در صورتی که میت اولاد یا اولاد اولاد نداشته باشد. و از ربع ترکه برای زوج و ثمن آن برای زوجه، در صورتی که میت اولاد یا اولاد اولاد داشته باشد. مابقی ترکه بر طبق مقررات بین سایر وراث تقسیم می‌شود. “بنابراین اگر شوهر در زمان فوت هیچ فرزندی حتی از ازدواج های قبلی نداشته باشد و همینطور نوه (اولاد اولاد) نیز نداشته باشد، زن از اموال مرد یک چهارم ارث می‌برد ولی اگر این شرط محقق نشود و مرد در هنگام مرگ فرزندی حتی از ازدواج های قبلی یا نوه  (اولاد اولاد) داشته باشد، زن یک هشتم از اموال مرد را به ارث می‌برد.

تعدد زوجات و قانون ارث

طبق ماده ۹۴۲ قانون مدنی در صورت تعدد زوجات ربع (یک چهارم) یا ثمن (یک هشتم) ترکه که تعلق به زوجه دارد بین همه آنان بالسویه تقسیم می شود. در واقع اگر شوهر در هنگام مرگ فرزند یا نوه  (اولاد اولاد) داشته باشد، در صورت تعدد زوجات، یک هشتم از اموال مرد میان همه زنان به طور مساوی تقسیم می شود و در صورتی شوهر در هنگام مرگ فرزند یا نوه (اولاد اولاد) نداشته باشد، در صورت تعدد زوجات، یک چهارم از اموال مرد میان همه زنان به طور مساوی تقسیم خواهد شد

اما در خصوص نوع اموالی که پس از فوت شوهر برای زن به ارث می ماند ماده ۹۴۶ قانون مدنی مقرر می دارد “زوج از تمام اموال زوجه ارث میبرد و زوجه در صورت فرزنددار بودن زوج یک هشتم از عین اموال منقول و یک هشتم از قیمت اموال غیرمنقول اعم از عرصه و اعیان ارث می برد در صورتیکه زوج هیچ فرزندی نداشته باشد سهم زوجه یک چهارم از کلیه اموال به ترتیب فوق است.”در واقع طبق این ماده زوجه در صورت فرزنددار بودن زوج، یک هشتم از عین اموال منقول و یک هشتم از قیمت اموال غیرمنقول اعم از عرصه (بنای ساختمان) و اعیان (زمین ساختمان)، ارث می‌برد و در صورتی که زوج هیچ فرزندی نداشته باشد سهم زن یک چهارم از همه اموال منقول و غیر منقول است

این در حالی است که تا پیش از اصلاح این ماده در بهمن ماه سال ۸۷ زوجه فقط از اموال منقول و از قیمت ابنیه (بنای ساختمان) و اشجار ارث می‌برد و هیچ حقی از اموال غیرمنقول که همان زمین است برای زن فرض نشده بود. اما پس از اصلاح این ماده قیمت اموال غیرمنقول علاوه بر عرصه (بنای ساختمان) که قبلا در قانون پیش بینی شده بود قیمت اعیان (زمین ساختمان)  نیز به ارث زن افزوده شد. که بدین ترتیب باید بعد از مرگ شوهر علاوه بر اموال منقول که تقسیم می‌شود، اموال غیرمنقول قیمت گذاری شده و یک چهارم یا یک هشتم از این قیمت به زن داده شود. و در صورتی که ورثه از اداء قیمت امتناع کنند به حکم ماده ۹۴۸ قانون مدنی زن می تواند حق خود را از عین اموال استیفاء کند.

دلائل تبعیص در قانون ارث

نتیجه: پرداخت نفقه به زن، تامین هزینه زندگی مشترک، تامین هزینه هایی چون جهاد در راه خدا و پرداخت دیه در نقش عاقله از سوی مرد، بعنوان مهمترین دلائل تبعیض در ارث مطرح شده که موجب می‌شود زنان کمتر از مردان از ارث بهره مند شوند اما این دلائل برای توجیه تبعیض قانونی در ارث چندان قابل توجه و قانع کننده نخواهد بود زیرا اگر علت تبعیض در ارث وجود این مسائل است پس منطقا با عدم هیچ وارث دیگری به غیر از زوجه، می بایست کلیه اموال متوفی به زن برسد در حالی که طبق قانون اینگونه نبوده و به حکم مواد ۹۴۹ و ۸۶۶ قانون مدنی درصورت نبود هیچ وارث دیگری به غیر از زوجه باز هم از اموال شوهر فقط یک چهارم به زن رسیده و بقیه اموال شوهر در حکم مال اشخاص بلاوارث تلقی و به حاکم میرسد. که در این صورت  حاکم از اموال شوهر بیشتر از زن ارث خواهد برد موضوعی که از تبعیض قانونی در ارث فراتر رفته و به تحقیر قانونی زن در ارث ختم می شود .

منابع :

۱- امامی – سید حسن – حقوق مدنی جلد سوم

۲-  شهیدی – مهدی – کتاب ارث

۳- کاتوزیان – ناصر – حقوق مدنی – درسهایی از شفعه ، وصیت ، ارث

۴- قانون مدنی

آذر
۹
چگونگی محاسبه مبالغ مهریه بر اساس شاخص نرخ تورم کالا
خشونت خانگی و قانون
۰
, , , ,
farhangnews_138915-398182-1439116292
image_pdfimage_print

ضمن اینکه هر ساله در اوائل سال جدید، بانک مرکزی همواره نرخ شاخص تورم کالا را طی جدولی از طریق سایت اش اعلام می کند شما پس از تهیه این جدول به شرح ذیل می توانید مهریه تان چنانچه پول رایج باشد، مطابق یکسال قبل محاسبه نمایید یعنی اگر اکنون در سال ۹۳ هستیم آخرین نرخ تورم کالا را تا یکسال قبل ( یعنی تا سال ۹۲ محاسبه کنید)

عدد نرخ تورم سال نود دو تقسیم بر عدد نرخ تورم سالی که ازدواج نمودید. حاصل این تقسیم ضربدر مبلغ مهریه تان = مبلغ مهریه شما در سال ۹۲ که می توانید این مبلغ را با پرداخت سه درصد آن به عنوان هزینه دادرسی از دادگاه خانواده حتی محل اقامت خود، مطالبه کنید

منبع

آذر
۹
جمع‌آوری معتادان زن تهرانی تا ۱۰ روز دیگر
این سو و آن سو خبر
۰
,
زنان-معتاد
image_pdfimage_print

عیسی فرهادی، فرماندار تهران روز شنبه ۷ آذر در گفتگو با مهر از جمع‌آوری زنان معتاد در سطح تهران تا ۱۰ روز دیگر خبر داد.

وی افزود: البته کمپ هایی با ظرفیت ۳ هزار نفر برای معتادان ماده ۱۵ (خودمعرف) با کمک بهزیستی استان تهران ظرفیت‌سازی شده است که بعد از طرح ویژه برای زنان معتاد، جمع آوری مردان معتاد تهرانی آغاز می شود.

فرهادی اضافه کرد: هر شهرداری در هر منطقه تهران باید سه کمپ ۱۵۰ نفری ایجاد کند که با کمپ های شفق و کمرد این کار به نحو احسن انجام می شود و این قول را هم می دهیم که معتادان متجاهر به هیچ عنوان تا وقتی که پاک نشده و به قول معروف تکلیف آنها از نظر اسکان و اشتغال و غیره روشن نشده آنها را رها نکنیم حتی اگر لازم باشد آنها را یکسال نگه داریم.

فرهادی گفت: پیش بینی می شود حدود ۵۰۰ زن معتاد متجاهر در سطح تهران داشته باشیم.

آذر
۹
اعتیاد، عامل ۶۰ درصد همسرآزاری‌ ها و ۳۰ درصد کودک‌ آزاری‌ ها
این سو و آن سو خبر
۰
, , , , , ,
pcda8b1ab18ca9f768c87c551450c60733_127900_403
image_pdfimage_print

معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با اعلام تدوین دستورالعمل جدید طرح «بشیر»، گفت: در این دستورالعمل شرح وظایف‌ها شفاف‌تر و هماهنگی درون سازمانی بیشتری برای اجرای طرح فراهم شده است.

حبیب الله مسعودی فرید در گفت‌وگو با ایسنا ضمن اشاره به تمدید تفاهمنامه سازمان بهزیستی کشور با معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه،گفت: تفاهمنامه جدید مابین معاون قوه قضاییه با رئیس سازمان بهزیستی کشور منعقد شده و به این ترتیب از ضمانت اجرایی بیشتری برخوردار شده است.

وی در ادامه ضمن بیان آنکه در حال حاضر ارتباط خوبی میان بهزیستی و معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه وجود دارد، گفت: در حال حاضر طرح بشیر همانند گذشته در بهزیستی در حال پیگیری است؛ حتی اکنون برای تمامی کلینیک‌های مددکاری که قصد دارند به موضوع طلاق وارد شوند نیز توسط بهزیستی سه کارگاه منطقه‌ای تعریف شده است که هرکدام از آن ها حدود دو هفته به طول می انجامد.

فرید ضمن بیان آنکه طرح بشیر به صورت پکیجی است که مداخله در بحران طلاق نیز بخش کوچکی از آن را شامل می‌شود، افزود: «بشیر» طرحی است که به عنوان تحکیم بنیان خانواده طراحی شده و طلاق نیز جزئی از آن است و در جریان اجرای آن تا کنون حدود ۳۰ درصد سازش در میان افرادی که دادخواست طلاق داده بودند اتفاق افتاده است.

وی در ادامه با تاکید بر آنکه هدفگذاری بهزیستی افزایش این ۳۰ درصد است، تصریح کرد:‌ باید بدانیم زمانی که دو نفر برای طلاق به دادگاه مراجعه کرده و دادخواست طلاق می‌دهند، موضوع و مسئله بین آنها بسیار جدی شده و شاید دیگر نتوان اختلاف را آن طور که باید درمیان آنان حل کرد؛ به همین دلیل همین آمار ۳۰ درصدی در کاهش آمار طلاق در جریان اجرای طرح بشیر، آمار بسیار قابل قبولی است.

معاون امور اجتماعی بهزیستی همچنین اظهار کرد: معتقدیم در مسائلی چون طلاق باید رسانه‌ها فرهنگسازی کرده و خانواده‌ها را به پیشگیری از این آسیب‌ها با استفاده از آموزش‌های پیش از ازدواج ترغیب کنند.

فرید در خصوص آموزش‌های پیش از ازدواج نیز عنوان کرد: استفاده از آموزش‌های پیش از ازدواج حدود ۸۰ درصد تعارضات میان زوجین را کاهش خواهد داد؛ در این شرایط چنانچه خانواده‌ها آگاه باشند می‌توانند حتی پیش از تصمیم ازدواج فرزندشان آنها را در این کلاس‌ها شرکت داده تا در آینده مشکلات کمتری را داشته باشند.

وی در این خصوص تصریح کرد: در حال حاضر مردم پول و وقت خود را برای خرید لباس، وسایل منزل، غذا و غیره اختصاص می‌دهند زیرا معتقدند این مسایل نیاز آنان است و باید به آنها پاسخ داده شود. این در حالی است که اگر با فرهنگ سازی مردم را به نقطه‌ای برسانیم که در خصوص آموزش‌های پیش از ازدواج احساس نیاز کنند مشکلات کمتری در این حوزه خواهیم داشت.

معاون امور اجتماعی بهزیستی ادامه داد: متاسفانه در حال حاضر خانواده‌ها برای این آموزش‌ها هزینه نمی‌کنند زیرا آنان را جزئی از نیاز خود نمی‌دانند درحالی که باید این نگرش در جامعه اصلاح شود و این تغییر نگرش تنها از طریق سیاستگذاران، رسانه‌ها، دانشگاهیان و غیره اتفاق خواهد افتاد.

فرید در خصوص آمار طلاق نیز اظهار کرد: سال گذشته حدود ۷۰ هزار زوج در جریان اجرای طرح بشیر به پایگاه‌های مشاوره بهزیستی ارجاع داده شده اند، که با تحلیل و بررسی مشکلات آنها می‌توان مهمترین علت طلاق در میان زوجین را عدم توانایی ارتباط موثر میان همسران دانست، زیرا متاسفانه شاهد آن هستیم که زوجین ایرانی نمی‌توانند با یکدیگر تعامل سازنده داشته باشند.

وی ادامه داد: دخالت اطرافیان، اعتیاد، پرخاشگری،‌ اختلالات روانی یکی از زوجین و … نیز به ترتیب از دیگر عوامل طلاق است.

معاون اموراجتماعی سازمان بهزیستی کشور در ادامه ضمن تاکید بر آنکه بسیاری از خشونت‌های خانگی در ایران به اعتیاد مربوط می‌شود، گفت: در حال حاضر ۶۰ درصد همسر آزاری‌ها و ۳۰ درصد کودک آزاری‌ها ناشی از اعتیاد است؛ این در حالیست که در بیش از ۹۰ درصد موارد شدید همسر آزاری و کودک آزاری، «اعتیاد شدید» علت اصلی است.

فرید در ادامه ضمن تاکید بر آنکه طلاق یک بحران تک عاملی نیست؛ درخصوص آمار طلاق در میان فرزندان سازمان بهزیستی کشور، گفت: بر اساس آمار میزان طلاق در ترخیصی‌های سازمان بهزیستی کمتر از میانگین کل کشوری است؛ زیرا در حال حاضر تمامی کودکان حاضر در مراکز بهزیستی به صورت اجباری آموزش‌های پیش از ازدواج و مهارت‌های زندگی را فرا می‌گیرند.

معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی کشور ضمن اشاره به خدمات سامانه تلفنی مشاوره رایگان این سازمان به شماره ۱۴۸۰ گفت: در صورت نیاز به مشاوره حضوری این سامانه افراد را به مراکز کاهش طلاق بهزیستی یا سایر مراکز مشاوره حضوری ارجاع می‌دهد.

آذر
۸
تاثیر رسانه در تولید و بازتولید خشونت علیه زنان
این سو و آن سو خبر
۰
, , , ,
2483_935
image_pdfimage_print

شمیم شرافت

خشونت علیه زنان در طول تاریخ به صور مختلف و در سطوح متفاوت توسط زنان تجربه ‌شده است. از تحقیر و توهین تا مرگ، زنان آگاهانه یا ناآگاهانه در معرض خشونت قرارگرفته‌اند. انواع خشونت‌هایی که به زنان تحمیل می‌شود، طبق دسته‌بندی‌های انجام‌شده توسط متخصصان شامل خشونت‌های روانی و کلامی، خشونت جنسی، خشونت جسمی و خشونت اقتصادی است.

در علم ارتباطات، رسانه (media) شامل ابزارهایی همچون اینترنت، تلویزیون، نشریات، رادیو و… است. مهم‌ترین کارکردی که برای رسانه‌ها بر می‌شمارند آگاهی بخشی است. هرکدام از این ابزارهای رسانه‌ای مخاطبانی مخصوص به خود دارند و در جهت‌دهی به افکار آن‌ها نقش مؤثری را ایفا می‌کنند.

حال باید دید این رسانه‌ها در دنیای امروز چه نقشی در تولید و بازتولید این خشونت ها داشته‌اند؟

بزرگ‌ترین «صنعت» سینمایی در دنیای کنونی هالیوود است. سرشار از مردان قدرتمندی که به صورت‌هایی همچون سوپرمن، مرد عنکبوتی و… به نجات معشوقه‌های ضعیفشان می‌آیند، مردانی که زنان را در آغوش می‌گیرند و به آن‌ها اطمینان می‌دهند «همه‌چیز خوب خواهد شد». امروزه حضور زنان به عنوان ابژه جنسی در فیلم­های هالیوودی امری آشکار است. در مقابل در سینما و تلویزیون ایران آنچه از زن نمایش داده می‌شود، تجسم ضعف و مصیبت است. زنانی که بار سختی‌ها را به دوش می‌کشند، تفکر قضا و قدری خود را پذیرفته‌اند و نوعی درد آرامش‌بخش را با خود به همراه دارند. همان‌قدر که هالیوود با تبلیغ سکس، زن را تک بعدی نمایش می‌دهد رسانه‌های تصویری در ایران با نمایش زنان خانه‌دار و مصیبت‌دیده آن‌ها را در یک قالب‌های کلیشه‌ای می‌گنجانند. این‌ها هردو مصداق خشونت علیه زنان هستند. مردانی که در فیلم‌ها گریه نمی‌کنند، چون اشک ریختن کاری زنانه است، به ذهن مخاطب می‌خورانند که مرد ویژگی‌هایی «مردانه» دارد، ویژگی‌هایی که «ذاتی» اوست.

بدین ترتیب دوگانه‌هایی همچون فرهنگ/طبیعت و عقل/احساس که موردتوجه متفکران پساساختارگرایی همچون دریدا است، در این رسانه‌ها بازتولید می‌شوند و به سرکوب هرچه بیش‌تر زنان کمک می‌کنند. مارگارت گالاگر[۱] در بررسی که بر پیام‌های رسانه‌ای انجام داد به این نتیجه دست یافت که زنان در این رسانه‌ها بیش از هر چیز به عنوان همسر یا مادر فرزندان حضور پیدا می‌کنند تا با هویتی مستقل از آن خود. چنانچه زنان در جامعه نیز گاهی به دلیل عدم آگاهی چنان خود را غرق در نقش‌های مادری و همسری می‌کنند که برای خود هویتی مستقل قائل نیستند، آن‌ها اول مادر هستند، زن هستند تا انسان. زنان در رسانه‌ها به عنوان موجوداتی ضعیف، دودل و منفعل نمایش داده می‌شوند. آن‌ها دائما در حال دسیسه‌چینی و تلاش برای حفظ زیبایی خود هستند و درنهایت زنان با هم جنسان خود مدام در حال خصومت هستند. این‌ها مصادیق خشونت‌های روانی و کلامی علیه زنان است که آن را به جامعه تزریق می‌کنند.

از دیگر رسانه‌های پرمخاطب در جهان نشریات هستند. روزنامه‌های کثیرالانتشار و ماهنامه‌ها، زنان را به صور مختلف نمایش می‌دهند. زمانی که در روزنامه صحبت از کشاورزی و اقتصاد است، عکس یک کشاورز مرد در روزنامه چاپ می‌شود، هنگام پرداختن به مسائل اقتصادی و سیاسی زنان حضور کم‌رنگ‌تری در مباحث دارند و بیش‌ترین حضور زنان در روزنامه‌ها در صفحات حوادث و فرهنگی است. چراکه زنان مصیبت‌ دیده‌تر و هنرمندتر از مردان هستند. چراکه عرصه‌های اقتصادی و سیاسی جایی برای زنان ندارد و زنان ناچارند افکار و عقاید خود را در بخش‌هایی دیگر بروز دهند.

رسانه‌ها به اشکال نامرئی خشونت علیه زنان را بازتولید می‌کنند و یکی از مهم‌ترین علل آن نیز عدم حضور زنان در پست‌های مدیریتی و تصمیم‌گیرنده در رسانه‌ها است که موجب به حاشیه راندن آن‌ها و بازتولید کلیشه‌های جنسیتی می‌شود. در ساختارهای اداری از پدیده‌ای به نام «سقف شیشه‌ای» یاد می‌شود. موانعی نامرئی که در قوانین رسمی تعریف نشده است و مانع حضور زنان در نقش‌های مدیریتی و تعیین‌کننده می‌شود.

بنابراین می‌توان گفت هنگامی‌که افراد در معرض رسانه‌ها قرار می‌گیرند، توسط انواع خشونت‌ها علیه زنان بمباران می‌شوند. آن‌ها کالای جنسی، موجودات ضعیف، مادرانی مهربان و همسرانی وفادار هستند، اخبار مد و نرم (خبرهایی که در درجه دوم اهمیت قرار می­گیرند) را ارائه می‌کنند و در اولویت‌های خبری و رسانه‌ای نیستند. وقتی افراد وارد محیط کار می‌شوند، این خشونت‌های نهادینه شده توسط نه تنها نهاد رسانه، بلکه خانواده و نهادهای آموزشی در کنار نهادهای سیاست‌گذاری ساختاری محیط کار قرار می‌گیرند و زن‌ها را به عرصه‌های فرعی و حاشیه‌ای می‌رانند. درنهایت حضور تنها کمّی زنان در عرصه‌های آموزشی و رسانه‌ای شاید نشانه‌ای از بهبود اوضاع در مواجه‌شدن با زنان باشد، اما تا زمانی که این حضور همراه با نقش کنشگری و فعال و سازنده زنان نباشد، در سطح درجا زدن باقی می‌ماند.

منبع: بیدارزنی

  • [۱] Gallagher, Margaret. Women and The cultural studies. Global Media Monitoring Project. London: World Association For Christian Communication 1982.

آذر
۷
ثبت ازدواج و وضعیت حقوقی فرزند در نکاح موقت
پرسش و پاسخ قانونی
۰
, , , , , ,
162403-236
image_pdfimage_print

موسی برزین خلیفه لو- وکیل خانه امن

پرسشگر: با سلام. خانم ۳۵ ساله ای هستم که تقریبا ۱۰ ماه قبل با مردی آشنا شدم و تصمیم به ازدواج با او گرفتم. ما توافق کردیم که ازدواجمان در ابتدا به صورت موقت باشد. یعنی به مدت یکسال ازدواج موقت کنیم و پس از آن در صورت توافق هر دو، ازدواج دائم کنیم. به یکی از مراکز صیغه مراجعه کردیم و صیغه محرمیت خواندیم اما به دفترخانه برای ثبت ازدواج نرفتیم. یعنی در آن مرکز به ما گفتند که نیازی به ثبت در دفترخانه ندارید مگر اینکه خودتان تمایل داشته باشید. ما هم نیازی به ثبت ندیدیم. ۶ ماه پس از گذشت ازدواجمان متوجه شدم که باردار هستم. با شوهرم این امر را در میان گذاشتم. ابتدا شوهرم اصرار می کرد که باید کورتاژ کنم اما بعد منصرف شد. من هم نمی خواهم این کار را انجام دهم. به هر حال هم اکنون بیش از چهار ماه است که باردار هستم و از طرف دیگر مدت ازدواج موقتمان دو ماه دیگر به پایان می رسد. می خواستم در مورد فرزندی که به دنیا خواهم آورد از شما مشاوره بگیرم. آیا از آنجا که ازدواجمان موقت بوده است مشکلی برای فرزندم به وجود خواهد آمد؟

وکیل خانه امن: اجازه بدهید بپرسم پس از به پایان رسیدن مدت عقدتان آیا تصمیم گرفته اید که ازدواج دائم کنید؟ آیا با شوهرتان در این مورد صحبت کرده اید؟

پرسشگر: بله چند بار صحبت کردم اما جواب مشخصی نداده است. می گوید هنوز تصمیم نگرفته است. راستش در این مورد به نظرم می آید شوهرم قصد ازدواج دائم را ندارد. در مورد فرزند به او گفتم که به هر حال مصلحت این است که ازدواج کنیم اما جواب سربالا داده و می گوید به من ربطی ندارد. می گوید تو باید از باردار شدن پیشگیری می کردی. من را متهم می کند که بر اساس توافقمان عمل نکرده ام حال آنکه در مورد بچه دار شدن هیچ صحبت و توافقی باهم نداشتیم. باردار شدن من هم ناخواسته بود. چند بار خواستم که کورتاژ کنم اما احساس گناه کردم.

وکیل خانه امن: خانم محترم! مساله اول این است که ازدواج شما قانونی و شرعی بوده پس بنابراین فرزندی که از این ازدواج به وجود می آید از لحاظ شرعی و قانونی هیچ فرقی با فرزندی که از ازدواج دائم به وجود می آید ندارد. اما با فرض اینکه شوهرتان راضی به ادامه زندگی با شما نباشد و تن به ازدواج دائم ندهد، یک سری مسائی حقوقی را باید مورد توجه قرار دهید.

اولین کاری که باید بکنید ثبت رسمی ازدواجتان است. یعنی باید با شوهرتان صحبت کرده و با یکدیگر به دفترخانه ازدواج رفته و ازدواجتان را ثبت کنید. برای این کار صیغه نامه را نیز همراه خود ببرید. خوشبختانه پس از به تصویب رسیدن قانون حمایت خانواده جدید در سال ۹۱، ثبت ازدواج موقت در مواردی که زوجه باردار شود الزامی است. مطابق ماده ۲۱ این قانون: «نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران در جهت محوریت و استواری روابط خانوادگی، نکاح دائم را که مبنای تشکیل خانواده است مورد حمایت قرار می دهد. نکاح موقت نیز تابع موازین شرعی و مقررات قانون مدنی است و ثبت آن در موارد زیر الزامی است:
۱ـ باردارشدن زوجه
۲ـ توافق طرفین
۳ـ شرط ضمن عقد.»

بنابراین نه نتها اینکه شما و همسرتان می توانید ازداج موقتتان را ثبت کنید بلکه موظف به این کار هستید. اگر همسرتان راضی به ثبت ازدواج نشود علاوه بر اینکه ملزم به ثبت خواهد شد، مجرم بوده و مورد مجازات قرار خواهد گرفت. بر اساس ماده ۴۹ قانون حمایت خانواده عدم ثبت واقعه اردواج موقت از طرف مرد، در مواردی که ثبت آن الزامی است جرم محسوب می‌شود.

مورد دیگری که لازم است متذکر شوم این است که در موارد قابل توجهی، به هنگام باردار شدن زن در ازدواج موقت، شوهر انتساب فرزند را به خود قبول نمی کند. امیدوارم در مورد شما این امر پیش نیاید اما در صورت وقوع نیز جای نگرانی نیست، زیرا شما صیغه نامه ای از یک مرکز قانونی در اختیار دارید که نشان می دهد با شوهرتان به صورت مشروع ازدواج کرده اید. بر اساس قوانین طفل یا جنینی که در زمان زوجیت پدید می آید، متعلق به شوهر است و اگر شوهر ادعای خلاف آن را داشته باشد، باید اثبات کند.

پرسشگر: در مورد شناسنامه چطور؟ آیا به فرزندم شناسنامه خواهند داد؟

وکیل خانه امن: اخذ شناسنامه ارتباطی با نوع ازدواج و ثبت یا عدم ثبت ندارد. یعنی شما پس از تولد فرزندتان به راحتی می توانید برای وی شناسنامه دریافت کنید همانند فرزندان حاصل از ازدواج دائم. پدر طفل ملزم است که ۱۵روز پس از تولد برای اخذ شناسنامه اقدام کند. در صورت استنکاف شما می توانید این کار را انجام دهید.

پرسشگر: اگر شوهرم راضی نشود که ازدواج دائم کنیم، تکلیف فرزند چه می شود؟ یعنی چه کسی باید او را نگهداری کند و چه کسی باید مخارجش را تامین کند؟

وکیل خانه امن: وضعیت حقوقی فرزند شما همچون وضعیت فرزندان خاصل از ازدواج دائم خواهد بود. یعنی فرزند از شما و پدرش ارث خواهد برد. پدرش ولی قهری طفل محسوب می شود و مسئول تامین مخارج طفل خواهد بود. پدر باید نفقه فرزند خود را پرداخت کند و نمی تواند به بهانه اینکه دیگر مدت عقد تمام شده و فرزند خاصل از ازدواج موقت است از پرداخت هزینه ها ممانعت کند. به عبارتی فرزند شما تمامی حقوق یک فرزند مشروع را دارا خواهد بود و شما تمامی تکالیف قانونی را نسبت به فرزندتان بر عهده خواهید داشت. در مورد حضانت نیز، بر اساس ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی، نگهداری طفل تا ۷ سالگی بر عهده شما خواهد بود و پس از آن بر عهده پدرش است.

آذر
۴
تأثیرات منفی عصبانیت بر شما و اطرافیان‌تان
خشونت خانگی و اجتماع
۱
, , , , ,
bigstock-Woman-Sitting-On-Sofa-Comforti-92593088
image_pdfimage_print

 Photo: monkeybusinessimages/Bigstock.com

ترجمه: میترا پهلوان

آیا تا کنون برای شما پیش آمده است که در زمان عصبانیت، اطرافیانتان را با وجود علاقه به آنها، آزار دهید؟ بعد از پایان عصبانیت اغلب میتوانید آسیب ها و خرابی هایی که بوجود آورده اید را به وضوح ببینید. نشانه های قابل دیدن و قابل لمسی مانند اشک های شریک زندگی تان یا سکوت سنگین پس از فریادهای تان در مشاجره.

عصبانیت تأثیرات جدی بر زندگی شما دارد که به آسانی قابل دیدن نمی باشند. متأسفانه فهرستی طولانی از اثرات منفی عصبانیت بر زندگی شما و اطرافیان تان وجود دارد.

آیا تاکنون احساس کرده اید که خشم تان خارج از کنترل شماست؟ آیا در زمان عصبانیت به سختی آرام می شوید؟ چگونه این احساسات را توصیف می کنید؟ اگر عصبانیت برای شما عادی شده است، احتمالا در این شرایط شما باعث ایجاد آسیب هایی برای خودتان و اطرافیان تان هستید.

عصبانیت روی شما تأثیر می گذارد

آیا تاکنون احساس کرده اید که عصبانی هستید و نمی توانید آن را پایان دهید؟ آیا احساس کرده اید به صورت متناوب و ادامه دار روی مرز عصبانی شدن هستید؟ وقتی خشم برای بازه طولانی تری ادامه پیدا کند آنگاه کنترل و مقابله با حتی اندکی خشم و نیز آرام شدن پس از آن سخت تر خواهد شد.

عصبانیت بر فعالیت های روزانه شما چه در محیط کار و یا خارج آن تأثیر می گذارد.  تأثیراتی مانند مشکل تمرکز روی وظایف شغلی، عدم موفقیت در اتمام پروژه ها و یا بی علاقگی همکارانتان برای کار کردن با شما از نتایج آن می باشد. خشم همچنین باعث احساس گناه، شرم و عذاب وجدان می شود (مخصوصا مواقعی که شما در هنگام عصبانیت واکنش هایی نشام می دهید که بعدتر باعث پشیمانی شما می شود ).

اگر شما عصبانی میشوید و همیشه به خاطر آن تحت فشار هستید شاید به این علت است که نمی توانید فکر خود را از آن آزاد کنید و از زندگی لذت ببرید در حالی که این کار برای سلامت روانی شما لازم است.

عصبانیت بیش از حد، سلامت جسمی شما را هم به خطر می اندازد. در کوتاه مدت باعث سردرد، میگرن، درد در ناحیه سینه و … میشود. در دراز مدت عصبانیت می تواند مشکلات جسمی را پیچیده تر کند. همچنین احتمال ابتلا به فشارخون بالا، افسردگی و بیماری های قلبی عروقی را افزایش میدهد.

اگر چه این لیست ممکن است طولانی و غیرواقعی به نظر برسد اما متاسفانه تأثیرات عصبانیت بر زندگی شما واقعی و بسیار زیاد است.

عصبانیت بر زندگی اطرافیان شما نیز تأثیر می گذارد

حتما شنیده اید که خنده مسری است. این اصل در بقیه احساسات هم صادق است. عصبانیت نه تنها بر زندگی شما بلکه بر زندگی اطرافیانتان نیز تأثیر می گذارد و باعث ایجاد احساس منفی در آنها می شود. ناچیزترین تأثیرات بر دیگران دلسردی، وحشت زدگی، غم، مرعوب شدن و احساساتی ازاین قبیل می باشد. شما حتی ممکن است عزیزترین شخص در زندگی تان را هم برای همیشه از دست بدهید.

آیا وقتی عصبانی هستید به شریک زندگی تان حمله می کنید؟ حمله عاطفی یا فیزیکی و یا هردو می تواند تأثیر بسیار منفی بر روی سلامت او داشته باشد. حل اختلافات و مشکلات با عصبانیت، فریاد و خشونت یک رویه ناسالم در رابطه به شمار می رود چرا که در این وضعیت، ارتباط صادقانه و توأم با اطمینان از بین می رود.

اگر احساس می کنید عصبانیت تان را نمی توانید کنترل کنید، آگاهی و علم به این مشکل، اولین قدم در ایجاد تغییر می باشد.

منبع: The Hotline

آذر
۴
اهمیت مراقبت از خود
خشونت خانگی و اجتماع
۰
, , , , , ,
bigstock-Diet-Dieting-concept-Healthy-52945588
image_pdfimage_print

Photo: Subbotina Anna/Bigstock

ترجمه: مریم اربابون

مراقبت از خود مفهوم ساده ای دارد. با وجود این، برای بسیاری از ما پرداختن به آن دشوار است. مراقبت از خود مخصوصا برای بسیاری از نجات یافتگان خشونت، که عموما احساس می کنند استحقاق دریافت محبت و مهربانی ندارند، سخت است. ولی حقیقت این است که همه استحقاق محبت دیدن دارند و همه ما این توانایی را داریم که از خودمان مراقبت کنیم. این معنای مراقبت از خود است، مراقبت از خود به نحوی که مناسب شرایط فرد است و تمرکز بر سلامت و راحتی فرد دارد.

اگر در زندگی خود خشونت را تجربه کرده اید مفهوم مراقب از خود ممکن است غریب، خسته کننده و یا بی نتیجه به نظر بیاید. ممکن است از خود بپرسید مراقبت از خود به چه کار شما خواهد آمد که کاملا قابل درک است. باید به خاطر داشته باشید که مراقبت از خود عمل خودخواهانه یا زیاده خواهانه ای نیست. تنها وسیله ای است که در التیام یافتن پس از پایان دادن یک رابطه خشن می توان از آن استفاده کرد. در ابتدای کار مراقبت از خود ممکن است غیر معمول بنظر بیاید، این طبیعی است. با تغییرات کوچک و ساده شروع کنید و با خود مهربان باشید.

اطمینان یافتن از پاسخ دادن به نیازهای اساسی، پایه ی مراقبت از خود است. آیا به اندازه کافی می خوابید؟ آیا وعده های غذایی کافی مصرف می کنید؟ آیا ورزش بخشی از زندگی روزانه شماست؟ برای برخی، رسیدگی به تمام این نیازهای اساسی در آن واحد ممکن نیست. به همین دلیل برای برخی بهتر است به این نیازها تک تک رسیدگی کرد. برخی لیستی از این نیازها را تهیه می کنند و تلاش می کنند تا روزانه حداقل به یکی از این نیازها رسیدگی کنند. هیچ روش غلطی در مراقبت از خود وجود ندارد. به آنچه برای شما و شرایطتان مناسب است فکر کنید.

بعد از رسیدگی به نیازهای اساسی ، سعی کنید به فعالیتهای دیگری فکر کنید که برای شما لذتبخش اند و یا پیشتر لذتبخش بوده اند و تازگی ها به آن نپرداخته اید. معمولا خاطره نوشتن و یادداشت روزانه را به عنوان نوعی مراقبت از خود توصیه می کنیم ولی تنها در صورتی که شما در شرایط امنی بسر می برید و کسی که شما را آزار میدهد به آن یادداشتها دسترسی ندارد. اگر خاطره نگاری و یادداشت نویسی را نمی پسندید، فعالیتهای دیگری وجود دارد که به آن ها بپردازید. برای مثال کتاب خوانی، قدم زدن، نوشیدن یک فنجان چای، بافتنی، طراحی، نقاشی، دوچرخه سواری، شنا، تماشای یک فیلم کمدی، حمام، صحبت کردن با یک دوست، شیرینی پزی، کشیدن سه نفس عمیق، دعاکردن، مدیتیشن، داوطلب شدن برای خیریه، عکاسی، بازی کامپیوتری، بازی کردن و یا در آغوش کشیدن حیوان خانگی، به جلسه های حمایتی و یا روانکاوی رفتن، نرمش کردن، گوش دادن به آواز مورد علاقه، رقصیدن، آواز خواندن، خیالبافی، تمام این فعالیتها را می توان مراقبت از خود دانست و برخی بیش از چند دقیقه وقت صرف نمی کنند. آنچه مهم است این است که فعالیت مناسب خودتان را بیابید.

منبع: The Hotline

آذر
۴
دنیای خود را نارنجی کنید
پادکست
۰
, , , , , ,
image_pdfimage_print

دنیای خود را نارنجی کنید. این شعاری است که سازمان ملل متحد به مناسبت ۲۵ نوامبر، «روز جهانی رفع خشونت علیه زنان» تا ۱۰ دسامبر، «روز جهانی حقوق بشر» برای برای مقابله با خشونت علیه زنان برگزیده تا اقدامی جهانی برای ارتقا و پیشگیری از خشونت علیه زنان راه اندازی کند.

خانه امن همبستگی خود را در این راستا اعلام می کند و در تداوم تلاش های خود با هدف کنترل خشونت علیه زنان که به صورت گسترده جریان دارد، ١۶ خواسته قانونی زنان ایرانی را مطرح کرده است.

آذر
۴
نارنجی کردن جهان برای مقابله با خشونت علیه زنان
خشونت خانگی و اجتماع
۰
, , , ,
nnn
image_pdfimage_print

Photo: UN Women Cambodia/Sara Hakansson

خانه امن: کمپین دبیرکل سازمان ملل که در رابطه با پایان دادن به خشونت علیه زنان برنامه‌ ریزی شده، ۲۵ نوامبر هر سال را با هدف افزایش آگاهی درباره خشونت علیه زنان و مقابله با آن «روز نارنجی» نام‌گذاری کرده است. مقابله با خشونت علیه زنان یکی از دغدغه های سازمان ملل متحد است که به همین مناسبت امسال نیز کمپینی را از ۲۵ نوامبر (۴ آذر)، «روز جهانی رفع خشونت علیه زنان» تا ۱۰ دسامبر (۱۹ آذر)، «روز جهانی حقوق بشر» در دستور کار خود قرار داده است؛ کمپینی که ۱۶ روز را با شعار «دنیای خود را نارنجی کنید» به خود اختصاص می دهد.

رویدادهای نارنجی در این ۱۶ روز با هدف نارنجی کردن جهان برای مقابله با خشونت علیه زنان، تمامی اقدامات پراکنده را دور خود یکپارچه می کند تا جریانی جهانی برای مقابله با این چالش جهانی شکل بگیرد.

این کمپین با پیام بانکی مون مبنی بر «سکوت را بشکنید. اگر شما شاهد خشونت علیه زنان و دختران هستید، ننشینید، حرکت کنید.» می تواند هر سال مبنای همه فعالیت ها قرار گیرد. پیامی که با وجود حجم گسترده خشونت علیه زنان نمی تواند در گوش جهانیان برای عمل مشترک طنین افکن باشد و شبکه های اجتماعی بهترین وسیله ای است که می تواند هر کدام از ما را دور کمپین نارنجی کردن جهان جمع کند.

خانه امن فرا رسیدن ۱۶ روز نارنجی را با هدف برداشتن گام های کوچک برای رسیدن به آرزوی بزرگِ محو خشونت خانگی و خشونت علیه زنان گرامی می دارد و از چنین فرصتی برای ایجاد هر چه بیشتر یک گفتمان و اقدام مشترک استفاده می کند.

مهم نیست که چه جنسیت یا دین و آیینی داریم. مهم نیست که در کدام منطقه و شهری زندگی می کنیم.  مهم نیست که متعلق به چه طبقه اجتماعی هستیم، مهم این است که خشونت علیه زنان و خشونت خانگی در میان هر کدام از ما می تواند اتفاق بیافتد و شادی و امید و آینده ما را نابود کند.

مقابله با خشونت خانگی یک وظیفه اجتماعی است. فعالیتی که برای خودمان و خانواده و هم شهری ها و برای شادی انسان ها انجام می دهیم.

خانه امن معتقد است مقابله با خشونت خانگی ممکن نیست مگر آنکه کارزاری ملی را در کنار هم برای داشتن خانه ها و زندگی بدون خشونت آغاز کنیم.