صفحه اصلی  »  کارگاه های آموزشی
بهمن
۹
۱۳۹۴
از فعالیت تیمی خود جواهر بسازید
بهمن ۹ ۱۳۹۴
کارگاه های آموزشی
۰
, , ,
14485059353_8d009d4eb3_z
image_pdfimage_print

Photo: 드림포유/Flickr.com

خانه امن: آیا تا به حال برای رسیدن به یکی از اهداف‌تان تیم تشکیل داده‌اید؟ ما به‌خوبی می‌دانیم نتایج یک فعالیت تیمی ولو ۳ نفره از فعالیت فردی بهتر است. ما به‌خوبی می‌دانیم تلفیق افکار، نظرات، راهبردها و پیشنهادها هم در خلاقیت و هم بهبود نتایج کار موثر است. پس چرا ما که از مزیت شگفت‌انگیز کار تیمی و جمعی  آگاهیم برای رسیدن به نتایج بهتر از چنین روشی برای فعالیت‌های خود استفاده نکنیم.

واقعیت این است ما از همه مهارت‌های لازم برای انجام یک کار برخوردار نیستیم. اگر این‌گونه فکر کنیم در واقع فرد قدرت‌طلبی هستیم ولو آن‌که به آن اعتراف نکنیم. اگر تمام مهارت‌ها را هم داشته باشیم وقت برای پیاده‌سازی بهینه آن نداریم.

باور به کار تیمی و جمعی یک ارزش اجتماعی و حتی یک ارزش اخلاقی است. گرچه کار جمعی پیچیدگی خودش را دارد ولی دست‌آوردهای آن به اندازه‌ای بهتر است که ارزش انجامش را دارد.

تشکیل یک تیم که همگی توانایی روحی فعالیت تیمی را داشته باشند دشوار است زیرا رییسی وجود ندارد که برای انجام فعالیت‌ها به تک‌تک اعضا فشار بیاورد. اما آن‌ها افراد و همکاران و دوستانی هستند که حاضر به سرمایه‌گذاری روی اهداف یک پروژه ولو یک پروژه اقتصادی هستند چه رسد به افرادی که اهداف اجتماعی و یا خیریه را در چشم‌انداز فعالیت خود قرار داده‌اند.

اولین مزیت کار تیمی سرعت و موثر بودن فعالیت‌هاست. شما ایده‌ها و نظرات را جمع می‌کنید. با یکدیگر ترکیب می‌کنید. فرصت‌ها و تهدیدها را شناسایی و به جواهری دست پیدا می‌کنید که در کار فردی و دستوری هرگز دست پیدا نخواهید کرد. شما در چنین فعالیتی روز به روز به قدرت کار اضافه می‌کنید و از توانایی که برای فعالیت جمعی دارید لذت می‌برید.

از طرفی هیچکس وادار به کاری که به آن علاقه ندارد و یا مهارت ندارد نمی‌شود و تک‌تک افراد بر نقاط قوت خود تمرکز کرده و در نتیجه کارآیی را بالا می‌برند.

در فعالیت تیمی شما تنها نیستید. همیشه احساس دل‌گرمی می‌کنید. ارزش‌های مشترکی دارید که می‌دانید اگر یک روز نباشید کار نمی‌خوابد و دیگری کار را به دوش می‌کشد.

حتما تا به حال کارهای انفرادی زیادی انجام داده‌اید. کار دشواری است. شما یک نفر به دنبال یک هدف هستید که اگر ده‌ها نفر را استخدام کنید هیچکدام به اندازه شما برای آن فعالیت دل نمی‌سوزانند و وقت نمی‌گذارند.

پس برای یک هدف مشخص تیم تشکیل دهید. مهم نیست شما را به چالش بکشند چرا که همان‌ها شما را برای انجام کارهای بزرگ همراهی و تشویق و تقویت می‌کنند. به یکدیگر اعتماد به نفس می‌دهند و تک‌تک هم سرباز می‌شوند و هم رهبر فعالیتی که شروع کرده‌اید.

با انجام فعالیت تیمی ثابت می‌کنید که قدرت رهبری دارید. این‌گونه طیف وسیعی از روابط پیدا می‌کنید که می‌توانید در کنار هم هر پروژه‌ای را پیاده کنید.

کار تیمی با جمع کردن گروه و یک عده افراد متفاوت است و به همین دلیل است که افراد در چنین فعالیتی به مشکل برخورد می‌کنند چون آن‌ها تفاوت کار تیمی و کار جمعی را نمی‌دانند. کار تیمی با گروه کاری هم متفاوت است و دست‌آوردهای کار تیمی اگر آن را درست بشناسیم و درست انجام دهیم همچنان که گفتیم شگفت‌انگیز است.

نوآوریی و خلاقیت در کار تیمی به وجود می‌آید و حل مشکلات و فنون بدیع و بهبود فرآیندها زاییده کار تیمی است.

در نهایت باید گفت اگر به فکر لذت بردن از یک فعالیت داوطلبانه ثمربخش هستید، تیم تشکیل دهید و نتایج پر‌بار آن را شاهد باشید.

مهر
۱۵
۱۳۹۴
سود شخصی ما در فعالیت داوطلبانه است
مهر ۱۵ ۱۳۹۴
کارگاه های آموزشی
۰
, , , , ,
image_pdfimage_print

عکس:Wavebreak Media Ltd/Bigstock.com

فریده موسوی-داوطلب خانه امن

بهداشت روانی خانه و جامعه به هم پیوسته است و رضایتمندی و احساس امنیت و آرامش در خانواده با جامعه امن ارتباط مستقیم دارد .

تصمیم برای فعالیت داوطلبانه ، تصمیم برای بهبود زندگی خود ، خانواده و شهری است که در آن زندگی می کنیم و هرداوطلب درکنارداوطلبان دیگر می تواند با تغییرات کوچک زمینه تغییرات بزرگ را فراهم کند. در واقع فعالیت داوطلبانه اگرچه به نظر می رسد در کوتاه مدت ممکن است منفعتی برای دیگر گروه های اجتماعی داشته باشد ولی در بلند مدت خدمت به خویشتن است . به عبارتی حتی اگر حساب سود و زیان را هم بکنیم سود شخصی تک تک ما در ترویج و فعالیت های داوطلبانه است .

هر فردی که داوطلب انجام فعالیتی می شود، یک ایده و انگیزه جدید به دایره و یا شبکه فعالیت های مورد هدف اضافه کرده و زمانی که این ایده ها در کنار هم قرار می گیرند نه تنها یک آسیب یا مشکل اجتماعی حل می کنند بلکه مشارکت و سرمایه اجتماعی را نیز افزایش می دهند .

یکی از مشکلات عمده جامعه ما خشونت خانگی است. پیشگیری از خشونت خانگی آموزش می خواهد و ما فعالیت لازم برای چنین آموزشی را انجام نداده ایم . حالا اگر واقعا بخواهیم در جهت کاهش خشونت خانگی موثر باشیم باید در کنار هم قرار گرفته ، برنامه ریزی کنیم و تقسیم کار کرده و بر اساس توانایی هایی که داریم وارد عمل شویم . هیچ فعالیتی تک تک به نتیجه نمی رسد و ما چاره ای به جز فعالیت تیمی و جمعی نداریم .

ضمن اینکه در این مسیر خود در مسیر باز آموزی قرار می گیریم و روز به روز به دانش و تجربه ما افزوده می شود .

به نظر می رسد یکی از نقاط ضعف جامعه ایرانی این است که نمی دانند با یکدیگر از خانه تا اجتماع چگونه گفت و گو کنند . اگر ما فقط یاد بگیریم چگونه با هم گفت و گو کنیم و به جای عصبانیت و کتک و تهدید چگونه یک مسئله را حل کنیم بسیاری از آسیب های اجتماعی و مشکلاتی که با آن روبرو هستیم هم کاهش پیدا می کند .

خشم با ما متولد می شود اما مدیریت خشم نیاز به یادگیری دارد . در جامعه ای که آستانه تحمل بسیار پایین است مدیریت خشم هم به درستی انجام نمی شود .

از سوی دیگر ما نیازمند آموزش برای نشان دادن علاقه و احساساتمان به یکدیگر هستیم . ما دور تا دور خود حصارهای بلندی کشیده ایم که بسیاری از آنها از الگوهای غلط حفاظت می کنند و فقط خود ما هستیم که باید از این حصارها و جزیره ای که برای خودمان ساخته ایم عبور کنیم و زندگی توام با آرامش و بدون خشونت را تجربه کنیم .

رفتارشناسی ما در خانواده ، میان زن و مرد و کودک و حتی با سالمند پیچیده و بدون الگوی رفتاری اصولی و سالم شده است . صبر و تحمل کاهش پیدا کرده ورفتارهای تهاجمی افزایش پیدا کرده است .

چنانچه برنامه ریزی درستی برای کنترل خشم نداشته باشیم و چنانچه تک تک ما در تدوین و اجرای چنین برنامه ای همگام نشویم ممکن است روزی رفتارهای خشونت آمیز دامن ما و خانواده را نیز بگیرد و شاید چنین روزی برای هر اقدام زیربنایی دیر باشد .

 

فروردین
۲۰
۱۳۹۴
!گزارش نویسی لازم نیست
فروردین ۲۰ ۱۳۹۴
سازمانهای غیر دولتی, کارگاه های آموزشی
۰
,
image_pdfimage_print

 

 

 

 

 

عکس: Flickr

فیروزه فروزانفر

یکی از ضعف های جدی در سازمان های غیر دولتی فقدان فرهنگ گزارش نویسی است . بخصوص در سازمان های که فعالیت ها به شکل داوطلبانه انجام می شود به گزارش نویسی ارزش کمتری داده می شود . در طول سال های گذشته شاهد برگزاری صدها نشست ، سمینار ، سخنرانی ، نمایشگاه ، کلاس و کارگاه در موضوعات مختلف بوده ایم که تقریبا هیچ گزارش سازمانی دقیق درباره آن وجود ندارد .

برای بررسی فعالیت های یک سازمان غیر دولتی به دفتر آنها مراجعه کردم و متوجه شدم هیچ گزارش ضمن کار ، ماهانه ، پایان کار و حتی گزارش پیگیری در آن سازمان غیر دولتی وجود ندارد که بتوانم درموضوع تحقیقی خود از آن استفاده کنم و یا حداقل خود آن سازمان بتواند براساس این گزارش ها نقاط ضعف و قدرت خود را ارزیابی کرده و برنامه عمل بهتری برای انجمن بنویسند .

مدیر انجمن معتقد بود : گزارش برای سازمان های داوطلبانه معنایی ندارد و بهتر است گزارشی نباشد چرا که ممکن است مورد سواستفاده نیزقرار بگیرد .

غلامرضا درکتانیان متخصص روابط عمومی می گوید : گزارش نویسی در هر سازمانی از جمله سازمان های غیر دولتی وسیله مناسبی جهت ارزیابی اثرات فعالیت های  انجام شده است . گزارش باید خوب و دقیق نوشته شود و به شرح و توضیح و تفسیر و تحلیل فعالیت ها بپردازد . گزارشی محکم و شفاف که در پیشبرد اهداف سازمانی مفید واقع شود .

بنابراین اگر تا به حال به موضوع گزارش نویسی فکر نکرده اید می توانید از همین امروز درباره چگونگی نوشتن گزارش با دیگر اعضا انجمن وارد گفت و گو شوید .

نکاتی که باید بدانید

در تنظیم گزارش چهار مرحله وجود دارد

جمع آوری اطلاعات :

در جمع آوری اطلاعات باید نسبت به اهداف پروژه و یا انجمن اشراف کامل داشته باشید تا اطلاعات لازم و ضروری را جمع آوری کنید . بنابراین از همه تماس ها ، موضوعات و تکالیف و برنامه ها یادداشت برداری کرده و آنها را تفکیک و تنظیم و شماره گذاری کنید تا استخراج اطلاعات راحت باشد .

این تفکیک می تواند بر اساس زمان و مکان و موضوع باشد.

تفکیک و جدول بندی و تجزیه و تحلیل ارقام و اطلاعات

تهیه و تنظیم سرفصل مطالب :

تعبیر و تفسیر و ارایه پیشنهادات و انتقادها و نظرات

پیشنهاد نگارنده این است که جمع آوری اطلاعات بخشی از دستور کار روزانه هر کارمند یا عضو باشد تا با نزدیک شدن به گزارش فصلی یا سالانه افراد با حجم زیادی از کار و اطلاعات و سردرگمی روبرو نشوند .

 

چگونگی نوشتن یک گزارش ساده

در قسمت اول اساس و هدف نوشتن گزارش را بنویسید . این قسمت از نصف صفحه بیشتر نشود.

سپس درباره شرح جزییات و روش جمع آوری اطلاعات و روش تجزیه و تحلیل و عملیات و اقدامات نوشته و حتما این قسمت را واضح و مستدل و روشن بیان کنید .

در سه چهارم صفحه خلاصه پیشنهادات و نتایج را بنویسید و هزینه به کار بستن پیشنهادات ومیزان صرفه جویی را فراموش نکنید

جدول ها، نمودار،دیاگرام و مطالب آماری برای شرح گزارش در انتهای گزارش می آید و می تواند به کیفیت گزارش بیفزاید .

خصوصیت یک گزارش خوب این است که با کلیات شروع و با جزییات تمام شود .

هر چه زودتر به اصل مطلب برسد

همه جوانب در آن لحاظ شود

واضح و روشن و مختصر و مفید باشد

مراحل به ترتیب اجرا ذکرشود

خواننده را به خواندن ترغیب کند

حاوی حقایق و واقعیات باشد

هر پاراگراف از ۱۰۰ کلمه بیشتر نباشد

هر جمله بیشتر از ۲۰ کلمه نباشد و نمودار و شکل در تهیه آن استفاده شده باشد .

مرداد
۳
۱۳۹۳
محتوای آموزشی کارگاه چانه زنی و  مذاکره
مرداد ۳ ۱۳۹۳
کارگاه های آموزشی
۰
, , ,
image_pdfimage_print

2290878151_1a04bd2fdf_z

عکس: Mark Jensen

م – س : استاد فن مذاکره 

مقدمه

تاثیرگذاری بر سیاستگذاران و تصمیم گیرندگان حوزه، با هدف ترغیب آنها به اصلاح سیاست های مرتبط با ، با جلب حمایت همه جانبه (Advocacy) میسر است. موفقیت این راهبرد نیازمند شناسایی و استفاده درست از رویکردها و فنون ترغیب کننده مناسب است. انتخاب رویکرد و تکنیک مناسب برای جلب حمایت همه جانبه، به ماهیت موضوع، منابع در اختیار برنامه ریزان و مخاطب اختصاصی دست اندرکاران بستگی دارد. از میان این فنون مذاکره (Negotiation) و چانه زنی (Lobbying) برجسته تر و پرکاربردتر از سایر موارد است و استفاده درست از آنها در برخورد با تصمیم گیرندگان و شرکای برنامه ها نتایج ارزشمندی به دنبال دارد. در این بخش قصد داریم تا گروه هدف را با اصول علمی و عملی استفاده از دو تکنیک موثر مذاکره و چانه زنی آشنا کنیم، تا با کسب مهارت های لازم برای استفاده از این تکنیک ها، از آنها در ایفای نقش حرفه ای خود استفاده نمایند.

اهداف رفتاری

انتظار می رود که در پایان این کارگاه آموزشی، شرکت کنندگان بدون مراجعه به منابع آموزشی بتوانند:

  • مراحل استفاده از راهبرد جلب حمایت همه جانبه در برنامه ها را به خاطر آورند.
  • مذاکره، چانه زنی و جلب حمایت رسانه ای را تعریف کنند.
  • مراحل طراحی و اجرای مذاکره با گروه های دست اندرکار برنامه ها را شرح دهند.
  • مراحل طراحی و اجرای چانه زنی با گروه های دست اندرکار برنامه ها را توضیح دهند.
  • اصول استفاده از راهبرد جلب حمایت رسانه های جمعی را بیان کنند.
  • نمونه ای از تکنیک مذاکره را برای یک موضوع خاص در کلاس اجرا کنند.
  • نمونه ای از تکنیک چانه زنی را برای یک موضوع خاص در کلاس اجرا کنند.

گروه هدف کارگاه

گروه هدف اختصاصی در این برنامه آموزشی، کارشناسان مسئول واحدهای آموزش  دانشگاه های علوم پزشکی کشور، به عنوان افراد مرجع در برنامه های آموزشی و اطلاع رسانی در حوزه  تحت پوشش دانشگاه های علوم پزشکی کشور هستند ولی با توجه به اهمیت نقش آموزش در فعالیت های سایر کارشناسان حوزه ، محتوای آن می تواند برای گروه های مختلف کارشناسی نیز مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به روش کارگاهی در ارائه این بخش، پیشنهاد می شود تعداد افراد شرکت کننده در کارگاه از ۳۰ نفر تجاوز نکند تا امکان استفاده بهینه از مطالب ارائه شده فراهم گردد.

 عناوین مورد بحث

  • یادآوری اصول استفاده از راهبرد جلب حمایت همه جانبه
  • تعریف و مقایسه مذاکره، چانه زنی و جلب حمایت رسانه ای
  • اصول کار در مذاکره با گروه های دست اندرکار برنامه های
  • اصول کار در چانه زنی با گروه های دست اندرکار برنامه های
  • اصول کار با رسانه های جمعی

مدت کارگاه

کارگاه در دو روز متوالی برگزار می شود و شرکت کنندگان در هر روز حداقل هشت ساعت مفید در کارگاه حضور دارند. کارگاه متشکل از جلسات عمومی و کار گروهی است.

امکانات مورد نیاز برای اجرای برنامه

۱-   مکان کارگاه

  •  سالنی با ظرفیت ۴۰ نفر، با میز U شکل، صندلی های راحت و تجهیزات صوتی مناسب
  •  فضای مناسب برای برگزاری جلسات کار گروهی مجزا از سالن اصلی دارای میز و صندلی و وایت برد
  •  پرده نمایش و اورهد، ویدئو پروژکتور و کامپیوتر، وایت برد و ماژیک وایت بورد
  •  ۲-  مواد مصرفی
  • فولدر یا کلاسور حاوی چند برگه سفید A4، خودکار و بسته آموزشی کارگاه
  • طلق شفاف و ماژیک آن ثبت نتایج کارهای گروهی
  • پذیرایی متناسب با امکانات موجود
  • نحوه ارزیابی شرکت کنندگان
  • ارزیابی ابتدایی شرکت کنندگان با استفاده از پیش آزمون طراحی شده
  • ارزیابی مرحله ای با استفاده از پرسش های مرحله ای و سنجش میزان حضور فعال شرکت کنندگان
  • ارزیابی پایانی شرکت کنندگان با استفاده از پس آزمون طراحی شده

اصطلاحات و مفاهیم پایه در مذاکره و چانه زنی

مذاکره (Negotiation)

مشورت و گفتگو با افراد برای رسیدن به توافق درباره برخی موضوعات را مذاکره می گویند. فعالان عرصه  در اغلب موارد به عنوان مذاکره کننده عمل می کنند و بسیاری از تصمیمات در حوزه  از طریق مذاکره اتخاذ می شود. آنچه در مذاکره مدنظر است رسیدن به توافقی است که در آن منافع دو طرف حاصل شده باشد و به عبارت دیگر پیامد آن برد- برد باشد.

دو نوع کلی مذاکره وجود دارد که در نوع آرام ((Soft آن، مذاکره کننده برای رسیدن به مصالحه با طرف مقابل، هوشیارانه از تعارض و کشمکش اجتناب می کند و یا درصدد حل تعارض برمی آید. در حالی که در مذاکره نوع محکم  (Hard)، مذاکره کننده حتی ممکن است برای رسیدن به هدف خویش به روابط شخصی خود با سایرین لطمه وارد سازد و تعارض و کشمکش را به عنوان وسیله ای برای رسیدن به موفقیت ببیند. اغلب موارد این نوع استراتژی های مذاکره ممکن است افراد را ناراضی، خسته و حتی دشمن یکدیگر کند.

انواع شیوه های مذاکره

    • رقابت کننده (Competitor): در این شیوه، مذاکره کننده تمایل دارد که باجرات، غیر همکاری کننده و تسلیم نشدنی باشد. این شیوه از مذاکره می تواند در موقعیت هایی موثر باشد که موقعیت مذاکره قوی دارید. باید توجه داشت که اگر این شیوه به طور مناسب استفاده نشود می تواند منجر به بروز تنش و عدم اعتماد خواهد شد.
    • همکاری کننده (Collaborator): در شیوه مذاکره همکاری کننده، از زمان و انرژی صرف شده توسط دو طرف برای رسیدن به زمینه های مشترک استفاده می شود و در عین حال جرات هم وجود دارد. این شیوه به ویژه وقتی که قصد برقراری روابط خوب دارید، ایده آل است.
    • مصالحه جویانه (Compromiser): در این نوع مذاکره همکاری و جرات هر دو وجود دارد ولی این دو وجه نسبت به شیوه همکاری کننده خیلی پررنگ نیست.
    • راضی کننده (Pleaser): در این نوع مذاکره اغلب برای افرادی خوب هستند که به آسانی تسلیم شده و عقب نشینی می کنند.این شیوه فقط هنگامی به صورت عامدانه استفاده می شود که یک طرف آماده و راضی برای سازگاری و تطابق با دیگران است.
    • اجتناب کننده (Avoider): در این شیوه هم جرات و هم همکاری ضعیف است و اغلب با کسانی سازگار است که امیدوار هستند که اگر از مشکل دور شوند از بین می رود.

قبل از انجام مذاکره لازم است این موارد مشخص شود:

      1. قرار است به تنهایی مذاکره کنید یا عضوی از یک گروه مذاکره کننده خواهید بود؟
      2. قرار است مذاکره در کجا انجام شود؟
      3. نحوه انجام مذاکره چگونه خواهد بود؟

ابزارهای مذاکره

مذاکره می تواند به شکل نوشتاری (نامه یا پست الکترونیکی)، از طریق تلفن، یا به صورت حضوری در یک جلسه یا چند جلسه انجام شود. هر کدام از این وسایل و ابزارها دارای مزایا و معایبی است که باید به آنها توجه شود. به طور مثال، مذاکره نوشتاری از این نظر که افراد برای آن وقت می گذارند و درباره مفاد آن فکر می کنند و در نتیجه از تصمیم گیری عجولانه اجتناب می کنند مفید است ولی به علت تاخیر در دریافت پاسخ و عدم انتقال زبان بدن (Body Language) و ارتباطات غیرکلامی دارای نقاط ضعف مهمی است. مذاکره تلفنی سریع انجام می شود و می تواند برای حل مسائل فوری مفید باشد. در مذاکره تلفنی نیز زبان بدن منتقل نمی شود و اغلب به تون صدا توجه بیشتری می شود. سکوت در مذاکره تلفنی مفید است. سعی کنید سکوت را با جملاتی که ممکن است بعدا باعث پشیمانی شود پر نکنید. مذاکره حضوری فرصت بهتری برای تشریح و تمرکز بر روی موضوع مذاکره است. این روش انعطاف پذیرتر و بحث در آن آسان تر است ولی خطر این که به فرد برای رسیدن به توافق مورد نظر فشار زیادتری وارد شود وجود دارد. قبل از ملاقات حضوری از میزان زمان در اختیارتان اطمینان حاصل کنید. هدف از ملاقات حضوری باید واضح باشد.

برخی از اصول مذاکره

      • نقاط قوت و ضعف طرف مقابل را شناسایی کنید و هرگز طرف مقابل را دست کم نگیرید.
      • سعی کنید عواطف و احساسات خود را کنترل کنید.
      • اگر در طی مذاکره در حال رسیدن به هدف هستید، مغرورانه رفتار نکنید. فراموش نکنیم که ما به دنبال کسب توافق هستیم نه پیروزی.
      • صادق باشید. اغراق کردن و پز دادن به ندرت می تواند مذاکره را پیش ببرد. لاف زدن و گیج کردن طرف مقابل رسیدن به توافق را سخت تر می کند.
      • اگر تقاضایی از طرف مقابل دارید در ازای آن چیزی به او واگذار کنید و بالعکس سعی کنید اگر در مواردی به طرف مقابل خود امتیازاتی می دهید مطمئن باشید که در مقابل چیزی دریافت می کنید.
      • در زمینه دادن امتیاز حتما مشورت کنید: بااعضای تیم خود یا با سایرین در مورد دادن امتیاز مشورت کنید. می توانید با کسب اجازه از مذاکره خارج شده و تماس تلفنی گرفته و از امتیازات قابل واگذاری اطمینان یابید و سپس امتیاز دهید.
      • عدم توافق خود را به صورت قطعی بیان نکنید تا طرف مقابل  به ادامه بحث تشویق شود.
      • با مطالبی که به آسانی قادر به مدیریت آن هستید شروع کنید.
      • در مذاکره یادداشت بردارید و توافقات را حتما بنویسید.
      • از زبان کلی و دربرگیرنده جمع استفاده کنید و از واژه هایی که منجر به ایجاد جو “ما و آنها” می شود اجتناب کنید.
      • از مطرح کردن سوالات بلی یا خیر مقابله ای اجتناب کنید.
      • در صورت لزوم و قبل از انجام مذاکره واقعی، جلسات شبیه سازی شده داشته باشید تا با ایفای نقش مخالف، آمادگی شما برای رویارویی با تعارضات احتمالی افزایش یابد.
      • در بین زمان جلسه مذاکره وقت استراحتی در نظر بگیرید تا اعضای گروه بتوانند استراحت کنند و موقعیت را بررسی نمایند تا بتوانند موارد عدم توافق را با هم در میان بگذارند.
      • ایجاد ارتباط با طرف مذاکره قبل از انجام مذاکره گام اول موفقیت است. استفاده از روش هایی ارتباط فردی مانند نامیدن مخالفان نظرات خود به اسم، و جستجوی نکات مشترک بین خود و آنها بیشترین شانس موفقیت را به دنبال دارد.
      • حدس نزنید. اجازه دهید او درباره احساسات، اهداف و سازمان متبوع خود صحبت کند.
      • به طرف مقابل به تدریج و بااحتیاط اطلاعات بدهید زیرا طرفی که اطلاعات بیشتری دارد شانس بیشتری در رسیدن به اهدافش در مذاکره دارد.
      • اگر طرف مقابل امتیازاتی به شما داد شما نیز امتیازاتی بدهید تا وجهه تان را حفظ کنید.
      • سعی کنید به تدریج و آرام آرام به سمت اهداف مورد نظر پیش روی کنید.
      • اگر لازم است مذاکره کنندگان را عوض کنید. در زمانی که در مذاکره به بن بست رسیدید ممکن است عضوی جدید بتواند جو مذاکره را عوض کرده و قفل مذاکره را بشکند.

 مراحل طراحی یک مذاکره

۱-     تعیین اهداف طرف مقابل: آنها چه می خواهند؟ چه چیزی پیشنهاد می کنند؟ انتخاب های احتمالی آنها و راه حل هایشان چیست؟

۲-     جمع آوری اطلاعات: همه منابع اطلاعاتی را بررسی کنید. اشخاص را بشناسید. خصوصیات و معروفیت طرف مقابل را بدانید. انگیزه هایشان را به درستی شناسایی کنید. نظرات تخصصی مرتبط با موضوع را جمع آوری کنید.

۳-     برنامه اجرایی: با اعضای تیم و سازمان خود برنامه را بنویسید. اولویت فعالیت ها را مشخص کنید. استراتژی را طراحی و تاکتیک ها را تعیین نمایید. برای دادن امتیازات آمادگی لازم را داشته باشید.

شرط دستیابی به وضعیت برد-برد برای دو طرف مذاکره

      • دو طرف مذاکره باید احساس کنند که قرار است کار مهمی را انجام دهند.
      • دو طرف باید احساس کنند که اهداف آنها مورد توجه طرف مقابل قرار گرفته است.
      • هر دو طرف باید اعتقاد پیدا کنند که مذاکره منصفانه و عادلانه انجام شده است.
      • دو طرف باید مذاکره های بعدی با طرف مقابل را مثمر ثمر بدانند و از آن استقبال کنند.

بایدها و نبایدها در آمادگی برای مذاکره

      • حتی الامکان پیش زمینه و سابقه ای از طف مذاکره خود فراهم نمایید.
      • نقاط ضعف و قوت، نیاز درک شده و استراتژی های مذاکره طرف مقابل را ارزیابی کنید.
      • درباره فرهنگ و شیوه های مذاکره با طرف مقابل مطالعه داشته باشید.
      • نیازهای خودتان را مشخص کنید.
      • بدون آمادگی وارد مذاکره نشوید.
      • استراتژی مذاکره و برنامه اجرایی خود را طراحی کنید.
      • استراتژی های مذاکره را بر مبنای فرضیات طراحی نکنید. به یاد داشته باشید که موفقیت در مذاکره شامل ۸۰ درصد آمادگی و ۲۰ درصد تعامل است.

برخی خطاهای رایج در مرحله پیش از مذاکره

      • وجود اهداف غیر واضح
      • آگاهی ناکافی از اهداف طرف مذاکره
      • تصور نادرست از طرف مذاکره
      • توجه ناکافی به علایق و نگرانی های طرف مذاکره
      • فقدان آگاهی و درک نحوه تصمیم گیری طرف مذاکره

چک لیست پیش از مذاکره

کار گروهی 

با توافق اعضای گروه و از بین دو سناریوی زیر یکی را انتخاب کنید:

۱-     میزان مرگ مادران در شهرستان A در استان شما بالاست و کمیته مرگ و میر مادران استان، یکی از علل مهم آن را کافی نبودن تعداد آمبولانس برای ارجاع موارد پرخطر به مراکز تخصصی اعلام کرده است. شما به عنوان رییس مرکز بهداشت قرار است با یکی از خیرین شهرستان ملاقات کنید و با او برای خرید چند دستگاه آمبولانس مذاکره کنید.

۲-     برای اجرای برنامه نمونه گیری HIV/AIDS در پایگاه های دیده ور، زندان مرکزی شهرستان B انتخاب شده است ولی با وجود دستورالعمل های کشوری، نگرانی ناشی از نتایج طرح باعث مردد بودن رییس زندان برای همکاری باشد. شما به عنوان رییس مرکز بهداشت قرار است استان در جلسه ای درباره نمونه گیری در زندان با ایشان مذاکره کنید.

با استفاده از چک لیست پیش از مذاکره، در گروه خود درباره هر مورد بحث کنید و نتایج را به جلسه ارائه نمایید.

 ش

عوامل موثر در انجام یک مذاکره اثربخش

  • اعتمادسازی
  • برقراری ارتباط موثر
  • هدفدار بودن
  • پرهیز از فرضیات و اصل قرار دادن آنها در طی مذاکره
  • استفاده از زمان های وقفه در مذاکره با هدف آمادگی برای جمع بندی فرآیند مذاکره
  • انعطاف پذیری و سخاوتمندی
  • برقراری ارتباط باز و امانتدارانه
  • همدلی با مخاطب
  • تمایز قائل شدن بین فرد و رفتار فرد
  • استفاده از زبان قابل فهم
  • جستجوی موقعیت های گفتن بله بدون دادن امتیازات
  • دوری از واکنش های هیجانی
  • پرسش در زمینه چگونگی و چرایی از طرف مقابل
  • استفاده از ضمیر من به جای تو
  • تلاش برای ایجاد شک و عدم قطعیت در ذهن طرف مقابل برای اصرار نکردن بر پیشنهادات خود
  • مدیریت درست انتظارات طرف مقابل
  • جمع بندی درست و مورد توافق دو طرف

 مراحل پیشنهادی برای انجام یک مذاکره اثربخش

۱- تفکیک افراد از مشکل

هنگامی که گروهی از افراد با مشکلی سروکار دارند سوء تفاهم، عصبانیت و اضطراب در بین آنها اجتناب ناپذیر است. اگر بدانیم که طرف مقابل ما نیز انسانی با عواطف، ارزش ها، پیش زمینه های ذهنی و دیدگاه های متفاوت و گاهی غیر قابل پیش بینی است، مذاکره آسان تر می شود. نباید فراموش کرد که طرف مذاکره یک یا چند انسان هستند. قبل از شروع فرآیند مذاکره، لازم است گروه های مذاکره کننده از نظر روانی آماده برقراری ارتباط با یکدیگر و اقدام درباره مشکل شوند. با شناخت طرف مقابل و پیش بینی مشکلات بالقوه افراد در سه حوزه درک، احساس و ارتباط، این پیش بینی ممکن خواهد بود.

درک (Perception): این مهارت که مذاکره کننده بتواند خود را در جایگاه طرف مقابل بگذارد و موقعیت را از نگاه او مشاهده و درک نماید، بسیار مهم است. بحث های هدفمند می تواند درک طرف مقابل از موضوع را مشخص کند و به این ترتیب امکان ارائه پیشنهادات سازگار با درک طرف مقابل میسر خواهد شد. دیدن نقاط قوت خود و نقاط ضعف طرف مقابل در مذاکره مانع از رسیدن به توافق و نتیجه برد- برد خواهد شد.

احساس (Emotion): احساسات ممکن است گاهی از آنچه گفته می شود مهم تر باشد. با تشخیص احساسات و عواطف خود و طرف مقابل، آشکار کردن احساسات، صحبت درباره آنها و معقول و مجاز دانستن آنها، می توان به طرف مقابل اجازه داد تا از فشار این احساسات رها شود. این کار سبب خواهد شد تا دو طرف امکان صحبت کردن به صورت منطقی با هم را پیدا کنند. یک مذاکره کننده خوب و ماهر قادر است به صحبت های طرف مقابل خود، با سکوت و بدون عجله برای پاسخ دادن گوش کند و گوینده را تشویق کند تا هر آنچه را می خواهد بیان نماید. او می تواند در برابر بر افروختگی های هیجانی عکس العمل نشان ندهد زیرا می داند که این کار ممکن است منجر به مجادله شده و مانع از مذاکره شود.

 ارتباط (Communication): بدون برقراری ارتباط، مذاکره امکان پذیر نخواهد بود. یکی از ابزارهای مهم در برقراری ارتباط موثر گوش کردن فعالانه است که می تواند به ما کمک کند تا از میزان درک افراد اطلاع پیدا کنیم. احساسات آنها را بشناسید و آنچه را که سعی می کنند بگویند را بشنوید. از طرف مقابل بخواهید که به طور دقیق معنی مورد نظر خود را بیان کند و درباره ایده هایی که برایتان واضح نیست با تکرار کردن مطالب توضیح دهد. شما نیز هدفمند صحبت کنید و از واژه های با بار و ارزش معنایی در سخنان خود استفاده کنید.

۲- تمرکز بر علایق طرف مذاکره

تشخیص علاقه های طرفین مذاکره جزء اصول اساسی در یک مذاکره اثربخش است. برای حل منصفانه و معقولانه مشکل به علایق خود و طرف مقابل توجه کنید. اگر می خواهید طرف مقابل استدلال ها و دلایل شما را درک کند، قبل از هر چیز به علایق و دلایل او گوش کنید و سپس پیشنهادات خود را بیان نمایید. به یاد داشته باشید که هر طرف دارای علایق متفاوتی هستند. نیازهای اساسی انسان مهم ترین علایق او به شمار می روند. امنیت، رفاه اقتصادی، احساس تعلق، شناخت و کنترل بر زندگی از جمله این نیازهاست.  فهرستی از علایق مختلف و طبقه بندی شده دو طرف تهیه کنید. هرگز علایق طرف مقابل را بی اهمیت و نامعقول نخوانید. مقید اما انعطاف پذیر باشید. با مشکل سرسخت و با افراد نرم برخورد کنید. انرژی خود را به تمرکز روی مشکل و توجه به آینده اختصاص دهید و در گذشته نمانید. علایق مشترک فرصت های مهمی در فرآیند مذاکره هستند و تاکید بر روی نقاط مشترک دو طرف باعث انعطاف در دو طرف مذاکره خواهد شد.

۳- خلق انتخاب ها برای تامین منافع رضایت متقابل

یکی از نکات مهم در یک مذاکره موفق، مهارت در خلق انتخاب های مختلف است. بر سر راه قبول هر یک از انتخاب های ارائه شده توسط مذاکره کنندگان موانعی وجود دارد که مهم ترین آنها قضاوت زودهنگام، جستجوی یک راه حل واحد، فرض کردن یک سهم مشخص برای دو طرف، و این تفکر که “حل کردن مشکل آنها مشکل خودشان است” خواهد بود. برای رفع این موانع باید به خلق انتخاب های متعدد و جداکردن راه حل ها را از قضاوت و تصمیم گیری توجه ویژه داشت. یادداشت کردن انتخاب ها بر روی تابلو و در دید طرفین، قبل از جستجوی یک راه حل واحد اهمیت بسیاری دارد. یکی از راه های رسیدن به توافق متقابل، خلق چند انتخاب که همگی مورد قبول باشد و پرسیدن از ترجیح طرف مقابل در انتخاب آنهاست.

۴- استفاده از معیارهای عینی

مذاکره بر اساس معیارهای عینی که سمت و سوی بحث را از توجه به تمایلات و سلایق شخصی دور کرده و بر روی معیارهای تصمیم گیری عینی و مشخص مورد توافق متقابل متمرکز کند، بسیار مهم است. گام نخست در ایجاد معیار تصمیم گیری عینی این است که با طرف مقابل در زمینه استانداردها و فرآیندهای منصفانه و ممکن بحث کنیم. تصمیم بگیرید که چه معیارهای عینی به طور متقابل مورد قبول است و بررسی کنید تا مطمئن شوید که این معیارها از نظر عینیت مورد توافق هستند.

بایدها و نبایدها در طول روند مذاکره:

      • از تاکتیک های همکاری کننده (Collaborator) استفاده کنید اما آمادگی آن را داشته باشید تا در صورت لزوم از رویکردهای رقابتی (Competitor) نیز استفاده نمایید.
      • مذاکره را فرصتی برای روابط سودمندی که در طولانی مدت منجر به نفع متقابل می شود بدانید.
      • به دنبال یافتن اهداف مشترک، علایق و نیازهای مشترک باشید.
      • در مراحل اولیه مذاکره از دادن امتیازات کم ارزش به طرف مقابل دریغ نکنید تا بتوانید درگام های بعد پیش قدم باشید.
      • استدلال های خود را برای رد یک پیشنهاد یا تقاضا شرح دهید.
      • از آمیزه بازاریابی (۴P) به طور کامل استفاده کنید و تنها روی قیمت تاکید نداشته باشید.
      • مسائل شخصی را از روند مذاکره دور کنید و فقط روی مشکل تمرکز کنید.
      • طرف مقابل را دست کم نگیرید.
      • از تصمیم گیری شتاب زده اجتناب کنید.
      • در مراحل اولیه مذاکره زیاد امتیاز ندهید.
      • در مراحل اولیه مذاکره، پیشنهادی را سریع و بدون بحث کافی نپذیرید.
      • ۱۲-هیچ پیشنهادی را بدون پرسش در زمینه آن رد نکنید.
      • بر مبنای فرضیات پیش نروید.
      • تا زمانی که همه اجزای یک پیشنهاد مورد بحث قرار نگرفته است، درباره آن توافق نکنید.

بایدها و نبایدها در جمع بندی و انتهای جلسه مذاکره:

      • وقتی استراتژی ها و تاکتیک های مذاکره را طراحی می کنید تقاضاهای دقایق آخر را پیش بینی کنید.
      • درباره دستور جلسه به توافق برسید و محدودیت های زمانی را شناسایی نمایید.
      • به اعتراضات و ایرادات طرف مقابل گوش دهید و از آنها دلیل مخالفتشان را بپرسید.
      • بر روی منافعی که در اثر پذیرش پیشنهاد شما به طرف مقابل می رسد تاکید کنید.
      • در طی جلسه مذاکره یادداشت برداری کنید.
      • پیشنهاد آخرتان را قابل قبول و معتبر و با اعتقاد بیان نمایید.
      • پیش نویس توافق را بررسی کرده و بعد از روشن کردن نکات غیر واضح آن را امضا کنید.
      • در صورت کفایت بحث طرف مقابل را به اتمام مذاکره تشویق کنید. ممکن است او با نحوه و زمان اتمام جلسه را نداند.
      • به انتهای مذاکره به عنوان بخشی جدا از مذاکره نگاه نکنید.
      • برای اتمام مذاکره عجله نداشته باشید.
      • هنگام اتمام مذاکره خیلی احساساتی عمل نکنید.
      • هنگامی که در موضوعات کوچک به بن بست می رسید از نگاه به هدف اصلی غافل نشوید.
      • انعطاف پذیری را به عنوان قلب اتمام مذاکره فراموش نکنید.

بایدها و نبایدها در پی گیری مذاکره:

      • تماس های عادی با طرف مقابل را حفظ کنید.
      • در صورتی که به نتایج مورد انتظار نرسیدید برای مذاکره بعدی پیشنهاد دهید.
      • اعتراضات و ابهامات را پی گیری کنید و راه حل های مورد توافق دو طرف را پیدا کنید.
      • در زمینه مذاکره بعدی نقطه نظرات و عقاید سختی را اتخاذ نکنید.
      • پس از رسیدن به توافق، درگیری را تمام شده ندانید. مذاکره با رسیدن به توافق به اتمام نمی رسد و این تازه شروع روابط کاری دو طرف خواهد بود.

خطاهای رایج در مرحله انجام مذاکره

      • فقدان انتخاب ها و پیشنهادات و یا محدودیت آنها در طول مذاکره
      • استفاده غیر ماهرانه از قدرت مذاکره
      • تصمیم گیری عجولانه در طی جلسه
      • زمان بندی ضعیف برای اتمام مذاکره

کار گروهی 

دو نفر را از بین اعضای گروه انتخاب کنید و نقش دو طرف مذاکره را به آنان بسپارید. با توجه به نتایج کار گروهی قبل، به آنان ۱۵ دقیقه فرصت دهید تا درباره موضوع مذاکره کنند.

چانه زنی (Lobbying)

چانه زنی بخشی از فعالیت های جلب حمایت همه جانبه به شمار می آید و تلاش هایی را شامل می شود که قصد دارد تصمیم گیرندگان و به ویژه گروه قانون گذاران را برای حمایت از یک برنامه، و یا رای دادن یا ندادن به یک موضوع تحت تاثیر  قرار دهد. چانه زنی را تاثیرگذاری بر روی تفکر قانون گذاران و تصمیم گیرندگان یا سایر افراد کلیدی به نفع یا ضرر موضوعی خاص تعریف می کنند تا از این طریق بتوان تصمیمات آنان را تحت تاثیر قرار داد و تغییرات مورد نظر را اعمال کرد. به عبارت دیگر، چانه زنی فرآیند تاثیرگذاری بر سیاست ها، برنامه ها یا محصولات از طریق بحث مبتنی بر واقعیت ها و منطق است.

صرفا دیدار با تصمیم گیرندگان چانه زنی نیست و تنها در مواردی که این دیدارها با هدف برقراری ارتباط برای تاثیرگذاری و جلب حمایت آنها برای یک اقدام مشخص، ارائه درخواست مشخص برای انجام کاری مشخص، و یا ارائه گزارشی از وضعیت موجود برای جلب حمایت آنها از برنامه مورد نظر باشد، مصداق چانه زنی خواهد بود.

گروه های هدف تاکتیک چانه زنی می تواند گروه وسیعی از مخاطبان را شامل گردد که سیاست گذاران (مانند نمایندگان مجالس قانون گذاران، وزرا و اعضای کابینه)، سازمان ها و کارکنان دولتی، متخصصانی مانند پزشکان، معلمان، نیروهای پلیس و …، سازمان های غیر دولتی، خیریه ها، رسانه ها، اتحادیه های کارگری و تجاری از جمله این گروه ها به شمار می روند. سه گروه هدف عمده چانه زنی عبارتند از:

۱-     گروه هدف مستقیم: تصمیم گیرندگان واقعی

۲-     گروه هدف واسط: منتقل کنندگان پیام به گروه هدف واقعی و مستقیم

۳-     گروه هدف غیر مستقیم: افراد یا سازمان هایی که می توانند مخاطبان مستقیم را تحت تاثیر قرار دهند.

چانه زن ها چه کسانی هستند؟

شیوه های مختلفی برای انجام فعالیت های چانه زنی وجود دارد که فعالیت های مرتبط با آن می تواند توسط کارکنان سازمان ها، کمیته های تشکیل شده برای این هدف و چانه زن های حرفه ای و یا ترکیبی از این سه انجام شود. مهم این است که افراد مهارت های لازم برای انجام چانه زنی را داشته باشند.

دلایل انجام جلب حمایت از طریق چانه زنی

      • افراد می توانند قوانین را تغییر دهند: تاریخ سرشار از افراد یا گروه هایی است که توانسته اند تغییرات بزرگ ایجاد کنند: قوانین کار کودکان، هوا و آب سالم، امنیت اجتماعی و… تغییراتی هستند که به آسانی به دست نیامده اند. این تغییرات با درگیری فعالانه و چانه زنی فراوان افرادی که نیاز به تغییر را احساس کرده بودند به وجود آمد.
      • چانه زنی یک حق دموکراتیک است: نفس عمل گفتن به سیاستگذاران که چگونه قوانین را بنویسند یا تغییر دهند قلب تپنده یک نظام دموکراتیک است.
      • چانه زنی کمک می کند تا راه حل های واقعی کشف شوند: افرادی که خلاقانه فکر می کنند و از کارکنان انتخاب شده خود برای حمایت شان کمک می گیرند می توانند راه حل های ابتکاری را خلق کنند که بر علل ریشه ای مشکلات فائق آید.
      • چانه زنی آسان است: چانه زنی یک مراسم پر رمز و راز که برای یادگیری آن نیاز به صرف سال ها وقت باشد نیست. با اندکی تلاش و مطالعه می توان آموخت که چگونه و با چه کسانی می توان چانه زنی کرد و چه باید به آنها گفت.
      • تصمیم گیرندگان جامعه به تجربه شما نیاز دارند: شما بیش از تصمیم گیرندگان به مشکلات نزدیک هستید. کارکنان بخش های مختلف  می توانند تجربیات خود را مانند ابزاری قوی در اختیار سیاستگذاران قرار دهند.
      • چانه زنی به مردم کمک می کند: آنچه در چانه زنی انجام می شود (پژوهش، برنامه ریزی استراتژیک، تماس های تلفنی و ملاقات ها) به رسیدن شما به اهداف مهم کمک می کند.
      • چانه زنی منجر به تحقق اعتماد، به ویژه در سازمان های غیرانتفاعی می شود.

توجه به محورهای اصلی زیر در طراحی یک برنامه چانی زنی ضرورت دارد:

      • مشروعیت (Legitimacy): منبع مشروعیت فرد یا سازمانی که به عنوان چانه زن عمل می کند، باید مشخص گردد. این منابع کسب مشروعیت می تواند ماموریت سازمانی، اجتماع های ملی و محلی، دولت، اعضای یک سازمان یا نهاد و حتی سازمان های کمک کننده مانند سازمان های بین المللی باشند.
      • اعتبار(Credibility): تصمیم گیرندگان باید آنچه فرد یا گروه چانه زن طرح می کند را معتبر بدانند. منابع اعتبار می تواند ناشی از اعتماد تصمیم گیرندگان به چانه زن ها، شفافیت موضوع و درخواست و نیز ظرفیت تصمیم گیرندگان برای همکاری باشد.
      • مسئولیت پذیری (Accountability): فرد یا گروه چانه زن باید مسئولیت خود را در قبال سازمان متبوع خود، افرادی که آنها را به نمایندگی خود انتخاب کرده اند و نیز ارتباط بین سازمان های مختلف در جهت پیشبرد برنامه مورد نظر، تشخیص دهد و به آن پایبند باشد.
      • قدرت (Power): برای تغییر دیدگاه تصمیم گیرندگان و جلب نظر آنها به موضوع مورد نظر نیاز به قدرت داریم. منابع قدرت برای یک چانه زنی موثر می تواند خبرگی و مهارت فرد یا سازمان عمل کننده، مشروعیت اجتماعی که دارد، وکالت و نمایندگی اعضا، و نیز برانگیختگی جامعه در نتیجه کار رسانه های جمعی باشد.

آمادگی برای یک چانه زنی اثربخش شامل موارد زیر است:

      • کسب اطلاعات کافی و پژوهش مناسب درباره موضوع بحث با هدف تعیین محور چانه زنی: کانون تمرکز فرآیند چانه زنی سیاست های جاری و نیازمند اصلاح است و نه افراد و رفتار آنها
      • تطبیق موضوع با قوانین موجود و شناخت شکاف سیاستی
      • تفکر درباره آن و مشاوره با هدف شناسایی انتخاب ها
      •  تهیه پیش نویس برای انجام کار
      • تغییرات و اصلاحات مورد نیاز برای نهایی کردن پیشنهاد
      • چارچوب بندی موضوع ((Framing: با توجه به محدودیت های زمانی و موقعیت خاصی که در ارتباط با سیاستگذاران وجود دارد، باید مشخص کرد که چه موضوعاتی باید وارد بحث شود و چه محورهایی از آن خارج گردد. با چارچوب بندی و سازماندهی مطالب، مشخص می شود که چه موضوعاتی را باید مطرح کرد، از بیان کدام موارد باید اجتناب کرد و کدام مطلب دارای اهمیت بیشتری است.
      • طراحی راهبرد ارتباطی با گروه هدف مورد نظر

کار گروهی

با توافق اعضای گروه و از بین دو سناریوی زیر یکی را انتخاب کنید:

۱-      پایین بودن میزان تحرک بدنی کارکنان ستاد معاونت بهداشتی، همه را نگران کرده است. در جلسه ای عمومی، همگان بر لزوم فراهمی شرایط و امکانات لازم برای انجام ورزش منظم تاکید اصرار می کنند و دو پیشنهاد در نظر گرفتن ساعتی به عنوان پاس روزانه ورزش یا اجاره سالن ورزشی نزدیک اداره برای ساعاتی در هفته ارائه شده است. شما به عنوان نماینده جمع قرار است ضمن دیدار با معاون بهداشتی، او را برای حمایت از این پیشنهادات ترغیب کنید.

۲-      با وجود برنامه های آموزشی که در سطح استان طراحی کرده اید، بودجه ناکافی مانع از اجرای برنامه های مورد نظر شما شده است. این مشکل تنها مربوط به استان شما نیست و سایر دانشگاه های علوم پزشکی کشور هم درگیر آن هستند. تصمیم می گیرید طی دیداری با رییس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، تدوین و تصویب قانونی که به موجب آن درصدی از سود بخش صنعت به آموزش سبک زندگی سالم اختصاص یابد، را پیگیری کنید.

در جدول زیر موارد لازم جهت کسب آمادگی برای چانه زنی آمده است. در گروه خود درباره هر مورد بحث کنید و نتایج آن را به جلسه ارائه نمایید.

ششش

ویژگی های یک چانه زنی اثربخش:

      • آشنایی با نظام قانون گذاران و اطلاع از سازوکارهای رسمی و غیررسمی برای فشار بر روند تصمیم گیری ها
      • تامین اطلاعات معتبر برای ترغیب تصمیم گیرندگان به حرکت در جهت مورد نظر
      • شناخت موقعیت تصمیم گیرندگان و زمینه ذهنی آنان
      • تعیین زمان مناسب: مناسب ترین زمان برای چانه زنی موثر درست قبل از جلسات تصمیم گیری مرتبط با موضوع است، هر چند برخی از تصمیم گیرندگان ترجیح می دهند بعد از دریافت نظرات، مشورت های دیگری نیز انجام دهند. بهتر آن است که فعالیت های چانه زنی در یک دوره زمانی مشخص انجام شود.
      • ارائه درخواست مشخص و اختصاصی از فرد تصمیم گیرنده به جای ارائه یک درخواست کلی
      • تمرکز بر روی فقط یک خواسته و پیام در هر ارتباط
      • هدفگذاری بر روی قانون گذاران و تصمیم گیرندگان کلیدی که با موضوع مورد نظر سروکار دارند
      • بیان حقیقت در طی ارتباط با مخاطب
      • استفاده از ارتباطات شخصی و فردی با نمایندگان
      • ارتباط با سیاستگذاران: ارتباط می تواند در مکان های رسمی و غیررسمی باشد. سازمان باید علایق مخالفین خود را بشناسد و از بزرگنمایی آنها پرهیز کند.
      • آشنایی با ارتباطات داخلی نظام سیاسی: سازمان باید موقعیت ارتباط های بین دست اندرکاران مختلف را درک کند. این روابط می تواند برای پیشبرد اهداف راهبردی مورد استفاده قرار گیرد.

 چگونگی برقراری ارتباط برای چانه زنی

      • زمان کمی را در طی برنامه و به ویژه در ابتدای چانه زنی به حرف زدن اختصاص دهیم.
      • با استفاده از سوالات چالشی و موثر جهت برنامه را هدایت کنید.
      • با احترام و ادب با گروه هدف برخورد کنید.
      • برای حضور در جلسه حتما معرفی نامه خود را ارائه کنید و تلاش کنید تا دستور جلسه کاملا روشن باشد.

شیوه های مختلف انجام چانه زنی

      • چانه زنی از طریق تلفن
      • چانه زنی از طریق ملاقات حضوری
      • چانه زنی به وسیله نامه
      • چانه زنی به وسیله پست الکترونیکی

دستورالعمل هایی برای چانه زنی اثربخش

      • درباره گروه هدف چانه زنی به حد کافی بدانید و در صورت لزوم تحقیق کنید.
      • نقش گروه هدف را در سازمانی که می خواهید با آن چانه زنی کنید، بشناسید.
      • مخالفت ها علیه خود را پیش بینی کرده و برای آن استدلال مناسب داشته باشید.
      • مشکلات و راه حل های مربوط به آن را مشخص کنید.
      • از اطلاعات صحیح استفاده کنید.
      • در ابتدا اطلاعات زمینه ای را در اختیار طرف مقابل قرار دهید.
      • واقع بین باشید.
      • در طراحی برنامه چانه زنی، هدف، زمان و فرد چانه زن را مشخص کنید.
      • در طی جلسه چانه زنی خوب گوش کنید و یادداشت بردارید.
      • از مقدار وقتی که در اختیار دارید اطمینان حاصل کنید. از وقت خود به درستی استفاده کنید و آن را با صحبت های غیرضروری هدر ندهید.
      • نوشته ای از خلاصه بحث را پس از چانه زنی برای طرف مقابل بفرستید و زمان تماس بعدی برای پی گیری را مشخص کنید.
    • ۱۲٫پیام اصلی برنامه چانه زنی خود را واضح و تا حد ممکن ساده طراحی کنید.

کار گروهی ۴

دو نفر را از بین اعضای گروه انتخاب کنید و نقش دو طرف چانه زنی را به آنان بسپارید. با توجه به نتایج کار گروهی قبل، به آنان ۱۵ دقیقه فرصت دهید تا درباره موضوع گفتگو کنند. با کمک چک لیست، روند چانه زنی را ارزیابی کنید و نتیجه را به جلسه گزارش دهید.

یییی

خرداد
۲۳
۱۳۹۳
آموزش جلوگیری از خشونت خانگی
خرداد ۲۳ ۱۳۹۳
کارگاه های آموزشی
۱
, , ,
image_pdfimage_print

51830536_62570f00c5_o (1)

عکس: Erwan F

ترجمه: فرخ نیک مرام

تحقیق: «گردآوری روش ها، ابزارها و فعالیت های مثبت در زمینه خشونت خانگی “بخش چهارم – بسترهای فعالیت پیشنهادی از سوی کنفرانس بین المللی زنان در پکن”».

آموزش ابزار قدرتمندی برای تغییر باورهای رایجی است که بر اساس کلیشه ها ساخته شده اند. آموزش در تحول فرهنگ های ساختاری و رفتارها تاثیر دارد؛ فرهنگ های ساختاری و رفتارهایی که تجربه نشان داده است پاسخگوی چالش های جدید نیستند. از بین بردن خشونت خانگی نمونه ای از این چالش های پیش روست.

آموزش چگونگی برخورد با خشونت خانگی و پاسخ دادن به آن، به شکل گسترده ای به عنوان یکی از اجزای استراتژی پیش گیری پذیرفته شده است. آموزش می تواند تقویت کننده استراتژی های اولیه و ثانویه ای باشد که برای عموم یا برای گروه های ویژه ای که در خطر قربانی شدن، یا ارتکاب خشونت خانگی هستند به کار می روند. آموزش یکی از خصایص بنیادی استراتژی های پیش گیری از نوع سوم نیز هست، بخصوص در رابطه با کارکنان داوطلب یا نمایندگان قانونی در سازمان هایی که قربانیان یا عاملان با آن ها تماس می گیرند. خشونت خانگی مشکلی چند بعدی است که در تمامی سطوح نیازمند پاسخ هماهنگ و یکپارچه می باشد.

آموزش چگونگی برخورد با خشونت خانگی و پاسخ به آن می تواند، در موقعیت های گوناگون و با اهداف متفاوت جهت پاسخ گویی به نیازها و مقاصد مختلف مورد استفاده قرار گیرد:

  • برای اطلاع رسانی و انتقال دانش حاصل از جدیدترین تحقیقات بر میزان شیوع و شدت خشونت خانگی که می توانند نمایانگرابعاد جنسیتی، تاثیرات و عواقب خشونت خانگی بر روی تندرستی، سلامت و موقعیت شهروندی قربانیان باشند. درعین حال، نمایش خشونت خانگی به عنوان نقض حقوق بشر و یک مشکل عمده اجتماعی ضروری است.
  • برای ارائه روش ها و ابزار موجود جهت کشف خشونت خانگی در نخستین برخورد با زنان و مردانی که به دنبال کمک هستند، بدون افشای موقعیت آنان به عنوان قربانی یا عامل خشونت خانگی
  • برای توضیح الگوها و محرک های خشونت خانگی و انواع نیازها و درخواست های قربانیان، و در نتیجه کمک به برخورد با آنان به شکلی محترمانه، با حساسیت کافی و با در نظر گرفتن تفاوت های فردی
  • برای ارائه روش ها و ابزار تخمین ریسک خطر جانی و خشونت خانگی قابل تشدید
  • برای پیشبرد توانایی ها و ظرفیت ها جهت ارائه پاسخ مناسب در شرایط گوناگون، به مواردی مانند امنیت و توان بخشی قربانی همراه با چالش گرفتن عامل خشونت؛ که در نتیجه فرصت هایی برای تغییرایجاد می کند.

درباره این مطالعه

«موسسه اروپایی برای برابری جنسیتی» (EIGE) متصدی مطالعه «گردآوری روش ها، ابزار و فعالیت های مثبت در زمینه خشونت خانگی (به شکل ذکر شده در بخش چهارم بسترهای فعالیتی پکن)»؛ با هدف شناسایی، گردآوری و سازماندهی منابع و اطلاعات مربوط به آموزش پاسخ گویی به خشونت خانگی، اطلاع رسانی و خدمات حمایتی برای قربانیان، شناسایی شکاف ها و نیازها و رسیدن به نظرهای جدید برای پیشرفت شد. این مطالعه به وسیله موسسه «آی آر اس» (Istituto per la Ricerca Sociale) و با همکاری «رصدخانه بین دانشگاهی برای مطالعات جنسیتی، برابری و فرصت های برابر» (G.I.O.) از طریق شبکه ای از متخصصان از ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا و کرواسی انجام گرفت. برای اطلاعات بیشتر در مورد اینتحقیق به لینک مراجعه کنید.

 آموزش درمورد پیش گیری از خشونت خانگی

ش

 از راست به چپ: اجتماعی – آموزش – سلامت – پلیس – قوه قضاییه

نوع شناسی آموزش برای پاسخ گویی به خشونت خانگی

  • آموزش اطلاع رسانی برای گروه های مختلف در عامه اجتماع یا برای افراد حرفه ای جهت آگاه کردن آنان در مورد خصوصیات اصلی و مربوط بودن مشکل
  • آموزش تخصصی برای افراد حرفه ای جهت افزایش توانایی و مهارت در ارائه پاسخ مناسب به قربانیان یا عاملان در صورت برخورد و درخواست کمک
  • آموزش برای مربیان یا آموزش آبشاری برای «گروه های هدف» مختلف جهت ترویج دانش در همان جمع یا بخش حرفه ای
  • آموزش برای قربانیان خشونت خانگی جهت بازسازی ظرفیت ها و مهارت ها در صورت لزوم، و معمولا بازگشت به بازار کار یا بازیابی اعتماد به نفس

 انجام آموزش در سر تا سر اروپا

این مطالعه نشان می دهد که در میان ۲۷ کشور اتحادیه اروپایی و کرواسی اهمیت آموزش پاسخگویی به خشونت خانگی به عنوان وسیله ای کلیدی برای استراتژی ای موثر جهت برخورد با خشونت خانگی به رسمیت شناخته شده است. این عمل در اکثریت قاطع این کشورها (۸۸%) در دستور کار ملی و در مقررات قانونی دو پنجم کشورهای این اتحادیه (۴۰%) قرار دارد. در سطحی کوچکتر، این عمل در دستور کار منطقه ای (۴۴%) و مقررات قانونی (۱۶%) وجود دارد. در سطح برنامه ریزی در بیش از ۹۰ درصد از ۲۷ کشور اتحادیه اروپا و کرواسی مواد آموزشی درباره خشونت خانگی تمامی بخش های مرتبط را پوشش می دهد.

در اکثر کشورها آموزش برخورد با خشونت خانگی به طور برابر از سوی دولت ها (۸۷%) و گروه ها و سازمان های غیر دولتی (۸۳%) انجام می گیرد. مناطق مختلف، دولت های محلی و سازمان های حرفه ای به عنوان شریک در این فعالیت در نیمی از اروپا و کرواسی حضور دارند. در طول این تحقیق ۱۳۶ مورد برنامه آموزشی انجام شده مربوط به روش ها و ابزار برخورد با خشونت خانگی در سر تا سر ۲۷ کشور اروپایی و کرواسی جمع آوری شد. این نمونه ها شامل طرح درس، کتابچه راهنما، شبکه و دوره های آموزش مربیگری بودند (که بسیاری از آنان مورد نظارت و ارزیابی قرارگرفتند). اکثریت گروه های هدف را بخش های حرفه ای خاص تشکیل می دادند که در میان آنان نیروهای پلیس، قوه قضاییه و پس از آن ها کارمندان بخش بهداشت قرار داشتند. یک چهارم روش ها و ابزار آموزشی جمع آوری شده جهت استفاده گروه های افراد حرفه ای چند سازمانه که ممکن است شامل نیروهای پلیس، قوه قضائیه و بخش های اجتماعی و سلامت باشند طراحی شده بودند که نشانگر درک مثبتی از این واقعیت است که خشونت خانگی نیازمند پاسخی یکپارچه و هماهنگ است.

داشتن مقررات آموزش مقابله با خشونت خانگی در آموزش رسمی (طرح درس های رسمی) قدمی بسیار مهم در تضمین ادامه آموزش و انتقال سیستماتیک آموزش. این نماینده موقعیتی اساسی برای آموزش فعالیت ها با هدف مفید بودن در میان مدت و بلند مدت است و نشانگر پذیرش بی ربط نبودن آموزش است. این تحقیق نشان می دهد که در اکثریت ۲۷ کشور اتحادیه اروپایی و کرواسی (۶۴%) آموزش پاسخگویی به خشونت خانگی به صورت رسمی بیشتر در آموزش های نیروهای پلیس دیده می شود.

نمونه هایی از آموزش اجباری و ممتد برای نیروهای پلیس و قوه قضاییه در کنار هم نیز وجود دارد که با دستور العمل ها یا بخش نامه هایی مربوط به مداخله، که گاهی نتیجه این فعالیت های آموزشی است، همراه بودند.

 معیارهای شناسایی اعمال خوب در پاسخگویی به خشونت خانگی

  • داشتن پایه مستحکم در حقوق بشر و تحلیل جنسیتی
  • تعریف روشن، مناسب و کامل از خشونت خانگی
  • رویکردهای زن / قربانی محور
  • جوابگو بودن مرد / عامل در برابر خشونت اعمال شده
  • تاکید بر موضوع برابری و فعالیت های ضد تبعیض
  • به رسمیت شناختن تفاوت های زن / قربانی و مرد / عامل

 معیارهای ویژه برای تشخیص فعالیت های خوب در برنامه های آموزشی برخورد با خشونت خانگی

  • استراتژی خوب تولید شده باید مسائل چند بعدی خشونت خانگی را در نظر بگیرد.
  • توازن روش ها ازجمله تحقیقات مدرک محور
  • زمان و طول فعالیت کافی برای پوشش دادن مسائل چند بعدی خشونت خانگی
  • آموزش مداوم
  • آموزش چند سطحی
  • آموزش چند سازمانی
  • آموزش خشونت خانگی در طرح درس های رسمی
  • مشارکت شخص بازمانده (قربانی)
  • کار متخصصین همراه با مشارکت قربانی
  • مشارکت متخصصان در مسائل چند بعدی خشونت خانگی

 نمونه های فعالیت های خوب در برنامه های آموزشی پاسخ به خشونت خانگی

  • طرح درس استرالیایی خشونت علیه زنان و کودکان (طرح درسی وینر، گوالت گگن فراون) آموزش چند بخشی و چند سطحی انجام شده در بیمارستان ها (ادامه دار از سال ۲۰۰۱)
  • مشاور مستقل خشونت خانگی انگلستان (IDVA) آموزش توسط «CAADA» فعالیت متحد علیه آزار خانگی، تولید شده در سطح ملی – نقش مخصوص جدید طراحی شده برای نیازهای قربانیان تحت خطر بیشتر (ادامه دار از ۲۰۰۵)
  • آموزش تخصصی لوکزامبورگ برای پاسخ به خشونت خانگی برای اعضای آینده پلیس منطقه دوک نشین (Formation spécialisée sur la violence familiale pour les membres du Grand-Duché de futures forces de police) پس از وضع قانون مجازات خشونت خانگی سال ۲۰۰۳، به عنوان آموزش اجباری برای پلیس شروع شد (ادامه دار از ۲۰۰۴)

  درباره موسسه اروپایی برای برابری جنسیتی (EIGE)

موسسه اروپایی برای برابری جنسیتی مرکز اطلاعاتی اروپا در مورد برابری جنسیتی است. ای آی جی ای با ارائه تخصص های ویژه و اطلاعات قابل تطبیق درباره برابری جنسیتی در اروپا، قانونگذاران و تمامی سازمان های مربوطه را در فعالیت هایشان، برای به تحقق پیوستن برابری زن و مرد برای تمامی اروپاییان و فراتر از آنان حمایت می کند.

اطلاعات بیشتر:

http://eige.europa.eu

خرداد
۱
۱۳۹۳
کارگاه آنلاین
خرداد ۱ ۱۳۹۳
کارگاه های آموزشی
۰
image_pdfimage_print

 

images

استفاده ازروش کارگاهی شیوه مناسبی درآموزش نوین است.دراین شیوه افراد می توانند در زمانی کوتاه ، دانش ومهارت
های مورد نیاز خود را بیاموزند. آموزش های که از تعامل ،مشارکت و روش های عملی استفاده می کند وروند یادگیری
را تسریع می نماید .
حال اگر شما می خواهید از این روش استفاده نمایید و اگر آموزشگر چنین کارگاهی هستید باید قبل ازشروع کارگاه از
خود سوال کنید که ازاین دوره چه انتظاری دارید؟ آیا هدف شما یادگیری یک سری مفاهیم و دانش بوسیله شرکت کنندگان
است . آیا هدف شما تغییردررفتار و نگرش های آنهاست ؟ آیا قرار است که آنها پس از اتمام کارگاه اقدام خاصی را انجام
دهند؟ این گام اولی است که شما برای برگزاری کارگاه برمی دارید.
بخاطرداشته باشید شما بدون دانستن این موضوعات نمی توانید شیوه ، راهکار و ابزار آموزشی مورد نیاز خود را انتخاب
کنید و در کلاس سر در گم خواهید شد .
تنها پاسخ به این سوالات است که به شما کمک می کند شرکت کنندگان مناسب را انتخاب نمایید و متدولوژی و الگوهای
مناسب یک کارگاه آموزشی را طراحی کنید . تاکید می کنیم بدون الگو و متدولوژی به فکر برگزاری کارگاه آموزشی
نباشید . چرا که یک آموزشگر خوب می داند تنها با داشتن الگوهای مناسب است که می تواند تکنیک های درسی مناسب
در اختیارشرکت کنندگان قرار دهد و در نهایت بهره کافی را از برگزاری یک کارگاه آموزشی ببرد.
گام دوم در کنار شرکت کنندگان شکل می گیرد. آموزشگر باید با برنامه ریزی کامل این گام را بر دارد وهدف کارگاه را
با فراگیران مطرح کند . سپس از آنها بخواهد که بگویند از دوره چه انتظاری دارند و مایل به چه تغییراتی هستند. در
مرحله بعدی آموزشگر رفتارهای ورودی شرکت کنندگان را ارزیابی می کند تا با شناخت از دانسته های قبلی شرکت
کنندگان از آن موضوع وارد مباحث آموزشی جدید شود .
حالا زمان آن فرا رسیده تا با شرکت کنندگان درباره قواعد و ابزار و متدولوژی که برای کارگاه انتخاب کرده اید به توافق
برسید. شفافیت شرط اساسی این مرحله است . آنها باید بدانند در طول کارگاه از چه روش ها و وسایلی در تدریس استفاده
می شود تا از قبل خود را آماده مشارکت در کارگاه کنند .
در چنین حالتی آنها درمی یابند که شنونده نیستند وهر کدام عضوفعالی هستند که به پیشبرد کارگاه کمک می کنند . همچنین
گفت و گو درباره روش های ارزیابی کارگاه نیز دارای اهمیت است چرا که درمی یابند بدون عینی کردن نتیجه از کارگاه
خارج نمی شوند و از روز اول تا پایان کارگاه دارای مسؤلیت هستند و دانشجو محوری یک اصل اساسی است.
آموزشگر چنین کارگاهی باید در طول دوره به نکات زیر توجه کند :
-۱ شما معلم نیستید بلکه راهنما هستید.
-۲ شما وظیفه دارید که کارگاه رادرکنش و واکنش نگاه دارید .
-۳ به کارگاه پویایی و تحرک ببخشید .
-۴ اطلاعات را مستقیم دراختیارشرکت کنندگان قرارندهید. شما مساله را طرح کنید و اجازه دهید آنها با موضوع در
گیر شوند .
-۵ برای طرح مساله خصوصیات ، دانش و شناخت فراگیران را در نظر بگیرید .
-۶ شرکت کنندگا ن را کنجکاو کنید و سپس کنجکاوی آنها را هدایت کنید .
-۷ همواره زمان هایی رابرای بارش فکری و یا مطالعه و تحقیق قرار دهید.
-۸ درباره چرایی موضوع سوال مطرح کنید .
-۹ شما جزیی از گروه هستید .
-۱۱ ارتباطات چند جانبه و حداکثری با شرکت کنندگان داشته باشید .
-۱۱ کنار بایستید تا گروه اعتماد به نفس مشارکت پیدا کند .
گام سوم شما گرفتن فرضیه ها برای حل مساله است. توجه کنید که فرضیه ها اگر چه علمی است ولی راه حل احتمالی
است و صحت و درستی آن مشخص نیست . پس از استخراج دسته بندی فرضیه ها وظیفه آموزشگر است .
این مرحله که تا تجزیه و تحلیل پیش می رود ازمراحل مهم برگزاری کارگاه است که با استفاده از روش های نتیجه گیری
انجام می شود.
درادامه مطلب که در شماره های بعدی می آید به چگونگی استفاده از روش های نتیجه گیری در کارگاه آموزشی خواهیم
پرداخت .__

خرداد
۱
۱۳۹۳
کارگاهی دو روزه در فردای جنگ
خرداد ۱ ۱۳۹۳
کارگاه های آموزشی
۰
image_pdfimage_print

 

33592_721

“خانه امن”
“حمیده” آموزشگر و تسهیل گر افغانی است و سالهاست که در شهر های مختلف افغانستان برای زنان از ولایت های
مختلف، کار گاه آموزشی برگزارمی کند. حمیده می گوید وظیفه یک تسهیل گر خوب انتخاب آسان ترین راه برای
آموزش است و آسان ترین راه ساده بدست نمی آید و مستلزم یک فرآیند است. این فرآیند هم چیزی نیست جز ایجاد
مشارکت و تفکر گروهی. او معتقد است وقتی در اداره یک کارگاه آموزشی مشارکت به وجود نیاید کارگاه از انرژی
خالی می شود و سطح یاد گیری کاهش می یابد و بین شرکت کنندگان اعتماد و خلاقیت و تحرک به وجود نمی آید.
“حمیده” ایجاد چنین فرآیندی را ساده نمی داند و معتقد است مهارت تسهیل گر در برگزاری یک کارگاه موثر اساسی
است. از حمیده می خواهیم که یکی ازتجربه های موفقی که در تسهیل گری داشته برای وب سایت “خانه امن” بیان کند.
او چنین می گوید :
چند سال پیش سازمان “اکسفام” از من دعوت کرد، که برای ۱۶ مرد که ۰۳ تا ۵۴ ساله بودند، درباره خشونت علیه زنان
کارگاه دو روزه ای در شهر کابل برگزار کنم. قبل از شروع ، یک هفته سابقه کاری و فعالیت های اجتماعی و سیاسی
تک تک شرکت کنندگان را مرور کردم. بعضی از آنها در جنگ های چند ساله گذشته در افغانستان به نوعی شرکت
داشتند. کارگاه ساعت ۹ شروع می شد و من ساعت ۸ صبح خودم را به دفتر “اکسفام” در کابل رساندم. صندلی ها را دور
تا دور اتاق چیدم و ماژیک ها و کاغذهای رنگی را روی میز وسط صندلی ها گذاشتم. پرده ها را کنار کشیدم و جزوه ها
را تقسیم کردم و آماده ورود شرکت کنندگان شدم. پس از ورود آنها متوجه شدم یخ شکنی در میان این ۱۸ مرد سخت ترین
مرحله ای است که پیش رو دارم. دو نفر از آنها که از محله “وزیر اکبر خان” آمده بودند در دو حزب مخالف هم فعالیت
میکردند و از ابتدا نسبت به یکدیگر موضع داشتند. کاغذهای سبز رنگی میان آنها پخش کردم و از آنها خواستم ۰ آرزویی
که برای دخترانشان دارند را روی برگه ها بنویسند و در گلدان روی میز بیاندازند . کاغذها را زیرو رو کردم و مجددا از
آنها خواستم هر کدام یکی از آن کاغذهای سبز رنگ را بردارد و در کلاس بگردد و با تک تک شرکت کنندگان گفت و گو
کند، تا ببیند صاحب آن آرزوها چه کسی است؟ در مدت ۵۴ دقیقه کلاس، سراسر از تحرک شد و نتایج به دست آمده بسیار
جالب بود. مردانی با عقاید مختلف آرزوهای تقریبا نزدیک به هم برای دختران خود داشتند. البته همه آنها مخالف عقاید
طالبان در مورد زنان بودند ولی به هر حال سنتها در افغانستان برای دختران متفاوت است و به نظر نمی رسید که چنین
آرزوهای بلندی برای دختران خود داشته باشند. یکی از آنها نوشته بود که آرزو می کند دخترش اولین رییس جمهو زن
افغانستان باشد. دیگری آرزو کرده بود که دخترش بتواند همسر و معلمی خوب در ولایت آنها شود و مردی از قندهار
آرزو کرده بود دخترش پرورشگاهی برای کودکان افغانی باز کند. من در همان ساعت اول موفق شدم فاصله میان این
مردهای سیاسی را کمتر کنم و به آنها نشان دهم که چقدر آرزوی مشترک دارند.
در گام بعدی خودم را از وسط کارگاه کنار کشیدم و تصمیم گرفتم به جای سخنرانی، در کنار شرکت کنندگان باشم .
کارگاه حساسی بود و می بایست مراقب باشم که استفاده از این روش من را به حاشیه نراند. آنها را به ۵ گروه تقسیم کردم
و از آنها خواستم روی مقوای بزرگ شکل دختر بچه ای را بکشند و روی بدن دختر بچه بنویسند که از نظر آنها چه
چیزهایی خشونت است. ۰۳ دقیقه به آنها وقت دادم. در پایان وقت تعیین شده از هر گروه یک نفر درباره نظرات گروه
برای دیگر مردان گروه سخن گفت و من در پایان صحبت های هر گروه، سوالاتم را مطرح می کردم. بحث در باره
انواع خشونت علیه زنان تا ظهر طول کشید و نظرات ۵ گروه جمع آوری شد. نماز و ناهار که به پایان رسید. از دختری
۱۰ ساله دعوت کردم که برای شرکت کنندگان تعریف کند که، چطور یک روز در راه مدرسه، بر روی صورتش اسید
ریخته اند و دیگر دختران روستا را تهدید کرده اند که اگر به مدرسه بروند، با اتفاقی مشابه روبرو خواهند شد. سپس
شرکت کنندگان را به دو گروه تقسیم کردم و از انها خواستم با نمایشنامه نشان دهند که اگر در ولایت آنها چنین اتفاقی می
افتاد، آنها چه کاری انجام می دادند. پس از اجرای نمایش و در طول دو روز کارگاه مرتب سوال می کردم و از آنها می
خواستم با فعالیت های دسته جمعی به این سوالات پاسخ دهند. از آنها می خواستم که فعالانه به یکدیگر گوش دهند و
فعالانه در رسیدن به پاسخ ها تلاش کنند. من بخوبی می دانستم شخصیت شرکت کنندگان به گونه ای است که اگر احساس
می کردند شنونده هستند، من کارگاه را از دست داده بودم. آنها در پروسه سوال و جواب احساس می کردند که به گروه
تعلق دارند. با هم فکر می کنند، با هم نظر می دهند ، و با هم یاد می گیرند و به نظرات هم احترام می گذارند.
جنگ تازه پایان یافته بود. این مردان که سالها خشونت و ترس را تجربه کرده بودند از نزدیک مشاهده کردند که چگونه
می توان با کار جمعی توانایی و قدرت یاد گیری را افزایش داد. آنها از نزدیک تجربه کردند که می توانند به هم اعتماد
کنند و یک فعالیت جمعی را انجام دهند. این کارگاه را هیچگاه فراموش نخواهم کرد .__

خرداد
۱
۱۳۹۳
کارگاه مقابله با خشونت خانگی جامعه مهاجر افغان در ایران
خرداد ۱ ۱۳۹۳
کارگاه های آموزشی
۰
33591_170
image_pdfimage_print

نوشته: انجمن حامی
“انجمن حامی” انجمنی است که ۵۱ سال تمام کوشش خود را معطوف به حمایت از مهاجران افغان نموده است . این
انجمن کارگاهی برای مقابله با خشونت خانگی در دو شهر تهران و مشهد برگزارنمود.
تلاش هایی برای کاهش خشونت در محله های افغان نشین ایران
“حامی ” تجربه بیش از ۵۱ سال فعالیت حرفه ای در حوزه پناهندگان و به ویژه زنان و کودکان مهاجر و پناهنده مقیم ایران
نشان داده که یکی از جدی ترین معضلات زنان مهاجر افغان در ایران تحمل خشونت های خانگی مبتنی بر جنسیت است که
اغلب از سوی مردان فامیل اعم از پدر، برادر، همسر و حتی نزدیکان مرد درجه دو اعمال می شود که اصولا در فرهنگ
کهن حاکم در نگرش و سنت های جامعه افغانستان و تاثیرات جانبی آن ریشه دارد.
طرح کاهش خشونت علیه زنان مهاجر افغان در ایران نیز در همین راستا طراحی و برنامه ریزی شده و با توجه به
گستردگی و پراکندگی جمعیت مهاجر افغان در شهرها و روستاهای کشور و توجه به معضلات و مشکلات پیچیده این
جامعه؛ اجرای این طرح در قالب یک طرح توانمند سازی و بسیج اجتماعی امکان پذیر بوده است. از یک سو شناسایی؛
آموزش و توانمند سازی گروه های سنی جوان و با تحصیلات حداقلی دیپلم و لیسانس از میان مهاجرین افغان مقیم ایران و
از سوی دیگر بهره گیری از سیستم آموزش خوشه ای و ترویج مباحثی هستند که از طرف گروه های آموزش دیده به جامعه
محلی خودارائه شده است.
در این طرح که در دو شهر تهران و مشهد که از جمله شهرهای بزرگ مهاجر نشین کشور محسوب می شوند؛ ۵۱۱ نفر
از جوانان پناهنده افغان اعم از زن و مرد انتخب شدند تا با کسب آموزش های فشرده ای با محورهای حقوقی؛ روانشناختی؛
بهداشتی و جامعه شناختی در ۴ گروه ۵۱ نفره آمادگی ورود در جامعه محلی خود به عنوان تسهیل گر محلی را پیدا
کردند. آنها در مسیر کاهش آسیب های اجتماعی رایج در جامعه مهاجران و با محوریت مقابله با خشونت های خانگی
توانمندی های لازم را به دست آورده و طرح هایی را در محله هایی که در آنجا ساکن بودند؛ اجرایی کردند. طرح هایی
که نتایج نخستین به دست آمده از آن نشان از تاثیرگذاری آموزش تسهیل گری به جمعیت تحصیل کرده و جوان افغان داشته
و خوشبختانه در همین زمینه شاهد شکل گیری حوزه های گفتمانی با روحانیون و ریش سفیدان محل برای کاهش انواع
خشونت ها علیه زنان و کودکان هستیم.
خشونت خانگی یکی از انواع خشونت است که از طرف بزرگسالان یا مردان اعمال می شود و باید تحت نظر و دقت
بیشتری قرار گیرد، زیرا در محدوده خانواده، همیشه خشونت از جانب فرد قدرتمند )قدرت بدنی، اقتصادی، اجتماعی( بر
فرد بی قدرت یا کم قدرت اعمال می شود. در این حالت، قربانی به دلیل ضعف اقتصادی و اجتماعی، در موقعیت وابستگی
به فرد قدرتمند قرار دارد و از آنجا که در اکثر موارد از حقوق انسانی، اجتماعی خود آگاهی ندارد، قادر به پایان بخشیدن
به این شرایط نیست و در مواردی که سعی می کند به مقاومت و دفاع از خود بپردازد، چون هیچ پشتیبانی ندارد، شرایط
زندگی را برای خود سخت تر می سازد. قربانیان خشونت خانوادگی به شدت محتاج کمک و پشتیبانی جامعه، دولت، نهادها
و سازمانهای گوناگون هستند تا از شرایط سخت زندگی خود رهایی یابند.
ویژگی مشترک در زنان خشونت دیده
یکی از نکاتی که در تحقیقات این رشته همواره مورد نظر بوده، به دست آوردن ویژگی های مشترک زنانی است که مورد
خشونت واقع شده اند زیرا، گمان بر این بود که این زنها ویژگی های شخصیتی خاصی دارند، مثلاً اعتماد به نفس پایینی
دارند، یا تقسیم نقش سنتی در خانواده شان حاکم است، اما نتایج تحقیقات خلاف اینها بود و نشان داد که این زنها هیچ نوع
تفاوت قابل ذکری با زن های دیگر ندارند.
هر چند که ویژگی مردانی که نسبت به همسر خود خشونت می ورزند، گفته شد. اما در یک جمع بندی باید گفت که مردها
از هر طبقه اجتماعی، با هر میزان سواد و تحصیلات و با هر نوع وابستگی قومی و مذهبی ممکن است زن خود را مورد
خوشنت قرار دهند و از طرف دیگر زن نیز بدون توجه به طبقه اجتماعی خود، سطح سواد و تحصیلات، وابستگی های
قومی و مذهبی ممکن است مورد خشونت قرار بگیرد. این رفتار خشونت آمیز و پذیرش آن بیش از آنکه فردی باشد،
اجتماعی است و در شرایطی که هنوز الگویی مثبت تلقی می شود و حتی به نوعی تشویق می شود نباید انتظار دیگری
داشت.
در چند جمله خشونت علیه زنان در جامعه مهاجران افغان در ایران از دلایل متعددی برخوردار است
•حاکمیت فرهنگ سنتی مردسالارانه به عنوان یک فرهنگ غالب در ارزش ها؛ تفکر و کنش اتباع افغانستان و بالطبع مقید
جامعه مهاجران افغان در ایران به فرهنگ و ارزش های کهن ملی خودرا است.
•آسیب های روانی ناشی از مهاجرت و پناهندگی و تطبیق با محیط جدید که معمولا با اختلال روانی و رفتاری همراه است
•پائین بودن سطح آموزش زنان به دلیل عدم دسترسی به آموزش ناشی از محدودیت های خانوادگی و اجتماعی که به طور
معنا داری به کاهش اعتماد به نفس و پذیرش خشونت در خانواده اثر گذاشته است . •عدم ادغام اجتماعی مناسب در محیط؛ پایبندی فراوان به آداب و سنن جامعه پدری؛ ناتوانایی های فردی ناشی کم سوادی یا
بی سوادی به منظور برقراری ارتباط مثبت و موثر با جامعه میزبان. ناکامی های اقتصادی خانواده و تشدید مشکلات مالی
ناشی از ناپایدار بودن و یا فقدان سیاست های دولتی برای اشتغال به کار پناهندگان و مهاجران که به طور طبیعی بر
کنش های رفتاری مردان علیه زنان در خانواده تاثیر گذار است . •انزوا و لطمه فردی و اجتماعی زنان مهاجر در محیط اجتماعی جدید.) به طور معمول مردان پناهنده ناگزیرهستند که
برای تأمین معاش وارد جامعه میزبان شوند، اما زنان پناهنده به طور سنتی درگیر مشاغل خانگی هستند و به دور از
فضای اجتماعی جامعه میزبان می مانند. این امر در مورد زنان افغان از شدت بیشتری برخوردار است که از یک محیط
کاملا بسته با فرهنگ اجتماعی روستایی و سنتی وارد محیط اجتماعی نیمه سنتی و شهری شوند. این انزوا علاوه بر عدم
رشد و توسعه شخصیت اجتماعی آنها، باعث می شود که حوزه خصوصی زندگی آنها از دید عموم پوشیده بماند و امکان
هر گونه نظارت اجتماعی و مداخله در موارد خاص و حاد نیز از بین برود. زندگی مخفیانه در کنار فقدان شرایط نظارت
بر زندگی عمومی و خصوصی افاغنه در ایران در عین حال امکان فرار بیشتری را برای مردان افغان فراهم کره است؛
مردانی که با همان ارزش های سنتی خانواده در افغانستان در ایران حضور یافته اند و ورود در محیط اجتماعی جدید هم
مانع از تحدید آداب و سنن مانوس نشده است. در مقابل زنانی هستند که به دلیل عدم ارتباط با جامعه پیرامونی ناگزیر از
پذیرش هر گونه خشونت فیزیکی و روانی از سوی خانواده و به ویژه همسر خود است . •تعدد زوجات و فرهنگ چند همسری در مردان افغان، فرار از بار مسئولیت سرپرستی خانواده و سپردن آن به زنانی که
فاقد مهارت های فردی و اجتماعی لازم برای کسب درآمد هستند نیز از جمله عوامل ارتکاب خشونت های خانگی متعدد و
اعمال تبعیض های مبتنی بر جنسیت در میان جامعه پناهندگان افغان است که به نظر ریشه در فرهنگ؛ آداب و رسومی
دارد که در شرایط خاص سیاسی و اجتماعی افغانستان در بیش از ۳ دهه جنگ و خشونت نهادینه شده است. تاثیرات
اجتماعی این پدیده در ایران؛ زنان مهاجری است که تا سالیان دور به حال خود رها شده و هیچ راه گریزی نیز برای
خاتمه شرایط حاکم بر خود را نمی یابند. متاسفانه این موضوع در کنار رشد نگرش منفی جامعه میزبان نسبت به مهاجران
افغان و بویژه مهاجرانی که در سالهای اخیر وارد شده و هنوز فرصت راهیابی به جامعه عمومی را نیافته اند نتیجه ای
جز غفلت و نادیده انگاری را برای این زنان رقم نزده است . در کنار تمام شواهد و نمونه هایی که هر روزه از بالا بودن نرخ خشونت خانگی در میان خانواده های مهاجر افغان مقیم
ایران حکایت می کند؛ مراجعه به گزارش تحقیقی که در سال ۵۳۳۱ توسط کارشناسان “انجمن حامی” و در یک جامعه
آماری ۵۱۱ نفره و با هدف بررسی میزان خشونت و همسرآزاری در بین زنان افغان ساکن در منطقه “کن” تهران به
صورت اتفاقی انجام شد؛ نیز موید نگرانی هایی است که در خانواده های پرجمعیت مهاجران به وضوح قابل لمس است.
نتیجه نهایی حاصل از پژوهش حاکی از آن داشت که میزان همسرآزاری و خشونت علیه زنان افغان به طرز نگران
کننده ای بالا است و این نکته رانیز نبایداز نظر دور ساخت که آمار به دست آمده با توجه به محدودیت های فرهنگی حاکم
بر زنان مهاجر مبنی بر پذیرش رفتارهای خشونت آمیز مردان فامیل و نیز اختفای میزان و شدت خشونت به منظور حفظ
آبروی خانواده بوده و چه بسا که برخی آمار و نتایج دیگر هنوز از چشم ما و دیگر پژوهشگران این حوزه دور مانده
باشد.
دغدغه های حامی برای جلوگیری از خشونت
تمام آنچه تا بدین جای گزارش به آن اشاره شد انجمن را بر آن داشته است تا بنا بر مسئولیتی که همچنان از سال های
گذشته در مسیر بهبود وضعیت زنان و کودکان پناهنده در ایران بر دوش گرفته، با ارائه نگرانی ها از یک سو و
راهکارهای پیشنهادی از سوی دیگر زمینه رفع و یا حداقل کاهش مسایل و مشکلات ناشی از مهاجرت را بر زنان پناهنده
و مهاجر ساکن در ایران را فراهم آورد و از طرف دیگر امکان بازگشت پایدار مهاجرین به کشورشان را تسهیل
بخشد. همچنین انجمن تلاش کرده تا با اجرای برنامه های آموزشی برای جمعیت مهاجر و پناهنده نسبت به توانمندسازی
فردی و اجتماعی آنها همت گمارد. با این رویکرد که هرگونه اقدام مثبت برای بهبود وضعیت مهاجران در ایران تلاشی
است مثبت برای کاهش آسیب های اجتماعی ناشی از شکاف میان جامعه میزبان و مهاجر در کشور.__

فروردین
۲۰
۱۳۹۳
یخ شکنی مقدمه تیم سازی
فروردین ۲۰ ۱۳۹۳
کارگاه های آموزشی
۰
, , , , ,
image_pdfimage_print

کارگاه های مهارت ارتباط موثر2-     مهارت کنترل خشم3-     مهارت مدیریت استرس4-     مهارت حل مساله5-     مهارت ابراز وجود

عکس: sbu.ac.ir

فیروزه رمضان زاده

    کارگاهی با هدف شناسایی تفاوت های مدیریت و رهبری برای دانشجویان دختر دانشگاه الزهرا برگزار کردم. قبل از جلسه اول متوجه شدم ۱۲ شرکت کننده در این کارگاه از دانشکده ها و رشته ها و شهرهای مختلف در این کارگاه ثبت نام کرده اند و احتمالا در شروع کلاس نمی توانند، ارتباط موثری بین خودشان ایجاد کنند. درحین تحقیق بیشتر دریافتم که مهمتر از همه متعلق به گروه های مختلف فکری و تعلقات سیاسی هستند و برای شرکت در کارگاهی با عنوان مدیریت و رهبری با پیش داوری نیز شرکت خواهند کرد .

روز تشکیل کارگاه ۱ ساعت زودتر به محل برگزاری کارگاه رفتم و شروع به چینش صندلی ها و وسایل آموزشی کردم و اطمینان داشتم که در فرآیند ۳ روزه کارگاه به دست آوردهای خوبی دست خواهیم یافت. تصمیم گرفتم زمان یخ شکنی بین شرکت کنندگان را افزایش داده و این پروسه را با دقت بیشتری پیش ببرم. بخوبی می دانستم کلید موفقیت کارگاه برگزاری موفق یخ شکنی در میان این ۱۲نفر است. قبل از توضیح آنچه در این مرحله اتفاق افتاد بهتر است به تعریف یخ شکنی در کارگاه آموزشی بپردازیم.

یخ شکنی به معنای ایجاد فرصت برای شناخت  بیشتر شرکت کنندگان از یکدیگر، آموزشگر و تسهیلگران است. شناختی که فاصله میان آنها را کاهش داده و دیوارهای شیشه ای میان آنان را بشکند تا آنها با شناخت مقدماتی از هم به راحتی با یکدیگر گفت و گو کنند، درگیر آموزش و یاد گیری شوند واز زمان در جهت آموزش بهترین بهره برداری را کنند. یخ شکنی مقدمه تیم سازی است. بدون یخ شکنی هیچ فعالیت تیمی شکل نخواهد گرفت و دسترسی به اهداف میسر نخواهد شد. فراموش نکنید که باید یخ شکنی در فضایی شاد، مفرح و تعاملی برگزار شود و شرکت کنندگان از همراه بودن در آن احساس راحتی کنند. می توانید پس از اتمام فرآیند یخ شکنی با یک تمرین تنفسی شرکت کنندگان را آماده یک زنگ تفریح کوتاه و شروع آموزش کنید.

بدون شک ضرورت اجرای این تکنیک در مواقعی که افراد یکدیگر را نمی شناسند یا باهم کار نمی کنند بیشتر وجود دارد.

مواقعی که :

• افراد با پیش زمینه های متفاوت دور هم جمع می شوند

• زمان آموزش محدود است

• تیم  تازه شکل گرفته است

• موضوع مورد بحث جدید است و یا اکثر شرکت کنندگان با آن آشنا نیستند

•شما به عنوان تسهیل گر نیاز به شناخت بیشتر شرکت کنندگان دارید و آنها نیز باید بهتر شما را بشناسند

اما یخ شکن ها گوناگون و با تاثیرات متفاوت روی گروه های مختلف آموزشی طراحی می شوند . گاهی تنها طرح سوالات هیجانی و گاهی بارش فکری نیز می تواند به عنوان یخ شکن یا انرژی دهنده عمل کند. او می تواند در همان ابتدای جلسه تغییر آهنگ و افراد را در جلسه درگیر کند و گاهی تسهیلگر نیازمند طراحی یخ شکن های دیگر است. این بارش افکارها باید تند و آتشین باشد و به آنها کمک کند تا خلاقانه فکر کنند وسعت مطالبی را که شما می خواهید طرح کنید دریابند. در این روش به دنبال جواب نباشید . هدف شما نزدیک کردن افراد به یکدیگر و به شماست .

فراموش نکنید که مهم نیست موضوع کارگاه یا کلاس درس و یا جلسه کاری و مشاوره  حتی یک گروهی که می خواهند با یکدیگر کار کنند چه باشد. مهم برداشتن دیوارهای شیشه ای میان افراد و تسهیل ارتباطات است. فضایی که بتوانند با یکدیگر تعامل کنند و از زمان بیشترین بهره برداری را کنند.


در کارگاه‌های آموزشی، تسهیلگر ممکن است از تمارین مختلفی برای شکستن یخ استفاده کند؛ مثلا از افراد بخواهد که ضمن معرفی خود، نکته‌ای جالب راجع به خودشان عنوان کنند. معمولا بهتر است تسهیلگر این تمرین را از خود شروع کند؛ مثلا بگوید که ” من دارای …. سابقه تحصیلی و … سابقه کاری هستم و برای این که نکته‌ای شخصی با شما در میان بگذارم باید بدانید که در کودکی می‌خواستم خواننده اپرا شوم “! در چنین صحبتی تسهیلگر از موضوع اصلی مورد بحث کمی فاصله می‌گیرد و فضایی را برای صمیمانه‌تر شدن ایجاد می‌کند؛ در عین حال، موضعی هم سطح مخاطب می‌گیرد.
عموما این تمرین ها  کارساز است و بین گروه و تسهیلگر ایجاد صمیمیت و هم افزایی و انرژی ایجاد می‌کند. در استفاده از چنین تمریناتی باید مطمئن باشیم که می‌توانیم بحث‌هایی را که به قصد و خارج از موضوع اصلی ایجاد کرده‌ایم به خوبی جمع کنیم و به موضوع اصلی بازگردیم. همچنین باید به یاد داشته باشیم که به تک تک افراد در یک کارگاه آموزشی اجازه دهیم که نظر خود را عنوان کنند، در غیر این صورت ممکن است که چنین روشی تاثیر معکوس داشته باشد.

اما اگر گروه شما نیاز به یخ شکنی بیشتری دارد می توانید از روش ها و تمرینات دیگری استفاده کنید. این تمرین ها می توانند به شکل زیر پیاده شوند:

 تمرکز این یخ شکن بر روی چگونگی وابستگی داخلی افراد به گروه و وابستگی آنها به همدیگر است. این تسهیل کننده با یک کلاف نخ آغاز می شود. یک سر نخ کلاف را به یکی از اعضا می دهیم از او می خواهیم خود را معرفی کرده و سمت سازمانی اش را بیان کند. سپس او باید کلاف را به یکی دیگر از اعضای گروه بدهد. کسی که کلاف را گرفته خودش را معرفی کرده ارتباطش با نفر قبلی را توضیح می دهد. این فرآیند تا زمان معرفی همه اعضا ادامه می یابد. برای تاکید بر وابستگی های داخلی افراد تیم، تسهیل کننده نخ را می کشد و دست های همه در این حالت به حرکت درآید.


همچنین یک تمرین ساده دیگر برای اینکه تیم بتواند بر روی اهداف مشترک متمرکز شود و همچنین آنها را تشویق می کند تا افراد دیگر را نیز درگیر کند موثر است. تسهیل کننده اعضای تیم را به صورت دایره ای قرار می دهد. سپس از آنها می خواهد که توپ را از هر طرفی که هستند به سمت طرف مقابل پرتاب کنند. ابتدا فرد خود و کسی که قرار است توپ را به او دهد معرفی می کند سپس توپ را پرتاب می کند. (در چند دفعه اول هر کسی تنها توپ را به سمت افرادی که نامشان را می داند پرتاب می کند). پس از اینکه هر یک از افراد حداقل یکبار توپ را پرتاب کرد زمان ایجاد چالش فرا رسیده است- توپ باید در سریع ترین زمان ممکن بین همه اعضای گروه ردوبدل شود. این کار را زمان بندی کنید و از تیم بخواهید رکورد بزند. با پیشرفت چالش، عملکرد تیم بهبود می یابد، مثلا با ایستادن نزدیکتر به هم. و بدین ترتیب گروه یاد می گیرد که به عنوان یک تیم عمل کند. سپس  افراد را به گروه های دو یا سه نفره تقسیم کنید. از آنها بخواهید درخصوص انتظارات خود از کار، امیدها و ترس هایشان بحث کنند. پاسخ های گروه ها را از طریق تلفیق ۳-۴ امید، ترس و توقع جمع آوری کنید و سپس آنها در روش ها و بازی های مختلف بصری استخراج کنید.

همچنین می توانید از شرکت کنندگان بخواهید:


شرح مختصری از خود: از مشارکت کنندگان بخواهید نام، محل خدمت، سمت سازمانی، سابقه و مختصری از ویژگی های خودشان را به سایرین بگویند. این شرح مختصر از خود، یک جزء انسانی کار است که به کاهش تفاوت های رتبه ای و موقعیتی افراد در تعاملات بعدی کمک می کند.

 درست یا غلط: از مشارکت کنندگان بخواهید هر کدام خودش را معرفی کرده و سه یا چهار عبارت در مورد خودش بگوید که یکی از آنها غلط است. بعد به سایرین این فرصت را بدهید که رای بدهند که کدام عبارت غلط می باشد. این یخ شکن همانطور که باعث شناخت افراد از یکدیگر می شود، به شروع تعامل بین گروه نیز کمک می کند.

 مصاحبه: از مشارکت کنندگان بخواهید دو به دو بنشینند. و هرکسی با طرف مقابلش مصاحبه ای داشته باشد. بعد از این که گروه مجددا دور هم جمع شد، هر شخص، فردی را که با او مصاحبه کرده است به سایرین معرفی کند.


حل کننده های مسایل: از افراد بخواهید تا به گروه های کوچکی تقسیم شوند. یک مساله ساده را مطرح کنید و از گروه ها بخواهید در زمان کوتاهی روی آن مساله کارکنند. وقتی که گروه مساله را تحلیل کرد و بازخورد خود را آماده کرد، از تک تک گروه ها خواسته می شود تحلیل و راهکارهای خود را به دیگران ارائه دهند.


نکته: یک موضوع ساده را به عنوان مساله مطرح کنید تا همه بتوانند در آن مشارکت کنند. منظور ما حل یک مساله واقعی نیست، بلکه می خواهیم گروه را برای تعاملات بیشتر یا حل مسائل در آینده گرم کنیم. همچنین گروه سبک حل مساله و تعامل با یکدیگر را یاد می گیرد.

در پایان به شرح داستان کارگاه مدیریت و رهبری برگردیم . کارگاهی که در نهایت بی اعتمادی کنار یکدیگر نشستند و در شرایط مورد قبولی از یکدیگر جدا شدند.

از شرکت کنندگان خواستم ۳ آرزویی که در کودکی داشتند را بنویسند و در یک کاسه بریزند. سپس هر کدام یک کاغذ را از درون کاسه بردارند و به آنها ۳۰ دقیقه وقت دادم تا با یکدیگر گفت و گو کنند و فردی که آرزوهایش را نوشته پیدا کنند و هر فردی که شرکت کننده ای را شناسایی کرده به وسط جلسه بیاید و آن فرد و آرزویش را معرفی کند.

سپس از شرکت کنندگان خواستم که ۳ آرزو برای آینده خودشان را بیان کنند و باز به ترتیب قبلی عمل کنند. سپس با  ۳ تمرین تنفسی در حالیکه دست های هم را گرفته بودند برای خوردن چایی و بیسکویت رفتند و بسیار نزدیک تر از ۲ ساعت پیش کنار یکدیگر نشستند .

فراموش نکنیم یخ شکنی فرآیندی است که در طول کارگاه ادامه دارد و تا پایان کارگاه ادامه دارد.

فروردین
۸
۱۳۹۳
« حساسیت جنسیتی » دستورالعمل برگزاری کارگاه آموزشی
فروردین ۸ ۱۳۹۳
کارگاه های آموزشی
۰
,
image_pdfimage_print

B

عکس:  majalla

 هدف و مخاطب کارگاه

اهداف کلی:

–          ارتقاء آگاهی و شناخت درباره تفاوت های جنسیتی

–          ارتقاء آگاهی و شناخت ساختار و علل ایجاد تفاوت ها و نابرابری های جنسیتی

–          ایجاد توانایی تشخیص موارد نابرابری جنسیتی

–          ایجاد توانایی تحلیل نابرابری جنسیتی

اهداف عملیاتی:

–          آشنایی با تعریف جنس و جنسیت و شناخت تفاوت بین آنها

–          آشنایی با فرایند اجتماعی شدن جنسیت

–          آشنایی با تعریف نابرابری و تبعیض جنسیتی

–          آشنایی با تعریف حق، برابری و عدالت جنسیتی

طبق تجربه، مخاطب اصلی کارگاه حساسیت جنسیتی، جوانان تحصیلکرده و کنشگران مدنی هستند. در واقع، محتوای این کارگاه متناسب با دانش و نگرش این قشر تنظیم شده است. همچنین، برگزاری این کارگاه برای مخاطبانی از هر دو جنس ارجحیت دارد، یعنی کارگاه ترجیحاً مختلط باشد.

مقدمات آغاز کارگاه

–          معرفی مخاطبان بصورت تصاعدی: از شرکت کنندگان می خواهیم که نام خود را به همراه یک صفت که با حرف ابتدای نامشان آغاز می شود به همه بگویند.  مثلا مریم مهربان و سپس نفر سمت راست باید در ابتدا نام و صفت نفرقبلی و بعد نام و صفت خود را بگوید. اینکار تا زمانی که نفر آخر نام تمامی افراد دیگر را بهمراه صفتشان بگوید وسپس خود را معرفی کند، ادامه می یابد.

–          معرفی تسهیلگران و ارائه کلیاتی درباره کارگاه: ذکر این نکته که کارگاه مورد نظر زمانی در حدود ۴ ساعت خواهد داشت و دارای ۴ بخش است. سپس زمانبندی هر قسمت طبق جدول زمان بندی ارائه شود، و در نهایت توضیح اینکه هر تسهیلگر چه بخشی را ارائه خواهد داد.

–          انتظارات و قوانین کارگاه: از مخاطبین خواسته می شود که برای کارگاه خودشان قوانین مد نظرشان را وضع کنند، تسهیلگر از آنها لیست تهیه می کند و لیست را تا آخر کارگاه در معرض دید قرار می دهد. همچنین، می توان انتظارات پاسخگویان از کارگاه را نیز به صورت فهرستی تهیه کرد.

جنس یا جنسیت؟

–          هدف:  مشخص ساختن تفاوت جنس و جنسیت

–          زمان: ۴۵ دقیقه

–          ابزار و تجهیزات مورد نیاز: فیلیپ چارت، ماژیک، استند داده ها

–          مراحل اجرا:

فعالیت: بارش افکارو طرح سوالات و محورهای بحث: بر روی فیلیپ چارت واژه های زن و مرد نوشته می شود، پس از آن بصورت کاملاً اتفاقی و تصادفی از شرکت کنندگان می پرسیم که وقتی واژه زن را می شنوند چه چیزی به یادشان می آید. باید سعی شود که شرکت کنندگان فرصت فکر کردن و گفتن واژهای از پیش فکر شده را نداشته باشند. پس از نوشتن تمامی کلمات بر روی واژه های زن و مرد خط کشیده می شود و جایشان با هم عوض می شود. سپس از شرکت کنندگان خواسته می شود که اگرکلمه ای با این جنس جدید تناقض داشت را مشخص کنند. این کلمات که موید خصوصیات جنس هستند باید با رنگ متفاوتی از بقیه کلمات متمایز شوند. در این قسمت ذکر مثال جهت تثبیت و تفهیم بیشتر مبحث مفید است.

آیا عضلات پسران در بدو تولد بیشتر از دختران است؟

خیر. تحقیقات نشان می دهد که نوزادان دختر و پسری که به دنیا می آیند تعداد تارهای عضلانی شان با هم برابر است و در طول زمان و در طی رشد آنان با توجه به عواملی چون تغذیه، ورزش، نوع کار و… تراکمش با هم متفاوت می شود.

ارائه مطلب: در این قسمت به تعریف جنس و جنسیت پرداخته می شود و با ذکر مثال های بر گرفته ازدارد – « زیست شناختی » فعالیت بالا تمایز آنها مشخص می گردد. به این معنا که جنس فقط معنایی یعنی شخص از نظر پیکرشناسی مرد است یا زن – اما جنسیت مجموعه ای از صفات و رفتارها است که به زن یا مرد نسبت داده می شود و ساخته و پرداخته جامعه است. تفاوت های جنس ممکن است طبیعی باشند، اما تفاوت های جنسیتی ریشه در فرهنگ دارند نه در طبیعت و از این رو تغییر پذیرند.

تثبیت مطالب: برای تثبیت تعاریف و تمایز بین جنس و جنسیت عبارت هایی برای شرکت کنندگان خوانده می شود و از آنها می خواهیم که هر وقت جمله خوانده شده موید جنس بود دست راست خورد را بلند کنند و اگر موید جنسیت بود دست چپ خود را بلند کنند. در صورت مشاهده پاسخ های متضاد گروه باید در مورد آن به گفتگو بپردازد.

پرسش و پاسخ و جمع بندی: ذکر این فرمول که هر چیزی که برایش استثناء پیدا شود موید خصوصیات جنسیت هستند و هرچیزی که غیر آن موجود نباشد و خاص یک جنس باشد موید خصوصیات جنسی است.

 پانتومیم

–          هدف: آشنایی با کلیشه های جنسیتی، آشنایی با نهادهای تولید کننده و باز تولیدکننده کلیشه های جنسیتی

–          آشنایی با تفاوت کار تولیدی و بازتولیدی.

–          زمان: ۴۰ دقیقه

–          ابزار و تجهیزات مورد نیاز: کارت های کاغذی

–          مراحل اجرا:

فعالیت: انجام این فعالیت به منظور درک موضوع کلیشه سازی جنسیت در افراد می باشد. بر اساس تعداد افراد شرکت کننده ساعت های روز تقسیم و برای هر ساعت دو کارت به زن و مرد اختصاص داده می شود.

بعد به طور اتفاقی بین شرکت کننده ها کارت ها را پخش کرده، به شرکت کنندگان می گوییم که براساس اشخاصی که می شناسند یک یا چند فعالیت را که در آن زمان آن شخص انجام می دهد را  کارت بنویسند .

جنس یا جنسیت؟

زنان فرزند می زایند، مردان نمی زایند  ( جنس )

دختران کوچک ملایم و کمرویند، پسران خشن و ماجراجویند  (جنسیت )

در بسیاری از کشورها دستمزد زنان ۷۰ درصد مزدی است که مردان می گیرند  (جنسیت  )

زنان می توانند نوزادان را با پستان شیر بدهند، مردان برای تغذیه نوزادان از بطری استفاده می کنند.

 ( جنس )

   زنان مسئول پرورش کودکانند. (جنسیت)

مردان تصمیم گیرندگانند.  (جنسیت)

 در مصر باستان مردان در خانه می ماندند و به بافندگی مشغول بودند، زنان کسب و کار خانواده را اداره می کردند. ( جنسیت)

صدای پسران در دوره بلوغ دورگه می شود، صدای دختران دورگه نمی شود.  (جنس)

 زنان نگران سطح معلومات فرزندان خویشند.  (جنسیت )

 مهر به فرزند در مادران قوی تر از پدران است.  ( جنسیت )

 سپس کارت ها جمع آوری شده و افراد به نوبت فعالیت نوشته شده را به صورت پانتومیم بازی می کنند. سپس دیگرشرکت کنندگان باید حدس بزنند که چه کاری است و چه کسی داردآن را انجام می دهد. بعد کارت ها به ترتیب زمانبندی روی دیوار چسبانده می شود.

طرح سوالات و محورهای بحث: پس از پایان پانتومیم ها، از شرکت کنندگان می پرسیم:

چه ویژگی هایی در کارها و فعالیت ها می بینید ؟

چطور می توانید آنها را تقسیم بندی کنید ؟

هر یک از اینها در چه محیطی اتفاق می افتد ؟

طرح این سوالات و ایجاد بحث در بین شرکت کننده ها به منظورایجاد پیش زمینه و درک بیشتر از مفاهیم کلیشه های جنسیتی و نهادها یا در واقع کارخانه های کلیشه سازی  است .

ارائه مطلب: ابتدا، درباره کلیشه های جنسیتی توضیح داده می شود. در این قسمت به این موضوع اشاره  می شود که بین جنس و جنسیت رابطه وجود دارد، ولی این رابطه خود بزرگترین کلیشه جنسیتی است.

سپس به نهادهای برسازنده جنسیت اشاره می شود. با طرح این سوال که طبق فعالیتی که انجام شد، کلیشه های جنسیتی در چه کارخانه هایی تولید می شوند؟ بعد، نهادهای برسازنده جنسیت با آوردن مثال با توجه به موارد اشاره شده توسط شرکت کنندگان در فعالیت پانتومیم، توصیف می شوند. در آخر نیز درباره تقسیم کار جنسیتی صحبت می شود. اشاره به این مسئله که جامعه با توجه به کلیشه جنسیتی، تقسیم کارمبتنی بر جنسیت را از طریق نهادها بوجود می آورد.

پرسش و پاسخ و جمع بندی: پس از ارائه داده ها، از مخاطبان خواسته می شود تا اگر سوال یا ابهامی  دارند، مطرح نمایند تا بتوان به یک جمع بندی نسبتاً مشترک رسید.

 اگر من …!؟

–          هدف: تعریف نابرابری جنسیتی و تبعیض علیه زنان

–          زمان: ۴۰ دقیقه

–          ابزار و تجهیزات مورد نیاز: فیلیپ چارت، ماژیک، استند داده ها

–          مراحل اجرا:

فعالیت و طرح سوالات و محورهای بحث: در این فعالیت بر روی فیلیپ چارت دو دسته سوال نوشته  می شود. باید شرکت کنندگان را به دو گروه مرد و زن تقسیم نمود و سوا لها را در اختیارشان گذاشت تا پس از بحث بر روی موارد آن و تجمیع توافق جملات را کامل کنند:

برای گروه زنان: اگر مرد بودم   …

برای گروه مردان: اگر زن بودم   …

اگر رنگ موهایم قهوه ای بود  …

اگر ماشین هیوندا داشتم   …

اگر افغانی بودم  …

اگر معلول بودم  …

پس از آن، از شرکت کنندگان پرسیده می شود که در تکمیل کدام جملات چالش بیشتری داشتند و به بحث پرداختند؟ و تکمیل کدام جمله برایشان آسان تر بود.

ارائه مطلب

 اشاره به تفاوت های موجود بین انسا نها و پس از آن رسیدن به تعریف نابرابری و قدرت سلسله  مراتبی شده، و شکل گیری نظام مردسالاری در جهت تثبیت نابرابری های جنسیتی. و در نهایت اشاره به تعریف و انواع تبعیض جنسیتی و ترسیم ماتریس نابرابری.

پرسش و پاسخ و جمع بندی: در این قسمت برای تعمیق بحث می توان پرسش و پاسخی میان شرکت کنندگان به راه انداخت و به تحلیل مباحث پرداخت.

  حق با کیست؟

–          هدف: دستیابی به تعریفی مشترک از حق، برابری و عدالت جنسیتی

–          زمان: ۴۰ دقیقه

–          ابزار و تجهیزات مورد نیاز: کارت های حاوی متن سناریو، استند داده ها

–          مراحل اجرا:

فعالیت و طرح سوالات: شرکت کنندگان را به گروه های پنج یا شش نفره تقسیم کنید، سپس به هر گروه  یکی از کارت های حاوی سناریوهای از پیش آماده شده را ارائه دهید. از گروه ها بخواهید که سناریو را در« برابری » و « حق » داخل گروه بخوانند و درباره آن بحث کنند. پس از آن، تعریفی که در متن سناریو ازآمده است را مشخص کرده و نظر خود را درباره آن به بحث بگذارند. در آخر، هر گروه باید یک نماینده انتخاب کند و تعاریف استخراج شده و بحث های مطرح شده را به دیگر شرکت کنندگان ارائه دهد.

ارائه مطلب: ابتدا محورهای مشترک در تعاریفی که شرکت کنندگان از متن سناریوها استخراج کردند و بحث ها و نقدهای آنها را طبقه بندی و دسته بندی کنید. سپس بر اساس متن موجود در جزوه به ارائه داده های مربوط درباره حق، برابری، و عدالت بپردازید. در این رابطه، برای تعریف حق می توان از مفهوم سلسله مراتب سزار مازلو استفاده کرد.

مجرمین بالفطره لومبروزو!

سزار لومبروزو، یک طبیب نظامی، استاد پزشکی قانونی و روانکاوی در دانشگاه های پاریس و تورن بود که تحقیقات خود را بر روی مجرمین و سربازان ایتالیایی آغاز کرد. « مندل » و « لامارک » با الهام گرفتن از نظریات او بر روی ۳۸۳۰ جمجمه افراد بزهکار و سرباز و اندازه اندام ۵۹۰۷ بزهکار زندانی به مطالعه پرداخت و بعد ازتحقیقات خود، متوجه ویژگی های خاص جسمانی بزهکاران شد که آنها غالباً دارای کوتاهی قد، پیشانی پس رفته، برآمدگی طاق ابرو، پهنی گیجگاه، رشد آرواره های زیرین هستند که زاییده توارث است و مانند انسان های اولیه که در غار زندگی می کردند، تکاملشان به پایان نرسیده که این عدم تکامل عامل فعل بزهکارانه ایشان است.

لومبروزو اعتقاد داشت بزهکاری این افراد از طغیان و بازگشت آنها به غرایز اصلی است که در میان حیوانات دیده می شود و مانند مرگ و تباهی امری کاملاً طبیعی است. وی این افعال بزهکارانه را خارج از اراده فرد ویک نوع بیماری تلقی می کرد که برای درمان و بهبودی باید به یکسری واکنش ها دست زد. اگر این بهبودی حاصل نشد باید آنها را حذف کرد. زیرا حضورشان در جامعه باعث ضرر به دیگران می شود.

چپ دست بودن یکی دیگر از عوامل وراثتی بود که لومبروزو در تعیین بزهکار از آن استفاده می کرد. او پی برد که ۲۹ درصد کلاهبرداران، ۱۰ درصد مجرمین اتفاقی، ۱۹ درصد مجرمین بالفطره چپ دست هستند.  او از این جبر صحبت میکند که ناشی از توارث است و فرد دخالتی در جرم ندارد و فاقد مسوولیت است و مجازات بلا وجه است .

پرسش و پاسخ و جمع بندی: در انتها، برای جمع بندی بحث از شرکت کنندگان بخواهید درباره راهکارهای عملی تحقق برابری جنسیتی بحث کنند. اینکه چگونه می توان به برابری دست یافت و در این رابطه به مفهوم عدالت به عنوان راه تحقق برابری در بلندمدت اشاره کنید.

–          ضمائم: متن سناریوها

 سناریوی شماره ۱

با توجه به تفاوت های جسمی و روانی و عاطفی که بین زن و مرد وجود دارد آیا می توان همه جا و همه وقت، تکالیف، حقوق و مسئولیت های آنان را برابر دانست؟ آیا مساوات مطلق با وجود تفاوت طبیعی، تعدی در حق زن و یا مرد نخواهد بود؟

همانطوری که وظائف و مسئولیت های چشم را از گوش خواستن، خلاف عقل و عدالت و عین جهل و ظلم است،انتظار اینکه زن را در جای مرد و یا مرد را در مقام زن در همگی امور قرار دهیم و مسئولیت های هرکدام را درموارد خود به دیگری بسپاریم و به اصطلاح مساوات، بین آن دو برقرار سازیم برخلاف عدل و عقل، عمل کرده ایم.

عدالت این نیست که برای تمام زن و مرد و یا حتی برای تمام مردان در همه امور و در تمام شرائط به دلیل رعایت مساوات تکلیفی یکسان قائل شویم و حقوقی برابر بشناسیم.

مثلا اگر دو میهمان با وجود تفاوت طبیعی در کم و زیاد خوردن غذا، سر سفرهء یک انسان عادل بنشینند آیا صحیح است میزبان به استناد اصلی عدالت و اجرای مساوات، به آن کس که باید بیشتر بخورد بگوید کمتربخور و به آن کس که نمی تواند بیشتر بخورد دستور دهد که باید مانند آن دیگری بخوری تا مساوات رعایت شود و بر خوان میزبانی من عدالت و مساوات برقرار گردد؟ شکی نیست تحمیل در هر دو طرف قضیه برخلاف عدالت بوده و مساوات در چنین شرائط عین ظلم است.

  سناریوی شماره۲

عدم تشابه حقوق و تکالیف زن و مرد در برخی از موارد تفاوت است نه تبعیض، و آنچه که مذموم و ناپسند به شمار می آید تبعیض ناروا می باشد که ظلم و بی عدالتی است. وجود برخی از تفاو تها و توجه به آنها در وضع حقوق و تکالیف، عین عدالت است و ظلم به زنان محسوب نمی شود. مقتضای عدالت این نیست که حقوق زن ومرد کاملاً یکسان و مشابه باشد بلکه این ظلم به زن و مرد و نادیده انگاری توانایی ها و تفاوت ها و ویژگی های تکوینی آنان است. نباید هر نوع تفاوتی را تبعیض دانست و همچنین نباید تساوی و برابری زن و مرد در حقوق و تکالیف را به معنای تشابه و یکسانی کامل زن و مرد در حقوق و تکالیف معنا کرد بلکه تساوی به این معناست که هر یک از زن و مرد از حقوق و تکالیف مناسب با ویژگی های تکوینی شان برخوردار شوند و چیزی بر آنان تحمیل نگردد. کارکردهای متفاوت زن و مرد و نقش تکمیلی آن دو برای یگدیگر و ایجاد توازن و تعادل در نظام هستی، تفاوت های زن و مرد در برخی از حقوق و تکالیف را ضروری می سازد و این عین عدالت است نه ظلم و تبعیض تا سعی در زدودن و از بین بردن آن شود.