صفحه اصلی  »  خشونت خانگی و اجتماع  »  از هر 45 دختر فراری ...
تیر
۱۱
از هر ۴۵ دختر فراری ، سه نفر به خانه باز میگردد
خشونت خانگی و اجتماع
۰
, , , , , , , , , , , , , ,
image_pdfimage_print

 

49300_566

مژگان میر اشرافی

پژوهش های اخیر در خصوص گریز کودکان از خانه بخصوص دختران بین ۸ تا ۱۷ ساله نشان می دهد که از هر ۴۵ دختر فراری ، تنها ۳ نفر به خانه باز می گردد و باقی کودکان  به طور کامل در فهرست گمشدگان در جامعه قرار می گیرند.

« ۱۷ ساله است . علت فرار خود از خانه  را سختگیری های بی مورد پدر  می داند . دستگیر شده و به پزشکی قانونی انتقال داده شده است. می گوید : روز آخری که در خانه بودم ، زمانیکه  پدرم از منزل بیرون رفت من هم از پشت بام به حیاط همسایه و از آنجا بیرون رفتم. چند ساعت در خیابانها سرگردان بودم تا اینکه هوا کاملا تاریک شد. ماشین های زیادی توقف می کردند که من سوار شوم ولی اعتنایی نمی کردم،  تا اینکه یک ماشین پژو آمد که راننده اش مرد سن و سال داری بود ، من هم سوار شدم . در مسیر برای راننده علت اینکه تا آن ساعت شب بیرون از منزل بودم را توضیح دادم.  او از من خواست شب را نزد خانواده اش بمانم تا فکری برایم کند . من هم پذیرفتم و به خانه اش رفتم و با همسرش آزیتا اشنا شدم .یکی از اتاق هایشان را برای خواب به من دادند .نیمه های شب احساس کردم کسی وارد اتاق شد ، همان صاحب خانه بود.  من می لرزیدم ولی کاری از دستم ساخته نبود .واقعا برایم غیر قابل تصور بود، متوجه شدم جایی که آمدم، خانه فساد است و آن زن و مرد گردانندگانش بودند. چهار ماه پس از سکونت من در آنجا مامورین همه را گرفتند.  واقعا از کارم پشیمانم و بیشتر ناراحت آینده خواهرم هستم و درک می کنم پدرم چه ضربه روحی وحشتناکی خورده است.

سه بچه بودیم دو دختر و یک پسر ، من بچه بزرگ خانه بودم.  از وقتی که یادم می آید شاهد دعواهای پدر و مادرم بودم . مدت کمی از جدایی پدر و مادرم نگذشته بود که مادرم با دوست صمیمی پدرم ازدواج کرد. این خبر ما را خیلی شکه کرد به طوری که احساس می کردم خواهر و برادرم دچار افسردگی شده اند. پدرم وقتی تحقیق کرد،  متوجه شد مادرم از قبل با دوستش رابطه داشته و علت اصلی مادرم برای جدایی همین مساله است ، پس از این خبر رفتار پدرم به خصوص نسبت به من و خواهرم تغییر کرد.  همه رفت و آمد های ما را تحت نظر داشت.  پدرم وقتی از خانه بیرون می رفت در را قفل می کرد که ما از خانه بیرون نرویم.  او میگفت درس خواندن دختر فایده ای نداره.  به خاطر سر سختی های پدرم و شک های بی  مورد و مخالفت برای ادامه تحصیل از خانه فرار کردم [۱]

نوجوانان ۱۵ تا ۲۰ ساله، ۸/۶۳ درصد بیشتر آمار فراریان از خانه را تشکیل می دهند براساس پژوهش های انجام شده ، ۷۱/۵۳ درصد از فراریان به طور ناگهانی و بدون تصمیم قبلی اقدام به فرار می کنند. ۳۹/۳۳ درصد از فراریان از منزل ، برای اولین بار دست به چنین اقدامی زده اند و ۶۱/۵۳ درصد از زنان و دختران فراری ، از گریز از خانه پشیمان هستند. آمارها نشان دهنده آن است که ۹۰ درصد دخترانی که از خانه فرار می کنند از خانواده هایی هستند که در حال طلاق و یا نابسامانند.

در طی سالهای اخیر فرار کودکان ۸ تا ۱۷ ساله از منزل به یک اپیدمی  تبدیل شده است. براساس آمار بدست آمده از دختران فراری در شهر تهران میانگین سن دختران فراری به ۹ تا ۱۷ سال می رسد که نوجوانان ۱۳ سال به بالا،  بخش عمده ای از این فراریان را تشکیل می دهند.بر طبق اظهارات معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی کشور ، بیشترین آمار فرار دختران از خانه مربوط به استان های تهران و خراسان رضوی است.

یافته های پژوهشی که با عنوان بررسی عوامل موثر خانوادگی بر پدیده فرار دختران از منزل درشهر تهران  انجام گرفته است، نشان می دهد که از کل دختران فراری جامعه  آماری نمونه  این پژوهش ؛  دختران در  اکثر موارد  مورد آزار و اذیت جسمی سرپرست و اعضا خانواده بوده اند.

بیشتر این دسته از دختران  گاهی اوقات توسط اعضای خانواده خود مورد آزارهای روحی و عاطفی قرار می گرفته اند و در اکثر اوقات در محیط خانه با مسآله بی توجهی به نیازهای اساسی خود مواجه بوده اند. در میان کل جامعه آماری دختران  پژوهش فوق ، ۱۲ درصد ابراز کردند که از سوی اعضای خانواده و بستگان خود مورد سوء استفاده جنسی قرار گرفته اند.

همچنین  براساس این پژوهش رابطه معنا داری میان وجود سابقه زندانی شدن در میان اعضا خانواده دختران و اعتیاد در خانواده با پدیده فرار دختران از منزل وجود دارد.

می توان با اطمینان بیان کرد که اکثر قریب به اتفاق دخترانی که از خانه  فرار می کنند ، مورد خشونت خانگی و انواع آزارهای جسمی ، روانی و جنسی قرار گرفته اند، بنابراین خشونت خانگی برعلیه دختران نقش به سزایی در فرار آنها از خانه را ایفا می کند.

به اعتقاد بسیاری از کارشناسان تشنج در محیط خانوادگی منجر به ایجاد تشویش ، فشار روانی و احساس نا امنی شده، در ذهن کودکان و نوجوانان ، خانه را به مکانی ناامن و خطرناک مبدل می سازد و منجر به فرار آنان از خانه می شود.

در حقیقت گریز دختران از خانه به دلایل واهی نیست ، بلکه فرار آنها فریاد کمک خواهی و رهایی از شرایط نامطلوب و نابسامان در خانه است .

افزایش پدیده گریز از خانه در بین دختران در سالهای اخیر و پیامدهای اجتماعی ، فرهنگی و بهداشتی آن در ایران نشانگر وجود اختلال در کارکرد نهاد خانواده و یا سایر نهادهای جامعه است.

براساس اعلام روابط عمومی سازمان بهزیستی کشور، آمار دختران فراری هر سال ۱۵ درصد افزایش می یابد و بسیاری از دخترانی که به مراکز بهزیستی سپرده می شوند ، از سوی نیروی انتظامی معرفی شده و تعداد کمی از آنها نیز خود معرف هستند.

برطبق برخی از یافته های کارشناسان ۶۰ درصد و در برخی دیگر ۸۰ درصد دختران فراری در صورتیکه توسط نیروی انتظامی و یا گشت سیار بهزیستی جمع آوری نشوند، به زنان خیابانی آینده تبدیل خواهند شد و متعاقب آن بسیاری به از بیماری های مقاربتی مانند ایدزو .. به همراه آسیب های اجتماعی دیگر، دامن گیر خواهند شد.

با وجود آنکه آموزش به کودکان و نوجوانان در مدارس و نقش اولیا و مربیان در آموزش و پرورش بمنظور کمک به برقراری ارتباط بین خانه و مدرسه و آموزش خانواده ها ، یکی از کم هزینه ترین و با اهمیت ترین راههای پیشگیری از  خشونت خانگی و درنتیجه فرار دختران از خانه است ، اما نهاد آموزش و پرورش از کمبود نیروی متخصص  بخصوص مشاوران و مددکاران اجتماعی رنج می برد.

درسطح مداخله و توانبخشی دختران فراری نیز مراکز مداخله در بحران سازمان بهزیستی متولی دختران فراری هستند که دختران از سه طریق تماس با خط تلفنی ۱۲۳ ، نیروی انتظامی و قوه قضاییه  به سازمان بهزیستی ارجاع داده می شوند. به این ترتیب دخترانی که  به مراکز مداخله در بحران بهزیستی ارجاع داده می شوند ، به صورت کوتاه مدت که سقف آن تا ۶ هفته است ، می توانند در این مراکز بمانند و تحت حمایت قرار بگیرند.

با این وجود همواره بسیاری از کارشناسان سازمان بهزیستی کشور و فعالان حوزه زنان و کودکان برضرورت تاسیس مراکز بیشتری از طرف سازمان بهزیستی به عنوان خانه های امن یا پناهگاه تاکید دارند. وجود اینگونه از پناهگاه ها این امکان را فراهم می کند که دختران بسیاری که از خانه فرار می کنند ، بتوانند حضور کوتاهی حتی به مدت یک شب را داشته باشند؛ چراکه  به گفته  اکثر دختران ، بسیاری از آنها تنها یک شب پس از فرار، از اقدام خود پشیمان شده اند، اما به دلیل ترس از بازگشت و بازخواست خانواده هرگز بازنگشته اند.  به گفته یکی از کارشناسان سازمان بهزیستی کشور”در صورتیکه چنین مراکزی تاسیس شود و دختران پس از فرار امکان مراجعه به آن را داشته باشند ، با توجه به امنیت این مراکز ، خانواده ها نیز راحت تر حاضر به پذیرش فرزندانشان خواهند بود”.

با وجود تمامی تلاشها و طرحهای پیشگیری و توانبخشی در ارتباط با پدیده گریز از منزل ، همواره چالش اساسی بسیاری از مددکاران اجتماعی و دیگر فعالان حوزه حقوق کودکان و زنان ؛ ضعف و کژکارکردی  قانون در موارد کودک آزاریست.  چنانچه در بسیاری از موارد مددکاران اجتماعی با توجه به حق حضانت  و ولایت پدر نسبت به فرزند، از اثبات  بد سرپرست بودن پدر عاجز بوده و در بسیاری از موارد تلاش آنها برای جمع آوری مدارک لازم بمنظور اثبات بد سرپرست بودن پدر در دادگاه  بی نتیجه باقی می ماند.  در نتیجه آن ،  با توجه به نقص قانون در حمایت از کودکان در معرض خشونت ، زمانیکه دختران  توسط نیروی انتظامی به خانواده ها تحویل داده می شوند ، به جای حل موضوع از طرف خانواده و یا از بین بردن امکان مورد خشونت دوباره قرار گرفتن دختران در خانه ، بعد از ارجاع دوباره آنان به خانواده ،آنان بیش از پیش مورد خشونت قرار می گیرند و بدین ترتیب چرخه معیوب  فرار از منزل و بازگشت به خانه  تکرار گشته و در مراحل بعد دختران با آسیب های بیشتری از جمله افتادن به زندان و یا وارد شدن به باندهای بزهکار روبرو می شوند.

منابع :

فائزه حیدری، کار با فرد ، گزارش کاروزی مددکار اجتماعی[۱]

  • پیامدهای فرار دختران از منزل، هاشمی، امین، فولادیان، فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال یازدهم شماره ۴۰
  • عوامل خانوادگی موثر بر فرار دختران از خانه ، فتحی، منصور ، فسلنامع علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال هفتم، شماره ۲۷
  • عوامل روانی-اجتماعی موثر در فرار دختران از خانه ، شهرام محمدخانی ، فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی سال ششم شماره ۲۵
  • دخترانی که فرار می کنند ، آبان ماه ۱۳۹۲ ،پایگاه تحلیلی خبری خانواده و زنان
  • مهرخانه
  • علل فرهنگی فرار از خانه ، محمد مهدی امیری، ۱۳۸۹ http://behzist.persianblog.ir/post/200/

 

 

 

 

 



Leave a reply

Your email address will not be published.

مشاوره حقوقی رایگان برای قربانیان خشونت خانگی

روزهای شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۶ عصر تا ۱۰ شب مشاوران خانه امن پاسخگوی شما هستند.

مشاوره حقوقی رایـــگان

شماره تماس: ۸۵۳۱۲۶۰۰-۰۲۱