صفحه اصلی  »  خشونت خانگی و اجتماع  »  آن چه از شما آموخته ...
خرداد
۱۶
۱۳۹۳
آن چه از شما آموخته ایم
خرداد ۱۶ ۱۳۹۳
خشونت خانگی و اجتماع
۱
, , , ,
image_pdfimage_print

Print

گزارشگر: فرشته

در این گزارش، مشاوران و وکلای خانه امن تجربه های خود را که در جریان مشاوره حقوقی یک سال گذشته به دست آورده اند با شما در میان می گذارند.

خوشحالیم که از بیش از یک سال پیش با موکلین در فضای مجازی “خانه امن” گفت و گو کرده ایم و با ایمیل و تلفن از حقوق قانونی آنها گفته ایم و نوشته ایم. وقت آن است تا پاره ای از نتیجه گیری ها را که حاصل این رابطه دو طرفه است، به خوانندگان سایت خانه امن گزارش دهیم. ما از ترس ها و دغدغه های قربانیان خشونت برای دادخواهی آگاه شده ایم. سپاسگزاریم که ما را در جریان خصوصی ترین مشکلات خود در ارتباط با خشونت خانگی، گذاشته اند و بر دانش اجتماعی ما افزوده اند. اینک تصویری از ترس ها و خشونت هائی که بیشتر رایج است، امکانات قانونی و کاستی های قانونی برای کنترل خشونت خانگی، چاره جوئی ها، ضرورت افزایش اطلاعات قانونی زنان برای مقابله با خشونت و مانند آن را پیش رو داریم. به آن نگاه کنید و اظهار نظر کنید و بر تجربه های ما بیافزائید.

۱ – ترس ها و دغدغه های زنان قربانی

  • زنان قربانی خشونت خانگی، از طرح شکایت می ترسند. چرا و علت چیست؟
  • از احتمال این که شوهر پس از طرح شکایت، طلاق شان بدهد می ترسند. می دانند که قانون حق طلاق را به صورت وسیعی در اختیار شوهر گذاشته است.
  • از فقر و بی پولی پس از طلاق می ترسند. به خصوص از عجز خود پیرامون تامین مسکن پس از طلاق با خبرند.
  • از برچسب “بیوگی” که زیان های اجتماعی در پی آن می آید و خشونت را به گونه دیگری بر آنها تحمیل می کند، می ترسند.
  • از داوری اطرافیان، دوستان و خویشاوندان و اهالی محل زندگی و محل کار می ترسند.
  • به پلیس و دستگاه قضائی ، اعتماد ندارند و باور نمی کنند که آنها به درستی از حقوق انسانی شان در زندگی خانوادگی حمایت کنند.
  • پول کافی برای استفاده از خدمات وکلای مدافع ندارند.
  • در مواردی حتی اگر بخواهند دادخواهی کنند، اجازه خروج از خانه را ندارند.
  • اغلب در صورت اقدام به طلاق برای رهائی از خشونت شوهر، از سوی خانواده خود سرزنش می شوند. گاهی خانواده خودشان آنها را مجبور به تحمل خشونت می کند و در مواردی آنها طرد می شوند و در صورت مطلقه شدن، امید به حمایت خانواده ندارند.
  • شوهر به موجب قانون می تواند اجازه برای حضانت فرزندان بالای ۷ سال را از دادگاه اخذ کند. مادران به شدت از این قانون غیر عادلانه که حقوق مادری را پایمال کرده است و محروم شدن از هم زیستی با فرزندان پس از طلاق که نتیجه آن است، به شدت می ترسند.
  • از این می ترسند که در دادگاه برای اثبات خشونت های کلامی و زبانی شوهر، تنها بمانند و شهود حاضر نشوند به نفع آنها ادای شهادت کنند.
  • گاهی برای قربانی خشونت خانگی، به خصوص در زنای با محارم، فضا چندان تنگ می شود که خودکشی را بر دادخواهی ترجیح می دهد. می ترسد او که خود قربانی است، زیر داوری بی رحمانه خویشاوندان و دوستان، متهم به جنون و هرزگی و دروغگوئی بشود. این قربانیان، اغلب درد را ناگفته می گذارند و آن قدر تن به خشونت جنسی می دهند و دندان به جگر می گذارند و سکوت می کنند که از شدت تنهائی به زندگی خود خاتمه می دهند یا دیوانه می شوند.
  • گرایش قربانی خشونت خانگی به رهائی گاهی چندان نیرومند می شود که به اجبار فرار از خانه را انتخاب می کند. در این صورت اگر شغل درآمدزا و تخصص و تحصیلات بالا نداشته باشد، آسیب های اجتماعی مانند اعتیاد و تن فروشی، تهدیدش می کند.
  • با وجود این همه خطرات پیش رو، شگفت انگیز نیست اگر زنان قربانی خشونت، به همان خواست سنتی از زنان که “باید در خانه شوهر بسوزند و بسازند” و ” با لباس سفید به خانه بخت رفته اند و با کفن از آن خارج بشوند” ، در کمال بیزاری تن می دهند.

۲ – ریشه های خشونت ورزی مردان در خانه

  • ریشه ها اغلب تربیتی است. آموزش مادران برای آن که فرزندان پسر خود را جور دیگری تربیت کنند تا خود را “جنس برتر” نپندارند، بسیار سودمند است و در دراز مدت جواب می دهد.
  • سکوت قربانی به هر دلیل، مرد خشونت ورز را جری می کند و به این اطمینان و یقین می رسد که خشونت ورزی نسبت به زنان خانه، حق طبیعی  اوست.
  • در مواردی خشونت مرد، ناشی از نرخ بالای بیکاری زنان است که به مرد اطمینان می دهد زن راه به جائی ندارد ، بی پناه است، در نتیجه خشونت را ادامه می دهد. در حال حاضر در صد بیکاری زنان تحصیلکرده و دانشگاه رفته در ایران، نسبت به مردان خیلی بالاتر است.
  • مردان به حمایت پلیس که برای کنترل خشونت خانگی تربیت نشده و حدودی از خشونت شوهر را طبیعی و حق او می داند، تکیه دارند و می دانند نگرش سنتی حاکم در مراکز پلیسی و قضائی، به قدری غالب است که می تواند در پناه آن خشونت را ادامه بدهد.
  • برخی از مردان خشونت ورز در زندگی خانگی، در توجیه رفتار خود، آن را به آموزه ها و دستورات دینی ربط می دهند.
  • بیکاری و اعتیاد مردان ایرانی که رو به افزایش است بر درجات خشونت ورزی آنان در خانه افزوده است که این ویژگی را در ریشه یابی نمی توان نادیده گرفت.

 ۳ – مشکلات خانه امن برای چاره جوئی

برقراری ارتباط

مشاوران خانه امن در فضای مجازی مشاوره می دهند و فقط زنانی به آنها مراجعه می کنند که دسترسی به کامپیوتر و اینترنت دارند. تجربه به دست آمده  نشان می دهد که زنان قربانی خشونت به ندرت می توانند به این تسهیلات که لازمه تماس با خانه امن است، دسترسی پیدا کنند. بنابراین یک خواست و امید این است که امکانات زنان ایرانی به خصوص زنان خانه دار برای ارتباط با فضای مجازی بیشتر بشود. در حال حاضر گاهی زنان خانه دار ایرانی با استفاده از غیبت شوهر، یک دوست یا همسایه ای را که لپ تاپ دارد به خانه دعوت می کنند و از او برای ارتباط با خانه امن کمک می گیرند. این موکلین گاهی پیش از پاسخ به پرسش های مشاور ناپدید می شوند. ممکن است شوهرشان مطلع شده و مجبور به قطع رابطه با صاحب لپ تاپ شده اند یا آن دوست و همسایه در اختیار نبوده است. به این ترتیب خط رابطه قطع می شود که باعث تاسف است.

<< تماس با مشاوران خانه امن >> 

تلفن: ۸۵۳۱۲۶۰۰-۰۲۱
 « روزهای سه شنبه و چهار شنبه »
از ساعت: ۱۷:۳۰ تا ۲۰:۳۰
ایمیل

http://www.khanehamn.org/hotline-online

در هر حال توصیه “خانه امن” به زنان خانه دار این است که با همسایه هائی که لپ تاپ دارند رابطه برقرار کنند و خط رابطه با خانه امن را به وسیله آنها تداوم ببخشند. به امید روزی که هر زن خانه دار ایرانی یک لپ تاپ کوچک داشته باشد و بتواند به کمک آن دردهای خود را با جهان در میان بگذارد.

مقاومت زنان قربانی خشونت

زنان قربانی خشونت هرچند با خانه امن تماس می گیرند و از مشاوره رایگان بهره مند می شوند، ولی در مواردی از اجرای مشاوره سر باز می زنند. آنها هنوز در برابر مراجعه به کلانتری و پلیس و دادگاه ، مقاوم هستند و این باور را دارند که زن عفیف و محترم هرگز نباید به کلانتری و دادگاه پا بگذارد. این درجه از مقاومت، باعث می شود تا از دادخواهی پرهیز کنند. با آن که مشاوران خانه امن به تدریج مشاهده می کنند که از این مقاومت کاسته می شود، ولی هنوز سایت خانه امن ضرورت دادخواهی را به صورت مقالات و یادداشت های گوناگون، گوشزد می کند و این امیدواری وجود دارد که زنان خشونت دیده ایرانی، به مجرد مواجه شدن با رفتار خشونت آمیز مردان خانواده، راهی مراجع پلیسی و قضائی بشوند. در تعلیمات دینی هم تاکید بر این است که انسان ها زیر بار ظلم نروند. اسناد و متون حقوق بشری هم دادخواهی خشونت دیده را از جمله حقوق انسانی قربانی می داند و نهادهای حقوق بشری در سراسر جهان عزم جزم کرده اند تا به قربانیان خشونت، راه های مبارزه قانونی با خشونت را بیاموزند.

وکلا و مشاوران خانه امن از این که بیشتر زنان قربانی که به آنها در فضای مجازی مراجعه می کنند، دارای تحصیلات بالای دانشگاهی و کارشناسی و کارشناسی ارشد هستند، و اغلب شاغل، به شدت شگفت زده می شوند. ریشه یابی این درجه از سکوت زنان تحصیل کرده و تحمل خشونت خانگی، با تحقیقات وسیع جامعه شناسی و روان شناسی میسر می شود. اگر در ایران با روش تحقیق میدانی، موضوع ریشه یابی و بررسی بشود و نتایج آن امکان انتشار پیدا کند، به خودی خود، در شیوه های زندگی این دسته از قربانیان خشونت که زنان توانمندی هستند اثر می گذارد.

نارسائی ها و کمبودهای قانونی

“خانه امن” که متعهد است با آموزش شیوه های قانونی برای کنترل خشونت خانگی، قربانیان این نوع از خشونت را یاری برساند، در جریان اجرای این تعهد،  با نارسائی ها و کمبودهای قانونی در کشور، مواجه شده که پیرامون آن پیاپی از طریق سایت خانه امن، هشدار می دهد ، اطلاع رسانی می کند و نهادهای قانونگذاری را با مشکلات زنان که ناشی از این نارسائی ها و کمبودهاست، آشنا می سازد. تاکید بر ضرورت تصویب قانون خاص برای کنترل خشونت خانگی، موضوعی است که در دستور کار خانه امن قرار دارد.

یک مثال:

یک مثال”حبس خانگی” زنان است. مشاوران خانه امن با شگفتی و ضمن تماس مستقیم و غیرمستقیم با زنانی که در حبس خانگی شوهر یا پدر یا برادر به سر می برند، متوجه این مشکل که پنهان است و به چشم نمی آید شده اند. گاهی یک دوست یا یک خواهر و یا حتی یک پدر از حبس خانگی دوست یا خواهر یا دختر خود با مشاوران خانه امن سخن گفته و از آنها راه حل خواسته است. کم نیستند مردان ایرانی که تصور می کنند شرع و قانون به آنها حق داده تا همسر یا خواهر یا دختر خود را در خانه زندانی کنند و به به آنها اجازه خروج از خانه و رفت و آمد در شهر و روستا و جهان را ندهند. این مسئله مهم اجتماعی، اغلب از نظرها پنهان می ماند، به اندازه ای که خویشاوندان و دوستان آن زن که زندانی است با “خانه امن” تماس می گیرند و مشاوره حقوقی می خواهند. این جاست که ضرورت قانونگذاری خاص در باره موضوع “حبس خانگی زنان خانه توسط مردان خانه”،  خود را به روشنی نشان می دهد و همکاران حقوقی خانه امن را بر می انگیزد تا پیرامون آن اطلاع رسانی کنند و نهادهای قانونگذاری کشور را متوجه ضرورت رفع این کمبود قانونی بنمایند. تاکید بر این است که نبود قانون خاص دست خویشاوندان و دوستان زن زندانی را برای آن که به دادگاه مراجعه کرده و گزارشگر این اقدام مجرمانه بشوند بسته است. درست است که این برخوردها از مصادیق “آدم ربائی” و سلب آزادی های فردی از دیگری است و قابل تعقیب است، ولی در باره سلب آزادی های فردی زن توسط مرد در خانواده، نیاز به تصویب قانون خاص به شدت احساس می شود. به کمک قانون باید با این تصور رایج و سنتی که بر پایه آن حبس زن توسط مرد خانه مشروعیت دارد، وارد چالش شد. خانه امن در سایت خود و پس از آشنا شدن با این فاجعه پنهان، به صورت فراگیر بحث را باز کرده است.

یک جمع بندی

چکیده ای از دستاوردهای ناشی از مشاوره حقوقی

قانونگذار در ایران به صورت جدی و تاثیر گذار از قربانیان خشونت خانگی حمایت نمی کند. برای مردان خانه که مرتکب خشونت می شوند، شیوه های قانونی “بازدارندگی” را تعریف و اجرائی نمی کند. به علاوه از تشدید مجازات مردان خشونت ورز در چهارچوب خانواده، امتناع دارد. حال آن که کشورهای با اکثریت مسلمان اغلب در زمینه قانونگذاری به این سمت و سو رفته اند و قانونگذاری کرده اند. خانه امن در سایت خود به بررسی تطبیقی قوانین ایران با قوانین برخی کشورهای با اکثریت مسلمان پرداخته تا ثابت کند توجه به امنیت زنان در زندگی خانگی و قانونگذاری پیرامون آن، نمی تواند با احکام اسلامی در تعارض باشد.

از طرفی موانع اجرائی جدی،  پیش روی زنان قربانی خشونت خانگی است. باورهای پنهان پلیس و قاضی و شهود، در مواردی هم که قانون تا حدودی از زنان قربانی حمایت می کند، مانع اجرای قانون می شود و به روایت موکلین خانه امن،  برخی از آنها طوری با این زنان مراجعه کننده برخورد می کنند، که زنان از پیگیری دادخواهی منصرف می شوند.

زنان از دادخواهی می ترسند. علاوه بر این که از طلاق و بیوگی و حرف مردم و قوانین ناظر بر حضانت و سرزنش خانواده هراس دارند، از این هم می ترسند که شوهر آنها را به علت دادخواهی مجازات کند و تجدید فراش کند. قوانین ایران که به مردان مجوز چندهمسری داده است یکی از علل سکوت و تسلیم زنان در برابر خشونت خانگی است.

مهمترین دستاورد

با وجود این مشکلات قانونی و اجرائی و سنتی، تجربه مشاوره در فضای مجازی خانه امن، پربار بوده است.  این تجربه حکایت از آن دارد که تسلیم و سکوت زنان خشونت دیده، همیشه ضامن دوام زناشوئی آنها نیست. معمولا مردان خشونت ورز همین که این زنان ساکت و ستمدیده پا به سن می گذارند و بچه ها را به مرحله ای از بلوغ جسمی و روانی می رسانند، به آنها پشت می کنند و اگر مال و منالی داشته باشند روی آنها زن می گیرند و حضور هوو در زندگی خانوادگی، بر مشقت زن که خیال می کرده در میانسالی و سالخوردگی زندگی آرام تری خواهد داشت، می افزاید. بسیار دیده شده که او را سر پیری طلاق داده و حداکثر حقوق مالی او را که در شرایط امروزی کفاف تامین هزینه مسکن و رفاه را نمی دهد، پرداخته است. خانه امن تا حدودی این واقعیت را با موکلین در میان گذاشته و جمع قابل توجهی از آنها سکوت را شکسته اند و موفق شده اند به یاری قضات عادل، رفتار مرد خانواده را تغییر دهند. به عبارت دیگر زن با انتخاب طرق قانونی یا تهدید شوهر به مقابله قانونی با او، به مقصود رسیده است، بی آن که طلاق اتفاق افتاده باشد.

بنابراین در این یک سال فعالیت ، کار بر مشاوران خانه امن آسان نبوده است. با این وصف با تکرار این واقعیت که سکوت زنان، ضامن دوام زندگی زناشوئی آنها نیست، و خوب است تا پیر نشده اند زبان به اعتراض بگشایند و از همین قوانین موجود، استفاده کنند، خانه امن موفق شده است، زنان بسیاری را به دادخواهی برانگیزد. در این حوزه خانه امن بسیار موفق بوده است.

چالش با پیش داوری های سنتی پلیس و قاضی، عرصه دیگری از تلاش مشاوران حقوقی خانه امن بوده که به صورت سلسله مقالات حقوقی و اجتماعی و فقهی، در سایت خانه امن منتشر شده است.

تاکید بر ضرورت ایجاد شبکه مبارزه با خشونت خانگی و تاسیس پناهگاه برای قربانیان به یاری دولت، موضوع مهم دیگری است که در سایت خانه امن انعکاس دارد. انتشار گزارشهائی از وجود این شبکه های کمکرسانی در دیگر کشورهای با اکثریت مسلمان، بی گمان به نگرانی های نهادهای قانونگذاری ایران که می ترسند با تجویز این گونه شبکه سازی، احکام اسلامی را نقض کنند، پایان می دهد.

کارنامه خانه امن در این یک سال چنان امید بخش است که مشاوران حقوقی و وکلای همکار با خانه امن با اختصاص یک شماره تلفن برای تماس قربانیان خشونت خانگی، به آنها از طریق تماس تلفنی در روزها و ساعات معین مشاوره می دهد.

ازهمه مهم تر در این کارنامه، موفقیت خانه امن در اعتماد سازی است. مراجعه روزافزون قربانیان به خانه امن و طرح مشکلات به صورت شفاف با مشاوران خانه امن، یک پیروزی است که بر پایه آن امید داریم کار را ادامه داده و بیشتر از شما بیاموزیم و بیشتر از دردهای شما بنویسیم و جامعه و دولت را با این دردها آشنا کنیم. به شرط آن که همکاری کنید و از بیان دردهای خود در فضای مجازی هراسی به دل راه ندهید. ما حافظ اسرار زندگی خصوصی و خانوادگی شما هستیم.

به امید ریشه کن شدن خشونت خانگی در ایران و جهان

« خانه امن »

 

 

 



  1. Azadeh said on خرداد ۲۰, ۱۳۹۳

    سه تا از مهمترین موانع در راه نجات زنان از خشونت خانگی اول نبود سازوکارهای حمایت قانونی است و دوم عدم استقلال مالی و سوم نبود حمایت اجتماعی. حمایت از زنان و کودکان قربانی خشونت هیچ منعی حتی منع ظاهری در اسلام ندارد. میتوان با ایجاد کمپین ها و ارتباط با مراجع تقلید این مسئله را نهادینه کرد. عدم استقلال مالی هم اگر مشکل سوم حل بشود تا حدود زیادی حل میشود. اگر خانواده ها از دختر خشونت دیده خود در هر سنی حمایت کنند وضع او خیلی تغییر خواهد کرد. متاسفانه این حمایت د ر اغلب موارد ارائه نمیشود. این یکی نیاز به آموزش و فرهنگ سازی دارد.

Leave a reply

Your email address will not be published.

x


اکتبر، ماهی برای پیشگیری و مبارزه با خشونت خانگی برای همه


«یک ماه برای مبارزه با خشونت خانگی»