صفحه اصلی  »  پرسش و پاسخ قانونی  »  قدرت اجرائی حکم الزا...
اردیبهشت
۳۱
قدرت اجرائی حکم الزام به تمکین علیه زن و امکانات اجرای احکام برای اجرای این حکم
پرسش و پاسخ قانونی
۳
,
image_pdfimage_print

 

پرسش:

مدتی است نسبت به هم زیستی و رابطه جنسی با شوهرم احساس بیزاری می کنم. خانه مشترک را ترک کرده ام و حاضر نیستم به آن برگردم.  شوهرم مرد بدی نیست، ولی نمی خواهد این احساس من را باور کند و به طلاق توافقی رضایت بدهد. راه افتاده است دنبال بازگرداندن من به خانه به ضرب دادگاه و قانون و پلیس. اخیرا حکمی به من ابلاغ شده مبنی بر “الزام به تمکین”. ابتدا اظهارنامه ای فرستاد و من را به بازگشت دعوت کرد و در پی آن این حکم صادر شده است. پیغام فرستاده که بزودی پلیس و مامورین اجرا می آیند، من را دستبند می زنند و می برند خانه او و تحویلش می دهند. دچار اضطراب شده ام و از ترس خودم را در خانه حبس کرده و مرتب از پنجره بیرون را نگاه می کنم تا اگر مامورین اجرا و پلیس مراجعه کنند، در را روی آنها باز نکنم.لطفا راهنمائی ام کنید.

پاسخ:

به موجب ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی، زن مکلف است از شوهر خود تمکین کند. به این معنا که برای تامین نیازهای جنسی او همواره در دسترس بوده و بدون عذر موجه، از این تکلیف امتناع نکند. هرگاه از این تکلیف بدون عذر شرعی و موجه، امتناع کند، تنها مجازاتی که شامل حالش می شود این است که دادگاه او را “ناشزه” اعلام می کند. در این صورت از تاریخی که در حکم دادگاه، زن، ناشزه اعلام شده، حقی بر دریافت نفقه نخواهد داشت و شوهر تکلیفی بر پرداخت نفقه ندارد. در قوانین ایران مجازات دیگری برای زن ناشزه تعیین نشده است. البته در مواردی هم که شوهر اقدام به طلاق زن ناشزه می کند، به لحاظ تخلف زن از تکلیف به تمکین،  حق او بر دریافت اجرت المثل، منتفی شده و نمی تواند آن را مطالبه کند.

پرسش:

تکلیف مهریه چه می شود؟ شنیده ام که به زن ناشزه مهریه هم تعلق نمی گیرد.

پاسخ:

این طور نیست. حق زن بر مهریه ربطی به نشوز او ندارد. زن ناشزه می تواند آن را مطالبه کند.

پرسش:

شوهرم پیغام داده که مهریه هم به من تعلق نمی گیرد و بهتر است آن را بذل کنم تا مامور اجرا و پلیس را سروقتم نفرستد.

پاسخ:

مهریه به شما تعلق می گیرد و موکول به تمکین نیست. از طرف دیگر صدور حکم دادگاه بر “الزام زن به تمکین” فاقد مبانی صحیح قانونی است. زیرا دلیل طرح هر دعوی در محاکم دادگستری این است که وقتی حکمی صادر و قطعی می شود، دایره اجرا بتواند آن را اجرا کند. بنابراین حکم الزام به تمکین علیه زن، اساسا” قابلیت اجرائی ندارد و پلیس و مامور اجرا حق ندارند زنی را که تمکین نمی کند، دست بسته تحویل شوهر داده و موجبات هم بستری او با شوهر را فراهم کنند. این احکام که مبنای قانونی آن متزلزل و مخدوش است، قابل اجرا نیست.

پرسش:

پس چرا در آن نوشته ظرف مدت ده روز از تاریخ ابلاغ به خانه شوهر باز گردید؟

پاسخ:

صدور این احکام از جمله غلط های رایج قضائی است. نه وجهه شرعی دارد، نه قانونی.  به آن بها ندهید. مخفی هم نشوید. پلیس و مامور اجرا نمی توانند شما را مثل یک کالای ربوده شده ببرند و به دست مالک آن که شوهر است بسپارند و رسید بگیرند. شما یک انسان هستید. روزی اراده کرده اید با مردی ازدواج کنید و روزی اراده کرده اید از او جدا بشوید. کسی نمی تواند شما را وادار به بازگشت کند.

پرسش:

آیا مامور اجرا مراجعه می کند؟

پاسخ:

ممکن است مراجعه کند و شما می توانید حکم الزام به تمکین و احیانا اجرائیه منضم به آن را پیش روی مامور پاره کنید و در را ببندید. فقط از تاریخ مندرج در حکم حقی بر مطالبه نفقه نخواهید داشت.

پرسش:

نفقه بچه را هم نمی دهد.

پاسخ:

نشوز مادر ربطی به نفقه فرزند ندارد. نفقه فرزند به عهده پدر است. البته همه این موارد را باید دادگاه مورد رسیدگی قرار بدهد. مگر در مواردی که زن و شوهر مثل دو انسان متمدن با هم بنشینند و به صورت صلح آمیز توافق نامه ای پیرامون همه موارد اختلاف با هدف رفع مرافعات تنظیم کرده و امضا کنند و هر دو با هم به دادگاه خانواده مراجعه  کرده و از دادگاه بخواهند به استناد توافق نامه به خواسته آنها برای طلاق رسیدگی کند.

همان گونه که مراسم ازدواج را پلیس و مامورین اجرا بر زن و مرد تحمیل نمی کنند، آنها در الزام زن به تمکین از شوهر هم نمی توانند نقش ایفا کنند. دادگاه های خانواده در ایران می توانند “ناشزه شدن” زن را با صدور و ابلاغ “حکم اعلامی” به او خاطر نشان کنند، ولی اقدام شان در خصوص صدور غیر قابل اجرای “حکم الزام به تمکین” بی وجه است.



  1. رای دادگاه در إلزام به تمکین فقط جنبه إعلامی دارد و منجر به صدور اجراییه به هیچ وجه نمی شود. اما این بمنزله بی اعتباری و بی اثری این رای نیست! حق عدم پرداخت نفقه و درخواست مجوز ازدواج مجدد برای مرد و پذیرش بلا درنگ دادگاه از جمله نتایج ان است!

  2. حسین رئیسی said on اردیبهشت ۳۱, ۱۳۹۳

    با احترام حکم الزام به تمکین که در شرایط عدم تمکین زن علیه او ممکن است صادر شود، نمی تواند علط قضایی باشد! چون این نوع احکام آثار قضایی و حقوقی علیه زن دارند. اگر چه اجراییه در این موارد اساسا صادر نمی شود تا اقدام به اجرای آن شود، بلکه این آراء جنبه اعلامی دارد نه اجرایی، و صرف اعلام آن حقوقی از زن را تحت الشعاع قرار میدهد، از جمله حق دریافت نفقه، امکان صدور مجوز ازدواج مجدد برای مرد و تقسیط مهریه است!

    • Profile Photo

      پاسخ نویسنده پرسش و پاسخ:
      بنده شخصا” در دوران وکالت با پرونده هایی سر و کار داشته ام که شوهر در آن پرونده ها توانسته بود موجبات صدور اجرائیه را هم فراهم کند که البته اقدام بلااجرایی بود . از طرفی در متن پرسش و پاسخ همه آن آثاری را که شما به آن توجه داده اید ذکر کرده ام . در هر حال از نظرات اعلامی شما متشکرم

Leave a reply

Your email address will not be published.

مشاوره حقوقی رایگان برای قربانیان خشونت خانگی

روزهای شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۶ عصر تا ۱۰ شب مشاوران خانه امن پاسخگوی شما هستند.

مشاوره حقوقی رایـــگان

شماره تماس: ۸۵۳۱۲۶۰۰-۰۲۱