صفحه اصلی  »  خشونت خانگی و حقوق  »  طلاق توافقی، خشونت م...
آبان
۲۶
طلاق توافقی، خشونت مرد و قانون به زن
خشونت خانگی و حقوق
۰
, , , , , ,
image_pdfimage_print

رویا تاجی– روزنامه نگار

روزانه ۵۰۰ زوج برای جدایی توافق می کنند. این ها آماری است که احمد طهماسبی “استاد دانشگاه” و “مشاور خانواده” به خبرگزاری فارس داده است .(۱)

یعنی درهرسه دقیقه و ۴۵ ثانیه، دو نفربا توافق طلاق می گیرند در حالی که در قانون، چیزی به نام طلاق توافقی وجود ندارد.

درواقع طلاق توافقی محصول ابتکارزنانی است که در برخورد با نواقص قانون مردسالار آن را به وجود آورده‌اند.

علی فتحی وکیل پایه یک دادگستری در وبلاگش در این باره می نویسد:

نه در قانون مدنی و نه در سایر قوانین هیچ نشانی از مفهوم طلاق توافقی وجود ندارد، با این وجود آمار نشان می‌دهد چیزی بیش از۳۰  تا ۴۰ درصد طلاق‌ها توافقی است.

او می نویسد: دلیل این امر را می‌توان از سویی در تمایل زوجین بر دوری از دعوا، جنجال، برخوردها، عکس‏‌العمل‌های نامعقول و اتلاف وقت بیشتر در دادگاه‌ها دانست و از سوی دیگر به نظر می‌رسد زنانی است که با نواقص قانونی ایران و مشکلات فراوان در راه طرح خواسته طلاق مواجه شده‌اند دست به ابتکاری زده‌اند که طلاق توافقی محصول آن است.

فتحی معتقد است که در این شیوه جدید طلاق، در خصوص حقوق مالی زن مانند مهریه، جهیزیه و… مسئله حضانت و ملاقات فرزندان با توافق و تفاهم طرفین تصمیم‌گیری می‌شود و این توافق درحکم دادگاه ثبت می‌شود و ضمانت اجرای قانونی پیدا می‌کند.

این وکیل پایه یک دادگستری در خصوص مبنای قانونی این نوع طلاق می گوید: از آنجا که در طلاق توافقی خواهان می‌تواند زوج یا زوجه باشد، باید میان دو حالت تفاوت قائل شد: در صورتی که خواهان طلاق زوج باشد مبنای قانونی آن را می‌توان ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی دانست که بیان می‌کند “مرد می‌تواند هر وقت که بخواهد زن خود را طلاق دهد”. و اگر خواهان زوجه باشد قضات دادگاه‌ها طلاق توافقی را به لحاظ قانونی با ماده ۱۱۴۶ که مبین طلاق خلعی است تطبیق می‌دهند: “طلاق خلع آن است که زن به واسطه کراهتی که از شوهر خود دارد در مقابل مالی که به شوهر می‌دهد، طلاق بگیرد اعم از این که مال مزبور عین مهر یا معادل آن و یا بیشتر و یا کمتر از مهر باشد”.

فتحی در وبلاگش در مورد فرایند حقوقی که در خصوص طلاق توافقی باید طی شود می نویسد: طلاق توافقی مانند هر دعوای حقوقی دیگری با تنظیم و تسلیم دادخواست در مرجع قضایی صالح (دادگاه خانواده) آغاز می‌شود.

 مدارکی که زوجین در این خصوص نیاز دارند فتوکپی برابر با اصل از سند ازدواج و شناسنامه زوجین است که باید ضمیمه دادخواست شود. در شرح خواسته زوجین باید توفقات خود را در تمام موارد اعم از مهریه، نفقه، جهیزیه، حضانت فرزندان و غیره ذکر کنند. چنانچه درجلسه رسیدگی دادگاه، زوجین متفقاً درخواست طلاق خُلع را بنمایند و زوج حاضر باشد برای اجرای صیغه طلاق به زوجه وکالت بلاعزل بدهد، دادگاه نیز در متن حکم گواهی عدم امکان سازش، ضمن عقد خارج لازم از سوی زوج به زوجه وکالت بلاعزل می‏دهد که برای اجرای صیغه طلاق به یکی از دفاتر طلاق مراجعه و خود را به طلاق خلعی مطلقه نماید. و این امر مانع از پشیمانی زوج خواهد بود و در غیر این صورت طرفین در هنگام اجرای صیغه طلاق باید هر دو در دفتر ازدواج و طلاق حضور داشته باشند.

 این وکیل پایه یک دادگستری می نوسید: اما نکته‌ای که باید مورد توجه قرار گیرد آن است که درصورتی که زوجه بخواهد طلاق از نوع خلعی باشد باید با توافقی که با زوج کرده مبلغی ولو اندک مثلاً پنج هزار تومان به شوهر بدهد. در نهایت دادگاه طبق آیین‏نامه اجرایی تبصره یک ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق، هر یک از طرفین را مکلف می‏کند که ظرف ۲۰ روز یک داور را از میان اقارب خود معرفی کنند. البته در صورت موافقت ریاست دادگاه هر دوی آنها می‏توانند یک شخص را به عنوان داور انتخاب کنند و در صورت امتناع یا عدم توانایی هر یک از زوجین نسبت به معرفی داور، دادگاه رأسا از بین افراد دیگر که واجد شرایط مربوطه باشند، داور را تعیین خواهد کرد.

 داوران باید زن و شوهر را دعوت و حداقل در دو جلسه با مذاکره و نصیحت آنها را به رفع اختلاف و سازش و ادامه زندگی مشترک تشویق کنند و در مدتی که دادگاه تعیین کرده، نظر خود را نسبت به امکان یا عدم امکان سازش به دادگاه تسلیم کنند. سپس دادگاه با توجه به نظر داوران و صحبت‌هایی که خود با زوجین داشته، صورت‏جلسات تنظیمی و دیگر شواهد، قرائن و امارات تصمیم به صدور حکم طلاق می گیرد.

او می گوید: حکم مربوط به درخواست طلاق توافقی معمولاً سریعتر صادر می‏شود. و از آنجا که محاکم با الهام از ماده ۲۱ قانون حمایت خانواده، مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش را سه ماه از تاریخ صدور حکم، تعیین می‏نمایند. و اگر زوجین در مدت این ۳ ماه برای اجرای حکم طلاق اقدام ننماید مهلت اجرای رای منقضی می‌شود. نکاتی که در خصوص طلاق توافقی اگر هر یک از زوجین در طلاق توافقی حق حضانت فرزندان را به دیگری واگذار کند، بعدها می‌‏تواند از این امر عدول کند زیرا حضانت، هم حق و هم تکلیف والدین است. و در صورت پشیمانی حتی بعد از طلاق می‌توانند مجدداً به دادگاه مراجعه نموده و طی دادخواستی حضانت فرزندان را درخواست کنند.

 به نظر این وکیل دادگستری در مجموع به نظر می‌رسد که طلاق توافقی با توجه نواقص قانونی و اجرایی سیستم قضایی در حال حاضر بهترین گزینه و راه حل برای زوجینی است که قصد جدایی و خاتمه دادن به رابطه زوجیت را دارند.

اما مریم قربانی روانشناس می گوید: در طلاق توافقی از آنجا که زنان هیچ حربه‌ای برای راضی کردن همسر خود برای جدایی ندارند و مطابق با ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی حق طلاق با مرد است و مرد هر وقت که بخواهد می‌تواند زن خود را طلاق دهد، معمولا همه حقوق مالی خود را می‌بخشند تا همسرشان را برای جدایی راضی کنند.

او می گوید: زمانی که زنی تصمیم می گیرد مهریه، شیر بها، جهیریه و گاهی حتی بچه خود را ببخشد و برود؛ یعنی تحت خشونت شدید روحی و روانی بوده و حاضر است در قبال همه داشته هایش به یک چیز دست بیابد “آزادی”.

این روانشناس می گوید: قوانین حقوقی ایران نه تنها به حقوق زن توجهی ندارند بلکه در بسیاری از موارد خود ناقص حقوق زنان است .

او با اشاره به بار روانی طلاق های توافقی می گوید: گر چه جلوگیری از رجوع مکرر زوجین به دادگاه، کوتاه بودن زمان صدور گواهی عدم امکان سازش، درگیری کمتر، کاهش تنش بین خانواده های زوجین و کاهش استرس فرزندان از مزایای این نوع طلاق است. اما زنان در این طلاق ها آسیب های جدی روانی می بینند و همواره از خود یک سوال دارند.”سهم من از آن همه زندگی و سال هایی که صرف کردم چه بود؟”

آنها با این سوال خود را بازنده طلاق می بینند.

این روانشناس با اشاره به موارد زیادی از این نوع که به او مراجعه می کنند گفت: در مواردی زنان با قرار گرفتن در پروسه طلاق توافقی با مشکلات جدی تری مواجه شده اند، مثلا زمانی که قرار به تقسیم دارایی ها می رسد چهره جدیدی از همسر خود می بینند که آنها را شوک زده می کند “آنها همیشه سوال می کنند. واقعا” من در این سال ها با چنین مردی هم بستر و هم خانه بوده ام؟

این روانشناس با اشاره به این که بیش از ۸۰ درصد متقاضیان طلاق توافقی زنان هستند گفت:این طلاق خشونت قانون است بر حق زن، که به او می آموزد همین که هست می خواهی بمان نمی خواهی بگذار و بگذر. زن در این طلاق هم سرمایه زندگیش را می دهد، هم داشته و نداشته اش را و دوباره از صفر شروع می کند.

منابع:

۱- http://www.farsnews.com/printable.php?nn=13921201000651

۲- http://alifathilawyer.persianblog.ir/post/943



Leave a reply

Your email address will not be published.

مشاوره حقوقی رایگان برای قربانیان خشونت خانگی

روزهای شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۶ عصر تا ۱۰ شب مشاوران خانه امن پاسخگوی شما هستند.

مشاوره حقوقی رایـــگان

شماره تماس: ۸۵۳۱۲۶۰۰-۰۲۱