صفحه اصلی  »  خشونت خانگی و اجتماع  »  مادر مُرد، از بس که ...
بهمن
۷
مادر مُرد، از بس که جان نداشت
خشونت خانگی و اجتماع
۰
, ,
image_pdfimage_print

327537_958

 عکس: خبرگزاری فارس

رویا تاجی – روزنامه نگار

کار هر روزشان شده بود، حتی روزهای تعطیل، می رفتند به ساختمان ۱۱۷ خیابان جمهوری،کارگاه “کوچ”، می نشستند پشت چرخ های خیاطی و درز به درز لباس می دوختند، اما آن روز برای آنها فرق داشت.

ناگهان آتش به جان کارگاه افتاد، آنها ترسیده بودند، آنها وحشت سقوط را به عذاب جان دادن در شعله های آتش ترجیح دادند و اینبار خودشان را به دست تقدیرسپردند و در کسری از ثانیه به آسفالت خیابان جمهوری دوخته شدند.

“نسرین فروتنی”۴۴‌ساله و “آذر حق‌نظری” ۶۰ ‌ساله، هر دو کارگر، هر دو مادر و هر دو سرپرست خانواده.

 قصه تلخ زنان سرپرست خانوار

“نسرین” و “آذر” هر دو سرپرست خانواده بودند، آنها از ترس سوختن، تن به پریدن دادند. روزنامه ها نوشتند، نسرین مادریک دختر ۲۱ ساله بود، دختری که از اختلال ذهنی رنج می برد و در یکی از مراکز بهزیستی نگهداری می شود.

دختر او هنوز نمی داند مادرش مرده است. نسرین از ۸ سال پیش در پی جدایی از همسرش در این واحد تولیدی کار می کرد و سرپرست یک خانواده بود.

آذر ۶۰ ساله قربانی دیگر که فیلم صحنه سقوطش در شبکه های اجتماعی جنجال برانگیز شد دو فرزند دارد، یکی در آلمان دیگری در ایران از ده سال پیش با جدا شدن از همسرش ، نقش سرپرستی خانواده را عهده دار شد.

آنها دو کارگر، سرپرست خانوار، مادر بودند. کاربری در فیسبوک نوشته بود، “دردناک تر از اون چیزی که تصور میشه … دیروز که عکس های آتش سوزی و فیلم سقوط آنها رو دیدم همسرم در کنارم بود و به بچه ها عصرانه می داد. با دیدن این عکس اولین چیزی که از ذهنم گذشت این بود که این زن باید اون روز تعطیل رو کنار خانواده اش می بود … در کنار همسرش و فرزندانش … نه آنکه در روز تعطیل سر کار باشد و آنگاه … دنیایی حرف دارد … این سقوط”.

زنان بیش از هر قشر دیگری فقر را تجربه می‌کنند

طبقه پنجم ساختمان ۱۱۷، کارگاه ” کوچ ” ۷ کارگر داشت، ۴ زن و ۳‌ مرد. از آن ۴ زن کارگر، دو نفر جانشان را بر سر کارشان گذاشتند، و ۲ نفر زنده ماندند. “مینا اسدی‌نژاد” یکی از کسانی است که زنده است.

زن ۴۲ ساله‌ای که ۲ بچه دارد. او هم سرپرست خانواده است و بعد از یک ‌سال کار در کارگاه پوشاک، با پلمب شدن آن، بیکار شد.

او بیشتر روز‌های هفته، به‌ طور شبانه روزی در آن کارگاه کار می‌کرد. دستمزد او برای یک شبانه‌ روز کامل، ۶۰ هزار تومان و برای یک روز، ۳۵‌ هزار تومان بوده است. ولی حالا همان را هم ندارد.

او تنها نیست، ۲٫۵ میلیون خانواده در ایران زندگی می کنند که زنان باید چرخ زندگی شان را بچرخانند. (نتایج سرشماری سال ۹۰).اما ۸۲ درصد آنها بیکارند و تنها ۱۸ درصد از آنها مشغول کار.

آنها به سختی شغل پیدا می کنند، بیشترشان هیچ وقت بیمه نمی شوند، درآمدشان از همکاران مرد کمتر است و بیش از مرد ها انواع بیماری های روحی و جسمی را تجربه می کنند .

رئیس سازمان آمار ایران می گوید: زنان سرپرست خانوار در استان سیستان و بلوچستان  با سالی سه میلیون و ۳۰۰ هزار تومان در سال کمترین درآمد را دارند.

درآمدی که برای گرداندن یک خانواده با چندین فرزند در طول سال فاجعه است. همچنین به گفته عادل آذر: زنان سرپرست خانوار در تهران بالاترین درآمد سالانه را دارند، در آمدی معادل ۱۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان.

آذر می گوید: به طور متوسط درآمد زنان سرپرست خانوار در سال، ۹ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان است.

بیش از ۵۰ درصد زنان سرپرست خانوار در دهک های یک، دو و سه قرار دارند که این آمار بسیار نگران کننده است؛ چراکه ۸۱ زنان سرپرست خانوار دهک اول بی سواد بوده و جمعیت خانواده آنها بالا و میزان درآمد پایین است.

“شهیندخت مولاوردی”، معاون رییس دولت یازدهم در امور زنان و خانواده می گوید:”زنان بیش از هر قشر دیگری فقر را تجربه می‌کنند”.

او می گوید: زنان سرپرست خانوار به علت بر دوش کشیدن مسوولیت‌های متعدد، با خطر ابتلا به بیماری‌های جسمی نیز روبه‌رو هستند و سلامت روانی و اجتماعی آن‌ها تهدید می‌شود”.

زنانی گم شده در آمار

شش سال پیش شوهرش از روی داربست افتاد و یک تکه گوشت و استخوان شد کنار خانه ، حالا فقط نفس می کشد و در کمای کامل است و “لیلا” برای دو قلوهایش هم “پدر” شده هم “مادر”. شوهرش بیمه نداشت خودش هم این روزها در یک کارگاه شیرینی پزی کار می کند بدون بیمه.

از نگاه قانون و تعریف های نا نوشته در جامعه و در خانواده‌های ایرانی، معمولاً مرد “پدر” سرپرست خانواده است. مگر تحت شرایطی خاص که این مسئولیت، بر دوش زن “مادر” گذاشته می شود.

از نگاه  قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، زنانی که بدون حضور منظم یا حمایت یک مرد بزرگسال، سرپرستی خانواده و مسئولیت اداره اقتصادی، اجتماعی و تربیتی خانواده و تصمیم ‌گیری‌های بزرگ و حیاتی را برعهده می ‌گیرد، سرپرست خانواده است.

“لیلا” یکی از آن زنان است، زنی که قانون ایران سرپرست بودن او را قبول دارد.

زنان سرپرست خانوار سه دسته اند:

  • خانوارهائی که در آن مرد به طور دائم حضور ندارد؛ شامل زنان بیوه، مطلقه و دختران بزرگ سال ازدواج نکرده .
  • خانواده هایی که در آن مرد به طور موقت حضور ندارد؛ شامل مهاجرت، مفقودالاثر شدن ، زندانی، سربازی، متواری بودن و …
  •  خانوارهائی که در آن مرد حضور دارد ولی به دلایلی نقش مدیریتی و اقتصادی خانواده برعهده زن قرارگرفته است، مثل بیماری و ازکارافتادگی ، اعتیاد ،کهنسالی ، مهجوریت و … .

حالا هر سال بر تعدادشان اضافه می شود. تا جایی که عادل آذر رئیس سازمان آمار ایران گفته: پیش‌بینی می‌شود در سرشماری سال ۹۵ تعداد زنان سرپرست خانوار به حدود ۱۵ درصد افزایش پیدا کند.

طلاق، فوت همسر و ازدواج نکردن دختران دلایلی است که بر آمار آنها اضافه می کند.

زنان دست به گریبان مشکلات

با صدایی که به بغض گره خورده بود گفت: “راز دلم را بالشتم می داند که چه شب هایی با اشک های من خیس شد، تا صدای گریه ام را، اشک چشمم را بچه هایم نشنوند و نبینند”.

این را فرزانه گفت: زنی که شوهرش به جرم قاچاق به حبس ابد محکوم شده، می گوید نه تنها اجاره خانه و خرج بچه ها جانش را گرفته که خرجی مادر شوهرش هم بر دوش او است.

سرش را تکان می دهد و می گوید:” صبح تا شب من بدو پول بدو، ما به هم نمی رسیم “.

فشارهای اقتصادی، زنان سرپرست خانوار را تهدید می کند،  تامین مسکن، تامین مایحتاج روزانه و نیازهای فرزندان همگی دست به دست هم می دهند تا با درآمد کم آنها، موجب شود فقر نسبی زنان نسبت به مردان سرپرست خانوار  بیشتر باشد.

بسیاری از زنان سرپرست خانوار، در زندگی قبلی خود خانه ‌دار بودند، آنها به امید این که با رخت سپید رفته اند و با لباس سپید از آن خانه می آیند هیچ‌گاه به دنبال معاش و پول در آوردن نبودند.

برای همین، وقتی سرپرست خانه می شوند و نقش نان آوری را بر عهده می گیرند،نمی توانند در بازار اقتصادی نقش سازنده ای را داشته باشند. یا شغل مناسبی انتخاب کنند، بنابراین به دنبال مشاغل نیمه ‌تخصصی و کم ارزش هستند و نسبت به مردان دستمزد کمتری دریافت می‌کنند، در نتیجه زندگی همراه با فقر دارند.

فقر و درآمد پایین زنان سرپرست خانوار را مجبور به  اجاره مسکن نا مناسب در محیط های نامناسب می کند.

بیشتر این زنان به غیر از مشکلات اقتصادی از اضطراب، افسردگی، انزوا، از مشکلات جسمی رنج می برند،احساس بی کسی و تنهایی دارند، و همواره از نداشتن حامی نگرانند.

“آنها متولی ندارند” این را توران ولی مراد، دبیر ائتلاف اسلامی زنان می گوید.

او می گوید: همانگونه که متولی برای سلامت خانواده نداریم، متولی برای رسیدگی به امور زنان سرپرست خانوار هم نداریم.

بنا به پژوهش های معاونت پژوهشى دانشگاه علوم بهزیستى، در حال حاضر نزدیک به ۷۰ درصد از خانواده‏هاى زن‏ سرپرست به دلایل روشن، نیازمند کمک مالى هستند؛ ۳۰ درصد آن‌ها به خدمات درمانى و مشاوره‏اى نیاز دارند، بیش از ۵۸ درصد از این زنان احساس ضعف و ناتوانى دارند و ۶۰ درصد احساس غمگینى و تنهایى  می‌کنند.(۲)

زنان سرپرست خانواده پشتوانه ندارند، نه کسی که دغدغه مالیش را حل کند، نه کسی که بغض های گلویش را کم کند.

منابع: http://goo.gl/gnCzdF

http://iranwire.com/fa/projects/4262

http://goo.gl/XWOLkq



Leave a reply

Your email address will not be published.

مشاوره حقوقی رایگان برای قربانیان خشونت خانگی

روزهای شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۶ عصر تا ۱۰ شب مشاوران خانه امن پاسخگوی شما هستند.

مشاوره حقوقی رایـــگان

شماره تماس: ۸۵۳۱۲۶۰۰-۰۲۱