صفحه اصلی  »  خشونت خانگی و اجتماع  »  اختلال استرس پس از ح...
بهمن
۳
اختلال استرس پس از حادثه ناشی از جنگ و خشونت خانگی
خشونت خانگی و اجتماع
۰
, ,
image_pdfimage_print

4522309210_a703f7ed0b_o

عکس:  Truthout.org

مژگان میر اشرافی- مددکار اجتماعی

در هنگام حوادث سخت و وحشت آوری که زندگی را تهدید می کند یا باعث تکان روحی می شود، بیشتر آدم ها دچارپریشانی می شوند. اما به واسطه شدت حادثه و طول مدت استمرار آن، انگار تصویرهای دهشتناک حادثه، در دل بسیاری از آدم ها خانه می کنند. در بسیاری از آدم ها واکنش های روانی و احساسی  بعد از حادثه و استرس، سال ها ادامه پیدا می کند. دراین اشخاص خاطرات بد ورنج آوری، گاه و بیگاه به ذهن هجوم می آورد، کابوس خواب شبانه را از آنها می گیرد وممکن است برای سال های طولانی زندگی روزمره آنها را مختل کند وحتی اطرافیانشان را نیز، تحت تاثیرقرار دهد. این واکنش ها را در علم روانپزشکی اختلال استرس پس از حادثه (PTSD) نامیده اند.

اما برای بسیاری از ایرانیان این حوادث تنها ناشی از تصادفات و یا بلایای طبیعی نیست. معادلات زندگی بسیاری با تجاربی آسیب زا از نوع جنگ و بمباران در هم آمیخته شده است که منجر به واکنش های روانشناختی گردیده و حتی در بسیاری ازموارد خانه آنان را برای زندگی نا امن و به مکانی پرازخشونت تبدیل کرده است. در مناقشات مسلحانه، اتفاقاتی نظیرتوپ و خمپاره، بمباران ، اشغال مناطق، قطع عضو و کشته شدن افراد؛ کودکان و بزرگ سالان را در معرض تجارب آسیب زا قرار می دهد.چنین تجربه هایی ، باورهای مردم درباره مصونیت شخصی خود، ثبات و قابلیت پیش بینی زندگی شان و حسن نیت اطرافیان را درهم می ریزد. این فجایع با تاثرات شدیدی همراه است که برای همیشه درحافظه حک می شود اما برای همه انسان ها یکسان نیست. نتایج بسیاری از تحقیقات نشان می دهد، وقتی که یک عضوخانواده دچاربیماری یا “تروما” می شود، کل اعضای خانواده از علایم آن رنج می برند. پژوهش های جدید نیز بیانگر این موضوع است که عوارض روانی جنگ گاهی اوقات حتی تا۴۰ سال پس از جنگ نیز ادامه پیدا می کند. اما این وقایع تنها به یک اختلال یا بیماری روانی ختم نمی شود بلکه، مشکلات دیگری را نیز مانند خشونت خانگی به دنبال خود می آورد. چنانچه سربازان و رزمندگان سابق که به اختلال پس از حادثه ناشی از جنگ مبتلا شده اند ممکن است دربسیاری از موارد ناخواسته دست به خشونت برعلیه زن وفرزندان خود در خانه بزنند.

کسانی که دارای اختلال استرس پس ازضربه  هستند، همچنان با وجود آنکه سال ها از جنگ  می گذرد، از لحاظ ایجاد روابط اجتماعی، روابط دوستانه و صمیمی، بیان احساسات، اعتماد به دیگران، پرخاشگری و مشکلات زناشویی تفاوت معناداری با مردم عادی دارند. همچنین کارشناسان براین باورند که رزمنده هایی که دارای این اختلال هستند، علاوه بر مشکلات عمیق و بین فردی، مشکلات زیادی در زمینه روابط صمیمی جنسی، انسجام خانواده، بیان عواطف، پرخاشگری و خصومت دارند. پژوهش انجام شده در مورد جنگ ایران و عراق نیز نشان دهنده مشکلات فراوان این بیماران می باشد. به عنوان مثال کارشناسان دریکی از این پژوهش ها به این نتیجه رسیدند که این بیماران سال ها پس از جنگ دچارعارضه بوده و عوارض و علایم بیماری را نشان می دهند. بیشترین علایم افسردگی، اضطراب و پرخاشگری بوده است. نتایج پژوهشی که به تازگی در این زمینه انجام شده نمایانگر آن است که اختلال استرس پس از ضربه ناشی از جنگ در افزایش اختلال روانی همسران رزمنده ها موثربوده و همچنین باعث ایجاد خشونت خانگی شده است. همسران بیماران مبتلا به اختلال استرس پس از حادثه ناشی از جنگ، نسبت به همسران رزمندگان فاقد بیماری روانی و همسران گروه نرمال این پژوهش، از نظر وضعیت کلی سلامت روانی ( اضطراب، افسردگی، اختلال در عملکرد اجتماعی و علایم جسمی) از اختلاف معنی داری برخوردار بودند.

“به زن گفته اند شوهرش موجی شده، همسرش در جنگ میان ایران و عراق رزمنده بود. با اینکه سال های زیادی از جنگ می گذرد، او همچنان از مشکلات روحی و روانی ناشی از جنگ درعذاب است. گاهی از شدت عصبانیت زمین و زمان را به باد ناسزا می گیرد. گاهی دستانش را بروی گوش هایش می گذارد و نعره های وحشتناک می کشد. در طول زندگی مشترکشان بارها وبارها زن و کودکانش را مورد ضرب و شتم قرارداده ؛ زن می گوید شوهرش زمان های طولانی ساکت است و با کسی صحبت نمی کند، خیلی زود از هر چیز کوچکی عصبانی می شود وبهانه گیری می کند و حتی زندگی جنسی آنان سال هاست که متوقف شده است. زن خسته شده و می گوید که او هرروز بدتر از دیروز می شود ودیگر نمی تواند توهین ها و خشونت او را تحمل کند. حالا که دیگر بچه ها بزرگ شده اند و مستقل هستند، تصمیم گرفته از شوهرش جدا شود.”

یافته های جنبی تحقیقات در زمینه اختلالات روانی در میان رزمندگان ایران نشان می دهد که، بسیاری از رزمندگانی که مبتلا به اختلال استرس پس از حادثه  ناشی از جنگ هستند، در خانه خشونت ورزی می کنند. چنانچه درصد بالایی از آنان طلاق یا ازدواج مجدد داشته اند و نزدیک به ۴۰ درصد از یک جامعه آماری نمونه، توقف کامل توانایی جنسی را گزارش کرده اند. همچنین بسیاری از همسران آنان اظهار داشته اند براثر بیماری شوهرانشان و فشارهای روانی و روحی ناشی از آن بخصوص خشونت اعمال شده توسط شوهر، افسرده، و داروی اعصاب و روان مصرف می کنند.

در موردی دیگر، “پسرنوجوانی با خط تلفنی اورژانس اجتماعی تماس می گیرد. می گوید پدرش او را با کمربند کتک می زند. مادرش ازپدر به دلیل خشونت فیزیکی شدید جدا شده است، پسر می گوید مادرم مهریه اش را بخشید تا بتواند از پدرم طلاق بگیرد. وقتی که پسر، مددکاراجتماعی را ملاقات کرد بدنش براثر ضربات سگک کمربند سیاه شده بود. پسرنوجوان تعریف کرد که پدرش گاهی اوقات او را لخت می کند و به او تحکم می کند که دور اتاق بدود و در بین دویدن او را با کمربند شلاق می زند. پسر به شدت از پدر می ترسد و می گوید که سال های زیادی در جنگ بوده و در حال حاضر در سپاه پاسداران کار می کند. پسر نوجوان مستاصل است می گوید تصمیم گرفته که از خانه فرار کند.”

سال ها از جنگ می گذرد اما اثرات جنگ  به شکل خشونت آمیزش در میان بسیاری از خانواده های ایرانی همچنان باقی است. بسیاری از کودکان از خشونت در خانه و آزارهای فیزیکی توسط پدرانشان که در جنگ شرکت بوده اند، شکایت داشته اند ومادران نگران سلامت روان فرزندانشان بوده اند. همچنین  پژوهش ها نشان داده است که فرزندان بیماران مبتلا به اختلال استرس پس از جنگ، نسبت به فرزندان رزمندگان فاقد این اختلال به شکل معنا داری از نظر شاخص کلی مشکلات رفتاری، یادگیری، اضطراب و بیش فعالی داشته اند و بسیاری از آنان، براثر خشونت های فیزیکی و روانی ، دچار اعتماد به نفس بسیار پایین و یا  رفتارهای تکانشی وپرخاشگرانه شده اند.

اگرچه عدم درمان اختلال استرس پس از جنگ به طورمستقل یک عامل خطر برای سلامتی محسوب می شود اما ممکن است، با زمینه سازی برای کسب عادت های نادرست مانند خشونت ورزی و پرخاشگری هرچه بیشتر سلامت روانی فرد مبتلا و خانواده او را تهدید کند و خانه را برای اعضای آن به مکانی ناامن برای زندگی تبدیل نماید.

منابع :

  • بررسی تاثیر اختلال استرس پس از ضربه ناشی از جنگ بر سلامت روانی ، رضایت از زندگی زناشویی همسرو مشکلات فرزندان ،دکترپرویزدباغی ،دکتر جعفربوالهری ۱۳۸۸
  • http://www.traumaf.org/featured/10-11-02domesticviolence.html



Leave a reply

Your email address will not be published.

مشاوره حقوقی رایگان برای قربانیان خشونت خانگی

روزهای شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۶ عصر تا ۱۰ شب مشاوران خانه امن پاسخگوی شما هستند.

مشاوره حقوقی رایـــگان

شماره تماس: ۸۵۳۱۲۶۰۰-۰۲۱