صفحه اصلی  »  خشونت خانگی و اجتماع  »  مادران تحت خشونت کود...
بهمن
۲
۱۳۹۲
مادران تحت خشونت کودکان مبتلا به بیماری هموفیلی
بهمن ۲ ۱۳۹۲
خشونت خانگی و اجتماع
۰
, ,
image_pdfimage_print

 IMAGE634304309337441250

عکس: shabestan.ir

مژگان میر اشرافی- مددکار اجتماعی

مریم ۳۵ ساله از خستگی مفرط و سردردهای شدید شکایت می کند. مریم می گوید که پسری  ۵ ساله دارد که مبتلا به بیماری هموفیلی است. او بسیار نگران و مضطرب به نظر می رسد و لرزش دستهایش مشهود است، با بغض می گوید که شوهرش شب گذشته او را زیر مشت و لگد خود گرفته و به او ناسزا و دشنام داده است. او می گوید این اولین باری نیست که بعد از تولد کودکش همسرش او را به باد کتک و ناسزا می گیرد. مریم می گوید مدتی است به علت فشارهای  روانی خانواده همسرش،وی مریم را تحت فشار قرارداده است که با ازدواج دوم او موافقت کند. همسرش به او گفته است که اگر راضی به ازدواج دوم او نشود، مریم را طلاق می دهد و خود او به تنهابب باید از کودک بیمارش مراقبت کند. مریم می گوید شاید چاره دیگری جز پذیرش خواسته شوهرش ندارد و باید تحمل کند .

بیماران با مشکلات اختلالات انعقادی تحت عنوان عمومی “هموفیلی” در ایران شناخته شده اند. این بیماری یک بیماری موروثی است واساسا در انتقال ارثی، وابسته به جنس مونث می باشد. در سال۲۰۰۹ سازمان جهانی هموفیلی تعداد مبتلایان به این بیماری را در ایران، حدود ۷۵۱۷ نفر اعلام کرد که مبتلا به انواع اختلالات انعقادی بودند. بر اساس آمار اعلام شده توسط مرکز درمان جامع این تعداد در سال ۲۰۱۱ به ۸۲۰۰ نفر افزایش یافته است.

تولد کودک هموفیل در یک خانواده پیامدهای جدی و قابل توجهی برای خانواده و اعضای آن دارد که برکلیه جنبه های زندگی والدین تاثیر می گذارد. وجود یک کودک بیمار هموفیلی با توجه به دایره بزرگ مشکلات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی که خانواده با آن درگیر می شود، روابط زن و شوهر را تحت تاثیر قرار می دهد و در بسیاری از خانواده ها مادر به عنوان زاینده یک کودک بیمار مورد ملامت، سرزنش و در بسیاری از موارد با خشونت های کلامی، روانی و جسمی مواجه می شود.

بیماری هموفیلی و خصوصا ارثی بودن آن، همچنین وابستگی انتقال بیماری به زنان اولین چالشی است که زندگی زوج جوان و خانواده آنان را تحت تاثیر قرارمی دهد. در این شرایط احساس گناه درمادر شکل می گیرد و خود را در بیماری فرزندش مقصرمی داند. با بروز این احساس مادر برای جبران، بار اجرایی اموردرمانی و بهداشتی کودک را به صورت افراطی بدوش می کشد. او با عقب نشینی های غیرمنطقی ازحقوق اجتماعی و عاطفی در زندگی زناشویی اش، خود را تنبیه می کند. او به هر گونه توهین و تحقیر تن می دهد و گاها” خود همسر دوم برای شوهرش انتخاب می کند و تن به انواع خشونت های خانگی می دهد.

درگوشه دیگر مثلث خانواده،  پدری با احساس سرخوردگی از نداشتن فرزند سالم، ترس از آینده مبهم فرزند و احساس ضعف در مقابل عوامل تهدید کننده سلامت فرزندش حضور دارد. این عامل نقطه تهدید مهمی برای مرد محسوب می شود. پدر با احساس سرخوردگی از اینکه نمی تواند با فرزندش خیلی از فعالیت هایی که در رویاهای خود داشته است را اجرا کند در خانواده حضور دارد. او مدت ها تلاش می کند به سوال هایی پاسخ دهد که در شرایط عادی نیازی به پاسخ آنها نداشته است، آیا می تواند با او بدود،کشتی بگیرد و یا فوتبال بازی کند؟ و بسیاری از سوال های مشابه که پاسخ آنها به سرخوردگی پدر می افزایند. پدر با این احساس سرخوردگی از اینکه نمی تواند با فرزندش خیلی از فعالیت هایی که در رویاهایش را به مرحله عمل بگذارد در خانواده حضور دارد و بنحوی همسر را برای داشتن فرزند بیمار مقصر می داند. احساس حقارت از داشتن فرزند بیمار و ترحم دیگر افراد خانواده، باعث شده است که خود را قربانی ماجرا دانسته و خشم و عصبانیت خود را به سمت همسرش معطوف می کند و دست به خشونت می زند.او تصور می کند که با ازدواج  مجدد می تواند بر اندوه و خشم خود سرپوش بگذارد.

بسیاری از پٰژوهش ها نشان می دهد که مادران کودکان مبتلا به بیماری هموفیلی، علاوه بر اینکه در معرض خشونت های خانگی هستند، با توجه به مشکلات ناشی از بیماری و استرس های آن در مقایسه با مادران کودکان سالم افسردگی بالایی دارند. بسیاری از کارشناسان براین باورند که واکنش های روحی پدر و مادر و همچنین شاهد خشونت خانگی بودن، بی تردید کودکان هموفیلی را نیز در معرض خشونت ناخواسته ای قرار می دهد که اساس آنها نگرانی ها، ترس، خشم، احساس گناه و ترحم وغیره در والدین است. پیامد بزرگ شدن در خانه ای که درآن روابط موثری میان زن و شوهر نیست و خشونت در آن رخ می دهد برای کودک بیمار ،شکل گرفتن شخصیتی وابسته به والدین ، ترسوشدن، عدم اعتماد به نفس و دارای خشم نسبت به زندگی و اطرافیان  و احساس گناه که “من مسبب تمامی مشکلات و دعواهای والدینم هستم”  است.

 اما چگونه می توان به مادران و کودکان مبتلا به هموفیلی که در معرض خشونت های خانگی قرار دارند، کمک کرد؟

تجربیات بین المللی در حوزه حمایت از بیماران هموفیلی در جهان نشان داده است که برای ارتقاء کیفیت زندگی بیماران تنها درمان پزشکی  کافی نیست بلکه مجموعه ای از مداخلات تخصصی در مسائل روانی و اجتماعی بیماران امری الزامی است. همچنین مشاوره های تخصصی مددکاری اجتماعی می تواند کمک شایانی را در  کنترل و کاهش نگرانی از بیماری و همچنین پیش گیری از بروز خشونت در خانواده نماید. کمک به پذیرش بیماری فرزند و توسعه مهارت های والدین در مقابله با بیماری، بازسازی ارتباط زوجین، آموزش های لازم برای کاهش و کنترل احساسات اولیه و مدیریت بیماری توسط والدین از جمله مهمترین اقدامات مددکار اجتماعی در اینگونه از خانواده ها است.

تلاش های مددکاران اجتماعی در کانون هموفیلی ایران نشان می دهد که آموزش به زن و شوهر،  در زمینه های  مهارت های زندگی و بخصوص بیان موثراحساسات و عواطف میان زوجین، مشاوره های فردی به منظور بیان احساسات و اندوه سرکوب شده، در ارتباط قراردادن مادران در معرض خشونت های خانگی با گروه مادریاران و خودیار، ارتباط مادران بیماران تازه تشخیص داده شده و مادران بیمارانی که چندین سال با این موضوع درگیربوده اند، اثرمثبتی در روحیه مادران در معرض خشونت های خانگی ایجاد می کند و تاثیر قابل توجهی در کاهش استرس و افسردگی آنان دارد. همچنین ارائه و تشویق پدر به انجام مشاوره های فردی و ایجاد فضای ورزشی و تفریحی با فرزند و با بیماران موفق ، بخشی از خشم، اندوه و ناامیدی پدراز نداشتن زندگی طبیعی را کاهش می دهد.

نتایج به دست آمده از مداخلات اجتماعی در میان خانواده های بیماران هموفیلی نشان می دهد که در یک بازده زمانی مناسب و با مداخلات کوتاه مدت و بلند مدت، تیم خدمات اجتماعی می توانند خشونت متمرکز شده بروی مادران و کودکان بیماررا کاهش دهند. با توانمند سازی والدین درک مشخص و درستی از بیماری به آنها داده و بی تردید این شناخت، پایه اولیه ای برای سازگاری، پذیرش واقعیت بیماری و ایجاد تمایل برای بهبود شرایط خانوادگی و در نتیجه پیش گیری از خشونت های خانگی می باشد.

منابع :

  • چالشهای سه گانه مددکاری در حوزه نوزادان هموفیلی تازه تشخیص ،شیما ثابت
  • ارتباط بین سلامت روانی و استفاده از شیوه های سازگارانه در والدین مبتلا به هموفیلی و تالاسمی.فصلنامه دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه،دوره هشتم، شماره چهارم .
  • what is the hemophilia,Word of federation of hemophilia



Leave a reply

Your email address will not be published.

x


اکتبر، ماهی برای پیشگیری و مبارزه با خشونت خانگی برای همه


«یک ماه برای مبارزه با خشونت خانگی»