صفحه اصلی  »  خشونت خانگی و حقوق  »  کابوسی به نام سقط جن...
دی
۵
۱۳۹۲
کابوسی به نام سقط جنین
دی ۵ ۱۳۹۲
خشونت خانگی و حقوق
۰

image_pdfimage_print

n00284731-b

عکس: افکار نیوز

رویا تاجی – روزنامه نگار

خانه امن: من کار عاقلانه‌ای کردم که رفتم آن‌جا خوابیدم گذاشتم بچه‌ام را سقط کنند. چه کارش می‌خواستیم بکنیم؟ آدم یعنی توی مملکتی که خودش هم انگار زیادی استبچه می خواهد چه کند؟ ….. ولی یک چیزی توی دلم مانده که به هیچ کسی نگفتم تا حالا. من دلم می‌خواهد هر وقت که خواستیم بچه‌ای داشته باشیم، بدانم حاصل عشق‌ بوده است.

این داستان زندگی هدیه است، او تجربه پایان دادن به حاملگی ناخواسته اش را در وبلاگش نوشته بود.

هدیه تنها نیست، هستند زنان دیگری که تابوی سقط جنین غیرقانونی خود را شکستند و بی محابا از تجربه خود نوشته اند. سقط جنین آنها اختیاری، ولی غیر قانونی است.

آمار سقط جنین ممنوع

سالانه ۸۰ هزار مورد سقط جنین قانونی و غیرقانونی در ایران انجام می شود. از این آمار دو سال می گذرد. آماری که مسئولان وزارت بهداشت در واکنش به انتشار اخبار مختلف از تعداد سقط‌ جنین های غیر قانونی در کشور اعلام کردند.

هنوز اعلام آمار سقط جنین در ایران ممنوع است. بجز آماری که از سقط جنین های درمانی منتشر می شود دیگر هیچ عددی وجود ندارد.

بنابر آمار سقط جنین های درمانی که سازمان پزشکی قانونی کشور اعلام کرده است، طی شش ماهه نخست سال جاری سه هزار و ۹۰۴ نفر برای دریافت مجوز سقط درمانی به مراکز پزشکی قانونی سراسر کشور مراجعه کردند.

این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال قبل که تعداد مراجعین دریافت مجوز سقط درمانی سه هزار و ۱۸۲ مورد بود،‌ ۲۲٫۷ درصد افزایش داشته است.

از هر سه زنی که برای سقط جنین به پزشکی قانونی می رود یکی از آنان مجوز نمی گیرد. و این تنها شامل کسانی است که حاملگی قانونی داشته اند. اما زنانی هم که با داشتن رابطه های خارج از ازدواج باردار شده اند وجود دارند. کسانی که نه تنها در آمارها محاسبه نمی شوند بلکه هیچگاه، جرات مراجعه به مراکز قانونی برای سقط را ندارند. حامله هایی که هیچگاه دیده نمی شوند.

 ۱۹ درصد دختران زیر ۱۸سال، تجربه بارداری دارند

براساس آمارهای غیررسمی شواهدی از حاملگی دختران نوجوان کشور در خارج از چارچوب ازدواج وجود دارد.

این را دکتر شهلا کاظمی پور، عضو هیئت علمی مرکز مطالعات جمعیتی آسیا و اقیانوسیه گفته است. او در نشست رونمایی از گزارش جمعیت جهان در سال ۲۰۱۳ گفت: بارداری در دختران نوجوان یا پس از یک ازدواج زودرس اتفاق می افتد، یا در روابط جنسی خارج از ازدواج حاملگی اتفاق می افتد.

 کاظمی پور اضافه می کند: در ایران درصد بالایی از بارداری های دختران نوجوان، در چارچوب ازدواج زودرس قرار دارد ولی آمارهای غیررسمی نیز، دال بر شواهد بروز این پدیده در اثر روابط خارج از چارچوب ازدواج است که قابل بررسی است.

 گزارش جمعیت جهان سازمان ملل درسال ۲۰۱۳نشان می دهد که روزانه ۲۰ هزار دختر نوجوان زیر ۱۸ سال ،درکشورهای درحال توسعه فرزند وضع حمل می کنند. یعنی ۵ درصد زایمان های نوجوانان در جهان، دراین کشورها اتفاق می افتد. و از مجموع  ۳/۷  میلیون دختر زیر ۱۸ سال که وضع حمل می کنند، ۲ میلیون آنها کمتر از۱۵ سال دارند.

همچنین گزارش سازمان ملل می گوید: ۲/۳ درصد ازسقط جنین های نا ایمن در کشورهای درحال توسعه، درمیان دختران نوجوان بین سنین ۱۵ تا ۱۹ سال اتفاق می افتد.

آمارهای تخمینی می گویند: هر ساله ۷۰ هزار نوجوان درکشورهای درحال توسعه جان خود را دراثر مشکلات ناشی از بارداری و زایمان ازدست می دهند.

مرکز آمار ایران در نشست رونمایی از گزارش جمعیت جهان در سال ۲۰۱۳ اعلام کرد که در مجموع سالانه ۱۰۰ هزار زایمان را دختران نوجوان دارند.

 حالا این علامت سوال باقی است، آیا سقط جنین برای این مادران هنوز هم مجاز نیست؟

 قوانین جزایی ایران تعریفی از سقط جنین ندارد

 با توجه به مواد قانونی عده ای از حقوقدانان سقط جنین را چنین تعریف می کنند: « از نظر حقوقی به انجام هرگونه عمل مجرمانه ای که موجب وقفه در سیر طبیعی بارداری و از بین رفتن قابلیت حیات جنین در بیرون یا داخل رحم بشود، اطلاق می گردد.» وقانونگذار برای سقط جنین در مراحل مختلف، حتی درمرحله نطفه هم، دیه معین کرده است.

این را محمد اولیایی فرد حقوقدان و وکیل پایه یک دادگستری می گوید.

او ادامه می دهد: برابر نظریه شماره ۷٫۲۱۷۱ مورخ ۶۶/۰۶/۷ اداره حقوقی دادگستری سقط جنین ناشی از زنا را مانند سقط جنین ناشی از حلال، دارای کیفر ومجازات معرفی می کند) به همین جهت است که قانون میان اینکه سقط جنین در روزهای اولیه انعقاد نطفه انجام پذیرد یا در روز های آخر حاملگی که جنین شکل یک انسان کامل رابه خود گفته باشد، فرقی قائل نشده است و تنها در مواردی که سقط جنین به منظور حفظ جان مادر لازم باشد، مجاز شمرده است.

اولیایی فرد می گوید: البته این جواز سقط، طبق نظر شورای نگهبان ناظر به موردی است که هنوز روح در جنین دمیده نشده باشد، لکن درقانون قیدی در این مورد نیامده است.

 برای سقط جنین بر حسب مراحل مختلف رشد، حمل میزان دیه متفاوتی پیش بینی شده و حتی اگر در آن روح دمیده شده و معلوم شود که پسر است، برای آن دیه کامل مقرر شده است. شرایط و موارد پرداخت دیه ناشی از سقط جنین عمدی قواعد عمومی دیات است و در سه مورد سقط جنین عمدی، سقط جنین خطای محض و سقط جنین شبه عمد به وجود می آید.

 قصاص وسقط جنین

محمد اولیایی فرد حقوقدان می گوید: در هیچ یک از مقرراتی که اختصاص به سقط جنین دارند اشاره‌ای به مجازات قصاص نشده است، به جز ماده (۶۲۲) قانون مجازات  اسلامی که آن نیز ناظر به مرتکب سقط جنین نیست، بلکه اشاره به ضرب و جرحهایی دارد که بر اثر ایراد ضرب و اذیت و آزار ممکن است به مادر وارد شود.

این وکیل پایه یک دادگستری ادامه می دهد: از سوی دیگر در قانون مجازات جدید که به تصویب مجلس و شورای نگهبان رسیده است، در بخش قصاص مقرر شده که سقط جنین حتی پس از دمیده شدن روح نیز قصاص ندارد. ماده۶-۳۱۳ قانون جدید مقرر داشته «سقط عمدی جنین حتی پس از دمیده شدن روح در آن قصاص ندارد و محکوم به پرداخت دیه است و در صورتی که بدون مجوز قانونی باشد، طبق مقررات تعزیر می شود همچنین وضع مجازات دیه به طور مطلق در ماده (۴۸۷) قانون مجازات اسلامی و اشاره به پرداخت دیه در صورت عمد بودن سقط جنین در ماده (۴۹۲) همان قانون، حکایت از انتفای‌ قصاص در جرم سقط جنین دارد.

او می گوید: علاوه بر این، رعایت اصل مهم تفسیر قوانین کیفری به نفع متهم، ما را یاری می‌ کند که مقررات کیفری را به نحوی تفسیر کنیم که حتی‌الامکان با رعایت موازین شرعی از اعمال مجازات سنگین قصاص خودداری شود.

بنابر با توجه به موارد فوق اساسا” بابد مجازات قصاص را حتی در مورد سقط جنین عمدی نیز منتفی بدانیم.

 آیا سقط جنین طبق قانون قتل محسوب می شود؟

اولیایی فرد وکیل پایه یک دادگستری می گوید: قانونگذار با انتخاب عنوان مجرمانه خاص « سقط جنین»‌ به طور مطلق، اعم از اینکه قبل از مرحله دمیدن روح و یا پس از آن باشد، این جرم را از عمومات قتل خارج کرده است.

همچنین وجود شخص زنده به عنوان رکن مهم وقوع قتل عمد شامل جنین ذی‌روح نبوده، بلکه شخص زنده به کسی اطلاق می‌شود که زنده متولد شده باشد و سپس به قتل برسد.

این حقوقدان می گوید: مجازات اصلی جرم قتل عمد قصاص است ودرصورتی می‌توان مجازات قصاص را در مورد مرتکبین سقط جنین عمدی اعمال کرد که در مقررات خاص سقط جنین این مجازات وضع شده باشد. در حالی که در هیچ یک از مقرراتی که اختصاص به سقط جنین دارند اشاره‌ای به مجازات قصاص نشده است، به جز ماده (۶۲۲) ق.م.ا که آن نیز ناظر به مرتکب سقط جنین نیست، بلکه اشاره به ضرب و جرحهایی دارد که بر اثر ایراد ضرب و اذیت و آزار ممکن است به مادر وارد شود.

 این وکیل پایه یک دادگستری ادامه می دهد: از سویی همانطور که اشاره شد در قانون مجازات جدید که به تصویب مجلس و شورای نگهبان رسیده است، در بخش قصاص مقرر شده که سقط جنین حتی پس از دمیده شدن روح نیز قصاص ندارد.

لذا با توجه به مراتب فوق به نظر میرسد که سقط جنین را نباید به عنوان قتل محسوب کرد

 سالانه ۴۰ تا ۵۰ میلیون جنین در دنیا سقط می شود

بر اساس میثاق حقوق مدنی و سیاسی، ممنوعیت سقط جنین، منجر به وقوع سقط های غیر ایمن برای زنان می شود و این نقض حقوق زنان است.

بنا بر اعلام سازمان بهداشت جهانی سالانه ۴۰ تا ۵۰ میلیون جنین در دنیا سقط می شود که نیمی از این سقط ها غیرقانونی و جنایی هستند و  ۵۵ درصد آنها در کشورهای آسیایی رخ می دهد. ممنوعیتی که تبعیض علیه زنان را دوباره عیان می کند . اما قانون ایران تنها راه سقط جنین درمانی را جلوی پای مادرانی می گذارد که نمی خواهند بچه خود را نگه دارند. آنهم با ۵ شرط .

 اولیایی فرد می گوید:سقط درمانی با تشخیص قطعی سه پزشک متخصص وتأیید پزشکی قانونی مبنی بر بیماری جنین که پس از ولادت موجب حرج والدین یا طفل می شود و یا بیماری مادر که با تهدید جانی مادر توأم باشد، قبل از ولوج روح (۴ ماه و۱۰روز) با رضایت زن و شوهر مجاز بوده و مجازات و مسئولیتی متوجه پزشک مباشر نخواهد بود.

 او می گوید: از آنجا که در قانون، حضور پدر برای صدور مجوز سقط تصریح‌ نشده، پزشکی قانونی نیز برای تسهیل در امور مردم با استعلام از اداره حقوقی و با بررسی ‌های لازم، دستور‌العمل جدیدی را تدوین و به مراکز پزشکی قانونی سراسر کشور ابلاغ کرد که بر اساس آن حضور پدر برای صدور مجوز سقط درمانی الزامی نیست. بنابراین سقط جنین بدون ضرورت پزشکی، در قوانین جزایی ایران جرم محسوب شده و قابل مجازات است.

 این حقوقدان می گوید:چند شقوق برای سقط جنین عمدی قابل تصور است – سقط جنین توسط مادر- سقط جنین به واسطه دادن ادویه و یا وسایل دیگر- دلالت زن حامله به استعمال ادویه یا سایر وسایل- سقط جنین توسط طبیب و ماما یا داروفروش – سقط جنین به واسطه ضرب یا اذیت و آزار زن حامله و در تمامی موارد طبق قانون برای مرتکب دیه یا حبس ویا هردو مجازات با توجه به نوع جرم در نظر گرفته شده است.

 منابع:

 http://there-is-no-response.blogspot.co.uk/2008/12/blog-post_2849.html

http://www5.irna.ir/html/1392/13920809/80884178.htm

 http://www.salamatnews.com/viewNews.aspx?ID=86531&cat=9

 http://www.lmo.ir/index.aspx?siteid=1&pageid=2316&newsview=15275



Leave a reply

Your email address will not be published.

x


اکتبر، ماهی برای پیشگیری و مبارزه با خشونت خانگی برای همه


«یک ماه برای مبارزه با خشونت خانگی»