صفحه اصلی  »  خشونت خانگی و حقوق  »  زنانی که هیچ حقی ب...
آذر
۵
زنانی که هیچ حقی برای طلاق ندارند
خشونت خانگی و حقوق
۰
image_pdfimage_print

 f75bf08d298135f7237ab2a731c9fe18

عکس: شهروند نیوز

رویا تاجی – روزنامه نگار

دل  راهروهای دادگاه هر روز پر و خالی می شود از زنان و مردانی که می آیند و می روند تا بر زندگی مشترکشان مهر طلاق بزنند. تعداد آنها کم نیست و هر روز بیشتر می شود، سازمان ثبت احوال ایران آمار آنها را دارد، هر شبانه روز ۳۸۷ مورد و هر ساعت ۱۶ زوج؛ آنها به دادگاه خانواده می آیند و زندگی مشترکشان را جا می گذارند و می روند .

این آمار ثبت شده  است، اماهستند زنانی که می خواهند پایشان را از زندگی مشترکشان بیرون بکشند، ولی هر روز یک پایشان در دادگاه و پای دیگرشان دفتر وکیل است. قانون می گوید “زنان حق طلاق ندارند” مگر در مواردی‌ خاص که باید بروند و بیایند وآن را ثابت کنند.

طلاق حق مطلق برای مرد

این نظرعبدالرضا عزیزی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی است که، با استناد به آیات قرآن و روایات، می گوید: “نباید حق طلاق را به زنان داد”. چرا که  به بهانه‌های مختلف طلاق می خواهند و بر روند افزایش طلاق شتاب می دهند.

آمارها سازمان ثبت احوال ایران، می گوید: طلاق در شش ماهه نخست سال جاری، نسبت به مدت مشابه در سال گذشته ۱۳.۳ درصد افزایش داشته است. شش ماهه اول امسال ۷۰ هزار و ۳۲۳ طلاق ثبت شده، یعنی هر ماه ۱۱ هزار و ۷۲۱ مورد.

هفتاد هزار طلاق که مشخص نیست چه کسی برای آن اقدام کرده است؟ زن، مرد یا توافق طرفین.

محمد حسین آقاسی وکیل پایه یک دادگستری می گوید: سه نوع دعوا برای طلاق در دادگاه ها مطرح می شود. دعوایی که زنان خواهان هستند، دعوایی که مردان پا پیش می گذارند و دیگری آن که طرفین هر دو برای جدایی به توافق برسند .

او می گوید: بیش از هفتاد سال قانون مرد را مجاز کرده بود هر زمان که می خواهد زن را طلاق دهد. قانونی که این اختیار را برای مرد قائل بود که حتی بدون حضور در دادگاه و تنها با مراجعه به یک محضر رسمی طلاق خود را به ثبت برساند ،حتی بدون حضور زوجه .

ماده ۱۱۳۳ کوتاه ترین فراز قانون مدنی

“مرد می تواند هر وقت که بخواهد بی چون چرا، بی دادگاه و بدون تشریفات همسرش را طلاق دهد”. این ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی مصوب ۱۳۱۴بود. کوتاه ترین ماده از قانون مدنی ایران،  که بعد ها با فشار فعالان حقوق زنان و افکار عمومی تعدیل شد تا شاید راهی برای رعایت تساوی حقوق زن و مرد در طلاق باشد. اصلاح چند باره این ماده قانونی در سال های مختلف نهایتا” منجر به تصویب ماده قانونی دیگر در سال ۱۳۸۱ شد. بر اساس این قانون”مرد می‌تواند با رعایت شرایط مقرر در این قانون با مراجعه به دادگاه تقاضای طلاق همسرش را دهد”.

هنوز هم مطابق  ماده‌ ۱۱۳۳ قانون‌ مدنی‌، حق طلاق‌ قانوناً در اختیار شوهر است‌، تنها با این تفاوت که بدون‌ رعایت‌ تشریفات‌ قانونی‌ اجازه طلاق وجود ندارد و خواهان یا زوج باید دادخواست طلاق خود را تقدیم دادگاه کند. این ماده قانونی  شرایط خاصی‌ را برای مردان در نظر نمی گیرد  و در وضعیت زنان تغییری ایجاد نمی شود .

اینها را محمد حسین آقاسی وکیل پایه یک دادگستری ایران می گوید و ادامه می دهد: این تنها در قانون نبود، فقها و شرع نیز بر این باور و تاکید بودند که حق طلاق در “ید” مرد است.

زنانی که طلاق می خواهند

اما زنانی که دلشان به زندگی نیست چه کنند؟ آقاسی می گوید قانون در موارد محدودی اجازه درخواست طلاق را به زن داده است.  ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی حق زن برای طلاق را تعریف می کند.

“در صورتی که دوام زوجین موجب عسروحرج باشد، زن می تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق کند. چنانچه عسروحرج  مذکور در محکمه ثابت شود، دادگاه می تواند برای جلوگیری از ضرر و حرج، زوج را مجبور به طلاق کند. و در صورتی که اجبار میسر نباشد، زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده می شود”.

نپرداختن  نفقه‌، همسر آزاری، بیماری لاعلاج و موارد انگشت شماری دیگر که همگی باید در دادگاه ثابت شود.”عنن” هم یکی از  آنهاست.

آقاسی اینگونه می گوید: “عنن “یا عیب عنه یکی از موارد عسر و حرج است  که مجوز فسخ نکاح برای زنان تلقی می شود. زن می تواند در صورت وجود این عیب و اثبات آن در مرد نکاح را فسخ کند.

دراین مورد مرد قدرت هم خوابگی ندارد اما باز هم دادگاه با دادن فرصت یک ساله به مرد، طلاق را جاری می کند چرا که می گوید، احتمال می رود این عیب با تغییر فصل بهبود پیدا کند.

همچنین این وکیل پایه یک به ” تدلیس” اشاره کرد و گفت: تدلیس یا فریب در ازدواج هم دلیل دیگری است به زن حق می دهد تا برای درخواست طلاق به دادگاه برود.

جنون نیز از موارد دیگری است که به گفته آقاسی حق طلاق را به زن می دهد، البته در صورتی که ثابت شود قبل از ازدواج وجود داشته و نه این که زوج بعد از ازدواج به آن مبتلا شده باشد.

زنانی که وکیل طلاق خود می شوند 

اما زنان راه دیگری هم برای طلاق دارند .وقتی طلاق را شرط عقد می کنند .

آقاسی می گوید: زن ها اگر چه حق طلاق ندارند اما اگر در ضمن عقد نکاح بصورت مطلق وکیل شوهر در امر طلاق شوند  می توانند هر زمان که خواستند با رعایت تشریفات قانونی  طلاق بگیرند.

این حقوق در بند های از دفترچه‌های ازدواج نوشته شده که در دفاتر ازدواج ثبت می‌شوند. در صورت امضاء این بند ها  از سوی شوهر، زن این اختیار را خواهد داشت که پس از بوجود آمدن هر کدام از آن بند ها در دادگاه‌های خانواده تقاضای طلاق کند.

 این وکیل دادگستری با اشاره به  بند «الف» این عقد نامه‌ها گفت: در این بند آمده است: “ضمن عقد نکاح خارج لازم زوج شرط کرد هرگاه طلاق بنا به درخواست زوجه نباشد و طبق تشخیص دادگاه تقاضای طلاق ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوء اخلاق و رفتار وی نبود، زوج موظف است تا نصف دارایی موجود خود را که در ایام زناشویی با او به دست آورده است طبق نظر دادگاه بلاعوض به زوجه منتقل کند”.

البته به گفته آقاسی کلمه “تا” در این بند اهمیت زیادی دارد چرا که تعیین کننده درصد این مال است و می تواند از یک درصد تا پنجاه درصد اموال را شامل شود .

 همچنین در بند «ب» آن نیز ضمن عقد نکاح خارج لازم زوج، به زوجه وکالت بلاعزل با حق توکیل غیر می‌دهد که زن در صورت تحقق شرایطی، از طرف مرد وکیل است خودش شخصاً، یا با انتخاب فرد دیگری به عنوان وکیل به دادگاه مراجعه کرده و پس از اثبات ادعا، درخواست طلاق کند.

شروط ضمن عقد نکاح، دوازده شرط را شامل می شود که به نام شروط دوازده گانه عقد نکاح معروف هستند.

و شامل مواردی همچون خودداری شوهر از دادن خرجی زن و انجام سایر حقوق واجب زن به مدت ۶ ماه، بدرفتاری، بیماری خطرناک، دیوانه بودن مرد، اشتغال مرد به کاری که به حیثیت و آبروی زن لطمه بزند، محکومیت شوهر به مجازات پنج سال حبس یا بیشتر، اعتیاد، و … می شود.

 نه تنها این موارد دوازده گانه که زن می تواند حقوق دیگری همچون حق سکونت که اختیار تعیین محل سکونت را به او واگذار می کند، حق اشتغال و حق تحصیل  یا هر شرطی که مخالف اقتضای عقد نکاح نباشد را با توافق مرد در سند ازدواج خود ثبت کند.

گر چه مردان زیادی از پذیرفتن این حقوق و امضا و توافق بر سر آن پیش از ازدواج شانه خالی می کنند و زنان زیادی از وجود چنین بند هایی در عقد نامه هایشان بی خبرند اما شاید بتوان گفت این  شرایط ضمن عقد و دادن  وکالت برای امر طلاق ، به زن می تواند تا حدودی خلاء قانونی و وجود نابرابری جنسیتی را برطرف کند.

 طلاق بی طلاق

اما آخرین سوال من از آقاسی وکیل پایه یک دادگستری این بود، زنی که نه شروط دوازده گانه عقد نکاح را امضا کرده و نه در شرایط عسر و حرج قرار دارد اما دلش به زندگی نیست تکلیفش چیست؟ اگر شوهر راضی به طلاق توافقی نبود چه کند.

آقاسی گفت این گروه همان هایی هستند که در طلاق عاطفی قرار دارند. آنها در حقیقت زندگی نمی کنند. اگر هم درخواست طلاق کنند زوج می گوید که تمکین نمی کند بنا بر این زن مشمول نفقه نمی شود و شوهر می تواند با استناد به همین مسئله زن دیگری اختیار کند واگر زن در این شرایط وارد یک رابطه عاطفی و جنسی با مرد دیگری شود حکم او سنگسار است.



Leave a reply

Your email address will not be published.

مشاوره حقوقی رایگان برای قربانیان خشونت خانگی

روزهای شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۶ عصر تا ۱۰ شب مشاوران خانه امن پاسخگوی شما هستند.

مشاوره حقوقی رایـــگان

شماره تماس: ۸۵۳۱۲۶۰۰-۰۲۱