صفحه اصلی  »  پرسش و پاسخ قانونی  »  قسامه چیست؟...
مهر
۳۰
۱۳۹۲
قسامه چیست؟
مهر ۳۰ ۱۳۹۲
پرسش و پاسخ قانونی
۰
image_pdfimage_print

مهری ملکوتی: وکیل- پژوهشگر

 “قسامه” یکی از راه های اثبات جنایت است که در فقه اسلامی پیش بینی شده و پس از انقلاب ۵۷ ، وارد قانون مجازات اسلامی ایران شده است. اخیرا خبری در مطبوعات انتشار یافت که به موجب آن “هیئت قضات ۹ سال بعد از تشکیل پرونده اتهامی علیه مردی که متهم است همسر باردارش را با طناب خفه کرده، پرونده را از موارد لوث تشخیص دادند و صدور حکم را به بعد از برگزاری مراسم قسامه موکول کردند.”

این خبر پرسش های بسیاری را در جمع ایرانیان و به خصوص مخاطبان “خانه امن” مطرح کرده است. می پرسند: قسامه چیست؟ خانه امن به این پرسش قانونی که پیچیده است به زبان ساده پاسخ می دهد و شماره موادی از قانون مجازات اسلامی را که مرتبط با آن است در پایان مطلب ذکر می کند، تا کسانی که از دانش حقوقی بهره ای دارند و علاقه مند به اطلاعات بیشتری هستند، با مطالعه آن مواد قانونی، پاسخ های قانونی پیرامون “قسامه” را به صورت مشروح و تخصصی کسب کنند.

قسامه چیست؟

قسامه تشریفات خاصی از اتیان سوگند است که در موارد خاصی از سوی قاضی به آن دستور داده می شود تا خون شخصی که به عمد یا غیر عمد کشته شده، پایمال نشود. قسامه در مواردی توسط قاضی انتخاب می شود که از طرفی به یک شخص به خصوص سوء ظن پیدا می کند. از طرف دیگر دلائل و مدارک کافی برای محکوم کردن آن فرد در اختیار ندارد. بنابراین شیوه ای است که انتخاب شده یرای پایمال نشدن خون مقتول. در اصطلاح فقهی و قانونی وقتی قاضی تشخیص می دهد که موضوع از موارد “لوث” است، به قسامه دستور می دهد.

لوث چیست؟

لوث عبارت از وجود قرائن و اماراتی است که موجب ظن قاضی به ارتکاب جنایت یا نحوه ارتکاب از جانب متهم می شود. البته هنگامی لوث تحقق می یابد، که مدارک و ادله و شواهد قوی دال بر محکومیت آن شخص در دست نباشد. این را قاضی تشخیص می دهد. در این صورت قاضی دستور به “قسامه” می دهد.

چگونگی صدور قسامه

در صورت متقاعد شدن قاضی به این که موضوع از موارد لوث است، قاضی نخست از متهم، دلیل می طلبد مبنی بر این که اتهام متوجه او نیست. اگر متهم دلیل کافی ارائه دهد، متهم تبرئه و قسامه منتفی می شود. ولی اگر متهم دلیلی ارائه ندهد، لوث که عبارت است از احتمال پایمال شدن خون مقتول، تحقق یافته و شاکی می تواند اقامه قسامه کند. به این ترتیب:

برای اثبات قتل عمدی، در صورت تحقق “لوث” به شرح فوق، سوگند ۵۰ نفر از خویشاوندان و بستگان لازم است. جزئیات در قانون مجازت اسلامی شرح داده شده که می توانید با مراجعه به مواد ۳۱۲ تا ۳۴۶ از آن مطلع بشوید.

توضیحا” این که قسامه عبارت از سوگندهائی است که در صورت فقدان مدارک و ادله ای غیر از سوگند، شاکی برای اثبات جنایت عمدی یا غیر عمدی توسط شخصی که مورد سوء ظن است، ادا می کند. قسامه خاص مواردی است که شهود معتبری، بر وقوع جنایت و چگونگی آن ، توسط شخص یا اشخاص خاصی شهادت نداده اند. اقرار صحیح متهم هم روی پرونده نیست، اما شخص خاصی مورد سوء ظن است که با دیگر ترتیبات مندرج در قانون مجازات اسلامی، ارتکاب جنایت توسط او در دادگاه اثبات نشده است.



Leave a reply

Your email address will not be published.

x


اکتبر، ماهی برای پیشگیری و مبارزه با خشونت خانگی برای همه


«یک ماه برای مبارزه با خشونت خانگی»