صفحه اصلی  »  کارگاه های آموزشی  »  تسهیل گری گروهی، خلا...
مهر
۲۵
۱۳۹۲
تسهیل گری گروهی، خلاقیت و ابتکار
مهر ۲۵ ۱۳۹۲
کارگاه های آموزشی
۰

image_pdfimage_print

 4541692312_63fa2bc118_n

عکس:  eflon

فیروزه فروزانفر: روزنامه نگار

کارگاه های آموزشی همیشه با یک تسهیل گر برگزار نمی شود. گاهی برای برگزاری یک کارگاه، از چند تسهیل گر و کمک تسهیل گرنیز استفاده می شود. درچنین شرایطی نقش، وظایف و تقسیم کار آموزشی بین تسهیل گر و کمک تسهیل گران کاملا متفاوت است. اگر چه که در پانل های مختلف کارگاه تسهیل گر اصلی میتواند با برنامه ریزی، زمانی را به کمک تسهیل گران برای نقش آفرینی بیشتر در آموزش  اختصاص دهد ولی همواره  یک نفر است که هدایت کارگاه را به عنوان فرد اصلی بعهده می گیرد و شرکت کنندگان را در مسیر اهداف کارگاه قرار می دهد. بنابراین در اداره یک کارگاه آموزشی به شکل گروهی همواره باید به طراحی  کارگاه با دقت و ظرافت بیشتری توجه کرد. طراحی که، با مشارکت گروه تسهیل گران انجام می شود و عقیده و مشارکت آنها در برنامه ریزی  در نظر می گیرد. تقسیم کار دقیق از نکات اصلی کارگاه هایی است که به شیوه گروهی اداره می شود و کمک تسهیل گران بهتر است فرصت کافی برای اداره بخشی از کارگاه به عنوان تسهیل گر اصلی را داشته باشند. تا هر چه بیشتر درگیر برگزاری کارگاه شده و احساس مسئولیت کنند .

 در عین حال، ممکن است در جریان برگزاری کارگاه یا هر فرآیند دیگری اجتماع محوری، اعضای گروه نقش هایی متفاوت را تقبل کنند. برای مثال یک نفر مسئولیت نظارت و “پایش” را برعهده گیرد؛ دیگری گزارش فرآیند را تهیه کند؛   یکی مسئولیت پیشتیبانی را قبول کند؛ یک نفر مسئولیت بازی ها و انرژی دهنده ها را برعهده داشته باشد. و در واقع هر فردی  کمک کند که، گروه بتواند نقش تسهیلگری خود را ایفا کند. این نقش ها ممکن است ثابت یا متغیرباشد. نقش ها یی که  به موضوع و زمان و روش ها بستگی دارد که کارگاه قرار است با آن شیوه  برگزار شود.

برخی کارشناسان این رشته معتقدند تسهیل گری گروهی مزیت هایی نسبت به تسهیلگری فردی دارد. مزیت هایی چون هم گرایی بیشتر، افزایش مشارکت در زمان، ارتباط موثر و استفاده از منابع گوناگون که می تواند دست آوردهای بیشتری برای یک دوره آموزشی ایجاد کند. بنابراین بسیاری از تسهیل گران همواره از این روش برای اداره کارگاه استفاده کرده و کارگاه را به تنهایی عملیاتی نمی کنند .

فراموش نکنیم که مهم ترین بخش اجرای یک دوره آموزشی ایجاد فرآیند است و نقطه شروع یا ورود موفق  به کارگاه اثر بخشی فرآیند را افزایش می دهد. انجام کارگاه با روش گروهی قدرت بیشتری در نقطه شروع ایجاد کرده و می تواند با فعالیت بیشتری همراه باشد و البته به چگونگی برگزاری کارگاه سرعت می بخشد. بدون شک خلاقیت و ابتکارتسهیل گر اصلی در توزیع امکانات و اطلاعات و فعالیت ها یکی از شاخص های مهم به شمار می رود.

 تسهیل گری گروهی فرآیندهای کار گروهی، ازجمله تفکرگروهی، فعالیت گروهی، تبادل اندیشه گروهی، ارزشیابی گروهی و یا به عبارت ساده تر گفت و شنود و دیدن گروهی را افزایش می دهد. البته تسهیل گر همواره می تواند  این فرآیندها را با مشارکت خود گروه شکل دهد. مشارکتی آگاهانه و برخواسته از اراده درونی  تک تک افراد که با میل و رغبت در جلسات حضور داشته باشند و به شکلی موثر نقش آفرینی کنند. البته تسهیل گر می تواند روی فرآیند مشارکت هم اثرگذار باشد و کمک کند این مشارکت از پایین به بالا، ارادی و آگاهانه، و با خواست و تدبیر، و از روی علاقه باشد.

کارابزارهای تسهیل گری

تسهیل گران حرفه ای توانایی دارند آمادگی گروه برای دستیابی به توافق جمعی را هم محک زده و هم افزایش دهند. آنها می توانند در کنار گروه نو اندیشی، رفع گره فکری. رفع اختلاف ،یا به گردآوری نظرات بپردازند و کارابزارهای مناسبی را به موقع به گروه پیشنهاد دهند. توانایی تشخیص به موقع وضعیت احساسی و روحی افراد شرکت کننده نیز برای تسهیل گر یک کارابزار مهم به شمار می رود.

گفت و شنود خودمانی، نواندیشی همزمان، سرفصل بندی، صحبت به نوبت، وارسی، یادداشت تصویری، رای گیری چند وجهی نیز کارابزارهای است که تسهیل گر برای اداره کارگاه از آن استفاده می کند.

چنانچه بخواهیم یکی از نمونه های کارابزارها را توضیح دهیم گفت و گوی خودمانی می تواند جالب باشد . بخوبی می دانید افرادی که در یک کارگاه شرکت می کنند خصوصیات یکسانی ندارند. بعضی درونگرا و بعضی برون گرا هستند. بعضی خجالتی و بعضی پر حرف هستند. این وظیفه تسهیل گر است که بتواند تشخیص دهد چگونه از مشارکت افراد مختلف استفاده کند. یکی از روش ها که تسهیل گر می تواند استفاده کند همین گفت و گوی خودمانی است .

برای اجرای این روش، تسهیل گر اعضای جلسه را به مدت ۵ دقیقه به تیم های دو نفری تقسیم می کند. در این تیم ها، به نوبت، یکی صحبت می کند و دیگری گوش می دهد. مادامی که گوینده به تفکر و صحبت می پردازد، شنونده با دقت گوش می دهد؛ وی نه سؤالی می پرسد و نه بحث می کند. در آغازِ گفت و شنود خودمانی، تسهیل گر به اعضای جلسه یادآور می شود که هر چه به ذهنشان می رسد را با هم صحبت خود در میان بگذارند و در بندِ خجالت و فصاحت و بلاغت نباشند مبادا نکته ای از قلم بیافتد. محتوای گفتگوی این تیم های دو نفری محرمانه است، مگر اینکه زوج ها طور دیگری توافق کنند. مطرح کردن نکات بیان شده در این گفت و شنود های خودمانی به افرادِ کم صحبت و احیانا خجالتی فرصت می دهد که در مورد نظر خود بیاندیشند و برای بیان آن در جلسه عمومی آمادگی ذهنی و لفظی بیشتری پیدا کنند . چنین روشی می تواند گام اول در جهت جلب مشارکت افراد مختلف در پروسه یادگیری باشد.



Leave a reply

Your email address will not be published.

x


اکتبر، ماهی برای پیشگیری و مبارزه با خشونت خانگی برای همه


«یک ماه برای مبارزه با خشونت خانگی»