صفحه اصلی  »  پرسش و پاسخ قانونی  »  اجرت المثل چیست؟...
مهر
۱۹
۱۳۹۲
اجرت المثل چیست؟
مهر ۱۹ ۱۳۹۲
پرسش و پاسخ قانونی
۰
image_pdfimage_print


برای نخستین بار حق مطالبه “اجرت المثل” برای زنانی که حسب خواسته شوهر طلاق داده می شوند، در قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق در سال ۱۳۷۱ ( منتشره در روزنامه رسمی شماره ۱۳۹۱۴ – ۱۹/۹/۱۳۷۱ ) مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام، به رسمیت شناخته شد.

اجرت المثل عبارت است از دستمزد متعارف کارهائی که زن در دوران زناشوئی در خانه مشترک انجام داده و قصد نداشته که زحماتش را رایگان در اختیار شوهر قرار بدهد. فرض قانونگزار این است که وقتی شوهر خواستار طلاق می شود ، زن پس از طلاق امنیت از دست می دهد و اغلب مسکین و بی سرپناه رها می شود. به منظور جبران این ظلم که بر زن می رود و ناشی از حق مطلق شوهر بر طلاق در قوانین کشور است، خواسته اند با استفاده از فقه اسلامی، سوای مهریه و نفقه ایام عده ( سه ماه و ده روز) ، شوهر را مکلف به پرداخت مبلغی با عنوان “اجرت المثل” کنند.

پرسش:

وقتی طلاق حسب خواسته زن انجام می شود، از اجرت المثل خبری نیست؟

پاسخ:

خیر.  حتما باید طلاق حسب خواسته مرد صورت بگیرد تا زن بتواند اجرت المثل را مطالبه کند. از آن بدتر، چنانچه خواست شوهر بر طلاق ناشی از تخلف زن از انجام امور زناشوئی باشد، باز هم اجرت المثل به زن مطلقه تعلق نمی گیرد.

پرسش:

کدام تخلف مانع حق زن بر اجرت المثل می شود؟

پاسخ:

این که خانه مشترک را بدون حکم دادگاه ترک کرده باشد. این به معنای خودداری از تمکین است. به این معناست که زن بر خلاف حکم شرع و قانون، از آمادگی برای تامین تمایلات جنسی شوهر، سر باز زده و به اصطلاح فقهی و عامیانه ” نشوز اختیار کرده است “. زن ناشزه اولا حقی بر نفقه ندارد و ثانیا اگر طلاق داده بشود، حقی بر اجرت المثل ندارد.

پرسش:

مبلغ اجرت المثل را چگونه تعیین می کنند؟

پاسخ:

ابتدا دادگاه شوهر را اندرز می دهد که با توجه به زحمات زن در زندگی زناشوئی، به او از باب بخشش مبلغی را که سزاوارش است بپردازد. چنانچه در این باره توافق حاصل شد، شوهر مکلف به پرداخت همان مبلغ است.

پرسش:

اگر شوهر یا امتناع کرد یا زن به آن مبلغ رضایت نداد، آنگاه چه می شود؟

پاسخ:

در این صورت به کارشناس ارجاع می شود. کارشناس متناسب با سالهای زناشوئی و کارهائی که انجام آن شرعا به عهده زن نبوده و زن قصد نداشته آن کارها را رایگان انجام بدهد، مبلغ اجرت المثل را تعیین می کند.

پرسش:

فقط تمکین وظیفه اصلی زن است؟

پاسخ:

از نظر فقه اسلامی که قوانین خانواده بر آن پایه استوار است، فقط تمکین وظیفه اصلی زن است. رفت و روب و نظافت خانه و باغبانی و بچه داری و حتی شیر دادن بچه کارهائی است که زنان می توانند در صورتی که شوهر، متقاضی طلاق بشود، از بابت آن اجرت المثل مطالبه کنند.

پرسش:

چه زمانی دادگاه به این موضوع می پردازد؟ بعد از اجرای صیغه طلاق ؟

پاسخ:

قانون به روشنی می گوید” پس از اجرای صیغه طلاق” ، اما به علت مشکلاتی که به زیان زنان در اجرای قانون ایجاد شد، مجمع تشخیص مصلحت نظام، در سال ۱۳۷۳ به تفسیر برخی نکات مبهم قانون پرداخت و مقرر شد:

« در تمام مواردی که مرد خواهان طلاق است، پس از احراز عدم امکان سازش از سوی دادگاه، زن می تواند از دادگاه بخواهد مبلغ حق الزحمه او را بابت کارهائی که در خانه شوهر انجام داده تعیین کند.”

بنابراین ضرورتی ندارد تا بعد از اجرای صیغه طلاق ، زن صبر کند . بلکه همزمان با اجرای صیغه طلاق، باید تکلیف اجرت المثل روشن بشود. به عبارت دیگر اجرای صیغه شرعی طلاق موکول است به تعیین تکلیف اجرت المثل. شوهری که اصرار دارد بر طلاق، باید این حق مالی زن را نیز مانند مهریه و نفقه سه ماه و ده روز بپردازد . پس از آن است که صیغه شرعی طلاق جاری می شود.

پرسش:

به نظر شما همین اندازه توجه قانونگزار به نیازهای مالی زن پس از طلاق کافی است که بگوئیم عدالت برقرار شده است؟

پاسخ:

هرگز…، زن و مرد تا زمانی که در دارائی به دست آمده در دوران زناشوئی شریک المال یکدیگر شناخته نشوند و تا زمانی که حق مطلق طلاق در انحصار شوهر است و تا زمانی که مردان می توانند چهار همسر به عقد نکاح دائم و چندین همسر به نکاح موقت داشته باشند، برقراری عدالت مالی از جمله محالات است. این ها به قرص مسکن شبیه است که اندکی از درد فرو می کاهد و پس از آن درد شدت می گیرد. دقت و بررسی در آمار زنان مطلقه ای که مسکین و بی پناه می شوند و به انبوه فقرا یا انواع آسیب های اجتماعی می پیوندند، گواه بر این ادعاست.



Leave a reply

Your email address will not be published.

x


اکتبر، ماهی برای پیشگیری و مبارزه با خشونت خانگی برای همه


«یک ماه برای مبارزه با خشونت خانگی»