صفحه اصلی  »  پرسش و پاسخ قانونی  »  مواردی که قانون به...
شهریور
۲۸
۱۳۹۲
مواردی که قانون به دختران اجازه می دهد بدون رضایت پدر ازدواج کنند
شهریور ۲۸ ۱۳۹۲
پرسش و پاسخ قانونی
۱۸
image_pdfimage_print

پرسش: ۲۲ سال دارم و دانشجو هستم. به جوانی علاقمند شده ام که تحصیلات دانشگاهی دارد و در شرکت معتبری کار می کند. با این حال پدر و مادر و برادرم به شدت و بدون دلیل با ازدواج من با جوانی که دوستش دارم مخالفت می کنند. همه راه ها را رفته ام. همه گونه مذاکره با آنها شده است، ولی موافقت نمی کنند. آیا برای این قبیل مشکلات دختران ایرانی، قانون تدابیری اندیشیده است؟

پاسخ: خوشبختانه قانون به این موارد توجه دارد. به موجب قانون مدنی ایران، مادر و برادر و خواهر نقشی در اعلام رضایت قانونی در هنگام وقوع عقد نکاح دختر باکره ندارند. آنها بر دختر ولایت ندارند.  فقط پدر و جد پدری یعنی پدر پدر به موجب قانون صاحب این حق می باشند. رضایت پدر یا جد پدری به عقد نکاح دختر یا نوه ای که باکره است اعتبار می بخشد. به اندازه ای که اگر در مورد دختر باکره، پدر یا جد پدری رضایت ندهد، عقد انجام نمی شود. در صورتی که انجام  شود، چنانچه کار به دادگاه برسد، دادگاه عقد را باطل اعلام می کند.

اما قانون مدنی ایران راه حل مناسبی در اختیار گذاشته تا دختران باکره ای که پدر و جد پدری بی دلیل با ازدواج آنها با مردی شایسته مخالفت می کند، یا دخترانی که به هر دلیل دسترسی به پدر و جد پدری ندارند ، بتوانند با مرد مورد نظرشان ازدواج کنند. به دو ماده از قانون مدنی نگاه کنید:

ماده ۱۰۴۳ – نکاح دختر باکره اگرچه به سن بلوغ رسیده باشد موقوف به اجازه پدر یا جد پدری اوست و هرگاه پدر یا جد پدری بدون علت موجه از دادن اجازه مضایقه کند اجازه او ساقط و در این صورت دختر می تواند با معرفی کامل مردی که می خواهد با او ازدواج نماید و شرایط نکاح و مهری که بین آنها قرار داده شده است پس از اخذ اجازه از دادگاه مدنی خاص (در حال حاضر خانواده ) به دفتر ازدواج مراجعه و نسبت به ثبت ازدواج اقدام نماید.(اصلاحی مطابق قانون موادی از قانون مدنی مصوب ۱۳۷۰)”

ماده ۱۰۴۴ – در صورتی که پدر یا جد پدری در محل حاضر نباشند و استیذان از آنها نیز عادتا” غیر ممکن بوده و دختر نیز احتیاج به ازدواج داشته باشد، وی می تواند اقدام به ازدواج نماید. (اصلاحی مطابق قانون اصلاح موادی از قانون مدنی مصوب ۱۳۷۰)”

تبصره- ثبت این ازدواج در دفتر خانه منوط به احراز موارد فوق در دادگاه مدنی خاص (در حال حاضر خانواده) می باشد.



  1. بنفشه said on بهمن ۱۱, ۱۳۹۲

    با سلام دختری ٢٠ ساله هستم دانشجو و با مادرم زندگی می کنم و ١ سال و نیم هست پدرم حتی زنگی هم به ما نزده اصلا نمی خواهد جوابی بدهد و شرایط من و پسری که خیلی سال پیش دیده را میداند . ایا فقط اذن پدر پدر کافی است به مشکل بر نمی خورد زندگی اینده ام

    • Profile Photo

      KhanehAmn said on بهمن ۱۴, ۱۳۹۲

      بنفشه خانم
      به موجب قانون دخترانی که برای اولین بار می خواهند ازدواج کنند، رضایت و اجازه رسمی پدر یا جد پدری را حتما لازم دارند. اگر پدرتان در دسترس نیست یا به هر دلیل آمادگی برای اعلام رضایت ندارد اجازه و اذن جد پدری( پدر پدر) کافی است. ضرورتی ندارد که هر دو با هم رضایت بدهند. رضایت یکی از آنها عقد نکاح را اعتبار می بخشد و جای نگرانی نیست.

      خانه امن

  2. مژده said on اسفند ۲۰, ۱۳۹۲

    سلام دختری ۲۱ ساله هستم پدر من ۲سال است که ما را ترک نموده و مخارجمان را خودمان تامین میکنیم نمیتوانیم او را پیدا کنیم برای رضایت ازدواج پدر بزرگ هم نداریم فوت شده اند حکم چیست اگر ممکن ایت توضیح دهید

    • mohamadreza said on فروردین ۲۲, ۱۳۹۳

      سلام
      شما باید به دادگاه خانواده مراجعه کنید و جریان را توضیح دهید ، اگر نیاز باشد ازتون تحقیقات محلی می کنند و قاضی بهتون نامه میده که میتونید با اون نامه برید دفترخونه و عقد کنید .

  3. ارژنگ said on فروردین ۲۹, ۱۳۹۳

    با سلام، میخواستم منظور از “علت موجه” در ماده ی ۱۰۴۳ رو بدونم. در صورت مراجعه ی دختر به دادگاه خانواده ، پدر دختر با مطرح کردن چه مواردی می تواند دادن اجازه را مضایغه کند ؟ مثلا : داشتن پرونده جزایی ، اعتیاد ، عدم توانایی مرد در برآورده کردن مخارج جاری ، … . “علت موجه” شامل چه مواردی می شود؟
    با تشکر

    • Profile Photo

      KhanehAmn said on اردیبهشت ۲, ۱۳۹۳

      در این باره قانون خاصی که مشخصات شوهر مورد نظر دادگاه را به روشنی تعریف کرده باشد در دست نیست. موضوع را به عرف سپرده اند و به نظر قاضی که در این باره حکم صادر می کند. آن چه مسلم است قاضی رسیدگی کننده ، مبنا را شایستگی مرد مورد نظر دختر قرار می دهد. معمولا معیارها و ملاک های شایستگی عبارت است از امکانات مالی خواستگار برای مدیریت مالی خانواده، حسن شهرت او در محل کار و محل زندگی، درجه تحصیلی و تخصصی او در تناسب با موقعیت دختر، سن و سال او در تناسب با سن و سال دختر. میزان مهریه ای که بر سر آن با دختر توافق شده متناسب با موقعیت خانوادگی دختر.
      ممکن است قاضی بر حسب سلیقه ها و تشخیص خود در موارد خاص دیگری هم تحقیق کند. در همه حال قانون در این گونه پرونده ها دست قاضی را نمی بندد و قاضی هم تا جائی که تجربه در این پرونده ها حکایت دارد، ایرادهای عجیب و غریب نمی گیرد و ترجیح می دهد دو جوان با زناشوئی، به زندگی خود سرو سامان بدهند. البته اعتیاد و سوء پیشینه جزائی و سوء شهرت و گرایش به همجنس گرائی اگر جوان به آن شهره باشد، از موانع تصمیم گیری برای صدور مجوز ازدواج توسط دادگاه است.

  4. سلام،من دختری ۲۰ساله هستم،پدر مادرم اعتیاد دارند،و اجازه ی ازدواج با پسر مورد علاقه ام را نمیدهند،لطفا راهنماییم کنید

    • Profile Photo

      به موجب ماده ۱۰۴۳ قانون مدنی ایران : ” نکاح دختر باکره اگرچه به سن بلوغ رسیده باشد موقوف به اجازه پدر یا جد پدری اوست و هرگاه پدر یا جد پدری بدون علت موجه از دادن اجازه مضایقه کند اجازه او ساقط و در این صورت دختر می تواند با معرفی کامل مردی که می خواهد با او ازدواج نماید و شرایط نکاح و مهری که بین آنها قرار داده شده پس از اخذ اجازه از دادگاه به دفتر ازدواج مراجعه و نسبت به ثبت ازدواج اقدام نماید.”
      بنابراین شما می توانید ابتدا یک اظهارنامه به نشانی پدر و جد پدری تان از طریق نزدیک ترین مجتمع قضائی به محل مسکونی تان، بفرستید و در آن مشخصات کامل جوانی را که علاقه مند به ازدواج با او هستید شرح داده و از آنها استدعا کنید به این ازدواج رضایت بدهند. البته رضایت یکی از آنها کافی است. اظهار نامه را برای مادر نفرستید. چون طبق قوانین ایران اساسا مادر کاره ای نیست و در امور حساس فرزندش، از لحاظ قانونی کاملا فاقد اختیار است. ضمنا اگر جدپدری تان در قید حیات نیست، اظهارنامه را فقط برای پدر تان بفرستید. چنانچه بروید به مجتمع قضائی آنها در دایره اظهارنامه شما را راهنمائی می کنند و هدایت می شوید به باجه ای که اوراق اظهارنامه را که گران هم نیست می فروشد.
      نوجه داشته باشید که در اظهارنامه، تاریخی را تعیین کنید تا حداکثر پدر یا جد پدری در آن تاریخ به شما جواب بدهند. اگر در تاریخ مقرر از آنها پاسخ مفیدی دریافت نکردید، مراجعه کنید به دادگاه خانواده ای که نزدیک محل سکونت تان است. چند برگ دادخواست خریداری کنید و در آن خواسته خود را “کسب اجازه از دادگاه برای ازدواج” بنویسید. آن جوان را معرفی کنید. تحصیلات و شغل و سن و درآمد و حسن شهرت و عدم سوء پیشینه و مهری که حاضر است برای شما تعیین کند باید در دادخواست ذکر بشود یا در جلسه دادگاه که برگه احضاریه آن به دستتان می رسد، همه را شرح بدهید. همچنین آدرس آن جوان و نشانی پدر و جد پدری اگر در قید حیات است باید به دادخواست اضافه بشود.
      پس از رسیدگی، دادگاه بدون آن که زیاد سختگیری کند، در صورت صالح بودن جوان مورد علاقه تان، به جای پدر و جدپدری به شما اجازه ازدواج با فرد مورد علاقه تان را رسما می دهد و شما آن را به دفترخانه ارائه داده و به عقد نکاح دائم آن مرد در می آئید. ماده ۱۰۴۴ قانون مدنی و تبصره ذیل آن هم قابل استناد است.
      خانه امن

  5. پدر مادرم اعتیاد به شیشه دارند،من هم دیکگه تحمل رفتار ها و توهماتشون رو ندارم
    پسری هم ک بهش علاقه مندم،خدمتش را ت نکرده
    من باید چه کار کنم؟…

  6. yeshim said on خرداد ۹, ۱۳۹۳

    باسلام.
    دختری۲۱ساله هستم ودانشجو.
    مدت۲سال هست ک به دوست برادرم علاقه پیدا کردم.ایشان قبلا زن داشتند ولی ازهم جداشدند،دلیلش هم این بوده ک دوست داداشم با یه خانوم دوست بودند بعدشوهراون خانوم متوجه میشه وطلاقش میده و دادگاه مجبورش میکنه ک بادوست داداشم ازدواج کنه.وچون ازدواجی اجباری و بدون علااقه بوده و اون خانوم چندسال هم از ایشون بزرگتربوده ازهمدیگه جداشدند.
    پدرم چندماه پیش فوت کرده،ولی قبل ازفوتش راضی بود،یعنی مخالفتی نداشت.ولی بخاطر مخالفت شدید داداشم دیگه چیزی نگفت.برادرم حتی اجازه نداد ک دوستش واسه خواستگاری خونه ی مابیان.بقیه اعضای خانواده هم بخاطراینکه خیلی ازداداشم حساب میبرن وحتی میتونم بگم میترسن،اعلام نارضایتی کردن.
    من توی این مدت همه ی خواستگارامو ردکردم.چون واقعا به اون آقاعلاقه دارم.حتی یکبارهم دست به خودکشی زدم،ولی متاسفانه نمردم،فقط۲روز توی کمابودم.
    خواهش میکنم بگیدمن چیکارکنم.من واقعا بدون اون نمیتونم زندگی کنم.
    ممنونم.

    • Profile Photo

      KhanehAmn said on خرداد ۱۳, ۱۳۹۳

      خانم عزیز در صورتی که دختری بخواهد با مرد مورد علاقه اش ازدواج کند، فقط پدر و جد پدری لازم است به ازدواج آنها رضایت بدهند. برادر و مادر در این موضوع اختیاری ندارند و قانون رضایت آنها را ضروری تشخیص نداده است. بنابراین چنانچه گواهی فوت پدر و جد پدری تان را به دادگاه خانواده ارائه دهید، همچنین مشخصات مالی و تحصیلاتی و شغلی مرد مورد نظر و همچنین میزان مهریه ای که نسبت به آن توافق کرده اید را در دادخواست بنویسید. دادگاه رسیدگی می کند و اگر مرد را مناسب اردواج با شما تشخیص داد، حکم بر موافقت صادر می کند و بر پایه این حکم می توانید بروید دفتر خانه ازدواج و ازدواج خود را ثبت کنید. این حق به موجب مواد ۱۰۴۳ و ۱۰۴۴ قانون مدنی به شما داده شده است.
      خانه امن

    • Azadeh said on بهمن ۲۰, ۱۳۹۳

      عزیزم من روانشناس و مشاور ازدواج و خانواده هستم. این شرایطی که شما ذکر کردید همگی با احتمال زیاد محکوم به شکست هستند. شما خود به نظر نمیرسد به بلوغ عاطفی لازم برای ازدواج رسیده باشید. عجله نکنید. صبر کنید و مورد بهتری برای ازدواج پیدا کنید. کسی که با زن شوهر دار رابطه برقرار کند، چارچوب اخلاقی مناسبی ندارد و شما نمیتوانید به او اطمینان کنید. در ضمن این شیفتگی که شما نسبت به ایشان دارید و برایش خودکشی کرده و “متاسفانه نمرد”ه اید، هم نشان از هیجان بیش از حد شما دارد که راه را بر تعقل میبندد.

  7. سارا said on تیر ۴, ۱۳۹۳

    سلام دختری هستتم ۲۶ساله چندسال پیش در اثر یک شیطنت جوانی بکارتم را از دست دادم
    حالا با مردی که طلاق گرفته قصد ازدواج دارم
    با توجه به عدم بکارتم میتوانم بدون اجازه ولی ازدواج کنم
    خانوادم به شدت مخالفن

    • Profile Photo

      KhanehAmn said on تیر ۱۸, ۱۳۹۳

      سارا خانم
      طبق قانون دختر غیر باکره، به هر شکلی که بکارت از دست داده باشد می تواند بدون اجازه پدر یا جد پدری با مرد دلخواه خود ازدواج کند. این ازدواج شرعا و قانونا صحیح است. البته منظور قانونگذار دختری است که بیش از ۱۳ سال داشته باشد. کمتر از آن را قانون اجازه نمی دهد. بنابراین شما می توانید بدون اجازه پدر یا جد پدری ازدواج کنید. ولی کاملا توجه داشته باشید که در جریان ازدواج این که شما به هر دلیل باکره نیستید افشا می شود و عوارض و نتایجی دارد که ممکن است به سود اعتبار و منزلت شما در خانواده نباشد یا خدای ناکرده مواجه با برخوردهای خشونت آمیز یکی از اعضای خانواده بشوید. در هر حال به این جنبه ها که فرهنگی است توجه کنید. ممکن است به قدری تحت فشار قرارتان بدهند که جوان قبلی را معرفی کنید که این خود ماجرای تازه ای است که رهائی از آن در مواردی آسان نیست
      خانه امن.

  8. ارغوان said on مهر ۱۹, ۱۳۹۳

    سلام من ۲۴سالمه از ۹سالگی پدرم رفته مادرم هم فوت کرده با خالم زندگی میکنم اگه بخوام ازدواج کنمو پدرم نیست چیکار باید بکنم پدر بزرگم ندارم

  9. ارغوان said on مهر ۱۹, ۱۳۹۳

    بچه هم ک بودیم شهر دیگه ای بودیم ک خیلی وقته از اونجا ب تهران اومدیم

  10. سارا said on آبان ۱۰, ۱۳۹۳

    سلام شما در پاسخ یکی از دوستان گفتید که دهتر غیرباکره به هر شکلی که بکارتش رو از دست بده موجب سقوط اذن میشه….حتی اگه در اثر خودارضایی از دست داده باشه؟؟؟؟؟؟؟

    • Profile Photo

      KhanehAmn said on آبان ۱۲, ۱۳۹۳

      البته قانون صراحت دارد به این که مادام دختر باکره است در هر سن و سال که باشد. برای ازدواج به رضایت پدر یا جد پدری نیاز دارد و بدون رضایت آنها عقد صحیح نیست. قانون مشخص نکرده است که اگر با خود ارضائی بکارت از بین رفته باشد این قانون اجرا نمی شود. بنابراین به نظر می رسد در این وضعیت هم رضایت ضرورتی ندارد. معهذا با یک مشاور حقوقی پیش از هر گونه اقدام به ازدواج صحبت کنید. آن چه مسلم است حتی ازاله بکارت از طریق تجاوز هم ضرورت این رضایت را سلب می کند. ولی در هر حال اعلام شما به خانواده که به هر دلیل باکره نیستید می تواند بحران های جدی در زندگی خانوادگی تان ایجاد کند که باید آمادگی برای آن را داشته باشید.
      خانه امن

Leave a reply

Your email address will not be published.