صفحه اصلی  »  خشونت خانگی و اجتماع  »  حمایت از قربانی خشون...
آبان
۲
۱۳۹۷
حمایت از قربانی خشونت دیده
آبان ۲ ۱۳۹۷
خشونت خانگی و اجتماع
۰
,
shutterstock_1132059785
image_pdfimage_print

Photo: oleschwander/shutterstock.com

باران خسروی

وقتی زن خشونت‌دیده‌ای که برای گرفتن کمک به شما مراجعه کرده، هنوز تلاش می‌کند یا اصرار دارد که رابطه با آزارگر را حفظ کند، شما چه می‌کنید؟ آیا به حمایت خود ادامه می‌دهید یا با ناامیدی دست از کمک‌ می‌کشید؟ مطلب زیر برگرفته از راهنمایی است که با تلاش ۳ سازمان حامی قربانیان خشونت خانگی در آمریکا و بر اساس تجربه عملی مددکارن و مشاوران حقوقی آن‌ها منتشر شده است. مفاد این راهنما برگرفته از تجربه‌های مشابه حمایت‌گرانی است که بارها مشوق قطع ارتباط قربانی با فرد آزارگر بوده‌اند، اما تلاش آن‌ها با شکست روبرو شده است. ترجمه بخش‌هایی از این راهنما  با درک اهمیت و شرایط دشوار و پیچیده نجات یک قربانی خشونت خانگی صورت گرفته است. ما چه مددکار اجتماعی باشیم یا مدافع حقوق زنان یاحتی فردی معمولی که تلاش می‌کند دوست یا اعضای خانواده یا همسایه  را از چرخه خشونت نجات دهد، باید بدانیم خشونت خانگی به دلیل روابط پرفراز و نشیب عاطفی بین آزارگر و آزاردیده، یا تاریخ و تجربه مشترک تلخ و شیرین و گاه دراز مدت میان آن‌ها، وجود فرزندان و یا حتی نوع و میزان خشونت اعمال شده که گاه با مهربانی و دلجویی بعدی فرد آزارگر همراه است، ابعاد پیچیده‌ای دارد که بر نوع و کیفیت فعالیت‌های مرتبط با حمایت از قربانیان نیز تاثیر می‌گذارد. درسی که از درک این پیچیدگی‌ها باید گرفت این است که فراموش نکنیم خشونت خانگی زخم عمیقی بر جسم، احساس و خاطرات قربانی به جا می‌گذارد که مرهم گذاشتن بر آن نیاز به مراقبت صبورانه و بلندمدت دارد. راهنمای زیر یاد می‌دهد که چطور در فرآیند درمان این زخم باید صبور باشیم، به سخنان و نظرات قربانی گوش دهیم و از قضاوت عجولانه یا قطع حمایت بپرهیزیم حتی اگر او هنوز می‌خواهد در رابطه خشونت‌آمیز باقی بماند.[۱]

بیشتر زنان خشونت‌دیده در رابطه خود با شریک آزارگر فعلی یا سابق‌شان می‌مانند. ادامه این ارتباط گاه بنا به تصمیم خودشان است یا به دلیل ضرورت‌هایی که مستلزم ادامه ارتباط با فرد آزارگر است. فرزندان این زنان هم حتی اگر رابطه‌شان تمام شده باشد، هنوز احتمال زیادی وجود دارد که پدرشان را ببینند. در این شرایط باید بدانیم که همه قربانیان خشونت خانگی – و نه فقط آن‌هایی که رابطه را تمام کرده‌اند- مستحق دسترسی به منابع و حمایت در برنامه‌های مداخله و حمایت‌گری هستند.

بسیاری از شما که با قربانیان خشونت خانگی کار می‌کنید، مواردی را سراغ دارید که قربانیان هنوز با فرد آزارگر در ارتباطند. ممکن است با زن قربانی از طریق خطوط تلفنی هاتلاین صحبت کرده باشید یا این که برای او امکان رفتن به خانه امن را فراهم ساخته یا  به او اطلاعاتی را در زمینه منابع محلی و مقررات قانونی مربوط به تامین امنیت داده باشید. حتی ممکن است که به سخنان او و مشکلاتش در گروه‌های حمایتی گوش داده باشید.در این شرایط لازم است بدانید که فرزندان این زنان باید در کانون توجه فعالیت حمایت‌گری شما قرار بگیرند و همه قربانیان خشونت، بزرگسالان یا کودکانی که هنوز با فرد آزارگر در ارتباطند  از برنامه‌های حمایت‌گری شما مانند اطلاعات و منابع حفاظتی بهره‌مند شوند.

لازم است بدانید که مدافعان دارای مهارت و قدرت تاثیر، به قربانیان کمک می‌کنند تا ارتباط‌شان با فرد آزارگر را محدود کرده و زمینه را برای ترک رابطه فراهم سازند. این مساله اولین استراتژی حمایتی و یکی از موضوعاتی است که همه ما باید بدانیم. با این وجود وقتی توجه قربانی و هدف او هنوز به ماندن در ارتباط با فرد آزارگر یا ماندن در این رابطه یا بهبود رابطه کودکان با پدرشان است، ما ممکن است به عنوان مدافع این زنان از کوره در برویم. ممکن است برای در نظر گرفتن استراتژی مناسب مشکلاتی داشته باشیم و گاه ممکن است حتی ندانیم چه بگوییم یا چه کنیم.

از همین نویسنده بیشتر بخوانید:

چرا ویران شدم؟

کودکان، شاهدان ساکت خشونت خانگی

کمپین‌سازی برای محو خشونت علیه زنان

حال اگر با روش‌های سنتی حمایت‌گری وارد چرخه حمایت از قربانی شوید، ممکن است قربانی با این دیدگاه که شما نمی‌توانید شرایط او را درک کنید، نا‌امید شده و از دریافت کمک سر باز زند. اما بر اساس راهنمای کنونی شما باید بدانید که تعهدتان به حمایت از حق قربانی برای تصمیم‌گیری در مورد رابطه است. تصمیمی که ممکن است بر اساس ملاحظات فردی و فرهنگی گرفته شود، یا طبق ارزیابی او  به نفع فرزندش است. ما نمی‌گوییم که قربانی باید در رابطه بماند یا این که حتما رابطه را  ترک کند. البته ما معتقد نیستیم که حفظ رابطه کودکان با پدر آزارگرشان لزوما مفید و یا امن است. ما از تاثیرات فیزیکی و روانی ویرانگر خشونت آگاهیم اما با این حال می‌گوییم به حمایت‌گری ادامه داده و آن را تقویت کنید تا به بهترین نحو به قربانی کمک شود. اما گاهی ممکن است در این که چطور کار کنیم، از چه زبانی برای کمک استفاده کنیم و چطور همکاری قربانی را جلب کنیم، ارزیابی‌های متفاوتی داشته باشیم.

به طور کلی قربانیان رابطه خود را زمانی حفظ می‌کنند که ترک رابطه، شرایط زندگی آن‌ها و فرزندانشان را وخیم می‌سازد. آن‌ها معمولا گزینه‌ای برای خروج ندارند، یا منابعی در اختیارشان نیست که به راحتی رابطه نامناسب را ترک کنند. گاهی اوقات نقاط مثبتی هم در رابطه‌شان هست که آن‌ها را متقاعد می‌کند حفظ رابطه تا حدودی ارزش تحمل کنترل و خشونت را دارد. گاهی هم این فرزندان هستند که خواهان حفظ رابطه‌اند.

اگر تاکنون عضو کانال تلگرام خانه امن نشده‌اید، کلیک کنید.

ترک یک رابطه در این شرایط، همیشه ریسک بالایی برای قربانی دارد. گاهی ترک یک رابطه موجب افزایش خشونت همسر یا شریک زندگی، از دست دادن فرزندان، از دست دادن محل زندگی، درآمد، شغل، بیمه بهداشتی، در خطر قرار گرفتن شرایط مهاجرت، قطع ارتباط با گروه‌های اعتقادی و حتی حمایت خانواده و دوستان می‌شود. به طور کلی ترک یک رابطه به معنای از دست رفتن ثبات مالی و حتی تامین غذای فرزندان و بی‌خانمانی است. به علاوه ترک رابطه چه تاثیری بر فرزندانشان خواهد گذاشت؟ در این شرایط بسیار دشوار یا غیر ممکن خواهد بود که فرزندان در شرایط فیزیکی یا احساسی امنی باشند.

اما چرا قربانیان بعد از ترک رابطه هنوز با آزارگر خود در تماس باقی می مانند؟

برای بسیاری از بازماندگان خشونت اصلا واقع گرایانه یا حتی مفید نیست که همه راه های ارتباطی قطع شود. اگر قربانی صاحب فرزند باشد به هر حال مسایل مربوط به سرپرستی از فرزندان یا مسایل مالی آنها دخیل در حفظ این ارتباط است. گاهی اوقات فرد آزارگر می تواند تنها منبع حمایتی یا مالی باشد که می توان در روزهای سخت از او کمک گرفت. به هر حال همیشه دلیلی متقاعد کننده برای فرد قربانی وجود دارد که رابطه اش را با شریک فعلی یا سابق آزارگرش حفظ کند.

چه باید کرد؟

آنچه در وهله اول برای یک مدافعه گر یا حامی مهم است به کار گرفتن یک دیدگاه مبتنی بر نظر و خواست قربانی است (victim defined appro The). یعنی این قربانی است که تصمیم به ترک ارتباط می گیرد یا ارتباطش را حفظ می کند و یا بین ترک و یا حفظ ارتباط قرار دارد. این دیدگاه در واقع مبتنی بر فهم نیازها، منابع، دیدگاه و حتی مولفه های فرهنگی تاثیر گذار بر تصمیم قربانی است. به کارگیری دیدگاه فوق باعث می شود که یک نگاه همه جانبه به مسایل قربانی در هنگام تعیین استراتژی های حمایتی برای او داشت. البته به خاطر داشته باشید که کار شما صرفا گوش دادن به قربانی و انجام آنچیزی نیست که او می خواهد بلکه شما نیاز به یک مشارکت فعال، پویا و حساس به فرهنگ درفرایند ارایه اطلاعات و در اختیار قرار دادن منابع دارید تا این که بتوانید به طور مناسبی به قربانی برای تصمیم گیری بهتر کمک کنید.

هدف به کارگرفتن دیدگاه مدافعه گری بر مبنای تعریف قربانی در وقع افزایش سلامت قربانی و فرزند اوست. برای این که قربانی در سلامت باشد البته که باید از چرخه خشونت و کنترل شریکش آزاد شود اما بایستی قادر به تامین نیازهای اساسی زندگی اش هم باشد. درست است که کاستن از خطر خشونت فیزیکی یا جنسی تلاش ماست اما رها کردن قربانی و فرزندانش بدون حمایت های مالی بلند مدت هم سلامتشان را تضمین نمی کند. به علاوه این رهایی او از رابطه خشونت به معنای امنیت در برابر مشکلات روانی، اعتیاد یا مشکلات مربوط به تروما نخواهد بود.

موفقیت در نجات یک قربانی و قطع رابطه با آزارگر او چیست؟

موفقیت همان چیزی است که قربانی تعریف می کند. این قربانی است که بر مبنای میزان خشونت شریکش و شرایط زندگی و فرهنگی اش تصمیم می گیرد. برای فردی که هنوز در رابطه با آزارگر خود است، تعریف موفقیت صرفا اولویت بندی برای کاهش خشونت فیزیکی نیست، این امر اگرچه بسیار مهم است اما ضرورتا ممکن است اولین یا مهمترین گزینه نباشد.

باید از هر قربانی بپرسید که به نظر او چه چیزی بهتر است و چه کاری وخامت شرایطش را کمتر یا بیشتر می کند. به طور مثال ممکن است یکی از قربانیان بگوید چه چیزهایی بهتر است انجام داد به این دلیل که شریکش دیگر بچه ها را کتک نمی زند یا این که دیگر حقوقش را  هدر نمی دهد. بنابراین این تغییر رفتارها چیزی است که برای قربانی ارزش و اولویت دارد. این همان تعریف قربانی از موفقیت است.

نکته پایانی:

برای ما ممکن است موفقیت به معنای این باشد که کسی آزار نبیند یا توسط شریکش کنترل نشود یا وقتی که کودکی در اثر خشونت خانگی آسیب جسمی و روانی نبیند. به دلیل این که می خواهیم هر قربانی کاملا و همیشه امن باشد، ممکن است با نوع تعریف قربانی از موفقیت مشکل داشته باشیم. ممکن است صرفا بهبود نسبی شرایط برای ما معنای موفقیت نداشته باشد به خصوص اگر قربانی هنوز متحمل خشونت و   کنترل از سوی همسرش است. به علاوه شنیدن قربانی لزوما به معنای صرفنظر از دیدگاه خود ما به خروج کامل از رابطه خشونت آمیز نیست اما مهم این است که ما هنوز به اقدامات حمایتی خود ادامه می دهیم و به نظر قربانی هم احترام می گذاریم در حالی که ممکن است نظر و اعتقاد خود را داشته باشیم. اما مطابق با یک برنامه سیستماتیک و متناسب با تمام سطوح ما هنوز برای پایان بخشیدن به خشونت برای همه قربانیان تلاش خود را می کنیم.

منبع



Leave a reply

Your email address will not be published.

مشاوره حقوقی رایگان برای قربانیان خشونت خانگی

روزهای شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۶ عصر تا ۱۰ شب مشاوران خانه امن پاسخگوی شما هستند.

مشاوره حقوقی رایـــگان

شماره تماس: ۸۵۳۱۲۶۰۰-۰۲۱