صفحه اصلی  »  تجربه ها و خاطره ها  »  ازدواج های سفید ، شن...
آبان
۱۵
ازدواج های سفید ، شناسنامه های خالی از طلاق و ازدواج
تجربه ها و خاطره ها
۰
, , , , , , ,
image_pdfimage_print

نه عاقد را دیده اند نه سر سفره عقد نشسته اند .تعهدشان کتبی نیست ، قلبی است ، یک “بله” گفته اند و بدون هیچ مراسمی زندگی زیر سقف مشترک را شروع کرده اند. نام وصلتشان را هم “ازدواج سفید” گذاشته اند . هر دو به اصول نانوشته یک زندگی مشترک پایبندند و یک چیز را اصل زندگی کرده اند . تعهد .

اما حاشیه امن و ناامن این تاهل را لیلا بهرامی حقوقدان برای خانه امن اینگونه بازگو میکند . ازدواج سفید یک پدیده اجتماعی است که در  ایران با گذشت زمان رو به گسترش است .

« در فرهنگ آکسفورد معادلی برای اصل کلمه “white marriage”  وجود ندارد ،اما در فرانسه به آن ” Marriage blanc” می گویند نوعی ازدواج که به معنی ازدواج بدون وصال یا ثبت شده و قانونی اما به دلایل مختلف بدون رابطه جنسی است ، البته این تعریف از دایره بحث ما بیرون است ( ازدواجی قانونی و بدون روابط جنسی. Marriage without sexual relations

اما چیزی که از آن به زندگی مشترک زن و مرد به همراه روابط جنسی بدون ازدواج یاد می شود در فرهنگ آکسفورد “cohabitation” یعنی “همباشی” آمده است،
( Live together and have a sexual relationship without being married)»

تعریف ازدواج سفید: به زندگی مشترک دونفر جنس مخالف که با همدیگر رابطه جنسی دارند ؛بدون ثبت و ازدواج رسمی ازدواج سفید می گویند .

شاید دلیل نامگذاری این نوع زندگی به  ازدواج سفید ،سفید ماندن برگه های شناسنامه هاست . در مورد طلاق و ازدواج .

. البته نیازی به گفتن نیست که این پدیده فقط مختص ایران نیست و در جوامع دیگر نیز بسته به عواملی مانند اقتصادی، فرهنگی و غیره اشکال گوناگونی می تواند به خودش بگیرد.

۲«بیش از دوسوم زوج‌های آمریکایی از ازدواج رسمی، مدتی را بدون ازدواج با یکدیگر زیر یک سقف می‌گذرانند. در سال ۱۹۹۴، حدود ۳/۷ میلیون زوج آمریکایی بدون ازدواج با یکدیگر زندگی می‌کردند و نزدیک به اواخر دهه ۱۹۹۰، حداقل ۵۰ تا ۶۰ درصد زوج‌ها حداقل پیش از ازدواج رسمی، مدتی را بدون ازدواج با یکدیگر می‌گذراندند. این در حالی است که تا پیش از ۱۹۷۰، زندگی بدون ازدواج در ایالات متحده غیرقانونی بود. طبق آمار آمریکا، تعداد زوج‌های ازدواج‌نکرده‌ای که با یکدیگر زندگی کرده‌اند، از ۱۹۶۰ تا ۲۰۰۰ ده برابر شده و اکنون، زندگی بدون ازدواج، به مرحله‌ای عادی در روند آشنایی دو فرد تبدیل شده‌است.»

با توجه به تفاوت های ساختاری جامعه ایران با جوامع دیگر طبعا دیدگاههای متفاوتی در رابطه با این پدیده وجود دارند.

عده ای آن را امری نکوهیده و غیرقابل قبول می دانند، برخی دیگر که عموما جوانان را شامل می شود مشوق آن هستند و دسته ای هم گاه به میخ و گاه به نعل می کوبند.

به جرات می توان گفت ازدواج سپید در میان پدیده های اجتماعی به خاطر عملکرد آن و تاثیری که در مناسبات اجتماعی بجا می گذارد ؛کمتر با دیده بی تفاوتی به آن نگریسته می شود.

به دلیل اینکه در جوامع بشری امر ازدواج صرف نظر از اشکال عملی متفاوتی که در برهه های مختلف به خود گرفته  است ؛دارای یک پیشینه تاریخی است، امروزه هم انسان ها (بخصوص در جوامع کمتر پیشرفته و عمدتا با بافت سنتی و همینطور جوامعی که دین در زندگی خصوصی انسان ها دخالت می کند) نسبت به آن حساسیت بیشتری از خود نشان می دهند و در همین رابطه بطور منطقی وقتی که شکلی از ازدواج خارج از قالبی که تاکنون بطور کلی مرسوم بوده است روند رو به گسترشی به خود می گیرد، این حساسیت به همان اندازه بیشتر می شود.

به نظرمی آید چند دلیل عمده شاید در گسترش ازدواج سفید تاثیر داشته باشد :

۱-یکی از این موارد نبودن بستر مناسب برای ازدواج دایم به دلیل مشکلات مالی است که البته دلیل کاملی به نظر من نمی  تواند  باشد . چرا که در میان کسانی که به ازدواج سفید روی می آورند افراد با قدرت مالی بالا وجود دارند که با وجود توان مالی باز هم  تمایل به این نوع زندگی دارد و قبل از ورود به زندگی  رسمی می خواهند یک ازدواج بدون ثبت را تجربه کنند .

۲- وچود قوانین تبعیض آمیز ازدواج به خصوص برای زنان

زنانی که به حق و حقوق خودشان آشنایی دارند کمتر سعی می کنند خود را اسیر یک زندگی رسمی با قوانین مردسالارانه کنند.به دلیل مشکلاتی که در قانون به ضرر  زنان وجود دارد .از جمله حق طلاق،حضانت،محل زندگی،مهاجرت،تمکین ، ادامه تحصیل  و مشکلاتی نظیر این ؛ شاید بیشتر گرایش به زندگی بدون ثبت داشته باشند .

البته برای مردان هم مهریه های بالا ، هزینه های سرسام آور زندگی ، نفقه و  مسائل مالی طلاق که باید مالی را به همسرانشان برای جدایی هزینه کنند . می تواند یکی از دلایل کشش آنها به این نوع زندگی باشد .

۳ -ترس از طلاق و شکست در زندگی: به نظر می رسد با توجه به اینکه طلاق در جامعه ایران رشد بی رویه داشته و معمولا از هر سه چهار تا زندگی یکی به طلاق می انجامد و خروج از یک زندگی توام با خشونت به خصوص برای زنان بسیار مشکل است و حتی مشکلاتی که بعد از طلاق برای زنان وجود دارد. به دلیل وجود باورهای غلط در مورد طلاق؛ همه این عوامل باعث می شود که افراد با تامل بیشتر وارد یک رابطه شوند و حتی الامکان از زندگی رسمی دوری می جویند .

۴ –دست و پا گیربودن ازدواج رسمی و ایجاد مسئولیت سنگین حقوقی پس از ازدواج برای زوجین وتعهدات دراز مدت که شاید خیلی؛ خوشایند جوانها ؛نباشد و البته عوامل روانی مثل تفکیک جنسی از کودکی عوامل اجتماعی مانند مهاجرت جوانها به شهر های دیگر برای اشتغال و تحصیل و  استقلال طلبی ؛میتواند عوامل دیگر گسترش ازدواج سفید در ایران باشد .

به نظر می رسد هیج عرف وسنتی طولانی مدت نمی ماند. شرایط اجتماعی و فرهنگی جوامع معمولا رو به رشد است و ازدواج سفید هم شاید بخشی از این تغییر باشد که در جامعه ایران بوجود آمده است  .

 دیدگاه موافقان  ازدواح سفید

از نقطه نظر جوانان مزیت این ازدواج در این است که فرصت بهتری برایشان فراهم می شود تا بتوانند عملا شناخت متقابل از هم کسب کنند و در عمل ببینند آیا برای یک زندگی دائمی با هم به اندازه کافی تفاهم و همدلی دارند یا نه؟ آیا قادر به همزیستی با هم هستند یا خیر؟

 علاوه بر آن، یکی از ویژگی های ازدواج سپید را در این می دانند که طرفین نسبت به همدیگر دست کم آنگونه که در ازدواج های رسمی انتظار می رود تعهدی ندارند و در نتیجه راه برای گریز از مسئولیت همیشه باز است.

و عده ایی تساوی حقوق زنان و مردان را عنوان می کنند و می گویند وظایف و مسئولیتها به مساوی تقسیم می شود و کسی بر کسی برتری یا ریاست ندارد.

برای برخی دیگر از جوانانی یا افرادی که طالب این نوع ازدواج هستند، هیچ تفاوتی از نظر آنان بین این ازدواج با ازدواج رسمی و ثبت شده ندارد و هیچ مانعی وجود ندارد که بتوانند در کنار هم با تفاهم یک زندگی مشترک داشته باشند.

نمونه رعنا و حامد که با هم ازدواج سپید کرده اند را می توان در این باره مثال آورد.

«رعنا و حامد ۴ سال می شود که به صورت ازدواج سفید با هم در یک خانه زندگی می کنند و می گویند علاقه ای برای ثبت ازدواجشان ندارند. آنها همانند هر زن و شوهری حلقه به دست دارند و در تمام محافل و جمع ها خود را به عنوان زن و شوهر نه همخانه معرفی می کنند.

رعنا می گوید: «حامد را ۸ سال است که می شناسم. بعد از یک سال که از آشناییمان می گذشت متوجه شدیم که خیلی از علائق و سلایقمان مانند یکدیگر است برای همین به هم نزدیکتر شدیم و ۶ سال پیش حتی خانواده هایمان در جریان آشنایی ما دو نفر بودند.»

 او به زمانی اشاره می کند که تصمیم می گیرند با هم زندگی کنند: «بعد از چند سال دیدیم که می توانیم با هم زندگی کنیم و از هر نظر با هم توافق نظر داریم. حتی هر دو اعتقادی به ازدواج نداشتیم به همین خاطر زمانی که با خانواده هایمان مطرح کردیم در ابتدا چندان راضی نبودند اما وقتی دیدند که ما تصمیم جدی گرفته ایم پذیرفتند.

حامد می گوید همخانه بودن با نوع زندگی آنها فرق می کند: «ما نوع زندگی مان به گونه ای نیست که هر کس وارد آن شود احساس کند همخانه هستیم بلکه تمام رفتارهای یک زن و شوهر معمولی را داریم. صبح با هم به سر کار می رویم و بعد از ظهر به خانه می آییم و شام می خوریم. نه از رفیق بازی خبری است و نه دوران مجردی. خرج خانه را به صورتی درمی آوریم که مانند همخانه ها به اصطلاح به صورت «دنگی» نباشد، بلکه هر کس هر آنقدر که در توان داشته باشد می گذارد و حتی یک حساب مشترک پس انداز هم داریم.»

او در ادامه صحبت هایش به دعواهایشان هم اشاره می کند: «در هر خانه ای دعوا وجود دارد و ما هم مانند بقیه دعوا و بعد از چند ساعت آشتی می کنیم. مدل دعواهایمان هم شبیه زن و شوهرهایی است که اسمشان در شناسنامه ثبت شده است.»

 مشکلات  ناشی از این ازدواج

هر چند در این نوع ازدواج طرفین معمولا کمتر به داشتن فرزند فکر می کنند اما مشکل این ازدواج  این است که گاهی بارداری ناخواسته صورت می گیرد؛ که به دلیل عموما مخفی بودن این نوع ازدواج، به عوارض ناشی از سقط جنین غیرقانونی تن می دهند که بویژه برای زنان می تواند بسیار مشکل آفرین شود.

چنانچه هر دو طرف به توافق برسند که فرزندی داشته باشند معضل دیگر در این رابطه به دلیل ثبت نشدن ازدواج، به خطر افتادن سرنوشت و هویت کودک در جامعه است و در این میان آسیب های جدی می بیند.

از جمله جوانب منفی این نوع ازدواج در جامعه ما این است که با در نظر داشتن موقعیت شکننده و بی ثبات زنان بطور عام، چنانچه مرد به این رابطه پس از مدت کوتاهی اظهار بی میلی کند و راغب نباشد که آن را ادامه دهد، زن متحمل صدمات روحی می شود.

ازدواج سپید نه تنها از نقطه نظر سنتی و شرعی همانطور که گفته شد پذیرفته نمی شود بلکه از نظر حقوقی هم در ایران امری غیرقانونی به حساب آمده و جرم تلقی می شود.

مشکلات حقوقی

این گونه از دواج در کشور های غربی غیره قانونی نیست و با اعلام به ادارات پلیس یا مراجع ذی ربط مورد حمایت قانون  قرار می گیرد  . در واقع این شیوه زندگی از طرف جامعه مورد پذیرش قرار گرفته و عرف شده  است .

 اما در ایران ازدواج سفید نه تنها به رسمیت شناخته نمی شود و مورد حمایت قانونگذار قرار نمی گیرد؛ بلکه جرم هم محسوب می شود .

 دلیل جرم بودن ازدواج سفید

  • عدم ایجاد محرمیت از طریق عقد دایم و یا موقت
  • عدم ثبت واقعه ازدواج
  • وجود داشتن رابطه زنا یا روابط غیره شرعی مادون زنا که بسته به نوع آن مجازات  خاص خود را  دارد.

منبع:وکالت



Leave a reply

Your email address will not be published.

مشاوره حقوقی رایگان برای قربانیان خشونت خانگی

روزهای شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۶ عصر تا ۱۰ شب مشاوران خانه امن پاسخگوی شما هستند.

مشاوره حقوقی رایـــگان

شماره تماس: ۸۵۳۱۲۶۰۰-۰۲۱