صفحه اصلی  »  خشونت خانگی و اجتماع  »  کودک‌آزاری در مهدکود...
مهر
۸
کودک‌آزاری در مهدکودک‌ها: نگرانی خانواده‌ها و ضعف نظارت
خشونت خانگی و اجتماع
۰
, , , , , , ,
image_pdfimage_print

عکس:zurijeta/Bigstock.com

نعیمه دوستدار- روزنامه نگار

علیرضا را وقتی یک سال و نیمه شد، گذاشتند مهدکودک. مادرش بالاخره توانسته بود به کار سابقش برگردد. روزهای اول بچه که از یک سال و نیم در خانه ماندن خسته بود، از ساعت‌های طولانی مهدکودک خوشحال بود اما شش ماه بعد مادرش فهمید که علیرضا دیگر مثل قبل با اشتیاق به مهد کودک نمی‌رود و هربار که می‌خواهند پوشکش را عوض کنند، مضطرب می‌شود.

بچه تازه زبان باز کرده بود و توضیحی درباره دلیل ناراحتی‌اش نمی توانست بدهد. یک بار که مادرش مشغول عوض کردن پوشکش بود، دید که روی ران علیرضا کبود است. به مهد کودک گزارش داد و گفتند حتما به جایی خورده، اما وقتی دید یک ماه بعد باز هم ران او کبود است مشکوک شد. با مادر یکی از بچه‌ها صحبت کرد و فهمید آنها هم کبودی مشکوکی دیده‌اند. بعد از کلی رفتن و آمدن، معلوم شد که مربی مسوول تعویض پوشک بچه‌ها، هربار که عوضشان می‌کند، نیشگون‌شان می‌گیرد و محکم به باسن‌شان می‌کوبد.

بر اساس آخرین آماری که سال گذشته از سوی سازمان بهزیستی منتشر شده، ۱۷ هزار و ۸۰۰ مهد کودک در سراسر ایران وجود دارد. ۷۵۰ هزار کودک در این مهدها نگهداری می شوند و ۱۵۰ هزار نفر نیز در این مراکز فعال هستند. بسیاری از کودکان ایرانی ساعات زیادی از روز را دور از خانواده می‌گذرانند و به همین دلیل امنیت مهدکودک‌ها و رعایت شدن استانداردهای تربیتی و نبودن هرگونه خشونت در آنها از نخستین معیارهایی است که خانواده‌هایی که کودک‌شان را به مهدکودک می‌سپارند در نظر می‌گیرند.

قوانین و مقررات تاسیس مهدکودک در ایران بر جلوگیری از هرگونه تحقیر و تنبیه و تنبیه بدنی کودکان تاکید می‌کند اما اخبار کودک آزاری در مهدکودک‌ها هر از گاهی منتشر می‌شود.

کودک آزاری در یک مهدکودک در اردبیل، یکی از خبرسازترین نمونه‌های کودک‌آزاری در سال‌های اخیر بود. در فیلم کوتاهی که در اینترنت و شبکه‌های مجازی منتشر شد، مربی مهدکودک با خشونت به کودکی که او را زیر پای خود خوابانده بود غذا می‌داد و پس از آن کودک را کتک می‌زد.

این تصاویر بینندگان را در ایران تکان داد و سوال‌های بسیاری درباره میزان نظارت بر عملکرد مهدکودک‌ها مطرح شد.

به دنبال گزارش این کودک آزاری جلسه اضطراری در سازمان تشکیل شد و این مهد را تعطیل کردند و دستگاه قضایی نیز فرد خاطی و مدیر مهدکودک را دستگیر کرد.

همان زمان، معاون امور اجتماعی بهزیستی استان اردبیل، در گفت‌وگویی تاکید کرد که در دادن مجوز تاسیس به مهد کودک‌ها و نیز در مورد به کارگیری خدمه آنها نهایت دقت صورت می‌گیرد و ماموران بهزیستی هم نظارت‌های مستمری نیز بر کار مهدها دارند و به شدت با تخلف احتمالی برخورد می کنند.

همایون هاشمی، رئیس سازمان بهزیستی کشور در واکنش به این اتفاق گفته بود که تلاش خواهد شد تا الگوسازی‌های مناسب انجام شود و از بروز این خطاها کاسته شود.

با اینکه مسوولان بهزیستی در ایران تاکید می‌کنند که بر عملکرد مهدکودک‌ها به شیوه‌های مختلف نظارت می‌شود، بسیاری از این نظارت‌ها تنها به کنترل آموزش‌ها و برنامه‌های مهدکودک‌ها از نظر اسلامی و مذهبی خلاصه می‌شود؛ مواردی مثل بودن یا نبودن آموزش رقص یا شنا در این مراکز.

به گفته مسوولان سازمان بهزیستی، از چهارسال پیش گزینش مربیان تمام مهدهای کودک با اینکه متعلق به بخش غیردولتی هستند، از منظر اخلاقی، صلاحیت علمی و رفتاری انجام می‌شود اما مشخص نیست تاکید و تمرکز این گزینش‌ها تا چه حد بر تعهد و پایبندی آنها به موازین ایدئولوژیک است و تا چه حد صلاحیت‌های روانشناسی و علمی.

همایون هاشمی رییس سابق سازمان بهزیستی درباره گزینش مربیان مهدکودک گفته است: “ما گزینش داریم، اما این مهدکودک‌ها همگی به مراکز غیردولتی وابسته‌اند. اینها هیچ‌کدام دولتی نیستند و رئیس هر مرکز باید پاسخگوی تخلفات مرکزش باشد و ما به‌عنوان متولی دولتی و ناظر، وظیفه نظارت داریم، البته با ملاحظات کامل.”

 سازمان بهزیستی گرفتن تست‌های متعدد از مربیان و بررسی احتمال سوءسابقه این مربیان نیز در مراکز انتظامی را هم بخشی از روش‌های کنترل عملکرد مربیان معرفی می‌کند.

محمد نفریه معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی هم تاکید می کند که سازمان بهزیستی سیستم نظارتی خاصی دارد که هر سال تقویت می‌شود تا جایی که این سازمان را متهم به بالا رفتن سطح نظارت و استاندارد و سخت‌گیری می‌کنند.

نفریه می‌گوید: «سازمان بهزیستی، استانداردی برای فضا، کارکنان، مربی، کمک مربی، مسئول فنی و صاحب جواز مهدها دارد ضمن اینکه آنها حتما باید گزینش شوند. بحث سطح‌بندی و ستاره‌دار کردن مهدها را داریم که هرچه این سطح بالاتر برود شهریه مهدها نیز افزایش پیدا می‌کند. به طور مثال، مهد ۳ ستاره باید مجهز به دوربین مداربسته باشد.»

با این حال، این نظارت‌ها نتوانسته از وقوع کودک‌آزاری در مهدکودک‌ها بکاهد. درباره مهدکودک اردبیل گفته می‌شد که مهد کودک از ابتدای فروردین تا ابتدای تیرماه که زمان وقوع حادثه بود، چهار بار بازرسی شده است. این مرکز به عنوان یکی از بهترین مهدهای کودک اردبیل شناخته می‌شد در درجه‌بندی این مهد کودک سه ستاره بوده است.

معاون اجتماعی سازمان بهزیستی اما اعلام کرده که با وجود همین بازرسی‌ها در سال گذشته پروانه ۷۰ مهدکودک باطل شده است.

بر همین اساس می‌توان تایید کرد که بازرسی‌های سازمان بهزیستی در این زمینه ناکارآمد است و کارایی خاصی ندارد و تنها در مواردی که  پدر و مادرها از موضوع باخبر شوند این سازمان می‌تواند وارد عمل شود.

نظارت قانون و خانواده

بر اساس قانون ایران، هرگونه اقدام مجرمانه نسبت به اشخاص مثلا توهین، آزردن، ضرب و شتم و آسیب رساندن به هر کسی چه کودک یا بزرگسال باشد، به عنوان مجازات کلی «ایراد صدمه به اشخاص» قابل مجازات است.

کنوانسیون حقوق کودک که ایران هم به آن پیوسته است، می‌گوید که افراد از بدو تولد تا ۱۸ سالگی کودک محسوب می شوند و نباید هیچ ‌نوع خشونتی نسبت به آنها انجام شود.

بر اساس قانون حمایت از کودکان و نوجوانان که در سال ۱۳۸۲، تصویب شد، هر شخصی متوجه کودک آزاری شود یا آن را ببیند، می تواند به مراجع قضایی گزارش دهد و شکایت کند. تا پیش از سال ۱۳۸۱، کودک‌آزاری از جرایم خصوصی شناخته می‌شد و فقط پدر که ولی کودک است، به مثابه مالک کودک حق داشت در صورت رخ دادن کودک‌آزاری شکایت کند.

در سال ۸۱ طرحی ۱۲ ماده‌ای به پیشنهاد انجمن حمایت از حقوق کودکان به مجلس ارائه شد و با پیگیری کمیسیون بهداشت مجلس تصویب شد که بر اساس آن کودک آزاری از مصادیق جرایم عمومی قرار گرفت و اعلام جرم علیه مرتکبان کودک‌آزاری ممکن شد.

بر اساس این قانون، اگر مهدکودک ها، مراکز نگهداری کودکان، مدارس و دبیرستان‌ها کودک آزاری را مشاهده کنند مکلف‌اند آن را گزارش دهند. به همین نسبت اگر این مراکز هم تخلفی انجام دهند، پدر و مادرها می‌توانند آن را به سازمان بهزیستی گزارش کنند.

کودکی که تازه زبان باز کرده یا هنوز نمی‌تواند احساسات خود را بیان کند، نمی‌تواند وقوع کودک‌آزاری را گزارش می‌کند. به همین دلیل نظارت والدین بر عملکرد مهدکودک‌ها می‌تواند به عنوان شیوه‌ای برای کنترل مهدکودک‌‌ها به کار گرفته شود.

حالات جسمی و روحی کودکان، بهانه جویی‌ها، اختلالات خواب و تغذیه باید جدی گرفته شود، این نشانه‌ها همه می‌توانند به پدر و مادرها کمک کنند که هرگونه آزار و تنبیه را شناسایی کنند.

 پیش از آن به پدر و مادرها توصیه می‌شود که درباره مهدکودکی که می‌خواهند کودک خود را در آن ثبت نام کنند و سوابق مربیان و مدیران آن تحقیق کنند.

با این حال گزارش‌هایی که از خانواده‌ها می‌رسد نشان می‌دهد که بررسی گزارش‌های تخلف به سرعت انجام نمی‌شود. مادر متین، کودک چهارساله‌ای که در مهدکودک تنبیه شده و او را از بقیه جدا کرده‌اند و در اتاق نگه داشته‌اند می‌گوید: “من با مدیر مهدکودک تماس گرفتم و جلسه گذاشتم، انکار کرد. در حالی که من چند بار با چند روش از متین پرسیده بودم و مطمئن بودم که درست می‌گوید. بعد با شماره تخلفات بهزیستی تماس گرفتم اما کسی که با من تلفنی حرف زد، در نهایت فقط اسم و آدرس مهد را پرسید و بعدا هیچ خبری از آنها نشد.”

مادر متین اما در نهایت تنها کاری که توانسته بکند این بوده که بچه‌اش را از آن مهدکودک خارج کند و به دیگران هم توصیه کند که عملکرد این مهدکودک را مورد توجه قرار دهند.

پیش از هرچیز اما شناخت و تشخیص موارد خشونت و آزار نسبت به کودکان اهمیت دارد؛ اینکه پدر و مادر و سرپرستان کودک به این نکته توجه کنند که کودک آنها نباید به عنوان تربیت یا کنترل، در معرض آزار، تحقیر و خشونت روانی یا جسمی قرار بگیرد.



Leave a reply

Your email address will not be published.

مشاوره حقوقی رایگان برای قربانیان خشونت خانگی

روزهای شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۶ عصر تا ۱۰ شب مشاوران خانه امن پاسخگوی شما هستند.

مشاوره حقوقی رایـــگان

شماره تماس: ۸۵۳۱۲۶۰۰-۰۲۱