صفحه اصلی  »  پرسش و پاسخ قانونی  »  اگر مسئول حضانت کودک...
مرداد
۹
اگر مسئول حضانت کودک، از حضانت خودداری کند
پرسش و پاسخ قانونی
۰
, , , , , , , , ,
image_pdfimage_print

عکس:Ian Burt

پرسشگر: شش ماه قبل برادرم در یک حادثه رانندگی جان خود را از دست داد. او یک فرزند پسر ۸ ساله به نام سعید دارد. از آنجاییکه برادرم وضع مالی خوبی نداشت همسرش پس از فوت وی مجبور شد به خانه پدرش برود.

پدر بنده نیز که در قید حیات است هزینه های مربوط به سعید را تا حدودی متقبل می شود اما به دلیل عدم توانایی مالی و سن بالا قادر نیست آنگونه که لازم است هزینه های زندگی سعید و مادرش را متقبل شود.

مادر سعید شغلی ندارد و قادر به تامین هزینه های خود و فرزندش نیست. از طرف دیگر احتمال دارد ازدواج کند. از این رو قصد دارد سعید را به خانه پدر من برده و نگهداری این کودک را به وی واگذار کند.

او می گوید دیگر نمی تواند سعید را نگاه دارد و بهتر است پدر بزرگ وی حضانت سعید را بر عهده بگیرد.

همچنین از مشکلات مالی و غیر مالی خود صحبت کرده و اظهار داشت که خانواده اش به او کمکی نمی کنند. به هر حال پدر و مادر من نیز به دلیل کهولت سن و عدم توانایی مالی مناسب نخواهند توانست به درستی از سعید نگاهداری کنند.

سوال من این است که مادر سعید می تواند از حضانت فرزندش صرف نظر کرده و حضانت را به پدر بزرگش واگذار کند؟ می خواستم از لحاظ قانونی و اینکه چه باید بکنیم ما را راهنمایی کنید.

وکیل خانه امن: قبل از اینکه به پرسش شما از لحاظ قانونی پاسخ دهم باید عرض کنم که مهمترین مساله ای که باید در نظر بگیرید مصلحت و آینده سعید است. به نظر بنده مهمتر از وضعیت مادر سعید و یا پدر شما، موقعیت و آینده کودک است. سعید مسئول اتفاقات افتاده نیست و نباید به طوری عمل کنید که قربانی این کشمکش در آخر سعید واقع شود. کودک حق دارد در فضای مناسب رشد کند. اگر صرفا مادر یا پدربزرگ در نظر گرفته شوند و کودک در حاشیه قرار گرفته و در تصمیمات مورد توجه قرار نگیرد، آینده کودک بدون شک به خطر خواهد افتاد.

پرسشگر: پیشنهاد شما چیست؟ چه کار می توانیم انجام دهیم؟

وکیل:باید تصمیمی بگیرید که به نفع سعید باشد. مثلا می شود اقوام شما و اقوام مادر سعید و یا دوستان و آشنایان گردهم آمده و شغل یا موقعیت مالی برای مادر سعید فراهم آورید تا بتواند از کودک خود نگاهداری کند. به هر حال لازم است اقوام نزدیک کمی از خود گذشته و به فکر کودک باشند.

پرسشگر: این کار را امتحان کرده ایم اما تا کنون جوابی نگرفته ایم. در نهایت مادر سعید اصرار دارد که کودک را به پدر بزرگش بدهد.

وکیل: در این مورد باید خدمتتان عرض کنم که حضانت یک تکلیف است که بر دوش پدر و مادر گذاشته شده است. پدر و مادر نمی توانند این تکلیف را از خود ساقط کرده و یا به دیگری منتقل کنند. بر اساس قوانین ایران حضانت کودکانی که پدرشان فوت شده است بر عهده مادر است. مگر اینکه حضانت توسط مادر بر خلاف مصلحت کودک باشد. بنابراین توجه کنید که مادر سعید موظف به نگاهداری از سعید است. این وظیفه تا حدی اهمیت دارد که قانونگذار برای متخلف از آن مجازات تعیین کرده است. بر طبق ماده ۵۴ قانون حمایت خانواده: «هرگاه مسؤول حضانت از انجام تکالیف مقرر خودداری کند. برای بار اول به پرداخت جزای نقدی درجه هشت و درصورت تکرار به حداکثر مجازات مذکور محکوم می شود» بنابراین مادر سعید نمی تواند بدون دلیل موجهی از حضانت فرزند خود بگذرد.

پرسشگر: به هر حال وی قصد دارد این کار را بکند و دلیل این کار را عدم توانایی مالی خود و عدم پرداخت هزینه های زندگی از طرف پدربزرگ سعید بیان می کند

وکیل: اگر مادر سعید توانایی نگاهداری طفل را نداشته باشد و  نتواند تکالیف حضانت را به جا آورد و به این دلیل حضانت را به پدربزرگ سعید واگذار کند و پدر بزرگ نیز قبول کند از این پس مسئول حضانت پدربزرگ خواهد بود.

زیرا جد پدری ذاتا ولی قهری طفل محسوب می شود و با قبول حضانت از طرف وی و موافقت دادگاه وی مسئول حضانت خواهد بود اما اگر پدربزرگ قبول نکند و یا صالح به حضانت نباشد، مادر موظف به حضانت کودک است. اما چنانچه مادر نیز صلاحیت لازم را نداشته باشد، دادگاه در مورد حضانت تصمیم گیری خواهد کرد.

پرسشگر: آیا می توان گفت دادگاه چه تصمیمی خواهد گرفت؟

وکیل: اگر منظورتان این است که دادگاه حضانت را به چه کسی واگذار می کند، نمی توان چنین سوالی را پاسخ گفت زیرا دادگاه بر اساس شرایط تصمیم مقتضی خواهد گرفت.

ممکن است حضانت را به شخص دیگری از اقوام داوطلب واگذار کند و یا ممکن است حضانت را بر عهده مادر یا جد پدری همراه با ناظر بگذارد.

یعنی فردی را به عنوان ناظر در کنار مسئول حضانت تعیین کند. به هر حال تصمیم با دادگاه بوده و دادگاه بر اساس مصلحت کودک نظر خواهد داد. حتی ممکن است دادگاه کودک را بدسرپرست تشخیص داده و مساله را مشمول قانون حمایت از کودکان بی سرپرست و بدسرپرست کند.در چنین فرضی دادگاه سرپرست جدیدی را برای کودک تعیین خواهد کرد. این فرض در زمانی اتفاق خواهد افتاد که اقدامات دادگاه برای حضانت طفل نتیجه نداده باشد.

بر اساس ماده ۱۰ قانون حمایت از کودکان بی سرپرست و بد سرپرست:« در همه مواردی که هیچ یک از پدر، مادر یا جدپدری یا وصی منصوب از سوی ولی قهری صلاحیت سرپرستی را ولو با ضم امین یا ناظر نداشته باشند، دادگاه می‌تواند مطابق این قانون و با رعایت مواد(۱۱۸۴) و(۱۱۸۷) قانون مدنی و با اخذ نظر مشورتی سازمان، مسؤولیت قیم یا امین مذکور در این مواد را به یکی از درخواست‌کنندگان سرپرستی واگذار نماید.»

پرسشگر: آیا می توانیم بدون مراجعه به دادگاه در بین خود مسئول حضانت طفل را تعیین کرده و به فرد دیگری واگذار کنیم؟

وکیل :خیر این کار ممکن نیست. باید عرض کنم که تمامی امور قضایی مربوط به طفل از جمله حضانت باید از طریق دادگاه صورت گیرد بنابراین افراد نمی توانند در بین خود توافق کنند که حضانت از مادر به جد پدری منتقل شود و غیره. در این مورد لازم است به دادگستری مراجعه شود.



Leave a reply

Your email address will not be published.

مشاوره حقوقی رایگان برای قربانیان خشونت خانگی

روزهای شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۶ عصر تا ۱۰ شب مشاوران خانه امن پاسخگوی شما هستند.

مشاوره حقوقی رایـــگان

شماره تماس: ۸۵۳۱۲۶۰۰-۰۲۱