صفحه اصلی  »  خشونت خانگی و اجتماع  »  نقش مددکاران اجتماع...
فروردین
۲۸
۱۳۹۴
نقش مددکاران اجتماعی در موارد رحم جایگزین
فروردین ۲۸ ۱۳۹۴
خشونت خانگی و اجتماع
۰
, , , , , , , , , ,
image_pdfimage_print

عکس:Flickr

مژگان قاسمیان

خانه امن: “برای اجاره رحم اش آمده بود . ۳۵ساله با یک دختر بچه ۶ ساله.  برادر ۳۲ ساله اش همراهش بود . می گفت انگیزه اش  از اجاره رحم اش ؛پرداخت هزینه های تحصیل دانشگاهی برادرش و بهبود وضعیت خانه اشان است . برادرش فروشنده لباس بود” .

برادرش راضی بود … از این که راهی برای فرار از بار هزینه های اقتصادی خانواده بوجود آمده حتی به تکرار اجاره رحم خواهر فکر می کرد.  “

این را مددکاران اجتماعی در  مصاحبه های عمیق و طولانی با برادرش فهمدیدند. به اعتقاد آنها ، احساس نیاز شدید به بچه دار شدن از سوی گیرندگان خدمات باروری (بخصوص درمان­های شخص سوم) و محدودیت موجود در خدمات رسانی از سوی نهادهای پزشکی سبب می شود که با ورود شخص سوم در قالب اهدا کننده یا فرد داوطلب حامله شدن ، خطر تجاری شدن و کاهش توجه به موضوعات اخلاقی و حتی گاهی خشونت بر زنان  در  این درمانها بوجود آید.

تکنولوژی­های کمک باروری ([۱]ART)بخصوص باروری به کمک شخص سوم (اهدا و رحم­ جایگزین)، از حوزه­های مهم و چالش ‌برانگیز اخلاق­پزشکی است. پرداختن به تنگنا های اخلاقی این حوزه درمانی مانند موضوع پرداخت هزینه در اهدا و رحم جایگزین، اهدای شناس و ناشناس، افشاسازی واقعیت و غیره از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. در این شرایط متقاضیانِ دریافت کننده خدمات و اهدا کنندگان در قالب قراردادهای باروری که در آن اصول اخلاقی رعایت شده باشد، از آسیب های محتمل ناشی از این تنگنا­ها در امان بیشتری خواهند ماند.

 اما موضوعات پیچیده انسانی، تعاملات، موضوعات روانی اجتماعی، تفاوت­های فردی، انتخاب متناسب گیرنده و اهدا کننده همگی بر روی کاغذ و در قالب قرارداد نمی­گنجد و در کنار قراردادهای باروری نیاز به حرفه­ای عملی و کمک­رسان وجود دارد تا از خشونت برعلیه زنان  و سواستفاده های احتمالی بکاهد .

در این شرایط قراردادهای باروری که با اصول اخلاقی همراهند از این خطر می­کاهند. اما برای اجرای این قراردادها نیاز به حرفه­ای کمک­رسان احساس می­شود. مددکاران اجتماعی با توجه به اصول اساسی حرفه­ای خود و داشتن مهارتهای حرفه­ای در زمینه ی آموزش، راهنمایی، سرپرستی و نظارت بر رعایت اصول اخلاقی با اجرای فرایند چهار مرحله ای یاری رسانی به طرفین قرارداد باروری، بازوی اجرای اصول اخلاق پزشکی خواهند بود.

زوجی که به هر دلیل بارور نمی شوند و تقاضای استفاده از رحم اجاره ای دارند در جریان پروسه ای چندماهه و پر دردسر که چیزی نزدیک به ۱۵ الی ۳۰ میلیون تومان هزینه به همراه خواهد داشت[۲] قرار می گیرند که بخش مهمی از آن به صاحب رحم می رسد.  بنابر این طبیعی است که بسیاری از زنان بی بضاعت برای انجام این نوع باروری و اجاره رحمشان اعلام آمادگی کنند.

« با نظارت مددکار اجتماعی  زن برای بار اول ، حامل و نتیجه انتقال منفی شد. زن به دلیل مصرف دارو های هرمونی  در طول درمان دچار عارضه های فیزیکی شد و دیگر نمی خواست درمان را تکرار کند اما به اصرار برادر تمایل داشت برای بار دوم درمان را تکرار کند؛  اما از عوارض داروها به شدت نگران بود.در پروسه جلسات مشاوره با همراهی مددکار اجتماعی زن قاطعانه بر سر تصمیم خود ماند و درمقابل خواسته برادر برای اجرای رحمش و کمک به پرداخت هزینه های تحصیلی برادر مقاومت کرد ، برادر در آخر کاری نیمه وقت پیدا کرد و هزینه های تحصیلش را پرداخت .»

مددکاران اجتماعی بر اساس ارزش­های اساسی اخلاق حرفه­ای؛ احترام به شان و مقام انسانی، عدالت اجتماعی و شایستگی حرفه­ای، افراد را مورد حمایت قرار می‌دهند. آنان در انسانی سازی خدمات باروری، منع تجاری­سازی این خدمات بخصوص در حوزه اهدا و رحم جایگزین و تبدیل آن به یک توافق آگاهانه در عمل و توانمندسازی افراد جهت تشخیص مصلحت خود و از بین بردن دید ابزاری به اهدا کننده گان و داوطلب حامل شدن و از همه مهمتر توجه به رفاه کودکی که هنوز زاده نشده است، نقش بسیار مهمی ایفا می­کنند.

مسئولیت های اخلاقی مددکاران اجتماعی در قبال مراجعین

۱-اولویت دادن به منافع مراجعین

۲-خود تصمیم گیری مراجع

۳-رضایت آگاهانه

۴-رازداری حرفه­ای

۵-نحوه نگهداری و استفاده از اسناد

۶-چگونگی خاتمه دادن به خدمات دهی

یکی از کارشناس ارشد مددکاری اجتماعی در پژوهشی در حوزه ناباروری ، فرآیند یاری رسانی مددکاری اجتماعی به طرفین قرارداد باروری را در چهار مرحله به متقاضیان دریافت خدمات باروری و اهدا کنندگان بر اساس اصول اخلاقی تشریح می کند:

الف) مرحله شروع؛  که شامل دو زمان موقعیتی است:

  • زمان آمادگی (قبل از ورود به قرارداد)

مددکاران اجتماعی در این مرحله باید از آگاهی کامل مراجع نسبت به درمان پیشنهادی اطمینان حاصل کنند و درک و دانش کامل وی از جنبه های مختلف مذهبی، قانونی، پزشکی و اجتماعی آن را مورد ارزیابی قرار دهند.

مددکار اجتماعی در این مرحله به مشاوره آگاه سازی (اطلاع رسانی)، مشاوره تصمیم گیری و مشاوره پذیرش درمان ناباروری (اهدا و رحم جایگزین) و خدمات ارجاعی می­پردازد و  در این امر باید به موضوعات زبان، فرهنگ، قومیت، سواد، ظرفیت جسمی و عقلی، توانایی درک و فهم اطلاعات توسط مراجع توجه کند.

  • زمان قرار داد

در این مرحله مددکار اجتماعی باید از فهم کامل قرارداد و مفاد حقوقی آن توسط مراجع اطمینان حاصل کند. مددکاران اجتماعی با توجه به اصول حرفه­ای خود باید خودتصمیم‌گیری و رضایت آگاهانه­ مراجعین را مورد ارزیابی قرار دهند و به استقلال رای و تحت اجبار نبودن آنان در تصمیم‌گیری توجه کنند.

ب) مرحله میانی (حینِ درمان)

در این مرحله که از امضای قرارداد تا قبل از پایان درمان است، مددکاران اجتماعی با انتخاب متناسب گیرنده و اهدا کننده بر اساس اصول اخلاقی کمک­رسان هستند. در این مرحله آنان با مشاوره، راهنمایی و نظارت بر رعایت اصول اخلاقی به تسهیل رابطه مراجعین و نهاد پزشکی کمک می­کنند.

ج) مرحله پایانی (پایان درمان)

نحوه پایان دادن به خدمات پزشکی باروری با توجه به عدم قطعیت نتیجه بارداری و آماده سازی روانی اجتماعی طرفین و بخصوص در مورد عوارض ناشی از مداخله پزشکی بر افراد اهدا کننده و داوطلب رحم جایگزین نیاز به مداخله مددکار اجتماعی دارد.

د) مرحله پیگیری (پس از خاتمه درمان)

مراجعینِ دریافت کننده خدمات باروری به کمک شخص سوم نیازمند خدمات حمایتی طولانی­مدت پس از پایان درمان خود هستند و پیگیری­های مددکار اجتماعی پس از پایان یافتن درمان بسیار در تصمیم ­گیری­های اخلاقی، عاطفی و اجتماعی آنان موثر است.

منابع:

ـ مددکاریاجتماعی،ضامناجرایاصولاخلاقیدرقراردادهایباروری(اهداورحمجایگزین)،نسرین ایزدیار

رضا سامانی عمانی،۱۳۹۲

ـ زهرا احمدی، مددکارای اجتماعی ، مورد حامل ، ۱۳۹۲

ایران سلامت 



Leave a reply

Your email address will not be published.

مشاوره حقوقی رایگان برای قربانیان خشونت خانگی

روزهای شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۶ عصر تا ۱۰ شب مشاوران خانه امن پاسخگوی شما هستند.

مشاوره حقوقی رایـــگان

شماره تماس: ۸۵۳۱۲۶۰۰-۰۲۱