صفحه اصلی  »  پرسش و پاسخ قانونی  »  تلاش سازمان بهزیستی ...
فروردین
۲۰
۱۳۹۴
تلاش سازمان بهزیستی برای لغو قانون ازدواج با فرزند خوانده
فروردین ۲۰ ۱۳۹۴
پرسش و پاسخ قانونی
۰
, , , , , , , , ,
image_pdfimage_print

 

عکس: Flickr

خانه امن :چندی پیش قانونی در مجلس شورای اسلامی تصویب شد که به موجب آن ، سرپرستان می توانند با فرزندخواندگان خود ازدواج کنند به شرط آنکه دادگاه چنین ازدواجی را به مصلحت کودک بداند.

مطرح شدن این موضوع در قانون نگرانی های زیادی را به همراه داشت تا جایی که امروز معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی کشور از تلاش برای حذف قانون ازدواج سرپرست و فرزند خوانده خبر داد .

حبیب‌الله مسعودی فرید، معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی ایران به ایسنا گفت :سازمان بهزیستی به دنبال آن است تا با اصلاحیه ماده ۲۷ قانون “حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست”، ازدواج سرپرست و فرزندخوانده را لغو کند.

وی اظهار کرد: این موضوع از نظر شرعی و حقوقی امکان پذیر و بلامانع است اما از نظر عرف و اجتماع بسیار نادر و در برخی مواقع امکان ناپذیر است.

فرید گفت: با تجربیاتی که در سازمان بهزیستی داریم این موضوع بسیار نادر است و زمانی که موضوعی به این حد نادر باشد آمدن آن در قانون ضرورتی ندارد.

معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی کشور افزود: مطرح شدن این موضوع در قانون نگرانی‌هایی را در جامعه ایجاد کرده است که نمی‌توان آنها را انکار کرد به همین جهت در حال تلاش برای اصلاح آن هستیم.

ماده ۲۷ قانون حمایت از کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست در مورد ازدواج سرپرست خانواده است که در تبصره آن آمده است: “ازدواج چه در زمان حضانت و چه بعد از آن بین سرپرست و فرزندخوانده ممنوع است مگر این‌که دادگاه صالح پس از اخذ نظر مشورتی سازمان، این امر را به مصلحت فرزندخوانده تشخیص دهد”.

تصویب این تبصره از سوی نمایندگان مجلس همچنان بحث برانگیز است.

منتقدان این تبصره می گویند :این ماده قانونی رابطه پدر و فرزندی را مخدوش می‌کند و خلاف عرف است.اما طرفداران این لایحه شرع و قانون را دلیلی برای موافقت با این ازدواج می دانند .اما برخی از نمایندگان مجلس، معتقدند این نوع ازدواج وجود دارد و این قانون تنها آن را محدود کرده است.

این تبصره مخالفت‌های بسیاری را در جامعه ایران به همراه داشت . فعالان حقوق کودک آن را اقدامی برای قانونی کردن ازدواج سرپرست با فرزندخوانده و تهدیدی جدی برای کودکان دختر می دانند .

این در حالی است که شورای نگهبان این قانون را تأیید کرده و بر پایه این قانون دادگاه‌ها می‌توانند به سرپرست اجازه دهند که با فرزندخوانده‌اش ازدواج کند.

پیش از این، تبصره ماده ۲۷ لایحه حمایت از کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست، از این قرار بود: “ازدواج چه در زمان حضانت و چه بعد از آن فی‌مابین سرپرست و طفل ممنوع است”.

سهیل گلچین دانشجوی کارشناسی حقوق برای خانه امن نوشت: معلوم نیست مجلس شورای اسلامی با کدام توجیه اخلاقی و عقلانی چنین تبصره ای را به ماده ۲۷ لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان( نسخه ۹۱/۱۲/۵) افزوده است. با کدام موازین اخلاقی و دینی می توان پذیرفت طفلی معصوم و آسیب پذیر، وسیله شهوت رانی و لذت جویی برخی سرپرستان بی وجدان قرار گیرد؟ حتی اضافه کردن این قید که چنین اجازه ای باید منوط به مجوز دادگاه و مصلحت طفل باشد نه تنها راه گشا نیست بلکه اوضاع را وخیم تر می کند. وجود چنین تبصره ای در حقیقت از چاله در آمدن و به چاه افتادن است. صرف به رسمیت شناختن چنین روابطی در قوانین داخلی، فی نفسه ناپسند و نامعقول است. نظام حقوقی ما که باید متضمن ساز وکاری سیستماتیک برای حمایت از حقوق مردم باشد، با تصویب این گونه قوانین، ناقض سیستماتیک آن حقوق خواهد بود!

این کارشناس حقوقی نوشت:در حقوق بسیاری از کشورها نوعی قرابت وجود دارد که ناشی از فرزندخواندگی است. نظام حقوقی ایران اما، با توجه به آنکه منشاء فقهی و اسلامی دارد، نهاد فرزندخواندگی را به رسمیت نشناخته و آیات ۴ و ۵ سوره احزاب این گونه قرابت را صریحا رد کرده است. هر چند که در دین اسلام سرپرستی از یتیمان، تکفل و نگهداری از اطفال امری خداپسندانه تلقی می شود.

گلچین می گوید: وقتی قانون حمایت از کودکان بدون سرپرست (مصوب ۱۳۵۳) به تصویب رسید، نهاد سرپرستی به نوعی جایگزین فرزندخواندگی شد منتها با رعایت جهات شرعی. به این معنا که چنین رابطه ای میان سرپرست و فرزند تحت سرپرستی، برخی آثار حقوقی  ناشی از قرابت نسبی مثل ارث بردن یا ممنوعیت نکاح را شامل نمی شود و معضل اصلی در واقع همین جاست. چرا که چنین قرابتی میان سرپرست و فرزندخوانده، شرعا از موانع نکاح محسوب نمی شود فلذا ازدواج سرپرست با این اطفال بلامانع است!

این کارشناس حقوقی ادامه داد:در ماده ۶ قانون مذکور طفلی که به سرپرست سپرده می شود باید حداکثر ۱۲ ساله باشد. البته نظر مشورتی شورای عالی قضایی آن است که در شرط سن برای کودک، باید سن بلوغ  رعایت شود. بنابراین چون دختر در سن ۱۲ سالگی بالغ محسوب می شود، دادگاه نمی تواند او را به سرپرستی خانواده ای منصوب کند. لذا حداکثر سن طفل مونث برای قبول کردن سرپرستی اش، ۹ سال تمام قمری است.

در حال حاضر ۲۳ هزار کودک بی‌سرپرست و بدسرپرست تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار دارند.

پیش از این محمد نفریه، معاون پیشین سازمان بهزیستی سال ۱۳۹۲ گفته بود: “کسانی که با تبصره ماده ۲۷ قانون حمایت از کودکان بدسرپرست و بی‌سرپرست مخالفت می‌کنند یا مغرض‌اند یا از روی جهل‌شان اعتراض می‌کنند چون برخلاف نظر آن‌ها این تبصره باعث قانونی شدن ازدواج سرپرست با فرزندان خوانده نیست”.

به گفته معاون پیشین سازمان بهزیستی :”از نظر شرعی ازدواج با فرزندخوانده منعی ندارد و در قرآن هم آمده است که پسر خوانده پسر نیست و دقیقاً براساس همین آیات قرآن است که به فرزندان خوانده ارث تعلق نمی‌گیرد و ممنوعیتی هم برای ازدواج با فرزندان خوانده وجود ندارد”.



Leave a reply

Your email address will not be published.

x


اکتبر، ماهی برای پیشگیری و مبارزه با خشونت خانگی برای همه


«یک ماه برای مبارزه با خشونت خانگی»