صفحه اصلی  »  خشونت خانگی و اجتماع  »  در روز گرامی داشت بی...
آذر
۱۳
۱۳۹۳
در روز گرامی داشت بیمه من بیمه نیستم
آذر ۱۳ ۱۳۹۳
خشونت خانگی و اجتماع
۰
, , , , ,
image_pdfimage_print

70809_917

عکس: danakhabar.com

نام من سرپرست خانوار است 

فیروزه فروزانفر – روزنامه نگار 

از آخر و عاقبت خودم می ترسم . اگر توی خیابون زمین بخورم و پام بشکنه حتی بیمه نیستم پاموگچ بگیرم . شوهرم کارگر روز مزد گچ کار بود و وقتی سرش را روی زمین گذاشت ، من ماندم و چهاربچه یتیم که بزرگه تازه سرباز شده بود یک جایی به اسم “ عجب شیر” . غصه بچه سربازم یک طرف و غصه یتیمی سه تا دختر قد و نیم قد طرف دیگر . خدا رو شکرشوهرم آخرای عمرش یک خانه کلنگی چهارراه عباسی خریده بود . بعد ازچهلم اون خدا بیامرز اتاق اونور حیاط را اجاره دادم و خودم نشستم پای چرخ خیاطی و بقول قدیمی ها سوزن زدم به چشمام تا جلوی بچه هام و در و همسایه سرشکست نشم . میدونی مادر اگر بیمه داشتم خیلی جلو بودم .  نداشتن این دفترچه بیمه قنباد شده  روی دلم . حالا هم دست و دلم می لرزه مبادا یک درد و بلایی بگیرم که دو شب بخوابم بیمارستان .

عزیز خانم رو ۱۰ سالی بود که می شناختم . لباس های احرام مکه مادرم رو دوخته بود و همیشه تو کارهای جهازگیری دخترای فامیل عصای دستشان بود . در این ۱۰ سال هر وقت عزیز خانم رو دیدم بقول خودش “ واجار دفترچه بیمه رو داشت “ و می گفت کاش از این مرد یک مستمری به من و بچه ها می رسید.

روز جهانی بیمه و جای خالی زنان خانه دار و زنان بی سرپرست  

  جالب است بدانید طبق پژوهش های به دست آمده ازلوح ها و اسناد به دست آمده از تخت جمشید اگر فردی در حین کار بیمار می شد و یا فوت می کرد، دولت هخامنشی به خانواده اش مستمری می داد به همین دلیل کارشناسان صنعت بیمه معتقدند ، تاریخچه صنعت بیمه به ایران باستان بر می گردد . ( ۱ )

بیمه ای که  سال ۱۳۱۶رسما  در ایران قانونی شد ولی قبل از آن عملیات بیمه ای به معنای امروزی با فعالیت دو موسسه روسی در سال های آغازین قرن بیستم شروع شده بود . در سال ۱۳۱۰ شرکت های بیمه انگلیسی و آلمانی و اتریشی با باز کردن شعبه و نمایندگی فعالیت های بیمه ای خود را شروع کردند و ۴ سال بعد شرکت سهامی بیمه ایران با سرمایه صد در صد دولتی در ایران تاسیس شد. از آن تاریخ ۳۰ سال گذشت و دولت در سال ۱۳۴۷ تصمیم گرفت ۱۵ آبان را روز بیمه نام گذاری کند تا از این راه به گسترش صنعت بیمه در ایران سرعت بخشد . انقلاب اسلامی پیروز شد و دولت جمهوری اسلامی در ۱۳ آذر ۱۳۶۷ قانون شرکت های بیمه را تصویب و روز بیمه را به ۱۳ آذر تغییر داد، تا هر سال با گرامی داشت چنین روزی بر ضرورت و کارکردهای بیمه تاکید بیشتری کرده و مردم را با ابعاد و فعالیت های آن آشنا کند . اما متاسفانه با وجود رسمی بودن چنین روزی در تقویم ملی ایرانیان هنوز اقشار و گروه های مختلف اجتماعی چون زنان خانه دار و سرپرست خانوار با مشکل نداشتن بیمه روبرو هستند . ( ۲ )

سوال اساسی این است که با توجه به  اهمیت بیمه همگانی و فراگیر چرا هنوز این گروه های زنان از بیمه برخوردار نیستند و چرا کار خانگی، ارزش گذاری نمی شود و چرا پیرامون بیمه زنان خانه دار با وجود یک دهه گفت وگوهیچ  توافق و اراده عمومی وجود ندارد.

صدری کارشناس یکی از شرکت های بیمه در ایران است . او به خانه امن  چنین می گوید : کارکرد بیمه برای انسانها نه فقط نقش مادی که بر سلامت روانی آنها تاثیر دارد. به انسان ها احساس امنیت می دهد و امنیت یکی از بنیادی ترین نیازهای بشر است و زنان خانه دار و سرپرست خانوار و حتی سالمندان و معلولان با بهره مندی از بیمه از آینده خود نمی ترسند و احساس می کنند که از امنیت بر خوردارند.

این کارشناس صنعت بیمه معتقد است: زنان خانه دار فراموش شده اند . همه در یک سنی بازنشسته می شوند . حق مرخصی و ساعت کار دارند. در مقابل کار حقوق و مزایا دریافت می کنند اما زنان خانه دار در قوانین ایران نه کارگر هستند نه شاغل و نه حتی بیکار که به آنها بیمه بیکاری تعلق بگیرد . آنها اگر چه خانه دارند ولی شهروند هستند اما در مقابل نقش خانگی خود حقوقی ندارند و با این همه زحمت از همسر خود برابر فرزندانشان  ارث نمی برند تا همچنان فقیر و فقیر تر شده و به همین دلیل در معرض خشونت خانگی بیشتری قرار بگیرند در حالیکه در زمان حیات شوهر اختیار سفر و شغل و انتخاب محل زندگی اشان را ندارند و این شوهر است که برای آنها تصمیم می گیرد . زنان شاغل تنها ۱۵ درصد از سهم اشتغال را به خود اختصاص می دهند و این آمار اسفبار است .

شوهر دارم ولی سر پرست خانواده هستم 

زهرا زنی ۳۵ ساله و متاهل است و خودش را سرپرست خانواده می داند . زهرا فوق دیپلم کتابداری است و ۱۰ سال از ازدواجش می گذرد . وی که امروز تلفنچی یکی از روزنامه های تهران است می گوید : در خانواده ای پر جمعیت بزرگ شدم . مادرم خانه دار و پدرم نامه بر راه آهن بود . خانواده ما فقیر بودند و ما در شهرکی اطراف میدان راه آهن تهران زندگی می کردیم . من با زحمت زیاد فوق دیپلم کتابداری ام را گرفتم و در یک کتابخانه کوچک در شهرک غرب تهران استخدام شدم . هر روز صبح زود از خانه بیرون می زدم و با اتوبوس خودم را به محل کارم می رساندم . با حقوقی که می گرفتم به مادرم کمک خرجی میدادم  واز این موضوع خیلی خوشحال بودم . یک روز زن عموی بزرگم که ساکن شهر محل تولدم پدرم بود آمد خواستگاری من . شغل پسر عموم موتور پیچ کولر بود و با پدرش مغازه شراکتی داشت . تا به خودم جنبیدم جهیزیه من سوار کامیون و راهی شهر محل زندگی پسر عمو شد و من زن پسر عمویم شدم . کارم را از دست دادم و زن عمو طبقه بالای خانه اشان را به من و پسرش داد . خانه ای که من در آن دو دخترم را به دنیا آوردم درحالی که خیلی زود متوجه شدم شوهرم معتاد  است . متاسفانه بعد از مدتی هم افتاد زندان و من شدم نون خور پدر شوهرم و برای خرید دو تا نان چشمم به دست آنها بود.  همسرم که در تهران به جرم خرید وفروش مواد دستگیر شده بود در همان تهران هم زندانی شد ومن هر بار برای ملاقات باید با اتوبوس خودم را به تهران می رساندم . دست آخر یک روز پدرم و برادرهایم آمدند و با دعوا و مرافه من و بچه هایم را آوردند تهران .

از روزی که آمدم تهران با وجود آنکه اسم شوهردر شناسنامه ام بود ،  شدم سرپرست خانواده . به تازگی دادگاه برگه عدم سازش را صادر کرده و به زودی طلاق می گیرم . خدا رو شکر به کمک برادرهایم این شغل را پیدا کردم ولی هیچ حق و حقوقی ندارم . بیمه نیستم و اگر بچه هایم مریض شوند هزینه های درمان کمرم را می شکند. زهرا می گوید بدون بیمه زنان سرپرست خانوار اغلب محتاج نهادهای خیریه می شوند و این زنان احساس بدی نسبت به این موضوع دارند . من خودم برای درمان مشکلات دندان بچه هایم به این نهادها مراجعه می کردم و احساس گدایی به من دست می داد . من در این مدت زنان زیادی دیدم که شوهرانشان را در تصادف ، زلزله و یا در اثر بیماری از دست داده ، و از برادر شوهر گرفته تا بقال سر کوچه آنها دا مورد آزار و خشونت قراردادند . زنانی ناامید و افسرده که در جامعه رها شده  بودند .

صنعت بیمه اگر چه در ایران دارای قدمت قابل توجهی است اما پیشرفت لازم را نداشته و دارای نقاط ضعف فراوانی است . بیمه که باید چتری همگانی برای شهروندان باشد سایه ای بر سر زنان خانه دار و سرپرست خانوار ندارد و احساس امنیتش را از این شهروندان به دلیل سیاست گذاری غلط دریغ کرده است آنهم در جامعه ای که متاثر از حوادث جاده ای ، زلزله ، سوانح هوایی  و حوادث غیر مترقبه است . حوادثی که از قبل خبر نمی کنند وبه یک باره خانواده ای را به خاک سیاه می نشاند . در چنین شرایطی دفاتر رنگارنگ بیمه کجا هستند و دولت چه فکری برای بازماندگان این حوادث به خصوص زنان و کودکان کرده است ؟ آنهم در شرایطی که ، رئیس پژوهشکده آمار و مجری پژوهش زنان سرپرست خانوار می گوید :  طبق سرشماری سال ۹۰ از ۲۱ میلیون خانوار موجود در کشور، ۲ میلیون و پانصد خانوار زن  سرپرست هستند، و در سال ۹۰ سهم خانواده‌های زن سرپرست نسبت به سال ۸۵ از ۹٫۵ درصد به ۱۲٫۵ درصد افزایش یافته است. زاهدیان ضمن اشاره به دو دلیل عمده افزایش زنان سرپرست خانوار چنین ادامه می دهد: ۷۱٫۴ درصد از زنان سرپرست خانوار همسر خود را بر اثر فوت از دست داده اند، ۱۷٫۶ درصد بدسرپرست هستند، حدود ۱۰ درصد از این خانوارها بر اثر طلاق زن سرپرست خانوار شده اند و ۵ درصد نیز هرگز ازدواج نکرده اند.  زاهدیان معتقد است از نظر اقتصادی خانواده های زن- سرپرست در سطح پایینی قرار دارند؛ به طوری که ۴۳٫۳ درصد آنها در ۲ دهک پایین درآمدی قرار دارند.  رئیس پژوهشکده آمار و مجری پژوهش زنان سرپرست خانوار  تصریح کرد: علاوه بر این باید اقدامات پیشگیرانه را نیز تقویت کرد. برای مثال ترویج بیمه عمر می تواند به عنوان یک راه حل پیشگیرانه از به فقر کشیده شدن خانواده ها در صورت فوت همسر محسوب شود. ( ۳ )

در جمع بندی این گزارش به یاد حرف مرجانه همکلاسی قدیمم می افتم که همسرش صبح یک روز جمعه رفت برای کوهنوردی و برنگشت . وقتی برای دیدنش خودم را به او رساندم سرش را روی شانهام گذاشت و در حالی که اشک می ریخت گفت : حالا دیگر از من بنویس . من حالا شده ام  زن سرپرست خانواده . وقتی شوهرم را به خاک سپردم به جای گریه برای او ، از ترس به حال خودم گریه می کنم . حالا چکار کنم با  خانواده ۵ نفره ای که نمی دانم چگونه اداره اش کنم . همان روز فیس بوکم را که باز کردم در استاتوس دوستی این جمله را خواندم .

من «سرپرست خانوار» هستم، وقتی شوهرم چهار سال پیش با کامیون قراضه اش از گردنه حیران رد نشد و برای همیشه در ته دره خوابید.”



Leave a reply

Your email address will not be published.

مشاوره حقوقی رایگان برای قربانیان خشونت خانگی

روزهای شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۶ عصر تا ۱۰ شب مشاوران خانه امن پاسخگوی شما هستند.

مشاوره حقوقی رایـــگان

شماره تماس: ۸۵۳۱۲۶۰۰-۰۲۱