صفحه اصلی  »  این سو و آن سو خبر  »   مولاوردی: 70 درصد ا...
شهریور
۲۰
۱۳۹۳
 مولاوردی: ۷۰ درصد از زنان معتاد به‌واسطه همسرانشان معتاد شده‌اند
شهریور ۲۰ ۱۳۹۳
این سو و آن سو خبر
۰
image_pdfimage_print

13353_445

عکس: مولاوردی

امروزه تا حدودی نگاه جامعه به اعتیاد مردان از رویکرد جرم‌انگارانه به رویکرد بیمارانگارانه تغییر یافته است، اما این اصلاح نگرش هنوز در مورد زنان معتاد صورت نپذیرفته و یکی از بزرگ‌ترین موانع درمان اعتیاد زنان، برچسب‌های اجتماعی است که به زنان معتاد زده می‌شود.

معاونت امور زنان و خانواده نهاد ریاست جمهوری در هشتمین همایش “دانش اعتیاد” که از صبح امروز در مرکز همایش‌های رازی در حال برگزاری است، با بیان این‌که امیدواریم این کنگره بتواند برنامه‌ریزی درستی در زمینه این معضل و تحلیل سیاست‌های اتخاذشده اعتیاد زنان ارائه دهد، تصریح کرد: جامعه ایران به‌رغم قوت‌ها و ظرفیت‌هایی که از آن برخوردار است، در دهه‌های اخیر با چالش‌ها و مسائلی روبه‌رو بوده ‌است که بخش عمده‌ای از توان سیاست‌گذاران و مسئولان اجرایی کشور صرف مقابله با آنها می‌شود.

به گزارش مهرخانه، شهیندخت مولاوردی با بیان این مطلب افزود: گستردگی، تنوع، چندوجهی بودن و گاه نوپدید بودن این مسائل، به‌گونه‌ای است که به‌رغم هزینه کردن منابع انسانی و مالی، نه تنها موفقیت چشمگیری حاصل نشده، بلکه گاه بحران‌های جدی‌تری را بروز داده ‌است که بی‌تردید مواجهه با این مشکلات، بدون فهم منطق و رفتارها و کنش‌های اجتماعی جامعه و نیز اتخاذ سیاست‌های دولت، میسر نیست.

وی با اشاره به تغییرات فرهنگی و اجتماعی که جامعه ایران در دهه اخیر تجربه کرده است، گفت: عوارض به‌جامانده از جنگ تحمیلی، پیدایش اقتصاد متکی به نفت و تک‌محصولی، رشد سریع جمعیت و به‌تبع آن افزایش قابل توجه جمعیت جوان کشور، گستردگی ارتباطات جهانی، افزایش انتظارات نسل جوان و عوارض ناشی از توسعه صنعتی؛ نظیر مهاجرت، رشد شهرنشینی، بی‌کاری و حاشیه‌نشینی، از جمله آسیب‌هایی است که کشور با آن روبه‌روست و اعتیاد نیز یکی از این آسیب‌هاست.

اعتیاد پدیده‌ای چندوجهی و از بحران‌های قرن حاضر است

مولاوردی اظهار داشت: اعتیاد پدیده‌ای چندوجهی و از بحران‌های قرن حاضر است که به جرأت می‌توانیم بگوییم هیچ کشور و جامعه‌ای از آن در امان نیست و این پدیده یکی از مهم‌ترین آسیب‌های اجتماعی و تهدیدی علیه امنیت و سلامت کشور است و یکی از مهم‌ترین موانع توسعه پایدار و همه‌جانبه کشور به‌شمار می‌رود.

این مسئله مانند سایر مسائل اجتماعی نیاز به بررسی‌های بین‌رشته‌ای دارد

وی با بیان اینکه در دهه‌های اخیر رویکردها و راه‌کارهای متعدد و متفاوتی برای مقابله با اعتیاد به‌کار گرفته شده ‌است، تصریح کرد: این مسئله مانند سایر مسائل اجتماعی نیاز به بررسی‌های بین‌رشته‌ای از منظر روانکاوی، روانشناسی، جامعه‌شناسی و اقتصادی دارد که هم‌زمان به سطوح و ابعاد گوناگونی به این مسئله توجه شود.

زنان جزو نخستین قربانیان بسیاری از آسیب‌ها و انحرافات اجتماعی هستند

معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری یادآور شد: در این میان، زنان جزو نخستین قربانیان بسیاری از آسیب‌ها و انحرافات اجتماعی هستند و اعتیاد؛ اگر نه اولین و عمده‌ترین، بلکه یکی از مهم‌ترین این آسیب‌هاست.

وی با اشاره به اینکه امروزه اعتیاد در جامعه زنان به یک واقعیت تلخ و انکارناپذیر تبدیل شده است و دیگر نمی‌توانیم استراتژی انکار و یا بی‌اعتنایی به این معضل را در پیش بگیریم و از کنار آن بی‌تفاوت بگذریم, ادامه داد: ماهیت آسیب‌های حوزه زنان به‌گونه‌ای است که ملاحظات اجتماعی و فرهنگی که تا حدوی به‌جا و شایسته است، دست‌اندرکاران را از رویارویی جدی و مستقیم منع می‌کند و برای مشکل اعتیاد زنان تا وقتی ضرورت تغییر رویکرد در دست‌اندرکاران اصلی مورد پذیرش واقع نگردد و مواجهه مستقیم با این آسیب در سطح برنامه‌ریزی‌های کلان مورد توجه قرار نگیرد، نمی‌توان به نتایج قابل توجهی دست یافت.

نرخ رشد اعتیاد زنان دو برابر مردان

مولاوردی با اشاره به آمار اعتیاد زنان افزود: مراجعه به آمار موجود در بحث اعتیاد زنان، بیان‌گر این واقعیت است که نرخ رشد اعتیاد زنان بسیار بیشتر از مردان بوده و گاهی تا حدود دو برابر هم ذکر شده است؛ همچنین میزان مصرف مواد مخدر از ۵ درصد در سال ۸۵ به حدود ۱۰ درصد در سال ۹۰ افزایش یافته است.

وی به تبیین وضعیت اعتیاد در کشور پرداخت و یادآور شد: اعتیاد زنان به شدت وابسته به جریان کلی اعتیاد در کل کشور است و به لحاظ سیاست‌گذاری و اقدامات عملیاتی برای پیشگیری و درمان، نمی‌توان آن را مجزا از سیاست‌های کلی که در این خصوص تدوین می‌شوند، در نظر گرفت.

۷۰ درصد از زنان معتاد به‌واسطه اعتیاد همسرانشان معتاد شده‌اند

مولاوردی اضافه کرد: آمارها نشان می‌دهد که ۷۰ درصد از زنان معتاد به‌واسطه اعتیاد همسرانشان معتاد شده‌اند و به‌واسطه فشار یا تهدید و یا ترس و همدردی، اقدام به توزیع و یا مصرف مواد مخدر می‌کنند. از سوی دیگر ۶۰ درصد زنان زندانی جرایمی ‌دارند که ارتباط مستقیمی ‌با مصرف مواد مخدر دارد. بنابراین بدون در نظر گرفتن شرایط خانوادگی و شبکه ارتباطی یک زن معتاد، نمی‌توان به حل مشکل اعتیاد در آن زن پرداخت.

لزوم اتخاذ نگاه جنسیتی در سیاست‌گذاری‌های کلان مقابله با اعتیاد

معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری ادامه داد: به نظر می‌رسد در سیاست‌گذاری‌های کلان در زمینه مقابله با اعتیاد حتماً بایستی نگاه جنسیتی لحاظ شود و توجه به این مهم باید مدنظر باشد تا یک برنامه‌ریزی جامع و سیستمیک صورت گیرد.

پنهان بودن اعتیاد زنان در مقایسه با مردان، برچسب‌های اجتماعی از بزرگ‌ترین موانع درمان اعتیاد زنان

وی موضوع پنهان بودن اعتیاد زنان در مقایسه با مردان را به عنوان واقعیت دیگر اعتیاد زنان دانست و گفت: این موضوع به باورها و نگرش‌های عمومی ‌جامعه برمی‌گردد و اگرچه امروزه تا حدودی نگاه جامعه به اعتیاد مردان از رویکرد جرم‌انگارانه به رویکرد بیمارانگارانه تغییر یافته است، اما این اصلاح نگرش هنوز در مورد زنان معتاد صورت نپذیرفته و یکی از بزرگ‌ترین موانع درمان اعتیاد زنان، برچسب‌های اجتماعی است که به زنان معتاد زده می‌شود.

مولاوردی یادآور شد: این برچسب‌های اجتماعی منجر به این می‌شود که حتی اگر یک زن معتاد در مقام یک مادر و به عشق نجات فرزند خود ضرورت درمان را احساس ‌کند، از بیم نگاه اجتماع نتواند به فرآیند بهبودی تن دهند.

به گفته وی بهره‌مندی از تجربه مردانه در این تغییر رویکرد، می‌تواند در دستیابی سریع‌تر به بهبود وضعیت زنان معتاد راهگشا باشد؛ چنان‌چه امروز دیگر به مرد معتاد به چشم یک مجرم نگاه نمی‌شود؛ لذا باید تلاش کرد در مورد زنان نیز به طریق اولی این تغییر رویکرد صورت بپذیرد تا زنان ما از بیم طرد از خانواده و اجتماع، فرآیند درمان خود را به تأخیر نیندازند و جسارت مراجعه به مراکز درمانی را پیدا می‌کند.

وی با بیان اینکه اگرچه طبق آمار تعداد زنان درگیر اعتیاد در مقایسه با مردان یک به ۱۰ است؛ به دو واقعیت مهم در این رابطه اشاره کرد و گفت: اول اینکه رشد اعتیاد در زنان بسیار سریع‌تر از مردان صورت می‌گیرد و ما در این خصوص با پدیده تلسکوپی در جمعیت زنان معتاد مواجه هستیم و دوم اینکه اثرگذاری اعتیاد یک زن در جامعه و آثار و پیامدهای غیرمستقیم آن شاید ده‌ها برابر آثار و تبعات اعتیاد یک مرد باشد.

فرزندان مادران معتاد بسیار آسیب‌پذیرتر از فرزندان پدران معتاد هستند

مولاوردی ادامه داد: زنان به لحاظ جایگاه مادری در خانواده بی‌تردید از نقش محوری در امر تربیت فرزندان برخوردارند و درگیری آنها با اعتیاد، قطعاً فرزندان را با مخاطرات فراوانی مواجه می‌کند؛ به‌طوری‌که بسیاری از پژوهش‌ها مؤید این واقعیت است که فرزندان مادران معتاد بسیار آسیب‌پذیرتر از فرزندان پدران معتاد هستند؛ به‌ویژه وقتی زنان معتاد باردار می‌شوند، مخاطرات فراوانی را متوجه نوزادان و کودکان خود می‌کنند که در اقدامات پژوهشی، علمی ‌و سیاست‌گذاری بایستی به این مهم توجه ویژه‌ای مبذول شود.

کشیده‌شدن دامنه اعتیاد زنان از مناطق حاشیه‌نشین به باشگاه‌های ورزشی و سالن‌های آرایش زنانه

معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری با تأکید بر این مسئله که اعتیاد زنان الگوی جدیدتری را به خود اختصاص داده است، تصریح کرد: کشیده‌شدن دامنه اعتیاد زنان از مناطق کم‌برخوردار و حاشیه‌نشین به سمت عام‌تری از جامعه؛ نظیر باشگاه‌های ورزشی و سالن‌های آرایش زنانه، واقعیتی است که اگرچه به لحاظ کمی ‌قابل توجه نیست، اما به لحاظ فرهنگی و اجتماعی موضوعی است که نمی‌توان به سادگی از آن گذشت.

وی افزود: علاوه بر این گروه‌های مختلف سنی و تحصیلی زنان؛ از جمله دختران نوجوان و جوان و دانشجو و تحصیل‌کرده، گروه‌هایی هستند که در مواجهه با آنها با الگویی خاص از سوءمصرف مواد به‌ویژه سوءمصرف محرک‌ها و قرص‌ها مواجه هستیم که ضروری است در پژوهش‌ها و برنامه‌ریزی‌ها به این واقعیت‌ها توجه شود.

مولاوردی با اشاره به خطراتی که معضل اعتیاد برای نهاد خانواده دارد، خاطرنشان کرد: این موضوع باید در برنامه‌ریزی‌های کلان در خصوص جریان اصلی اعتیاد و فارغ از نگاه جنسیتی به طور جدی مورد توجه قرار گیرد.

اعتیاد مرد یکی از اصلی‌ترین دلایل مراجعه به دادگاه‌های خانواده

وی یادآور شد: امروزه اعتیاد مرد یکی از اصلی‌ترین دلایل مراجعه به دادگاه‌های خانواده و جدایی زوجین است و قریب به ۵۵ درصد طلاق‌ها ریشه در اعتیاد دارد، همچنین آسیب‌هایی نظیر کودک‌آزاری، خشونت خانگی و حتی قتل و مواردی از این دست، مشکلاتی است که به‌واسطه اعتیاد برای نهاد خانواده ایجاد می‌شود.

مولاوردی به تلاش‌های معاونت متبوعش در زمینه اعتیاد زنان اشاره کرد و افزود: معاون امور زنان و خانواده نهاد ریاست جمهوری به عنوان عالی‌ترین نهاد سیاست‌گذاری دستگاه اجرایی کشور در حوزه زنان و خانواده، بر خود لازم می‌داند تا همسو با برنامه‌ریزی‌های کلانی که در اعرصه اعتیاد در حال شکل‌گیری است، حساسیت لازم را در بدنه اجرایی در خصوص اعتیاد زنان برانگیخته و منطبق با سیاست اصلی زیان‌کاهی در پدیده اعتیاد، تمامی ‌عزم خود را در برنامه‌ریزی جهت به حداقل رساندن آثار و تبعات فردی و اجتماعی اعتیاد در زنان به کار بندد.

برنامه‌ریزی برای اعتیاد زنان بدون توجه به اعتیاد مردان بی‌نتیجه است

معاون امور زنان و خانواده نهاد ریاست جمهوری ادامه داد: نگاه به پدیده اعتیاد در زنان باید به شکل خاص و با در نظر گرفتن الزامات و اقتضائات بیولوژیکی، اجتماعی، فرهنگی و روانی در زنان صورت پذیرفته و توجه به این شاخص‌ها در کلیه برنامه‌ریزی‌ها باید مدنظر قرار گیرد؛ اما چنانچه اشاره شد نمی‌توان برنامه‌ای منفک و مجزا برای حل این معضل بدون توجه به بدنه اصلی اعتیاد در کشور طراحی و اجرا کرد.

وی با بیان اینکه برنامه‌ریزی برای اعتیاد زنان بدون توجه به اعتیاد مردان بی‌نتیجه است، گفت: لزوم ورود به برنامه‌های کلان کشوری؛ از جمله برنامه‌های پنج‌ساله توسعه و به‌طور خاص برنامه ششم با رویکرد جنسیتی، از جمله اقدامات مهمی ‌است که در صورت عملیاتی‌شدن این ایده از زنانه‌شدن بسیاری از معضلات اجتماعی در جامعه از جمله آسیب زیاد، تا حد زیادی پیشگیری به عمل آمده و می‌تواند پیش از بحرانی‌شدن مشکل، به فکر چاره‌جویی برای آن برآید.

مولاوردی با تأکید بر این مطلب که این معاونت به لحاظ جایگاه ستادی و حاکمیتی خود مجاز به ورود مستقیم در اقدامات اجرایی در زمینه پیشگیری و درمان بحث اعتیاد زنان نیست، خاطرنشان کرد: معاونت امور زنان به لحاظ جایگاه فراسازمانی خود می‌تواند نقش هماهنگی بین‌دستگاهی را برای انجام اقدامات عملیاتی به انجام رساند و در حد توان خود در یک ساله اخیر به انجام برخی اقدامات ترویجی و تشویقی و تخصیص اعتبار برای اعتیاد زنان در برخی استان‌ها دست زده است.

تفاهم‌نامه معاونت امور زنان با ستاد مبارزه با مواد مخدر

وی به برخی اقدامات صورت‌گرفته در حوزه اعتیاد زنان اشاره کرد و گفت: این معاونت اقدام به انعقاد تفاهم‌نامه‌های متعددی در زمینه پیشگیری و درمان اعتیاد در زنان با دستگاه‌های مختلف؛ از جمله ستاد مبارزه با مواد مخدر کرده است. همچنین حمایت از ایجاد بانک اطلاعاتی جامع وضعبت زنان بهبودیافته از اعتیاد با هدف تهیه آمارهای قابل استناد و نیازسنجی آنان به منظور برنامه‌ریزی، یکی از فعالیت‌هایی است که با حمایت مادی این معاونت و با همکاری ستاد مبارزه با مواد مخدر در شش استان پراعتیاد کشور در دست انجام است.

معاون امور زنان و خانواده نهاد ریاست جمهوری افزود: از دیگر اقدامات موردی و کوتاه‌مدت این معاونت، اهتمام به طراحی مدل مطلوب برای نوع و نحوه ارائه خدمات به زنان بهبودیافته از اعتیاد به منظور پایداری بر سلامت و پاکی از مواد در شش استان پراعتیاد کشور است.

حمایت مادی معاونت زنان و ظرفیت اجرایی ستاد

وی یاداور شد: در این اقدام مشترک که با حمایت مادی معاونت و استفاده از ظرفیت اجرایی ستاد مبارزه با مواد مخدر صورت پذیرفته است، توجه به تفاوت‌های بومی ‌در الگوی اعتیاد زنان در کشور مورد توجه قرار گرفته و درصدد است تا با ارائه یک مدل برای اعتیاد زنان در هریک از شش استان مذکور، نحوه ارائه خدمات را به زنان بهبودیافته از اعتیاد مورد توجه جدی قرار دهد.

توجه به نقش سازمان‌های مردم‌نهاد در حل مشکل اعتیاد

مولاوردی به نقش مؤثر سازمان‌های مردم‌نهاد در زمینه حل مشکل اعتیاد اشاره کرد و گفت: باور به اثرگذار بودن سازمان‌های غیردولتی در حل مشکلات و آسیب‌هایی که بنیان خانواده و ارزش‌های جامعه را تهدید می‌کند؛ از جمله اعتیاد، ما را بر آن داشته است تا با برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای سازمان‌های غیردولتی نقش خود را در خصوص ارتقای توانمندی‌های این سازمان‌ها به انجام برسانیم و در جهت تقویت این ظرفیت قدم برداریم.

وی ادامه داد: هدف اصلی این اقدام که به صورت انعقاد تفاهم‌نامه با ستاد مبارزه با مواد مخدر در حال انجام است، تشویق و ترغیب سازمان‌های مردم‌نهاد به منظور راه‌اندازی شبکه حمایت‌های اجتماعی برای زنان بهبودیافته از اعتیاد و افزایش کیفیت ارائه خدمات توسط این سازمان‌هاست.

توانمندسازی زنان بهبودیافته از اعتیاد

معاون امور زنان و خانواده رئیس جمهور با بیان اینکه با اعتقاد به کامل‌شدن فرآیند درمان در زنان معتاد، توجه ویژه خود را به توانمندسازی زنان بهبودیافته از اعتیاد معطوف داشته‌ایم، به دلایل این اقدام اشاره کرد و گفت: معتقدیم بهبودیافتگانی که توانمندی لازم را برای حضور مجدد در عرصه اجتماعی کسب نکنند، در واقع فرآیند درمان خود را کامل طی نکرده و دیر یا زود مجدداً به دامان این آسیب باز خواهند گشت.

وی افزود: بر این اساس با اقدامی ‌مشترک با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در شش استان پراعتیاد کشور درصدد کاهش عوامل خطرزا، استرس‌زا، مشکلات مالی و نیز مشکلات روحی زنان بهبودیافته برآمدیم و بر برنامه‌ریزی جهت اشتغال‌زایی برای این دسته از بهبودیافتگان و ایجاد گروه‌های خودیار توسط آنان تلاش کردیم تا مشکلات این دسته ار زنان پس از ترک به حداقل برسد.

مولاوردی با بیان این مطلب که معاونت امور زنان و خانواده مأموریت اصلی خود را در زمینه اعتیاد زنان به‌گونه‌ای ترسیم می‌کند که همسو با سایر مراجع ستادی و اجرایی مرتبط در این پدیده نگاه‌های بدنه حاکمیتی را به سوی جدی شمردن این آسیب معطوف و نقش اصلی خود را ایفا کند، تأکید کرد: به نظر می‌رسد بدون کنارزدن پرده‌ها در خصوص معضل اعتیاد، حرکت‌ها شتاب لازم را به خود نخواهد گرفت و ما هم سعی بر آن داریم تا در این حرکت نقش فعالی داشته و از تمام ظرفیت‌های موجود در سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری بهره لازم را ببریم.

معاونت امور زنان دست همکاری جامعه دانشگاهی کشور را برای مواجهه با این آسیب اجنماعی می‌فشارد

معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری ضمن تشکر از دست‌اندکاران کنگره ملی اعتیاد ابراز امیدواری کرد که برگزاری این کنگره‌ها نقطه‌عطفی در برانگیختن حساسیت بدنه علمی ‌و دانشگاهی کشور به آسیب اعتیاد به رویکرد جنسیتی باشد.

مولاوردی در پایان با بیان اینکه امیدواریم شاهد انجام پژوهش‌های بنیادین و کاربردی در زمینه اعتیاد زنان و از آن مهم‌تر زنانه‌شدن اعتیاد در ایران باشیم، خاطرنشان کرد: معاونت امور زنان دست همکاری جامعه دانشگاهی کشور را برای مواجهه با این آسیب اجنماعی می‌فشارد؛ چراکه امروزه در تمام دنیا پژوهش‌های فراوانی در خصوص مسئله اعتیاد زنان انجام می‌شود که جا دارد این موضوع در جامعه دانشگاهی ما هم در ابعاد مختلف مورد توجه قرار گیرد و تمرکز روی ویژگی‌های زنانه از یکسو و الزامات فرهنگی و اجتماعی جامعه ایران از سوی دیگر؛ می‌بایست به ارائه الگویی بینجامد که ما را در مسیر رویایی با بحث اعتیاد زنان جلو ببرد؛ چراکه در دستگاه‌های حاکمیتی کشور بدون پژوهش‌های دانشگاهی نمی‌توان به یک حرکت مهم دست زد.



Leave a reply

Your email address will not be published.

x


اکتبر، ماهی برای پیشگیری و مبارزه با خشونت خانگی برای همه


«یک ماه برای مبارزه با خشونت خانگی»