صفحه اصلی  »  خشونت خانگی و اجتماع  »  داستان ربابه، معرفی ...
فروردین
۲۳
داستان ربابه، معرفی موردی از جنون پس از زایمان
خشونت خانگی و اجتماع
۱
, , ,
image_pdfimage_print

نوشته: دکتر محسن زماتی-پزشک و کارشناس ارشد مشاوره خانواده

آپریل ۲۰۱۳-ملبورن استرالیا

   وقتى ربابه به ده ما آمد ٢٨ سال داشت. شوهر اولش اورا طلاق داده بود و حشمت، همولایتى ٣٠ ساله ى من که خودش هم زن اولش را طلاق داده بود با او که اهل یکى از روستاهاى اطراف بود ازدواج کرد. از همان اوّل، موج شایعات در مورد ربابه به راه افتاد. مى گفتند چون با مردهاى دیگر رابطه داشته، شوهر اولش طلاقش داده و اینکه رعایت حجاب نمى کند و اینکه عصبى و به قول مردم چل است. درشت اندام بود و تنومند و از همان شروع ازدواج دعواهایشان با حشمت شروع شد. دعواهایى که ما فقط جیغ و داد و فحش دادن هایش را مى شنیدیم ولى بعداً مى گفتند که در این دعواها این حشمت است که کتک مى خورد نه ربابه. براى ما پسرهاى ده که او را از بیرون     مى دیدیم ربابه عجیب، ترسناک و شهوانى به نظر میامد. دم در خانه مى ایستاد، به پسرها و مردها متلک مى گفت، آنها را به خانه دعوت مى کرد، اما بسیارى از مواقع حرف هاى نا مفهوم و بى ربطى مى زد که چیزى از آن نمى فهمیدیم. گاهى بهتش مى زد و مدت ها به جایى خیره مى شد. گاهى خنده هاى بى ربط مى کرد و گاهى در حیرت ما پسرهایى که حتى موى خواهر و مادرمان را نمى دیدیم ، قسمتى از بدن عریانش را نمایش مى داد.

   زمان گذشت و و ربابه باردار شد و اولین بچه اش را زایید. همه گفتند حالا دیگر مادر شده و رفتارش خوب مى شود. ولى همه اشتباه مى کردند. حال ربابه بدتر و بدتر مى شد. پرخاشگرى بیشتر، اضطراب،  گریه و زارى و گاهى برعکس، قهقه ی خنده و رقص و شادمانى هاى بى دلیل. درمان هاى معمول از قبیل جن گیرى و رمّالى و سرکتاب و زیارت انجام شد، اما افاقه نکرد.

   بچه ى اول حدود ٢ ساله بود که ربابه دوباره حامله شد. در حین حاملگى دوم اقدام به خودکشى کرد. سمّ علف کش خورده بود، اما اطرافیانش متوجه شدند و اورا به بیمارستان بردند. در بیمارستان پزشکان برایش دارو تجویز کرده بودند و توصیه ى اکید کرده بودند که دیگر باردار نشود. ولى مردم من اعتقادى به دارو نداشتند و گفتند مگر ربابه دیوانه است که دارو بخورد. بعد از زایمان دوم حالش خیلى بدتر شد، تا چند ماهى. ولى در تعجب همگان به تدریج بهتر شد و گفتند دعا ها و نذر و نیاز ها جواب داده است. ربابه و حشمت به مشهد رفتند و وقتى برگشتند ربابه براى سومین بار حامله شد. دوباره علائم برگشت امّا این بار خیلى شدیدترشده بود. اضطراب شدید، پرخاشگرى، گریه  مداوم و غذا نخوردن چیزهایى بود که ما از آن اطلاع داشتیم. بچه ى سوم به دنیا آمد. فکر مى کنم دو سه ماهه بود که خبر هولناک رسید. ربابه هر سه بچه اش را در آب کانالى که زن هاى ده در آن لباس مى شستند غرق کرده بود. مردم خشکشان زده بود. ربابه را زدند. له و لورده کردند. اما او انگار در این دنیا نبود. در بیمارستان روانى بسترى شد. بارها و بارها و حالا من از سرنوشت او بى خبرم.

   بعدها که روانشناسى خواندم با بیمارى ربابه آشنا شدم. جنون پس از زایمان، Postpartum Psychosis بیمارى اى که تقریباً از هر هزار مادر یکى به آن مبتلا مى شود. یک بیمارى شدید روانى است و نیاز به مداخله  فورى دارد. در بین بیمارى هایى که به اختلالات خُلقى پس از زایمان، Postpartum Mood Disorders، معروفند، این یکى شدیدترین و خوشبختانه نادرترین است،که بعد از زایمان اتفاق مى افتد و زن مبتلا دوره اى را طى مى کند که در آن ارتباطش با واقعیت بسیار ضعیف است.

   این بیمارى در سرتاسر جهان گسترده است و زمینه هاى ارثى دارد. در زایمان هاى اوّل بیشتر اتفاق مى افتد و اکثر زنان مبتلا حالات و مشکلات روانى در حین قاعدگى را دارند.

   بسیارى از این بیماران به دلیل ترس از برچسب خوردن و فهمیده نشدن به پزشک مراجعه نمى کنند و در بسیارى از موارد اگر هم مراجعه کنند پزشکان براى آن ها بیمارى خفیف ترى مثل افسردگى پس از زایمان تشخیص مى دهند که مانع درمان دقیق است. اگر تشخیص دقیق صورت گیرد، جواب به درمان خیلى خوب است و اکثراً بهبود مى یابند امّا موارد درمان شده ممکن است به فاجعه بینجامد. مثل داستان ربابه. ۵٪ نرخ خودکشى و ۴٪ نرخ بچه کشى.

   اگرچه در هر زمانى در سه ماه بعد از زایمان ممکن است علائم شروع شوند، ولى معمولاً شروع علائم در سه    هفته ى اول بعد از زایمان است. علائم به صورت حاد و ناگهانى بروز مى کنند و در طى ٣ تا ١۴ روز منجر به جنون مى شوند.

  علائم و نشانه ها ی جنون پس از زایمان:

– توهم ها ( که بیشتر شنیدارى اند. مثل شنیدن صداى کسى که مى گوید بچه هایت را بکش).

– هذیان ها ( هذیان بزرگ منشى یا Grandiosity Delusion شایع است و نیز هذیان هایى که هسته ى مذهبى دارند. مثلاً اینکه تو در گناهانى که بچه هایت بعداً مى کنند مقصرى).

– افکار غیر منطقى

– بى خوابى

– بى اشتهایى

– اضطراب و بى قرارى

– دوره هاى شیدایى و سرخوشى

– افکار خودکشى و دیگرکشى

– پرحرفى، پرش افکار، بى پروایى و تماس اجتماعى زیاد

– خشونت و پرخاشگرى

 چه کسانى در معرض خطرند؟

   زنانى که سابقه ى جنون ، اختلال دو قطبى یا اسکیزوفرنى دارند، زنانى که سابقه ى خانوادگى این بیمارى ها را دارند و زنانى که سابقه ى همین بیمارى را در زایمان هاى قبلى دارند ، خیلى احتمال ابتلایشان بیشتر است.

 علل احتمالی:

   هنوز علت دقیق این بیماری مشخص نیست، اما مطالعات مختلف نشان از موثر بودن بعضی از عوامل دارند.تغییرات هورمونى، فقدان حمایت عاطفى و اجتماعى، کاهش اعتماد به نفس در مورد ظاهر و هیکل بعد از حاملگى، احساس بى کفایتى در مورد مادر بودن، احساس تنهایى و رهاشدگى، مشکلات مالى واسترس هاى بزرگ مثل مهاجرت و تغییر شاغل مى توانند باعث بر انگیختگى علائم شوند.

 درمان: 

   این بیمارى یک فوریت روانپزشکى است و نیازمند توجّه فورى است. درمان عمدتاً بر درمان دارویى متمرکز است ( داروهاى ضد جنون، داروهاى تثبیت کننده خلق و ضد اضطراب ها). گاهى اگر بیمار براى خودش یا دیگران خطرناک تشخیص داده شود، نیاز به بسترى شدن دارد که باید کوتاه باشد تا خانواده و مراقبت از بچه مختل نشود. جلسات روان درمانى فردى و جلسات گروه درمانى حمایتى تأثیر خوبى بر روند درمان دارند. گاهی نیز به بیماران شوک الکتریکی می دهند که بسیار مؤثر است.

   بسیارى از روانشناسان این بیمارى را نمودى از بیمارى اختلال خلقی دو قطبى Bipolar Mood Disorder  مى دانند، همان گونه که من فکر مى کنم در مورد ربابه بود.

” خانه امن “



  1. عالى بود و بسیاااااار مفید ، ممنون

Leave a reply

Your email address will not be published.

مشاوره حقوقی رایگان برای قربانیان خشونت خانگی

روزهای شنبه تا چهارشنبه، از ساعت ۶ عصر تا ۱۰ شب مشاوران خانه امن پاسخگوی شما هستند.

مشاوره حقوقی رایـــگان

شماره تماس: ۸۵۳۱۲۶۰۰-۰۲۱